{"id":62123,"date":"2024-05-12T00:36:34","date_gmt":"2024-05-11T21:36:34","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=62123"},"modified":"2024-05-11T20:42:30","modified_gmt":"2024-05-11T17:42:30","slug":"bilim-insanlari-egzersiz-yapmanin-hucresel-duzeydeki-etkilerini-arastiriyorlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/05\/12\/bilim-insanlari-egzersiz-yapmanin-hucresel-duzeydeki-etkilerini-arastiriyorlar","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131 egzersiz yapman\u0131n h\u00fccresel d\u00fczeydeki etkilerini ara\u015ft\u0131r\u0131yorlar"},"content":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n

Egzersizin sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydalar\u0131 iyi biliniyor ancak yeni ara\u015ft\u0131rmalar v\u00fccudun egzersize verdi\u011fi tepkinin \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden daha karma\u015f\u0131k ve kapsaml\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde bilim insanlar\u0131ndan olu\u015fan bir ekip, s\u0131\u00e7anlar \u00fczerinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, fiziksel aktivitenin, hayvanlarda incelenen 19 organ\u0131n tamam\u0131nda bir\u00e7ok h\u00fccresel ve molek\u00fcler de\u011fi\u015fikli\u011fe neden oldu\u011funu belirledi. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 Nature Dergisi\u2019nde yay\u0131mlad\u0131lar.<\/p>\n

Egzersiz bir\u00e7ok hastal\u0131k riskini azalt\u0131r, ancak bilim adamlar\u0131 h\u00e2l\u00e2 egzersizin v\u00fccudu molek\u00fcler d\u00fczeyde nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini tam olarak anlayam\u0131yorlar. \u00c7o\u011fu \u00e7al\u0131\u015fma tek bir organa, cinsiyete veya zaman noktas\u0131na odaklan\u0131p yaln\u0131zca bir veya iki veri t\u00fcr\u00fcn\u00fc i\u00e7eriyor.<\/p>\n

Ekip, hayvanlardan al\u0131nan kalp, beyin ve akci\u011ferler gibi \u00e7e\u015fitli dokular\u0131 inceledi. Sonu\u00e7ta inceledikleri organlar\u0131n her birinin egzersizle de\u011fi\u015fti\u011fini, v\u00fccudun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin d\u00fczenlemesine, strese tepki vermesine ve inflamatuar karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 ve doku hasar\u0131na ba\u011fl\u0131 yolaklar\u0131 kontrol etmesine yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu buldular.<\/p>\n

Veriler, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin potansiyel ipu\u00e7lar\u0131 sa\u011fl\u0131yor; \u00f6rne\u011fin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, egzersiz s\u0131ras\u0131nda karaci\u011ferin neden daha az ya\u011fl\u0131 hale geldi\u011fine dair olas\u0131 bir a\u00e7\u0131klama buldular ki bu a\u00e7\u0131klama, alkols\u00fcz ya\u011fl\u0131 karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik yeni tedavilerin geli\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

Ekip, bulgular\u0131n\u0131n ilerde egzersizi bireyin sa\u011fl\u0131k durumuna g\u00f6re uyarlamak veya egzersiz yapamayan insanlar i\u00e7in fiziksel aktivitenin etkilerini taklit eden tedaviler geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fini umuyor. Egzersizin molek\u00fcler etkilerini takip etmek i\u00e7in insanlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flad\u0131 bile.<\/p>\n

2016 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan MoTrPAC, egzersizin sa\u011fl\u0131\u011fa faydalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan biyolojik s\u00fcre\u00e7lere \u0131\u015f\u0131k tutmak i\u00e7in MIT Broad Institute ve Harvard, Stanford \u00dcniversitesi, Ulusal Sa\u011fl\u0131k Enstit\u00fcleri ile di\u011fer kurumlardan bilim insanlar\u0131n\u0131 bir araya getiriyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rman\u0131n e\u015f-k\u0131demli yazarlar\u0131ndan Steve Carr, “\u00dcretilen devasa miktardaki y\u00fcksek kaliteli veriyi olu\u015fturmak ve entegre etmek i\u00e7in, farkl\u0131 bilimsel ge\u00e7mi\u015fe sahip bir grup bilim insan\u0131 gerekti\u011fini vurgularken; \u00a0“Bu, birden fazla farkl\u0131 organda egzersizin etkilerini inceleyen ilk t\u00fcm organizma haritas\u0131d\u0131r. \u00dcretilen kaynak son derece de\u011ferlidir ve halihaz\u0131rda daha ileri ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in potansiyel olu\u015fturmaktad\u0131r” diyor.<\/p>\n

Ekip, t\u00fcm hayvan verilerini \u00e7evrimi\u00e7i, halka a\u00e7\u0131k bir depoda kullan\u0131ma sundu. Di\u011fer bilim insanlar\u0131 bu siteyi, \u00f6rne\u011fin ko\u015fu band\u0131nda sekiz haftal\u0131k d\u00fczenli egzersiz sonras\u0131nda di\u015fi s\u0131\u00e7anlar\u0131n akci\u011ferlerinde bol miktarda de\u011fi\u015fen proteinler veya erkek ve di\u015fi s\u0131\u00e7anlar\u0131n t\u00fcm organlar\u0131nda egzersize verilen RNA tepkisi hakk\u0131nda bilgi edinmek i\u00e7in kullanabilirler.<\/p>\n

T\u00fcm v\u00fccut analizi
\n<\/strong>Bu kadar geni\u015f ve detayl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok fazla planlama gerektiriyordu. Clary Clish\u2019e g\u00f6re bu \u00e7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan t\u00fcm laboratuvarlar\u0131n yapmas\u0131 gereken koordinasyon ihtiyac\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n

Iowa \u00dcniversitesi Carver T\u0131p Fak\u00fcltesi’nden Sue Bodine ile ortakla\u015fa \u00e7al\u0131\u015fan ve sekiz haftaya kadar s\u00fcren bir e\u011fitimin ard\u0131ndan hayvanlardan doku \u00f6rnekleri toplayan MoTrPAC ekibinin di\u011fer \u00fcyeleri, bu \u00f6rneklerinekleri her laboratuvara e\u015fit \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. B\u00f6ylece \u00f6rne\u011fin Cash\u2019\u0131n ekibi proteinleri, Clish’in ekibi metabolitleri olmak \u00fczere birbirinin neredeyse t\u0131pat\u0131p ayn\u0131 \u00f6rneklerde inceleyeceklerdi.<\/p>\n

Carr’\u0131n grubundaki Natalie Clark, “Bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00e7al\u0131\u015fma yaln\u0131zca bir veya iki veri t\u00fcr\u00fcne odaklan\u0131yor. Fakat burada ayn\u0131 dokular \u00fczerinde \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 deneye sahibiz ve bu bize t\u00fcm bu farkl\u0131 molek\u00fcler katmanlar\u0131n egzersiz tepkisine nas\u0131l katk\u0131da bulundu\u011funa dair k\u00fcresel bir genel bak\u0131\u015f sa\u011flad\u0131\u201d diyor.<\/p>\n

Ekipler toplamda yakla\u015f\u0131k 10.000 analiz yaparak kan ve 18 kat\u0131 doku \u00fczerinde yakla\u015f\u0131k 15 milyon \u00f6l\u00e7\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Egzersizin binlerce molek\u00fcl\u00fc etkiledi\u011fini, en b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin ise ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, metabolizma ve kan bas\u0131nc\u0131 gibi bir\u00e7ok \u00f6nemli s\u00fcreci d\u00fczenleyen hormonlar\u0131 \u00fcreten adrenal bezde meydana geldi\u011fini buldular. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7e\u015fitli organlarda, \u00f6zellikle de zamanla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkisine ba\u011fl\u0131 olarak cinsiyet farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karabildi. Kad\u0131nlara \u00f6zg\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sinyali molek\u00fcllerinin \u00e7o\u011fu, bir il\u00e2 iki haftal\u0131k e\u011fitim aras\u0131ndaki seviyelerde de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6sterirken, erkeklerdekiler d\u00f6rt ila sekiz hafta aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n

Baz\u0131 yan\u0131tlar cinsiyetler ve organlar aras\u0131nda tutarl\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, strese tepki olarak h\u00fccreler taraf\u0131ndan \u00fcretilen \u0131s\u0131 \u015foku proteinlerinin farkl\u0131 dokularda ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlendi\u011fini buldu. Ancak di\u011fer bilgiler dokuya \u00f6zg\u00fcyd\u00fc. Carr’\u0131n ekibi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde enerji \u00fcretiminde rol oynayan mitokondriyal proteinlerin asetilasyonunda ve enerji depolamas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen fosforilasyon sinyalinde bir art\u0131\u015f buldu. Her ikisi de karaci\u011fer dokusunda egzersiz s\u0131ras\u0131nda de\u011fi\u015fmi\u015fti. Bu de\u011fi\u015fikliklerin saptanmas\u0131, egzersizle karaci\u011ferin daha az ya\u011fl\u0131 olmas\u0131na ve hastal\u0131klara daha az e\u011filimli olmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara, alkols\u00fcz ya\u011fl\u0131 karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n gelecekteki tedavileri i\u00e7in bir hedef verebilir gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Jean-Beltran, “Karaci\u011fer do\u011frudan egzersizle ilgili olmasa da sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 iyile\u015ftirebilecek de\u011fi\u015fikliklere u\u011framaktad\u0131r. Hi\u00e7 kimse karaci\u011ferde bu asetilasyon ve fosforilasyon de\u011fi\u015fikliklerini egzersiz e\u011fitiminden sonra g\u00f6rece\u011fimizi tahmin etmemi\u015fti. Bu, t\u00fcm bu farkl\u0131 molek\u00fcler y\u00f6ntemleri neden kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 vurguluyor. Egzersiz \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 ve bu buzda\u011f\u0131n\u0131n sadece g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131” diyor.<\/p>\n

Carr’\u0131n grubundan Hasmik Keshishian, “\u0130ki veya \u00fc\u00e7 ku\u015fak ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi bu projede olgunla\u015ft\u0131 ve bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 dikkatli bir \u015fekilde tasarlaman\u0131n ve \u00f6rnekleri i\u015flemenin ne anlama geldi\u011fini \u00f6\u011frendi.\u00a0 \u015eimdi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz: Bizim ve di\u011ferlerinin \u00fcretti\u011fi y\u00fcksek kaliteli verilerden elde edilen biyolojik a\u00e7\u0131dan ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bulgular ger\u00e7ekten tatmin edici\u201ddiyor.<\/p>\n

Bug\u00fcn yay\u0131nlanan di\u011fer MoTrPAC makaleleri, farkl\u0131 dokulardaki ya\u011f ve mitokondrinin egzersize verdi\u011fi tepkiye ili\u015fkin daha derin incelemeleri i\u00e7ermektedir. Egzersizin gen\u00e7 yeti\u015fkin ve ya\u015fl\u0131 s\u0131\u00e7anlar \u00fczerindeki etkilerini ve 30 dakikal\u0131k fiziksel aktivitenin k\u0131sa vadeli etkilerini incelemek i\u00e7in ek MoTrPAC \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam etmektedir. Konsorsiyum ayn\u0131 zamanda insan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na da ba\u015flad\u0131 ve \u00e7ocuklarda ve yeti\u015fkinlerde hem dayan\u0131kl\u0131l\u0131k hem de diren\u00e7 egzersizinin etkilerini incelemek \u00fczere klinik bir ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in farkl\u0131 ya\u015f, cinsiyet, soy ve aktivite d\u00fczeylerinden yakla\u015f\u0131k 1.500 ki\u015fiyi g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kabul etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

\u00a0Kaynak:<\/strong>
\n<\/em>https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2024\/05\/240501125227.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay Egzersizin sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydalar\u0131 iyi biliniyor ancak yeni ara\u015ft\u0131rmalar v\u00fccudun egzersize verdi\u011fi tepkinin \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden daha karma\u015f\u0131k ve kapsaml\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri’nde bilim insanlar\u0131ndan olu\u015fan bir ekip, s\u0131\u00e7anlar \u00fczerinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, fiziksel aktivitenin, hayvanlarda incelenen 19 organ\u0131n tamam\u0131nda bir\u00e7ok h\u00fccresel ve molek\u00fcler de\u011fi\u015fikli\u011fe neden oldu\u011funu belirledi. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 Nature Dergisi\u2019nde […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":62124,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[2411,9699],"class_list":["post-62123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-egzersiz","tag-kalp-sagligo"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t