{"id":62113,"date":"2024-05-10T09:42:51","date_gmt":"2024-05-10T06:42:51","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=62113"},"modified":"2024-05-10T09:59:13","modified_gmt":"2024-05-10T06:59:13","slug":"anormallik-ihtiyaci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/05\/10\/anormallik-ihtiyaci","title":{"rendered":"Anormallik ihtiyac\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>Siyaset d\u00fcnyas\u0131nda \u201cnormalle\u015fme\u201d laf\u0131n\u0131 duydu\u011fum an t\u00fcylerim diken diken olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m en kapsaml\u0131 normalle\u015ftirme harek\u00e2t\u0131 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesi ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde toplum, \u201cnormal olmayanlar\u201d ezilerek ve yok edilerek normalle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u201cNormal\u201d kadar ideolojik bir kavram az bulunur. K\u00f6k\u00fcn\u00fc ald\u0131\u011f\u0131 \u201cnorm\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, grup \u00fcyelerinin belirli bir ba\u011flamda nas\u0131l davranmalar\u0131 gerekti\u011fini belirleyen kurallar veya ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamadan hareketle \u201cnormal\u201d de \u015f\u00f6yle tan\u0131mlan\u0131r: \u201c\u0130nsan\u0131n belli bir denetim alan\u0131 i\u00e7inde eylemesini sa\u011flayan, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendiren kural ya da kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcne verilen ad; toplumbilimlerinde yerle\u015fik ya da beklenen toplumsal davran\u0131\u015f bi\u00e7imi; ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fck toplumsal kural ya da \u00f6rnek bi\u00e7im.\u201d (Felsefe S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc, Bilim ve Sanat Yay\u0131nlar\u0131, s.1045)<\/p>\n<p>Bu tan\u0131mlardan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, normlar\u0131 koyan normali de belirler. Toplumda hangi s\u0131n\u0131f egemense, normal de onun koydu\u011fu ve benimsedi\u011fi normlara g\u00f6re belirlenecektir. Bu, normal kavram\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fsal karakteridir.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan \u201cnormalle\u015ftirme\u201d, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n belirledi\u011fi s\u0131n\u0131rlar \u00e7er\u00e7evesinde ortalaman\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r, ortalamala\u015ft\u0131rmad\u0131r. \u201cA\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u201d t\u00f6rp\u00fclenmesi ve toplumun hizaya sokulmas\u0131 operasyonudur. Yani \u201cnormalle\u015ftirme\u201d, toplumun egemen sisteme boyun e\u011fdirilmesi demektir. Sistemin egemenli\u011fi normal olmayanlar\u0131n normalle\u015ftirilmesiyle, normalle\u015fmiyorlarsa d\u0131\u015flanmas\u0131yla s\u00fcrer.<\/p>\n<p>Devlet dedi\u011fimiz organ da, sonu\u00e7 itibar\u0131yla -egemen s\u0131n\u0131flar ad\u0131na- bir normalle\u015ftirme mekanizmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015flevi budur: normalle\u015ftirme.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Ama normalle\u015ftirme karma\u015f\u0131k bir i\u015flem. Hele bizimki gibi s\u0131n\u0131f ili\u015fkileri \u00e7e\u015fitlenmi\u015f, demokratik birikimleri olan toplumlarda. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fin i\u00e7inde halk da vard\u0131r. Halk, i\u015fleri karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131r. Ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olsan\u0131z da \u201cben normlar\u0131 belirledim, herkes buna uyacak\u201d demekle normalle\u015ftirme olmaz; \u00f6yle bir d\u00fcnya yok.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda gerek toplumlar (topluluklar) gerekse bireyler anormalli\u011fe, en az\u0131ndan anormalin pe\u015finde gitmeye e\u011filimlidirler. B\u00f6yle olmasayd\u0131, h\u00e2l\u00e2 Afrika ormanlar\u0131nda daldan dala atl\u0131yor olurduk. S\u00fcrekli de\u011fi\u015fim i\u00e7indeki do\u011fa normal de\u011fil ki, insano\u011flu normal olsun. \u0130ki ayak \u00fczerine dikilmek, kendini bilinmezlere vurup t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131lmak hi\u00e7 de normal i\u015fler de\u011fil. Sadece uzak atalar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde de\u011fil, uygarl\u0131k (s\u0131n\u0131fl\u0131l\u0131k) d\u00f6neminde ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de durum b\u00f6yledir (hatta daha da b\u00f6yledir). \u0130nsan anormal bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. S\u00fcrekli normalle\u015ftirilme gereklili\u011fi de bu nedenledir.<\/p>\n<p>\u0130nsano\u011flunun normalden sapma e\u011filimi, onu normalle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fini zorla\u015ft\u0131r\u0131r, karma\u015f\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu e\u011filimle sava\u015f\u0131lamaz; normal dayat\u0131lamaz. Her a\u015famada anormalli\u011fi normale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin yolunun bulunmas\u0131 gerekir. Dinlerin, felsefe ak\u0131mlar\u0131n\u0131n, siyaset kuramlar\u0131n\u0131n, genel anlamda toplumbilimin i\u015fi g\u00fcc\u00fc de budur zaten. \u0130nsano\u011flunun anormallik e\u011filimi ile egemenlerin normalle\u015ftirme \u00e7abalar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki (buna s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi de diyebiliriz) normalin evrim ge\u00e7irmesine yol a\u00e7ar. Anormallik e\u011filimi, normali s\u00fcrekli de\u011fi\u015ftirir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn normali, on bin y\u0131l \u00f6nceki, bin y\u0131l \u00f6nceki, y\u00fcz y\u0131l \u00f6nceki, hatta on y\u0131l \u00f6nceki normalden \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla normalle\u015ftirmeciler, dinamik normalle\u015ftirme y\u00f6ntemleri bulmak zorundad\u0131rlar; yoksa \u00f6nceki benzerleri gibi tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcndeki yerlerini al\u0131rlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Gelelim g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sine\u2026 31 Mart yerel se\u00e7imlerinde g\u00fczel halk\u0131m\u0131z yine bir anormallik e\u011filimi g\u00f6sterdi; mevcut normale isyan etti. Ne yapacak \u015fimdi egemenler? Normali yeniden belirlemek zorundalar; eski normalde \u0131srar ederlerse tepetaklak olurlar.<\/p>\n<p>AKP-Erdo\u011fan-Cumhur iktidar\u0131n\u0131n normalle\u015ftirme potansiyelinin epey y\u0131prand\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor. Yeniden bu potansiyeli kazanmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu noktada, halk\u0131n anormallik e\u011filiminin arac\u0131s\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 CHP\u2019ye -egemen s\u0131n\u0131flar ad\u0131na- b\u00fcy\u00fck i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor: Anormallik e\u011filimine sahip \u00e7\u0131k\u0131yor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcp (buna mecburdur; egemenler de mecburdur) onu normalle\u015ftirmek. \u00d6rne\u011fin Taksim\u2019e \u00e7\u0131k\u0131yor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcp \u00e7\u0131k\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak\u2026<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, halk son se\u00e7imlerde CHP\u2019ye normali de\u011fi\u015ftirme g\u00f6revi y\u00fckledi; CHP se\u00e7imi b\u00f6yle kazand\u0131. Egemenler de CHP\u2019ye kendi normallerini tamir etme g\u00f6revi y\u00fckledi. Al ba\u015f\u0131na belay\u0131! CHP de t\u0131pk\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek gibi \u201cyerel halk\u0131 ikna etmek\u201d zorundad\u0131r. AKP 20 y\u0131l \u00f6nce ayn\u0131 tezg\u00e2htan \u201cba\u015far\u0131yla\u201d ge\u00e7erek iktidar olmu\u015ftu. Bakal\u0131m CHP bunu becerebilecek mi? \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel\u2019in bir \u00f6yle bir b\u00f6yle konu\u015fmas\u0131n\u0131n nedeni bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 durumdur.<\/p>\n<p>Sosyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bug\u00fcn izlenmesi gereken \u00e7izgi ise halk\u0131n normali de\u011fi\u015ftirme e\u011filimini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca derinle\u015ftirmektir. Mevcut iktidar ve sistem o kadar anormalle\u015fmi\u015ftir ki, bunun halk\u0131n daha da anormalle\u015fmesiyle dengelenmesi gerekir. Egemenler kaynakl\u0131 her t\u00fcrl\u00fc normalle\u015ftirme giri\u015fimine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131d\u0131r. Emek\u00e7i halk\u0131n talepleri kar\u015f\u0131lanana kadar\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Asl\u0131nda geni\u015f s\u00fcrece bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sosyalistler de bir t\u00fcr normalin pe\u015findedir. Eme\u011fin normalinin\u2026 \u0130nsan-insan ili\u015fkilerinde ve daha \u00f6tesi insan-do\u011fa ili\u015fkisinde uyumu olu\u015fturmak. Kolay bir i\u015f de\u011fil; anormalli\u011fi normalle\u015ftirmek (daha do\u011frusu do\u011falla\u015ft\u0131rmak) anlam\u0131na geliyor. Do\u011fan\u0131n de\u011fi\u015fimi ile insan\u0131n de\u011fi\u015fimini -do\u011fa yasalar\u0131ndan yararlanarak- uyumlula\u015ft\u0131rmak\u2026 Birbirimizle ve do\u011fayla uyum i\u00e7inde s\u0131n\u0131rs\u0131z bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmek d\u00f6n\u00fc\u015fmek\u2026 Bunu beceremezsek, insano\u011flunun anormallik e\u011filimi, onun sonunu getirebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0130lerleye ilerleye kurtulam\u0131yor insanl\u0131k. Kurtula kurtula ilerleyebilir ancak\u2026 Bu da insano\u011flunun kaderi. \u201cAk\u0131ll\u0131\u201d olman\u0131n bedeli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ender Helvac\u0131o\u011flu Siyaset d\u00fcnyas\u0131nda \u201cnormalle\u015fme\u201d laf\u0131n\u0131 duydu\u011fum an t\u00fcylerim diken diken olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m en kapsaml\u0131 normalle\u015ftirme harek\u00e2t\u0131 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesi ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde toplum, \u201cnormal olmayanlar\u201d ezilerek ve yok edilerek normalle\u015ftirilmi\u015ftir. \u201cNormal\u201d kadar ideolojik bir kavram az bulunur. K\u00f6k\u00fcn\u00fc ald\u0131\u011f\u0131 \u201cnorm\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, grup \u00fcyelerinin belirli bir ba\u011flamda nas\u0131l davranmalar\u0131 gerekti\u011fini belirleyen kurallar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":62120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9698,5247,536,838],"class_list":["post-62113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-anormallik-ihtiyaci","tag-ender-helvacioglu","tag-siyaset","tag-turkiye"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62113\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}