{"id":613,"date":"2014-11-01T00:00:05","date_gmt":"2014-10-31T22:00:05","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=613"},"modified":"2018-04-20T17:08:47","modified_gmt":"2018-04-20T14:08:47","slug":"dinozor-kollari-kus-kanatlarina-nasil-donustu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2014\/11\/01\/dinozor-kollari-kus-kanatlarina-nasil-donustu","title":{"rendered":"Dinozor kollar\u0131 ku\u015f kanatlar\u0131na nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc?"},"content":{"rendered":"

Ku\u015flar\u0131n dinozorlar\u0131n soya\u011fac\u0131n\u0131n bir kolundan evrimle\u015fti\u011fi bilinmesine ra\u011fmen, u\u00e7abilme adaptasyonu evrim biyologlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeye devam ediyor. Ge\u00e7mi\u015f milyonlarca y\u0131l boyunca, el bilekleri b\u00fck\u00fclerek ve a\u015f\u0131r\u0131 esneklik \u00f6zelli\u011fi kazanarak, ku\u015flar\u0131n kanatlar\u0131n\u0131 v\u00fccuda kar\u015f\u0131 d\u00fczenli bir \u015fekilde katlayabilme imk\u00e2n\u0131 vermi\u015ftir. Bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, modern ku\u015flar\u0131n kanatlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcyen embriyoda nas\u0131l geli\u015fti\u011fini inceleyen geli\u015fimci biyologlar ile dinozorlar\u0131n ve ilk ku\u015flar\u0131n kemiklerini inceleyen paleontologlar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131klardan dolay\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131 bir konudur. Anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor bu durum ile ilgili\u00a0PLOS Biyoloji<\/em> dergisinde yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fma baz\u0131 cevaplar veriyor.<\/p>\n

Bu dikkat \u00e7ekici evrimsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmdeki de\u011fi\u015fim, toplam el bilek kemiklerinin yar\u0131s\u0131 i\u00e7indir. Ancak geli\u015fimci biyologlar ve paleontologlar bu kemiklerin \u00e7o\u011funu farkl\u0131 isimlendirdikleri gibi, ayn\u0131 zamanda baz\u0131 dinozor kemikleri ile onlar\u0131n soyundan gelen ku\u015flar\u0131n kemikleri aras\u0131ndaki benzerlikler \u00fczerinde de \u00e7ok az ortak g\u00f6r\u00fc\u015fleri vard\u0131r. Asl\u0131nda her \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n temelde farkl\u0131 veri kaynaklar\u0131, metotlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma hedefleri vard\u0131r.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rman\u0131n iki a\u015famas\u0131n\u0131 birle\u015ftiren bu yeni \u00e7al\u0131\u015fmayla \u00f6nemli bir ilerleme kaydedilmi\u015ftir. Disiplinler aras\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla, \u015eili \u00dcniversitesi\u2019nden Alexander Vargas\u2019\u0131n y\u00f6netimindeki laboratuvarlarda, bir yandan yedi farkl\u0131 modern ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geli\u015fimsel verileri toplan\u0131rken, di\u011fer yandan bir\u00e7ok m\u00fcze koleksiyonunda depolanm\u0131\u015f fosiller yeniden de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Vargas\u2019\u0131n laboratuvar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Brezilyal\u0131 bir \u00f6\u011frenci olan Joao Botelho, \u00fc\u00e7 boyutlu embriyonik iskeletlerde bulunan \u00f6zel proteinler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilmesini sa\u011flayan yeni bir teknik geli\u015ftirmi\u015ftir. Ara\u015ft\u0131rma ekibi, fosillerden ve embriyolardan elde edilen bu verilerin birle\u015ftirilmesi ile ku\u015flar\u0131n bileklerinin nas\u0131l evrimle\u015fti\u011finin netle\u015ftirilmesinde \u00f6nemli bir a\u015fama kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n

Ku\u015flar, dokuz civar\u0131nda bilek kemi\u011fine sahip olan ilk dinozorlar\u0131n atalar\u0131ndan itibaren, evrimsel geli\u015fim boyunca yaln\u0131zca bu kemiklerin d\u00f6rd\u00fcn\u00fc koruyabilmi\u015ftir, ama bunlar orijinal kemiklerden hangileridir? Bu kemiklerden her birinin kimli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Yale \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. John Ostrom, 1970\u2019lerde ku\u015flar\u0131n ve dinozora benzeyen ku\u015flar\u0131n her ikisinin de bileklerinin olduk\u00e7a benzer \u00f6zelliklere sahip oldu\u011funu ve \u015feklinden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u201cyar\u0131may\u201d ismi verilen kemiklerin dinozorlarda bulunan iki kemi\u011fin entegrasyonu sonucu olu\u015ftu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Ama geli\u015fimci biyologlar\u0131n do\u011frulama hatalar\u0131 bunun ayn\u0131 kemik olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve hatta ku\u015flar\u0131n dinozorlardan gelip gelmedi\u011fi konusundaki \u015f\u00fcpheleri art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Vargas\u2019\u0131n laboratuvar\u0131nda elde edilen yeni veriler, ku\u015flar\u0131n yar\u0131may kemiklerinin, iki dinozor kemi\u011finin kayna\u015fmas\u0131 ile \u015feklini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk geli\u015fimsel kan\u0131t\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, bezelye \u015feklindeki ba\u015fka bir kemi\u011fin ku\u015fa benzeyen dinozorlarda kayboldu\u011funu, ancak muhtemelen u\u00e7abilmek i\u00e7in yukar\u0131 y\u00f6nde hareketin esnekli\u011fi k\u0131s\u0131tlan\u0131rken a\u015fa\u011f\u0131 y\u00f6nde hareket \u00fczerindeki kuvvetin ta\u015f\u0131nmas\u0131na olanak sa\u011flayan bir adaptasyon sonucu, ku\u015flar\u0131n evriminin ilk a\u015famas\u0131nda yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015flerdir. Fosil ve geli\u015fimsel verilerin birle\u015ftirilmesi, ender bir tersine evrim durumu i\u00e7in merak uyand\u0131ran bir senaryo ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Vargas\u2019\u0131n laboratuvar\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma, ayr\u0131ca her iki alanda da genel olarak yanl\u0131\u015f tan\u0131mlanan ku\u015flar\u0131n di\u011fer iki kemi\u011finin tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Paleontologlar ve geli\u015fimciler evrimin t\u00fcm hik\u00e2yesinin anlat\u0131m\u0131nda birbirine olduk\u00e7a yak\u0131nd\u0131r. Bu birle\u015ftirici yakla\u015f\u0131m, dinozor-ku\u015f ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7in eksik kemikler, kemik birle\u015fmesi ve k\u0131sa s\u00fcreli kay\u0131p kemiklerin yeniden evrimi gibi hen\u00fcz saptanmam\u0131\u015f a\u015famalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kararak, alanlar aras\u0131nda ba\u015flang\u0131\u00e7taki uyumsuzluklar\u0131 yeniden \u00e7\u00f6zmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ku\u015flar\u0131n dinozorlar\u0131n soya\u011fac\u0131n\u0131n bir kolundan evrimle\u015fti\u011fi bilinmesine ra\u011fmen, u\u00e7abilme adaptasyonu evrim biyologlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeye devam ediyor. Ge\u00e7mi\u015f milyonlarca y\u0131l boyunca, el bilekleri b\u00fck\u00fclerek ve a\u015f\u0131r\u0131 esneklik \u00f6zelli\u011fi kazanarak, ku\u015flar\u0131n kanatlar\u0131n\u0131 v\u00fccuda kar\u015f\u0131 d\u00fczenli bir \u015fekilde katlayabilme imk\u00e2n\u0131 vermi\u015ftir. Bunun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, modern ku\u015flar\u0131n kanatlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcyen embriyoda nas\u0131l geli\u015fti\u011fini inceleyen geli\u015fimci biyologlar ile dinozorlar\u0131n ve ilk ku\u015flar\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":856,"featured_media":22884,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[166,19,21,32],"tags":[421,200,661],"class_list":["post-613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-129-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim","tag-dinozorlar","tag-evrim","tag-kuslar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t