{"id":61900,"date":"2024-04-05T09:39:42","date_gmt":"2024-04-05T06:39:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=61900"},"modified":"2024-04-05T09:39:42","modified_gmt":"2024-04-05T06:39:42","slug":"tribun-hakliligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/04\/05\/tribun-hakliligi","title":{"rendered":"Trib\u00fcn hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

Toplumsal s\u00fcre\u00e7ler ve toplumsal hareketler g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 taraf\u0131ndan yarat\u0131lamaz, yoktan var edilemez. \u0130nsan iradesine ba\u011fl\u0131 olmayan nesnel olaylard\u0131r. Bir toplumsal hareket birileri istiyor diye olmayaca\u011f\u0131 gibi, birileri istemiyor diye olmaktan vazge\u00e7mez. B\u00f6yle oldu\u011funu sanmak metafizik bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Her \u015feyin tanr\u0131 iradesi ile oldu\u011funu varsayan dinsel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7iminin ve tarihin egemen s\u0131n\u0131f mensubu b\u00fcy\u00fck adamlar\u0131n (veya b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n) yap\u0131p ettiklerinden ibaret oldu\u011funu savlayan aristokrat-b\u00fcrokrat-burjuva tarih anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n kal\u0131nt\u0131s\u0131d\u0131r bu yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 ve politik odaklar, nesnel olarak var olan toplumsal olgulara ve s\u00fcre\u00e7lere m\u00fcdahil olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ve g\u00fc\u00e7leri oran\u0131nda y\u00f6nlendirirler. Politik odaklar aras\u0131ndaki bilek g\u00fcre\u015fi bu noktada ya\u015fan\u0131r ve zaten politik m\u00fccadele de budur.<\/p>\n

31 Mart yerel se\u00e7imlerinde, toplumda AKP iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 birikmi\u015f olan enerji, geleneksel olarak AKP\u2019ye kar\u015f\u0131 olan kesimlerin de d\u0131\u015f\u0131na ta\u015farak daha geni\u015f kitleleri etkiledi ve iktidara g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tokat at\u0131ld\u0131. \u00c7e\u015fitli halk kesimlerinin her biri bu tokad\u0131 kendi niteliklerine g\u00f6re att\u0131. Geleneksel muhalif kesimler, en g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde atacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri CHP eliyle; AKP\u2019ye oy veren yoksul ve emek\u00e7i kesimler se\u00e7ime kat\u0131lmayarak ve oylar\u0131n\u0131 AKP\u2019den esirgeyerek; AKP\u2019nin \u00e7ekirde\u011finde yer alan baz\u0131 kesimler de YRP\u2019ye oy vererek iktidara olan tepkilerini g\u00f6sterdiler. Bu, var olan toplumsal hareketin (birikmi\u015f enerjinin) kendisini farkl\u0131 mecralarda ifade etmesidir. Bu nesnel bir olayd\u0131r. Bir \u00fcst g\u00fcc\u00fcn (\u00f6rne\u011fin sermaye \u00e7evreleri veya emperyalizm) \u201cbunlar\u0131 CHP\u2019ye, \u015funlar\u0131 da YRP\u2019ye y\u00f6nlendirelim, onlar\u0131n se\u00e7ime kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 da engelleyelim\u201d demesiyle olu\u015fmazlar. Elbette bu toplumsal geli\u015fmenin fark\u0131nda olan g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 ve politik odaklar kuvvetleri oran\u0131nda s\u00fcrece m\u00fcdahil olacaklar, birikmi\u015f enerjiyi istedikleri y\u00f6nde kanalize etmeye \u00e7al\u0131\u015facaklar, yani politika yapacaklard\u0131r.<\/p>\n

Bir toplumbilimci, bir yazar, yorumcu, gazeteci veya kahvedeki Hasan Amca, olu\u015fan tabloyu, \u201csermaye odaklar\u0131 AKP\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fu CHP (\u0130mamo\u011flu-Yava\u015f-\u00d6zel \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc) ile doldurdu; AKP i\u00e7ine de YRP ile m\u00fcdahale etti\u201d diye yorumlarsa, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r veya kendi aralar\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131rlar. Ama se\u00e7im arenas\u0131na girmi\u015f bir politik parti olu\u015fan tabloya ili\u015fkin b\u00f6yle bir analiz yaparsa, bu ancak \u00e7ok derin bir \u00f6zele\u015ftiri anlam\u0131na gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cbiz yapamad\u0131k, ama onlar yapt\u0131\u201d demektir bu. Tabii e\u011fer sermaye odaklar\u0131 ve emperyalizm \u201ckadiri mutlak\u201d olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fcyorsa\u2026<\/p>\n

M\u00fccadele tam da toplumsal s\u00fcre\u00e7leri, ortaya \u00e7\u0131kan kitlesel enerjileri kimin y\u00f6nlendirece\u011fi, kimin havuzlayaca\u011f\u0131 noktas\u0131nda ba\u015flar. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi de budur. Sen y\u00f6nlendiremezsen elbette ba\u015fka odaklar y\u00f6nlendirecektir. Sen m\u00fcdahil olmazsan elbette ba\u015fka odaklar m\u00fcdahil olacakt\u0131r.<\/p>\n

S\u00fcre\u00e7lere d\u0131\u015fardan bakman\u0131n, yorumlamakla yetinmenin ve m\u00fcdahil olmaktan ka\u00e7\u0131nman\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yorumlard\u0131r bunlar. T\u00fcrkiye solunun kendisine sistem taraf\u0131ndan dayat\u0131lm\u0131\u015f en temel zaaflar\u0131ndan biridir. \u00d6yle bir zaaf ki, onu hareketsiz k\u0131lar, bir \u201cyorumcuya\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u00d6yle bir yorumculuktur ki bu, hem \u201cen solcudur\u201d (\u00e7\u00fcnk\u00fc yorum d\u00fczleminde kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in istenildi\u011fi kadar radikal olunabilir) hem de her zaman \u201chakl\u0131\u201d \u00e7\u0131kar. Sen m\u00fcdahil olmazsan ba\u015fkas\u0131 m\u00fcdahil olur ve b\u00f6ylece ba\u015fkas\u0131n\u0131n y\u00f6nlendirdi\u011fi tespiti hakl\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Trib\u00fcn hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131!<\/p>\n

Bu konuyu Van olay\u0131 \u00f6zelinde tart\u0131\u015farak yaz\u0131m\u0131z\u0131 sonland\u0131ral\u0131m. Van halk\u0131n\u0131n iradesinin (se\u00e7ti\u011fi belediye ba\u015fkan\u0131n\u0131n) pusu kurularak ve zor yoluyla elinden al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u201cderin devlet operasyonu\u201d olarak tan\u0131mlamak elbette do\u011fru bir tespit olacakt\u0131r. Ama bu tespiti yapmak politika yapmak anlam\u0131na gelmez. Politika, bu tespitten sonra ba\u015flar. Bu operasyona nas\u0131l direneceksin, nas\u0131l bo\u015fa \u00e7\u0131karacaks\u0131n\u2026 politika bu sorular\u0131n yan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130ki T\u00fcrkiye ger\u00e7e\u011fini ya\u015fad\u0131k Van\u2019da: 1) Se\u00e7imle gelen halk tokad\u0131 2) Pusu kurularak uygulanan derin devlet operasyonu. Bu iki ger\u00e7ek kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Biri di\u011ferini alt edecekti. Halk ve yan\u0131ndaki politik odaklar direndi, kazand\u0131. Politika budur ve b\u00f6yle yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n

AKP sonras\u0131 s\u00fcrecin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu s\u00fcreci sadece yorumlayacak m\u0131y\u0131z, yoksa m\u00fcdahil olacak m\u0131y\u0131z? B\u00fct\u00fcn mesele bu. Yorumlamakla yetinenin yorumuyla, m\u00fcdahil olmaya \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n yorumu farkl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcdahilin yanl\u0131\u015f\u0131, yorumcunun do\u011frusuna ye\u011fdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l do\u011fruyu ancak m\u00fcdahil olan bulur. Risklidir ve bedeli vard\u0131r tabii. Hele T\u00fcrkiye gibi bir \u00fclkede politika yapmaya kalk\u0131\u015f\u0131l\u0131yorsa\u2026<\/p>\n

Politika nesnel olan\u0131 yorumlamak de\u011fildir, nesnel olana boyun e\u011fmek hi\u00e7 de\u011fildir. Politika, nesnel olana -nesneli \u0131skalamadan- \u00f6znelin m\u00fcdahalesidir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye g\u00fczel bir \u00fclke, T\u00fcrkiye halk\u0131 g\u00fczel bir halk. 31 Mart se\u00e7imleri bir kez daha kan\u0131tlad\u0131 bunu. Belli ki iktidara kar\u015f\u0131 tepki daha da b\u00fcy\u00fcyecek. Yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu tepkiyi olumlayarak, de\u011ferlendirerek, y\u00f6nlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu Toplumsal s\u00fcre\u00e7ler ve toplumsal hareketler g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 taraf\u0131ndan yarat\u0131lamaz, yoktan var edilemez. \u0130nsan iradesine ba\u011fl\u0131 olmayan nesnel olaylard\u0131r. Bir toplumsal hareket birileri istiyor diye olmayaca\u011f\u0131 gibi, birileri istemiyor diye olmaktan vazge\u00e7mez. B\u00f6yle oldu\u011funu sanmak metafizik bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. Her \u015feyin tanr\u0131 iradesi ile oldu\u011funu varsayan dinsel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f bi\u00e7iminin ve tarihin egemen s\u0131n\u0131f mensubu b\u00fcy\u00fck […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":61901,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9531,5247],"class_list":["post-61900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t