{"id":61490,"date":"2024-02-27T10:11:52","date_gmt":"2024-02-27T07:11:52","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=61490"},"modified":"2024-02-27T10:11:52","modified_gmt":"2024-02-27T07:11:52","slug":"yeni-bir-arastirma-kara-deliklerin-tipki-einsteinin-dusundugu-gibi-uzay-lazerleri-olusturabilecegini-one-cikariyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/02\/27\/yeni-bir-arastirma-kara-deliklerin-tipki-einsteinin-dusundugu-gibi-uzay-lazerleri-olusturabilecegini-one-cikariyor","title":{"rendered":"Yeni bir ara\u015ft\u0131rma, kara deliklerin t\u0131pk\u0131 Einstein’in d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi uzay lazerleri olu\u015fturabilece\u011fini \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor"},"content":{"rendered":"

E\u011fer Albert Einstein’\u0131n \u00e7ok say\u0131daki ke\u015ffi, \u00a0bir \u015fekilde Marvel s\u00fcper kahraman sinematik evreni olu\u015ftursayd\u0131, “yer\u00e7ekimi lazerleri” en b\u00fcy\u00fck gi\u015fe has\u0131lat\u0131 yapan b\u00f6l\u00fcm olurdu. 1916’da Einstein, Genel G\u00f6relilik Teorisinin bir par\u00e7as\u0131 olarak yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 teorile\u015ftirdi (ger\u00e7i o zamanlar onlar\u0131 tespit edebilece\u011fimizden \u015f\u00fcpheliydi). Ancak sadece bir y\u0131l sonra, Lazer in a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 olan Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation<\/strong> da SER<\/strong> k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u201c Uyar\u0131lm\u0131\u015f radyasyon emisyonu \u201c fikrini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatt\u0131\u011f\u0131 kuantum \u0131\u015f\u0131n\u0131m teorisini de a\u00e7\u0131klad\u0131. \u015eimdilerde, arXiv <\/strong>ar\u015fivinde yay\u0131nlanan yeni bir makale, yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131n evrende bir lazer olarak yay\u0131labilece\u011fini teorile\u015ftiriyor. \u00c7in Bilimler Akademisi \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yazar\u0131 Jing Liu<\/strong> makalede, “Uyar\u0131lm\u0131\u015f \u0131\u015f\u0131n\u0131m ve yer\u00e7ekimi dalgalar\u0131 (GW), Albert Einstein taraf\u0131ndan yap\u0131lan en \u00f6nemli tahminlerden ikisidir” diye yazd\u0131 ve ekledi \u00a0“Uyar\u0131lm\u0131\u015f GW \u0131\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n, Kerr kara deliklerinden ve s\u00fcper \u0131\u015f\u0131n\u0131m yoluyla olu\u015fan bozon bulutlar\u0131ndan olu\u015fan yer\u00e7ekimsel atomlardan meydana gelebilece\u011fini g\u00f6sterdik.”<\/p>\n

Bir ad\u0131m geriye gidersek, yer\u00e7ekimi dalgalar\u0131, kelimenin tam anlam\u0131yla uzay-zaman dokusundaki dalgalanmalard\u0131r. Bunlar aras\u0131nda tespit edebildiklerimiz, pulsarlar, s\u00fcpernovalar, birle\u015fen s\u00fcper k\u00fctleli kara delikler ve \u00e7arp\u0131\u015fan n\u00f6tron y\u0131ld\u0131zlar\u0131 gibi evrendeki b\u00fcy\u00fck g\u00f6k cisimlerinden ve \u00e7arp\u0131\u015fmalardan olu\u015fuyor. Einstein’\u0131n bu fenomeni kavramas\u0131ndan bu yana, bu uzay-zaman bozukluklar\u0131, kelimenin tam anlam\u0131yla d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru ve evren boyunca dalga \u015fekline yay\u0131ld\u0131klar\u0131 i\u00e7in dalgalar olarak tan\u0131mland\u0131. Sonunda baz\u0131lar\u0131 D\u00fcnya’ya ula\u015ft\u0131 ve ilk kez 2016 y\u0131l\u0131nda Lazer Giri\u015fim\u00f6l\u00e7er Yer\u00e7ekimi Dalgas\u0131 G\u00f6zlemevi (LIGO) taraf\u0131ndan zay\u0131f bir \u015fekilde tespit edildi. Bu yeni makale, yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131n da bir lazer gibi hareket edebildi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor, ancak bu teori, Standart Fizik Modeli\u2019nin \u00f6nemli bir eksik par\u00e7as\u0131na dayan\u0131yor: Kuramsal Temel Par\u00e7ac\u0131k. Bu varsay\u0131m, \u00e7ok hafif olan ve kuantum \u00f6zelliklere sahip zay\u0131f etkile\u015fimli bozonun, \u00a0karanl\u0131k maddeyi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in \u00f6nde gelen adaylardan biri oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Dalga\/par\u00e7ac\u0131k \u00f6zelliklerinin bir sonucu olarak, temel par\u00e7ac\u0131klar bir (Kerr) kara deli\u011fin i\u00e7ine d\u00fc\u015fmeyecek, bunun yerine LiveScience’\u0131n tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131\u00a0 “elektronlar\u0131n bir atomun \u00e7ekirde\u011finin yak\u0131n\u0131nda bulunmas\u0131 gibi” onun etraf\u0131nda var olacakt\u0131r. S\u00fcper \u0131\u015f\u0131n\u0131m olarak bilinen bu etkile\u015fim; temel par\u00e7ac\u0131klar\u0131n ve yer\u00e7ekimsel dalga emisyonlar\u0131n\u0131n, kara deli\u011fin bir lazer gibi davran\u0131p evrene (makalede tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 gibi) “yer\u00e7ekimi lazerleri” g\u00f6nderene kadar koordineli uyar\u0131mlar yaratmas\u0131na izin verecektir. Kara delikler bu \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 tamamen rastgele y\u00f6nlere g\u00f6nderdi\u011finden, D\u00fcnya’da bunlardan birini tespit etme \u015fans\u0131 yok denecek kadar az olsa da ger\u00e7ek durum farkl\u0131 olabilir. Ge\u00e7ti\u011fimiz ay, Avrupa Uzay Ajans\u0131 (NASA ile ortakla\u015fa), LIGO’dan \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck frekanslar\u0131 yakalayacak ve yer\u00e7ekimsel dalga tespitini yapabilecek olan LISA adl\u0131 uzay tabanl\u0131 bir yer\u00e7ekimsel dalga dedekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in onay verdi.<\/p>\n

Sonu\u00e7ta Einstein, ilk etapta yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131 tespit edebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu; kim bilir d\u0131\u015far\u0131da ke\u015ffedilmeyi bekleyen ba\u015fka neler vard\u0131r ?<\/p>\n

Kaynak:https:\/\/www.popularmechanics.com\/space\/deep-space\/a46774280\/gravitational-lasers\/<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

E\u011fer Albert Einstein’\u0131n \u00e7ok say\u0131daki ke\u015ffi, \u00a0bir \u015fekilde Marvel s\u00fcper kahraman sinematik evreni olu\u015ftursayd\u0131, “yer\u00e7ekimi lazerleri” en b\u00fcy\u00fck gi\u015fe has\u0131lat\u0131 yapan b\u00f6l\u00fcm olurdu. 1916’da Einstein, Genel G\u00f6relilik Teorisinin bir par\u00e7as\u0131 olarak yer\u00e7ekimsel dalgalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 teorile\u015ftirdi (ger\u00e7i o zamanlar onlar\u0131 tespit edebilece\u011fimizden \u015f\u00fcpheliydi). Ancak sadece bir y\u0131l sonra, Lazer in a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 olan Light Amplification by Stimulated […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":61491,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30,19],"tags":[9582,9584,9583],"class_list":["post-61490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-eintein","tag-kara-delikler","tag-uzay-lazeri"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61490"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61490\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}