{"id":62905,"date":"2024-08-23T09:42:11","date_gmt":"2024-08-23T06:42:11","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=62905"},"modified":"2024-08-23T09:42:11","modified_gmt":"2024-08-23T06:42:11","slug":"basibos-modernite-kazani-turkiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/08\/23\/basibos-modernite-kazani-turkiye","title":{"rendered":"Ba\u015f\u0131bo\u015f modernite kazan\u0131: T\u00fcrkiye"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131, siyasal \u0130slam, yirmi k\u00fcsur y\u0131ld\u0131r ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi onca tahribata ve y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131n, toplumun belini b\u00fckemedi, boyun e\u011fdiremedi. T\u00fcrkiye toplumu, \u00f6rg\u00fcts\u00fcz de olsa, \u00f6nc\u00fcs\u00fcz de kalsa, tarihsel modernite ve toplumculuk birikimine dayanarak direndi.<\/p>\n<p>\u0130ktidar sahipleri, belki kendi gerici d\u00fc\u015f\u00fcnsel yap\u0131lar\u0131na ve \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 de\u011fer sistemlerine uygun bir kitle yaratt\u0131lar, ama toplumun tamam\u0131n\u0131 kendi do\u011frultular\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremediler. En g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131 d\u00f6nemde dahi toplumun en az yar\u0131s\u0131 onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bug\u00fcn ise az\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler.<\/p>\n<p>\u0130ktidar\u0131n sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedeni budur.<\/p>\n<p>AKP\u2019nin \u00f6n\u00fcnde, \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin modernite birikimi\u201d diye ortak bir tan\u0131m alt\u0131nda toplayabilece\u011fimiz, a\u015f\u0131lmas\u0131 zor bir duvar vard\u0131; a\u015famad\u0131. \u0130deolojisi gere\u011fi a\u015facak esnekli\u011fi g\u00f6steremedi. Sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131yla da boyun e\u011fdiremedi. Ama \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tahribat ger\u00e7ekle\u015ftirdi; deyim yerindeyse bir \u201cparalel toplum\u201d yaratt\u0131. Varl\u0131\u011f\u0131 iktidara ba\u011fl\u0131 olan egemenlerden ve kullardan olu\u015fan bir \u00fcmmet toplumu. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye toplumunun az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn niteli\u011fi ne yaz\u0131k ki budur.<\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131 devrilebilir, tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6nderilebilir, yak\u0131nd\u0131r. Ama gerisinde b\u0131rakaca\u011f\u0131 bu \u201cparalel toplum\u201d nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek ve rehabilite edilecektir? En az 10 milyonluk s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\/g\u00f6\u00e7men kitlesini de buna eklemek gerek. \u0130\u015fte as\u0131l mesele bu. T\u00fcrkiye modernitesinin \u00f6n\u00fcndeki a\u015f\u0131lmas\u0131 zor duvar da budur.<\/p>\n<p>\u0130ktidar\u0131 devirmek yetmez. Toplumun t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsayacak, \u00f6n\u00fcne \u00e7a\u011fda\u015f bir hedef koyarak yeniden birle\u015ftirecek yeni bir \u201cmodernite at\u0131l\u0131m\u0131na\u201d, yeni bir senteze ihtiya\u00e7 var. Bu at\u0131l\u0131m, siyasal, k\u00fclt\u00fcrel, ideolojik, eylemsel bir yol haritas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015febilir. K\u0131sacas\u0131, somut bir devrim program\u0131\u2026 AKP\u2019nin yaratt\u0131\u011f\u0131 bu \u00fcmmet toplumu, devrimci y\u00f6ntemlerle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeli ve a\u015f\u0131lmal\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc muhalefetin ve gelecekteki iktidar\u0131n temel meselesi bu.<\/p>\n<p>Gerek d\u00fcnyan\u0131n gerekse T\u00fcrkiye\u2019nin sosyo-ekonomik yap\u0131s\u0131 ve s\u0131n\u0131f ili\u015fkileri o denli de\u011fi\u015fti ki, art\u0131k eskiye geri d\u00f6n\u00fclemez. Ne 25 y\u0131l \u00f6nceye ne 50 y\u0131l \u00f6nceye ne de 100 y\u0131l \u00f6nceye d\u00f6n\u00fclebilir. T\u00fcrkiye toplumu \u00f6n\u00fcndeki sorunlar\u0131, engelleri, elbette ge\u00e7mi\u015f kazan\u0131mlardan g\u00fc\u00e7 alarak, miras kabul ederek, ama y\u00fcz\u00fcn\u00fc gelece\u011fe d\u00f6nerek a\u015fabilir.<\/p>\n<p>S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz modernite birikimini yaratan eski, art\u0131k gerilerde kald\u0131. Art\u0131k \u201ceski\u201d dendi\u011finde 12 Eyl\u00fcl rejimi, hatta AKP rejimi akla geliyor. Bu nedenle eskiye d\u00f6n\u00fc\u015ften de\u011fil yeni bir modernite at\u0131l\u0131m\u0131ndan s\u00f6z ediyoruz. Modernite s\u00fcrecimizin t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, zaaflar\u0131n\u0131, zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 tespit eden ve onlar\u0131 da a\u015fmay\u0131 hedefleyen (\u00e7\u00fcnk\u00fc o t\u0131kan\u0131kl\u0131klar ya\u015fanan geri d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn kaynaklar\u0131d\u0131r) yeni bir modernite at\u0131l\u0131m\u0131 ve onun somut yol haritas\u0131.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir \u00e7are, ba\u015fka bir yol yok. Yoksa T\u00fcrkiye toplumu en az \u00fc\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnebilir ve da\u011f\u0131labilir.<\/p>\n<p>AKP iktidar\u0131n\u0131 devirecek siyasal irade ve onun toplumsal taban\u0131 olu\u015fuyor. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fe kadar AKP\u2019nin taban\u0131n\u0131 olu\u015fturan k\u00f6yl\u00fcler, i\u015f\u00e7iler, yoksullar bug\u00fcn en radikal ve eylemli iktidar kar\u015f\u0131tlar\u0131d\u0131r. Ama b\u00fct\u00fcn bu dinamikleri birle\u015ftirerek, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yeni modernite at\u0131l\u0131m\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek bir siyasi irade\/odak var m\u0131? \u015eimdilik g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Kritik nokta bu.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye b\u00f6yle bir at\u0131l\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilirse t\u00fcm d\u00fcnyaya \u00f6rnek olacak bir hareketi de ba\u015flatm\u0131\u015f olur. B\u00fcy\u00fck bir gerici tahribat ve y\u0131k\u0131m ya\u015fam\u0131\u015f, pre-modern bir paralel toplumu bar\u0131nd\u0131ran, \u00fcstelik 10 milyonluk bir s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\/g\u00f6\u00e7men kitlesini i\u00e7eren bir toplumda (yani minyat\u00fcr bir d\u00fcnyada) ger\u00e7ekle\u015fecek bir modernite at\u0131l\u0131m\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkileyecek bir hareket olurdu.<\/p>\n<p>Bir \u201cba\u015f\u0131bo\u015f modernite kazan\u0131\u201dd\u0131r T\u00fcrkiye. Bu durum \u00f6yle tehlikeler i\u00e7eriyor ki, ama devrimci \u00f6nc\u00fc iddias\u0131nda bulunanlar i\u00e7in \u00f6yle f\u0131rsatlar da sunuyor ki\u2026 100 y\u0131l \u00f6ncesiyle tek benzerli\u011fimiz de bu olsa gerek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ender Helvac\u0131o\u011flu AKP iktidar\u0131, siyasal \u0130slam, yirmi k\u00fcsur y\u0131ld\u0131r ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi onca tahribata ve y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131n, toplumun belini b\u00fckemedi, boyun e\u011fdiremedi. T\u00fcrkiye toplumu, \u00f6rg\u00fcts\u00fcz de olsa, \u00f6nc\u00fcs\u00fcz de kalsa, tarihsel modernite ve toplumculuk birikimine dayanarak direndi. \u0130ktidar sahipleri, belki kendi gerici d\u00fc\u015f\u00fcnsel yap\u0131lar\u0131na ve \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 de\u011fer sistemlerine uygun bir kitle yaratt\u0131lar, ama toplumun tamam\u0131n\u0131 kendi do\u011frultular\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":62906,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9006,5247,1178],"class_list":["post-62905","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-basibos-modernite","tag-ender-helvacioglu","tag-modernite"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62905\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}