{"id":61723,"date":"2024-03-22T09:56:22","date_gmt":"2024-03-22T06:56:22","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=61723"},"modified":"2024-03-22T09:57:03","modified_gmt":"2024-03-22T06:57:03","slug":"zan-meselesinin-dusundurdukleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/03\/22\/zan-meselesinin-dusundurdukleri","title":{"rendered":"Zan meselesinin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fckleri"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye sosyalistleri \u00e7ok uzun y\u0131llard\u0131r, hatta baz\u0131 k\u0131sa d\u00f6nemler hari\u00e7 tarihleri boyunca, \u00fclkenin siyaset sahnesinin d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131lar. Bu durumun -bu k\u0131sa yaz\u0131da tart\u0131\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131z- pek \u00e7ok nedeni vard\u0131r ama esas nedenin egemen sistem taraf\u0131ndan zor kullan\u0131larak sahnenin d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fclmeleri ve toplum s\u00f6zle\u015fmesinin d\u0131\u015f\u0131nda tutulmalar\u0131 oldu\u011funu belirtmek gerekir.<\/p>\n

Ama egemen sistemin i\u015fi zaten budur; devrimci \u00f6rg\u00fctlerin politika yapmas\u0131n\u0131 ve toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini engellemek\u2026 Sosyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun, bu olumsuz durumun kabullenilmesi, neredeyse i\u00e7selle\u015ftirilmesi, hatta kabul\u00fcn teorisinin yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sosyalistler -sistemin pek dokunmad\u0131\u011f\u0131- kendi steril (yabanc\u0131 terim kullanmay\u0131 pek sevmem ama bu s\u00f6zc\u00fck demek istedi\u011fimi \u00e7ok iyi anlat\u0131yor. \u0130ki anlam\u0131 var: 1) k\u0131s\u0131r, verimsiz; 2) mikroptan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f.) alanlar\u0131nda, \u00e7o\u011funlukla kendilerine benzer ki\u015filerle ha\u015f\u0131r ne\u015fir olarak politika yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Giderek toplumun, s\u0131radan emek\u00e7ilerin anlamad\u0131\u011f\u0131, daha do\u011frusu ilgilenmedi\u011fi bir i\u00e7 jargon da geli\u015ftiriyorlar. Ger\u00e7ek d\u00fcnya ile fazlaca ili\u015fkisi olmayan kendi dar d\u00fcnyalar\u0131nda, temiz kalarak, hata yapmayarak (daha do\u011frusu hata bile yapamayarak) mutlu-mesut ya\u015f\u0131yorlar. \u00dclke ve toplum ne kadar olumsuz y\u00f6nlere gitse de, bu dar d\u00fcnyan\u0131n kendinden menkul ba\u015far\u0131 \u00e7\u0131talar\u0131n\u0131 benimseyerek kendilerini ba\u015far\u0131l\u0131 da buluyorlar. Toplum ile ili\u015fkileri sadece d\u0131\u015fardan salvolar y\u00f6neltme ve \u00e7a\u011fr\u0131lar yapma (devrimci ol, boyun e\u011fme, m\u00fccadele et, \u00f6rg\u00fctlen vb.) d\u00fczeyinde kal\u0131yor. Toplumun maddesiyle ili\u015fkili de\u011filler ve -aksini iddia etseler de- bu durumu bir karakter haline getiriyorlar. \u00d6rne\u011fin sosyalistli\u011fi, kom\u00fcnistli\u011fi, \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, partilili\u011fi sadece kendilerinin ula\u015fabildi\u011fi bir ahlaki kimlik olarak alg\u0131l\u0131yorlar ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi \u201cd\u0131\u015fardan bilin\u00e7 vermeye\u201d indirgiyorlar. \u00d6rne\u011fin ger\u00e7ek d\u00fcnyaya ait bir zemin olan se\u00e7imlere giriyorlar, ama ald\u0131klar\u0131 oyu da ger\u00e7ek d\u00fcnyan\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fctlerine g\u00f6re de\u011fil kendi dar d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fctleriyle de\u011ferlendiriyorlar (\u201c\u00f6rg\u00fctl\u00fc oyumuzu ald\u0131k\u201d, \u201cbizim oyla i\u015fimiz olmaz\u201d vb.).<\/p>\n

Oysa en temel mesele bu olumsuz durumu cesaretle ve radikal bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirmektir. Sosyalistler ne yap\u0131p edip bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulmak, bunun y\u00f6ntem ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek ve \u00fclke siyaset sahnesine giri\u015f yapmak zorundalar. B\u00f6ylesi bir \u00e7aba ister istemez kirlenmeyi ve bolca hata yapmay\u0131 da getirebilir. Ana rahminden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bebe\u011fin, ilk y\u0131llar\u0131nda vir\u00fcslerle tan\u0131\u015fmas\u0131 ve s\u0131k s\u0131k hastalanmas\u0131 gibi\u2026 Ama ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k da ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc kazan\u0131lm\u0131yor. Deneyimlerimiz, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hatalardan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z derslerin toplam\u0131d\u0131r. Hata yapmayan deneyim sahibi de olamaz. Yeter ki ders \u00e7\u0131karma mekanizmalar\u0131m\u0131z dumura u\u011framas\u0131n.<\/p>\n

***<\/p>\n

Son y\u0131llarda sosyalist kesimden bu y\u00f6nde bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapma ve \u00fclke siyaset sahnesine giri\u015f at\u0131l\u0131m\u0131 T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nden (T\u0130P) geldi ve ciddi bir ba\u015far\u0131 da kazan\u0131ld\u0131. Son se\u00e7imlerde baz\u0131 y\u00f6relerde kitlesel oy al\u0131nd\u0131 ve d\u00f6rt vekil \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131; bir milyon ki\u015fi sosyalistlere oy verdi. Bu, sadece T\u0130P\u2019in de\u011fil, t\u00fcm sosyalistlerin, hepimizin ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin Kad\u0131k\u00f6y\u2019de olduk\u00e7a pop\u00fcler bir fig\u00fcr\u00fc, Ma\u00e7o\u011flu\u2019nu aday g\u00f6steren ve se\u00e7imlere iddial\u0131 giren TKP hangi oylara taliptir? En ba\u015fta on ay \u00f6nceki se\u00e7imde T\u0130P\u2019in bu b\u00f6lgede ald\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 10 kitlesel oya de\u011fil mi? Sosyalistlere oy vermi\u015f kitlelere de\u011fil mi? T\u0130P\u2019in yaratt\u0131\u011f\u0131 havuz TKP\u2019nin de -haz\u0131r- havuzudur (umar\u0131m daha da geni\u015fletilir).<\/p>\n

Ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren T\u0130P, do\u011fal olarak hatalar da yapacak, yap\u0131yor. Ger\u00e7ek d\u00fcnya hi\u00e7 de steril de\u011fil, vir\u00fcs kayn\u0131yor, hele son 20 y\u0131ld\u0131r ya\u015fanan tahribat g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa\u2026 \u0130ster istemez vir\u00fcslerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak, hasta olunacak, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k geli\u015ftirmek zorunda kal\u0131nacak. G\u00fcncel \u00f6rnek Hatay\u2019daki G\u00f6khan Zan meselesi. T\u0130P\u2019in Zan\u2019\u0131 aday g\u00f6stermesinin pek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden at\u0131lm\u0131\u015f yanl\u0131\u015f bir ad\u0131m oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 (pek \u00f6nemi yok ama, ben de bu adayl\u0131\u011f\u0131 olumlam\u0131\u015ft\u0131m; hatan\u0131n kendi pay\u0131ma d\u00fc\u015fen k\u0131sm\u0131n\u0131 da \u00fcstleneyim). Ama bu toplum Zan\u2019larla dolu. Toplumu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istiyorsak Zan\u2019larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelece\u011fiz; onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in m\u00fccadele edece\u011fiz. Onlar\u0131n bizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesine m\u00fcsaade etmeyece\u011fiz, biz onlar\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz. Ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi b\u00f6yle zorlu bir \u015fey.<\/p>\n

Sadece iktidar \u00e7evreleri yozla\u015fsa sorun de\u011fil, bildik bir \u015feydir. Ama \u00f6zellikle son 20 y\u0131lda halk da emek\u00e7i de yozla\u015ft\u0131; insan\u0131m\u0131z da kirlendi. K\u00f6lele\u015ftirildi, \u00fcmmetle\u015ftirildi, dilencile\u015ftirildi, zavall\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, ars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc felaketlerle, a\u00e7l\u0131kla, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n r\u0131zk\u0131yla s\u0131nava \u00e7ekildi, \u00e7ekiliyor. Bu, tuzu kuru steril d\u00fcnyalar\u0131n fark edemedi\u011fi bir olgu. Ama ger\u00e7ek d\u00fcnyaya girildi\u011finde kendimiz gibi steril insanlarla de\u011fil bu insanlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelece\u011fiz. Ger\u00e7ek devrimcilik bu insanlar\u0131 kendi pratikleri i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir. Zor i\u015ftir. \u0130\u015fte T\u0130P bu i\u015fe kalk\u0131\u015ft\u0131. Hen\u00fcz yolun ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Do\u011fal olarak kirlenecektir; \u00f6nemli olan temizlenme mekanizmalar\u0131n\u0131 diri tutmakt\u0131r. Ve bu noktada t\u00fcm sosyalistler, bu \u00e7aba i\u00e7inde olanlara kredi a\u00e7mal\u0131 ve destek vermelidir; hem katk\u0131lar\u0131yla hem de yap\u0131c\u0131 ele\u015ftirileriyle.<\/p>\n

G\u00f6khan Zan olay\u0131 g\u00f6sterdi ki, sosyalistler ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki \u00f6l\u00e7\u00fctlerini tart\u0131\u015fmal\u0131 ve geli\u015ftirmeliler. Se\u00e7imlere giriliyorsa elbette halka mal olmu\u015f pop\u00fcler adaylar aranacak; bu noktada bir hata yok. Ama toplumcu, halk\u00e7\u0131 olmak, halk\u0131n taleplerini \u00f6nde tutmak, emek\u00e7i de\u011ferlerine sahip olmak gibi \u00f6l\u00e7\u00fctler g\u00f6zetilmeli. Pop\u00fclerlik ile toplumculu\u011fun sentezi aranmal\u0131. Bulunabilir; bu halk o kadar da yozla\u015fmad\u0131.<\/p>\n

Son bir noktay\u0131 vurgulamadan edemeyece\u011fim: Baz\u0131 sosyalist arkada\u015flar\u0131n T\u0130P\u2019in bu ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 hazmedemediklerini ve pa\u00e7as\u0131ndan tutup a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekme \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum. Israrla a\u00e7\u0131k ar\u0131yorlar ve bulduklar\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 ele\u015ftiriler getiriyorlar. T\u0130P t\u00f6kezlese, ba\u015far\u0131s\u0131z olsa, yeniden o dar steril d\u00fcnyaya d\u00f6nse sevinecek gibiler. B\u00f6yle bir durumun b\u00fct\u00fcn olarak sosyalistlerin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelece\u011fini kavrayam\u0131yorlar.<\/p>\n

Oysa T\u0130P\u2019in siyaset sahnesine giri\u015f y\u00f6ntemi be\u011fenilmiyor ve hatal\u0131 bulunuyorsa, yap\u0131lmas\u0131 gereken, siyasete giri\u015fin daha do\u011fru y\u00f6ntemlerini pratikte (vurguluyorum: pratikte) g\u00f6stermektir. \u00d6tesi, ringe \u00e7\u0131k\u0131p d\u00f6v\u00fc\u015fen, bolca yumruk da yiyen boks\u00f6re trib\u00fcnden laf atmaktan ibaret kal\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu T\u00fcrkiye sosyalistleri \u00e7ok uzun y\u0131llard\u0131r, hatta baz\u0131 k\u0131sa d\u00f6nemler hari\u00e7 tarihleri boyunca, \u00fclkenin siyaset sahnesinin d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131lar. Bu durumun -bu k\u0131sa yaz\u0131da tart\u0131\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131z- pek \u00e7ok nedeni vard\u0131r ama esas nedenin egemen sistem taraf\u0131ndan zor kullan\u0131larak sahnenin d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fclmeleri ve toplum s\u00f6zle\u015fmesinin d\u0131\u015f\u0131nda tutulmalar\u0131 oldu\u011funu belirtmek gerekir. Ama egemen sistemin i\u015fi zaten budur; devrimci […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":61724,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[5247,9623,1015,9580,536],"class_list":["post-61723","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-gokhan-zan-meselesi","tag-secim","tag-secimler","tag-siyaset"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t