{"id":62341,"date":"2024-06-07T09:21:37","date_gmt":"2024-06-07T06:21:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=62341"},"modified":"2024-06-07T13:27:41","modified_gmt":"2024-06-07T10:27:41","slug":"yeniden-vatan-olmanin-turk-kurt-denklemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/06\/07\/yeniden-vatan-olmanin-turk-kurt-denklemi","title":{"rendered":"Yeniden vatan olman\u0131n T\u00fcrk-K\u00fcrt denklemi"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye nas\u0131l yeniden bir vatan olur? Bu soruyu sormak bile bir z\u00fcl. Ama \u00f6yle ko\u015fullarda ya\u015f\u0131yoruz ki b\u00f6ylesine a\u011f\u0131r bir soruyu sormak ve yan\u0131t\u0131n\u0131 aramak zorunday\u0131z. Bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131n, hepsi birbirinden \u00f6nemli \u00e7ok fazla boyutu var.1<\/sup> Bu yaz\u0131da konuyu T\u00fcrk-K\u00fcrt sorunu ba\u011flam\u0131nda ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Bu co\u011frafyay\u0131 payla\u015fan T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin birli\u011fi, bir vatan olu\u015fturman\u0131n (veya mevcut vatan\u0131 koruman\u0131n da diyebilirsiniz) olmazsa olmaz denklemlerinden biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye Cumhuriyeti adl\u0131 vatan\u0131m\u0131z bu denklem temelinde kurulmu\u015ftur. \u00c7anakkale Sava\u015f\u0131ndan 1923\u2019te Cumhuriyetin ilan\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin m\u00fccadele ortakl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanamasayd\u0131 Sevr ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olurdu. Bunu, o m\u00fccadeleye \u00f6nderlik eden Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131 (ve Birinci Meclis) net olarak kavram\u0131\u015flard\u0131. O d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn belgeleri yay\u0131mland\u0131, isteyen inceleyebilir. Okuru belgelere bo\u011fup yaz\u0131y\u0131 uzatmadan kurulu\u015f d\u00f6nemindeki \u00f6nderli\u011fin tutumunu \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz: \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin mill\u00ee s\u0131n\u0131rlar\u0131, T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin \u00fczerinde oturdu\u011fu araziyi kapsar. T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler ortak vatanlar\u0131 \u00fczerinde birlikte ya\u015famaya karar vermi\u015flerdir. K\u00fcrtler, bir az\u0131nl\u0131k de\u011fil, fakat T\u00fcrklerle birlikte cumhuriyetin ve milletin kurucu unsurudur. T\u00fcrkiye halk\u0131, esas olarak T\u00fcrk ve K\u00fcrt unsurlardan olu\u015fur.\u201d<\/p>\n

T\u00fcrkiye adl\u0131 vatan\u0131n temel kurulu\u015f ilkelerinden biri budur: T\u00fcrk ve K\u00fcrt unsurlar\u0131n\u0131n e\u015fitlik ve birbirlerinin haklar\u0131na sayg\u0131 temelinde birli\u011fi. Kurulu\u015ftan sonra ne oldu, 1930\u2019da girilen hat ne kadar ger\u00e7ek\u00e7iydi, sonralar\u0131, hele 1980 sonras\u0131 neler ya\u015fand\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc tablo olu\u015ftu\u2026 bunlar \u00e7ok \u00f6nemlidir ama o s\u00fcreci atlay\u0131p g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelece\u011fiz.<\/p>\n

Bug\u00fcn \u201cyeniden vatan\u201d diye bir sorunumuz var. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye bir vatan olmaktan, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlar da \u201cvatanda\u015f\u201d olmaktan \u00e7\u0131kma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Ve bu tablodaki ana yar\u0131lmalardan biri yine K\u00fcrt sorunudur.<\/p>\n

***<\/p>\n

Burjuva politikas\u0131 bir \u00e7al\u0131m atma sanat\u0131d\u0131r ama -akl\u0131 ba\u015f\u0131nda burjuvalar da dahil- herkes bilir ki politika sosyolojiye \u00e7al\u0131m atamaz. Att\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r ama \u00f6n\u00fcnde sonunda duvara toslar. K\u00fcrt sorunu da sadece politik de\u011fil sosyolojik bir sorundur. Bu sorunu salt politik tedbirlerle, 40 y\u0131ld\u0131r uygulanan ink\u00e2r, bask\u0131 ve \u015fiddet yoluyla \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar, \u00e7\u00f6zebilmi\u015fler midir, bu sorunu ortadan kald\u0131rabilmi\u015fler midir? Yoksa \u00e7ok daha derinle\u015fmesine ve en tehlikelisi uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131na m\u0131 yol a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r? Sadece se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na bakmak bile, politikan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131ya kar\u015f\u0131n sosyolojiye \u00e7al\u0131m atamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sosyolojinin nas\u0131l a\u011f\u0131rl\u0131k koydu\u011funu g\u00f6rmeye yeter.<\/p>\n

K\u00fcrt hareketinin kurdu\u011fu yasal partiler defalarca kapat\u0131ld\u0131, mevcut parti hakk\u0131nda yine kapat\u0131lma bask\u0131s\u0131 var; sorun \u00e7\u00f6z\u00fclebildi mi?<\/p>\n

K\u00fcrt hareketinin \u00f6nder kadrolar\u0131, d\u00fc\u015fman hukuku uygulanarak s\u00fcrekli cezaevine t\u0131k\u0131ld\u0131 (son \u00f6rne\u011fi Kobani kumpas davas\u0131nda ya\u011fd\u0131r\u0131lan cezalar); sorun \u00e7\u00f6z\u00fclebildi mi?<\/p>\n

K\u00fcrt illerinde halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi belediye ba\u015fkanlar\u0131, anayasal haklar ayaklar alt\u0131na al\u0131n\u0131p ve hukuksal s\u00fcre\u00e7ler g\u00f6z ard\u0131 edilip g\u00f6revden al\u0131narak yerine kayyumlar atand\u0131 (son \u00f6rne\u011fi Hakk\u00e2ri ve devam edecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor); sorun \u00e7\u00f6z\u00fclebildi mi?<\/p>\n

Nas\u0131l oluyor da K\u00fcrt hareketinin partisi, bunca hukuksuzlu\u011fa, bask\u0131ya ve \u015fiddete kar\u015f\u0131n, se\u00e7imlerde \u00fclke \u00e7ap\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck parti ve daha \u00f6nemlisi K\u00fcrt illerinde a\u00e7\u0131k ara birinci parti olarak \u00e7\u0131k\u0131yor? \u0130\u015fte bu, sosyolojinin g\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Demek ki ba\u015fka bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna ihtiya\u00e7 var. K\u00fcrt hareketinin yasal temsilcilerini T\u00fcrkiye siyaset sahnesinden d\u0131\u015flayarak \u201cT\u00fcrkiyeli\u201d bir \u00e7\u00f6z\u00fcm geli\u015ftirilebilir mi? Israrla ink\u00e2r, \u015fiddet ve bask\u0131 politikas\u0131 izleyerek K\u00fcrt sosyolojisi nereye do\u011fru itilir?<\/p>\n

Soruna halk d\u00fczleminde bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, T\u00fcrkiye\u2019nin her yerinde T\u00fcrk ve K\u00fcrt k\u00f6kenli vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n -her \u015feye kar\u015f\u0131n- karde\u015f\u00e7e ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Karde\u015flik, bu co\u011frafyan\u0131n sosyolojisinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r; politik d\u00fczlemde e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 haklara sayg\u0131 ile ta\u00e7lanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00d6te yandan, yukar\u0131da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, K\u00fcrt sorunu geldi\u011fimiz a\u015famada sadece bir hukuk, adalet, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sorunu de\u011fildir; bir ortak vatan sorunudur da. Bir vatan\u0131m\u0131z olsun istiyorsak, e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temelinde karde\u015f\u00e7e ya\u015famaya mecburuz.2<\/sup><\/p>\n

Hakk\u00e2ri Belediyesine kayyum atayanlar sadece hukuk ve demokrasi d\u00fc\u015fman\u0131 de\u011filler; ortak vatan\u0131m\u0131za da d\u00fc\u015fmand\u0131rlar. Kayyum dayatmas\u0131 bir beka sorunudur. B\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye halk\u0131, hepimiz i\u00e7in\u2026<\/p>\n

D\u0130PNOTLAR
\n<\/strong>1) Baz\u0131lar\u0131n\u0131 sayal\u0131m: Laikli\u011fin, cumhuriyet\u00e7ili\u011fin ve vatanda\u015fl\u0131k bilincinin a\u015f\u0131nmas\u0131; muhalif kesimlere d\u00fc\u015fman hukuku uygulanmas\u0131 ve toplum s\u00f6zle\u015fmesinin ortadan kalkmas\u0131; \u00fclke demografisine k\u0131sa bir zaman i\u00e7inde ciddi bir m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131, 10 milyondan fazla s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131; \u00fclkenin yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc zenginliklerinin yerli-yabanc\u0131 b\u00fcy\u00fck sermaye taraf\u0131ndan talan edilmesi; gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck u\u00e7urum ve toplumun yoksullu\u011fa mahk\u00fbm edilmesi; devletin mafyala\u015fmas\u0131; ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyan\u0131n do\u011fas\u0131yla uyumsuzluk\u2026
\n2) Bu konuda \u00e7ok yaz\u0131 yazd\u0131k. Birka\u00e7\u0131na at\u0131f yapal\u0131m:
\n– E. Helvac\u0131o\u011flu, \u201cNeden birlikte ya\u015famak zorunday\u0131z? Ve nas\u0131l?\u201d, Bilim ve Gelecek<\/em>, say\u0131: 78, A\u011fustos 2010.
\n– https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2013\/03\/01\/turk-de-biziz-kurt-de-biziz-peki-sonrasi\/<\/a><\/p>\n

– https:\/\/abcgazetesi.com\/yazarlar\/ender-helvacioglu\/turk-ve-kurt-uluslasma-sureclerinin-ortaklasmasi-312384<\/a><\/p>\n

– https:\/\/abcgazetesi.com\/yazarlar\/ender-helvacioglu\/yeni-vatan-yeni-ulus-yeni-halk-yeni-bagit-207029<\/a><\/p>\n

– https:\/\/abcgazetesi.com\/yazarlar\/ender-helvacioglu\/kurt-sorununa-iliskin-bazi-sosyolojik-olgular-206316<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu T\u00fcrkiye nas\u0131l yeniden bir vatan olur? Bu soruyu sormak bile bir z\u00fcl. Ama \u00f6yle ko\u015fullarda ya\u015f\u0131yoruz ki b\u00f6ylesine a\u011f\u0131r bir soruyu sormak ve yan\u0131t\u0131n\u0131 aramak zorunday\u0131z. Bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131n, hepsi birbirinden \u00f6nemli \u00e7ok fazla boyutu var.1 Bu yaz\u0131da konuyu T\u00fcrk-K\u00fcrt sorunu ba\u011flam\u0131nda ele alaca\u011f\u0131z. Bu co\u011frafyay\u0131 payla\u015fan T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin birli\u011fi, bir vatan […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":62342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[5247,9750,838,9749],"class_list":["post-62341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-turk-kurt","tag-turkiye","tag-yeniden-vatan-olmak"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t