{"id":61177,"date":"2024-01-14T00:31:52","date_gmt":"2024-01-13T21:31:52","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=61177"},"modified":"2024-01-13T00:42:47","modified_gmt":"2024-01-12T21:42:47","slug":"bitkiler-olmadan-da-fotosentez-artik-mumkun-olduguna-gore-marsta-yasayabilecek-miyiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/01\/14\/bitkiler-olmadan-da-fotosentez-artik-mumkun-olduguna-gore-marsta-yasayabilecek-miyiz","title":{"rendered":"Bitkiler olmadan da fotosentez art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa g\u00f6re Mars’ta ya\u015fayabilecek miyiz?"},"content":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n

Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ekibi, \u0131\u015f\u0131kla y\u00f6nlendirilen enerji yaratan ve uzayda nefes al\u0131p ya\u015famam\u0131za olanak tan\u0131yan \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 bir model tasarlad\u0131.<\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n uzayda nas\u0131l ya\u015fayabilece\u011fini, nefes alabilece\u011fini ve \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini hi\u00e7 merak ettiniz mi? Bilim insanlar\u0131, Mars’ta ya\u015fam\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilecek bir hareketle bitkiler olmadan da fotosentezi taklit edecek bir yol geli\u015ftirdiler.<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7, g\u00fcne\u015f enerjisinin toplanmas\u0131n\u0131 ve onu kimyasal ba\u011flarda (t\u0131pk\u0131 pillerin enerji depolamas\u0131 gibi) depolamay\u0131 i\u00e7eriyor. Bilim insanlar\u0131 bunu daha sonra yak\u0131t ve g\u00fcbre gibi enerji a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin \u00fcr\u00fcnlere ve ayr\u0131ca solunacak havaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebiliyor. Temel olarak bu, t\u0131pk\u0131 bir bitkinin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yakalamak ve onu faydal\u0131 kimyasallara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

\u00a0<\/em>Warwick \u00dcniversitesi’nden do\u00e7ent Dr. Katharina Brinkert, BBC Science Focus’a verdi\u011fi deme\u00e7te, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinin uzay habitatlar\u0131ndaki ya\u015fam destek sistemlerini kesinlikle tamamlayabilece\u011fini, ayn\u0131 zamanda D\u00fcnya’da potansiyel olarak zamandan ve enerjiden de b\u00fcy\u00fck tasarruf sa\u011flayabilece\u011fimiz \u015fekilde bir kimyasal \u00fcretiminin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yolunu bulabilece\u011fimizi vurguluyor.<\/p>\n

\u201cMars’taki \u0130nsanlar\u201d giri\u015fiminin bir par\u00e7as\u0131 olarak bu at\u0131l\u0131m, G\u00fcne\u015f’ten gelen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ana enerji kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu K\u0131z\u0131l Gezegende insanlar\u0131n hayatta kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

Bu sistem uzayda ya\u015fam olana\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemiyle sa\u011flayacak?
\n<\/strong>Bilim insanlar\u0131, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 klorofilin (bitki yapraklar\u0131ndaki ye\u015fil pigment) emebildi\u011fi \u015fekilde emebilen g\u00fcne\u015f pilleri gibi yar\u0131 iletkenler kullan\u0131yorlar. Depolanan g\u00fcne\u015f enerjisinin su gibi bile\u015fikleri, oksijen ve hidrojene ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Uzay ortam\u0131nda, oksijen nefes almak i\u00e7in gerekliyken hidrojen de, uzay ara\u00e7lar\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere yak\u0131t \u00fcretiminde kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re s\u00fcre\u00e7, dahili olarak elektrik \u00fcretti\u011fi i\u00e7in b\u00fcy\u00fck end\u00fcstri altyap\u0131s\u0131na ve hatta elektri\u011fe bile ihtiya\u00e7 duymuyor. \u00dcstelik kulland\u0131klar\u0131 yar\u0131 iletkene ba\u011fl\u0131 olarak ba\u015fka molek\u00fcller de \u00fcretebiliyor.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin bilim insanlar\u0131 bu y\u00f6ntemi atmosferdeki karbondioksiti ‘g\u00fcne\u015f enerjisi yak\u0131tlar\u0131na’ d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in kullanmay\u0131 umuyorlar. D\u00fcnya atmosferinde nispeten k\u00fc\u00e7\u00fck bir gaz konsantrasyonu olsa da, bu durum iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede rol oynayabilir. Mars’ta karbondioksit konsantrasyonu inan\u0131lmaz derecede y\u00fcksek, yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 96.<\/p>\n

Tasarlanan enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci, 2024’\u00fcn sonlar\u0131nda veya 2025’te bir rokette test edilecek. G\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda, deneyi i\u00e7eren bir roket, uzay\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na u\u00e7acak ve ard\u0131ndan mikro yer\u00e7ekiminde be\u015f ila alt\u0131 dakika sonra geri d\u00f6necek.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, e\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, s\u00fcrecin hem Mars’ta hem de D\u00fcnya’da ya\u015fam i\u00e7in uygulamalara sahip olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyor. Brinkert, “Enerji sorununa y\u00f6nelik Manhattan Projesi” olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 projeye \u00e7e\u015fitli alanlardan uzmanlar\u0131 da dahil edecek.<\/p>\n

Brinkert, “San\u0131r\u0131m birbirimizden \u00f6\u011frenecek \u00e7ok \u015fey var \u00e7\u00fcnk\u00fc uzayda yolculukla ilgili kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar\u0131n \u00e7o\u011fu o kadar acil ki, bunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeden uzaya gidemeyiz. San\u0131r\u0131m sonu\u00e7ta ayn\u0131 sorunu \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve bu da D\u00fcnya’da iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in daha verimli, g\u00fcvenilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kaynaklar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. \u00d6te yandan Ay ve Mars’ta daha b\u00fcy\u00fck uzay ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmak istiyorsan\u0131z verimli, g\u00fcvenilir, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kaynaklar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var” diyor.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> https:\/\/www.sciencefocus.com\/news\/solar-fuels-make-life-on-mars-possible<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ekibi, \u0131\u015f\u0131kla y\u00f6nlendirilen enerji yaratan ve uzayda nefes al\u0131p ya\u015famam\u0131za olanak tan\u0131yan \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 bir model tasarlad\u0131. \u0130nsanlar\u0131n uzayda nas\u0131l ya\u015fayabilece\u011fini, nefes alabilece\u011fini ve \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini hi\u00e7 merak ettiniz mi? Bilim insanlar\u0131, Mars’ta ya\u015fam\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilecek bir hareketle bitkiler olmadan da fotosentezi taklit edecek bir yol geli\u015ftirdiler. S\u00fcre\u00e7, g\u00fcne\u015f enerjisinin toplanmas\u0131n\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":61178,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[8561,1712,4775],"class_list":["post-61177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-ebru-oktay","tag-fotosentez","tag-marsta-yasam"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61177\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}