{"id":62105,"date":"2024-05-01T00:00:48","date_gmt":"2024-04-30T21:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=62105"},"modified":"2024-05-07T21:20:48","modified_gmt":"2024-05-07T18:20:48","slug":"cocuklar-icin-felsefe-uzerine-bir-degerlendirme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/05\/01\/cocuklar-icin-felsefe-uzerine-bir-degerlendirme","title":{"rendered":"\u00c7ocuklar i\u00e7in felsefe \u00fczerine bir de\u011ferlendirme"},"content":{"rendered":"

Do\u00e7. Dr. <\/strong>T\u00fclin Otbi\u00e7er Acar <\/strong><\/p>\n

\u00d6zellikle 3-12 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n bedenini, dilini yetkinle\u015ftirmeden ruhunu (zihnini\/d\u00fc\u015f\u00fcncelerini) yetkinle\u015ftirmek i\u00e7in \u201c\u00c7ocuklar i\u00e7in Felsefe\u201d olur mu? Bence kals\u0131n.<\/p>\n

\u00c7ocuklar i\u00e7in felsefe konusu baz\u0131 \u00f6zel e\u011fitim kurumlar\u0131nda ve kimi e\u011fitimciler i\u00e7in parlat\u0131larak paketlenmi\u015f e\u011fitim (veya \u00f6\u011fretim) program\u0131 olarak piyasa s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bunun baz\u0131 entelekt\u00fcelleri mutlu etti\u011fini biliyorum. Ne ki beni mutlu etmiyor, edemiyor. \u015eayet felsefenin tan\u0131m\u0131, mahiyeti iyi biliniyor olsa idi \u201c\u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe\u201d s\u00f6yleminin felsefeye emek vermi\u015f, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f ki\u015fileri \u00e7ok\u00e7a inciten ve belki de kahreden bir s\u00f6ylem oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Felsefenin neli\u011fini (keza Aristoteles\u2019in Metafizik<\/em>\u2019inde ne id\u00fcl\u00fck, bi\u00e7ime ve i\u015flerli\u011fe dairdir) bilmeden \u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe s\u00f6ylemi, taca \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f toptur sadece. Felsefenin ne id\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerine klasikle\u015fmi\u015f tan\u0131mlar\u0131na bir bakal\u0131m. Felsefe;<\/p>\n

1) \u0130limlerin ilmi, sanatlar\u0131n sanat\u0131, hikmetlerin hikmetidir. 2) Hikmet sevgisidir. 3) Var olan her \u015feyin (hakikatinin\/t\u00fcmellerin) bilgisidir. 4) \u0130nsani ve ilahi \u015feylerin bilgisidir. 5) \u00d6l\u00fcm\u00fc tercih etmek veya ya\u015farken \u00f6lmektir. 6) Tanr\u0131\u2019ya benzemektir.<\/p>\n

Bu tan\u0131mlara g\u00f6re 3-12 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklarla neden, hangi gerek\u00e7elerle felsefe yap\u0131lacakt\u0131r? Okullarda kim, hangi hikmetin bilgisini verecek? Ya\u015famdan, ya\u015famaktan daha pay\u0131n\u0131 almam\u0131\u015f \u00e7ocuklara hikmet sevgisini veya ya\u015farken \u00f6lmeyi nas\u0131l a\u00e7\u0131klayacaks\u0131n\u0131z? Anlat anlat ge\u00e7 bunlar\u0131, de\u011fil mi?<\/p>\n

\u00c7ocuklar i\u00e7in felsefe! Do\u011fay\u0131, do\u011fan\u0131n d\u00fczenlili\u011fini bilmeden, yasalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeden bu ne aceleciliktir? Bili\u015fsel olarak somut i\u015flemler d\u00f6neminde bulunan, d\u00fcnyay\u0131, olgu ve olaylar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak alg\u0131layan, kavramsal\/soyut ve analitik d\u00fc\u015f\u00fcnmede yetkinle\u015fmemi\u015f \u00e7ocuklarla sorar\u0131m, neyin felsefesi yap\u0131lacakt\u0131r? Kald\u0131 ki d\u00fc\u015f\u00fcncenin, zihnin yetkinle\u015fmesi i\u00e7in bir geli\u015fim s\u0131ras\u0131 varken bunu fark edemeyecek kadar m\u0131 zihinlerimiz miyopla\u015ft\u0131?<\/p>\n

Felsefe yapmak i\u00e7in \u00f6nce ya\u015famdan pay (ya\u015f\/ya\u015fant\u0131\/deneyim) almak gerek. Bedenen ve zihnen yeteri kadar ya\u015fant\u0131 ge\u00e7irmemi\u015f \u00e7ocuklarla neyin felsefesi yap\u0131labilir? Felsefe o kadar da sihirli de\u011fil. Aksine \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e felsefe, d\u00fc\u015f\u00fcneni epey sinirli, huzursuz ve huysuz hale getirebiliyor.<\/p>\n

En b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131m\u0131z, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam\u0131, hayat\u0131 tan\u0131mak ve anlamak i\u00e7in -do\u011falar\u0131 gere\u011fi- soru sorma edimlerini, felsefeye yapmak zannediyor olmam\u0131zd\u0131r. Felsefenin 6 tan\u0131m\u0131na tekrar bak\u0131n\u0131z l\u00fctfen. Felsefe, soru sormak de\u011fildir. E\u011fer felsefeyi soru sormaya indirgersek ortaya \u201c\u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe\u201d sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kar. Serbest piyasa ko\u015fullar\u0131nda allan\u0131p pullan\u0131p sat\u0131lacak bir nesne olur, felsefe. Oysa olmamal\u0131. \u00c7ocuklar soru sorsun, sorgulas\u0131n tamam ama her zaman her durumda \u00f6\u011frenmek, ara\u015ft\u0131rmak, incelemek, meraklar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in soru sorman\u0131n kendisi bilfiil felsefe de\u011fildir. Bazen \u00e7ocu\u011fun \u201cbu nedir?\u201d minvalindeki sorular\u0131n mahiyeti, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc maksad\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Felsefe yapmak, tek ba\u015f\u0131na hi\u00e7 sorulmam\u0131\u015f olan sorular\u0131 sormak da de\u011fildir. Soruyu soran\u0131n (d\u00fc\u015f\u00fcnenin) ayn\u0131 zamanda bir cevap vermesini (sistematik bir a\u00e7\u0131klama, \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yapmas\u0131n\u0131) de zorunlu k\u0131lar.\u00a0 \u015eimdi, \u00e7ocuklar\u0131n sorduklar\u0131 sorular\u0131 sistematik bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klama yetkinli\u011fine sahip olmalar\u0131n\u0131 (yani felsefe yapmalar\u0131n\u0131) beklemek, \u00e7ocuklar\u0131n bili\u015fsel-sosyal ve benlik geli\u015fimi ilkelerine uygun olabilir mi? E\u011fitimcilerin ya da e\u011fitim-\u00f6\u011fretim i\u015fiyle u\u011fra\u015fanlar\u0131n \u201c\u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe\u201d s\u00f6ylemiyle ortaya sa\u00e7\u0131lmalar\u0131ndan hicap duyulmaz m\u0131? Do\u011frusu hicap duyuyorum. \u00c7ocuklar\u0131n geli\u015fimlerine zarar verdiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Felsefenin kendine ait bir dili vard\u0131r. Bu dili \u00f6\u011frenmeden, bilmeden felsefe yap\u0131lamaz. Anadili konusunda yetkinle\u015fmemi\u015f \u00e7ocuklara felsefe mi yapt\u0131raca\u011f\u0131z? K\u00e2r elde etmek i\u00e7in de\u011fer mi bu y\u0131k\u0131ma? Dil ile d\u00fc\u015f\u00fcnce aras\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ili\u015fkiyi g\u00f6z ard\u0131 edip \u00e7ocuklarla felsefe mi yapaca\u011f\u0131z? \u00c7ocuklar i\u00e7in felsefe s\u00f6yleminden ziyade \u00f6nce \u00e7ocuklara d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade edebilecekleri ortamlar\u0131 olu\u015fturmal\u0131y\u0131z. \u00c7ocuklar\u0131n s\u00f6zc\u00fcklerle dans edebilmelerini sa\u011flamal\u0131y\u0131z.\u00a0 \u00c7ocuklar i\u00e7in felsefeden \u00f6nce okumay\u0131 nas\u0131l sevdirebiliriz \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. \u00c7ocuklarda okuma sevgisini, s\u00f6zc\u00fck zenginli\u011fini sa\u011flamadan \u201c\u00e7ocuklarla felsefe\u201d yapamay\u0131z. \u015eayet felsefenin neli\u011fini kavrayabilirsek dil ile mant\u0131k aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ve dil ile analitik d\u00fc\u015f\u00fcnce aras\u0131ndaki s\u0131k\u0131 ili\u015fkiyi \u00e7ok net g\u00f6rebiliriz.\u00a0 Bu ili\u015fkiyi net olarak g\u00f6renler, \u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe s\u00f6yleminin bir sa\u00e7mal\u0131k oldu\u011funu fark edeceklerdir.<\/p>\n

Felsefenin \u00fczerinde hareket etti\u011fi zemini kald\u0131r\u0131p \u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe s\u00f6ylemiyle etkinlikler, ders planlar\u0131 yapaca\u011f\u0131z, \u00f6yle mi? Serbest piyasa ko\u015fullar\u0131nda isteyen istedi\u011fini yap\u0131yor ne de olsa. Niye \u015fa\u015f\u0131r\u0131yoruz ki? \u00d6zel okullar\u0131n panolar\u0131nda, \u00e7al\u0131\u015ftaylar\u0131n renkli afi\u015flerinde \u00e7ocuklar i\u00e7in felsefeyi g\u00f6rd\u00fck\u00e7e sahiplerine hay\u0131rl\u0131 i\u015fler diliyorum, fakat \u00e7ocuklara \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum.<\/p>\n

Okullarda \u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe yapana kadar \u00f6nce okul bah\u00e7elerini \u00e7ocuklara b\u0131rakal\u0131m. Okul bah\u00e7elerindeki basketbol sahalar\u0131, oyun alanlar\u0131 e\u011fitimcilerin otomobilleri i\u00e7in otopark olmu\u015fsa, salt t\u00f6ren merasimleri i\u00e7in asfalt alanlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ise okul bah\u00e7eleri bu neyin felsefesidir diye sorgulamakla ba\u015flayal\u0131m m\u0131? Okul bah\u00e7elerinde \u00e7ocuklar gerekti\u011fi kadar bedenlerini yetkinle\u015ftirsinler. Bedenlerine h\u00e2kim olmay\u0131 \u00f6\u011frensinler.\u00a0 Bedenine dahi h\u00e2kim olamadan neyin felsefesidir bu?<\/p>\n

Biz yeti\u015fkinler, e\u011fitimin felsefesini kendi aram\u0131zda dahi oturup konu\u015famazken \u201c\u00e7ocuklar i\u00e7in felsefe\u201d yapmaktan bahsediyoruz. \u00c7ok tuhaf! \u00c7ocuklar i\u00e7in felsefe s\u00f6ylemi, ayaklar\u0131 yere basmayan bir s\u00f6ylem ve \u00e7aba. Felsefeye \u00e7ok b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k ve hakaret kan\u0131mca. Felsefe ad\u0131na \u00fcz\u00fcl\u00fcyorum do\u011frusu. Kendini bilmeyen (soyut d\u00fc\u015f\u00fcnme a\u015famas\u0131na ge\u00e7memi\u015f), bedenini tan\u0131mayan \u00e7ocuklara ne felsefe ne de din e\u011fitiminin verilmesini do\u011fru bulabilirim.<\/p>\n

\u00c7ocuklara erdemi, ahlak\u0131, de\u011ferleri mi \u00f6\u011fretmek istiyoruz? Bunun yolu, yeti\u015fkinlerin do\u011fru-d\u00fcr\u00fcst erdemli davran\u0131\u015flar i\u00e7inde olmalar\u0131d\u0131r. \u00a040 dakikaya s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ders planlar\u0131yla olmaz bu i\u015f. \u00c7ocuklar\u0131n erdemli davran\u0131\u015flar\u0131 s\u0131k\u00e7a g\u00f6zlemleyecekleri \u00f6rnekleri olmal\u0131 \u00f6nce, felsefe dersleri de\u011fil. 3-12 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklara felsefeden \u00f6nce \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131 ya\u015fama f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 sa\u011flaman\u0131n derdinde olmal\u0131y\u0131z. Oyun oynamadan, bir m\u00fczik aleti \u00e7almadan, bedeni yetkinle\u015ftirmeden, kitaplar okumadan, s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da s\u00f6zc\u00fcklerle idame ettirilen bir ya\u015famdan \u00fczg\u00fcn\u00fcm \u00e7ocuklar i\u00e7in Felsefe \u00e7\u0131kmaz. \u00c7\u0131-ka-maz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Do\u00e7. Dr. T\u00fclin Otbi\u00e7er Acar \u00d6zellikle 3-12 ya\u015f aras\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n bedenini, dilini yetkinle\u015ftirmeden ruhunu (zihnini\/d\u00fc\u015f\u00fcncelerini) yetkinle\u015ftirmek i\u00e7in \u201c\u00c7ocuklar i\u00e7in Felsefe\u201d olur mu? Bence kals\u0131n. \u00c7ocuklar i\u00e7in felsefe konusu baz\u0131 \u00f6zel e\u011fitim kurumlar\u0131nda ve kimi e\u011fitimciler i\u00e7in parlat\u0131larak paketlenmi\u015f e\u011fitim (veya \u00f6\u011fretim) program\u0131 olarak piyasa s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Bunun baz\u0131 entelekt\u00fcelleri mutlu etti\u011fini biliyorum. Ne ki beni mutlu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2043,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9660,38,535,510],"tags":[9696,8857],"class_list":["post-62105","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-241-sayi","category-dergi-sayilari","category-forum","category-surekli-bolumler","tag-cocuklar-icn-felsefe","tag-tulin-otbicer-acar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t