{"id":63791,"date":"2024-12-16T00:00:37","date_gmt":"2024-12-15T21:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=63791"},"modified":"2024-12-16T11:38:44","modified_gmt":"2024-12-16T08:38:44","slug":"suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami","title":{"rendered":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dr. Ahmet Kerim G\u00fcltekin<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>2015 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n do\u011frudan Suriye sava\u015f\u0131na dahil olu\u015fu ve ard\u0131ndan \u0130ran\u2019\u0131n, Hizbullah\u2019\u0131n sahada Suriye ordusuyla beraber ABD-\u0130srail-T\u00fcrkiye eliyle tepeden t\u0131rna\u011fa silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenip ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f Siyasal \u0130slamc\u0131 ter\u00f6r gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fa kat\u0131lmas\u0131 ve Suriye\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ramak kala kurtar\u0131lmas\u0131, ba\u015fta ezilen d\u00fcnya anti-emperyalist sosyalist ak\u0131mlar\u0131 olmak \u00fczere, genel entelekt\u00fcel \u00e7evrelerde \u201ctek kutuplu d\u00fcnyan\u0131n sonu\u201dna gelindi\u011fi\/yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlanm\u0131\u015ft\u0131. Bu kan\u0131, ilerleyen y\u0131llarda, Suriye\u2019de g\u00f6rece bir istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131, topraklar\u0131n \u00f6nemli bir kesiminin \u0130slamc\u0131 ter\u00f6ristlerden temizlenmesi, Siyasal \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n Arap \u00fclkelerindeki k\u0131smi zay\u0131flamas\u0131, fakat daha \u00f6nemlisi NATO blo\u011funun Ukrayna cephesini a\u00e7mas\u0131 ve uzak Asya\u2019da \u00c7in ve Kuzey Kore ba\u011flam\u0131nda \u0131s\u0131nan b\u00f6lgesel gerilimlerle beraber iyice yerle\u015fmi\u015fti. Ku\u015fkusuz BRICS\u2019in d\u00fcnya ekonomisinde ve \u00f6zellikle Do\u011fu Asya\u2019da artan etkisiyle, bu kan\u0131, gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7 kazanm\u0131\u015f ve neredeyse \u201cyeni ger\u00e7eklik\u201d olarak yorumlanagelir olmu\u015ftu. Ta ki Suriye\u2019nin, elinde, sadece 2012\u2019den beri \u00fczerine sal\u0131nan ve her t\u00fcrl\u00fc askeri, ekonomik destekle e\u011fitilip donat\u0131lm\u0131\u015f ter\u00f6r gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011fil, yakla\u015f\u0131k yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r \u0130srail gibi kolektif Bat\u0131\u2019n\u0131n her a\u00e7\u0131dan arkas\u0131nda durdu\u011fu n\u00fckleer bir haydut devlete kar\u015f\u0131 sava\u015flarda pi\u015fmi\u015f, deneyimli, teknik olarak donan\u0131ml\u0131 bir ordu olmas\u0131na ra\u011fmen, yaln\u0131zca bir hafta i\u00e7erisinde neredeyse tek kur\u015fun atmadan geri \u00e7ekilip askeri ve sivil b\u00fcrokrasinin tepeden a\u015fa\u011f\u0131ya kendini tasfiyesine kadar. \u015eimdi, \u00f6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, ezilen d\u00fcnyadaki emek- ve ezilen-hareketlerine bir nebze nefes ald\u0131rabilecek, yeni taktik imkanlar sunabilecek \u00e7ift kutupluluk hali, hen\u00fcz Ortado\u011fu i\u00e7in bir denklem olmaktan uzak.<\/p>\n<p>Yan\u0131 s\u0131ra, NATO sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan Orta Do\u011fu ve Kuzey Afrika\u2019y\u0131 (MENA region) kapsayan B\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi\u2019nin (BOP) h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131 2000\u2019li y\u0131llarda, Yugoslavya, Irak, Afganistan, Libya ve son olarak Suriye \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, emperyalizm, yaln\u0131zca askeri anlamda \u00f6n\u00fcndeki engelleri ortadan kald\u0131rm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda etkileri\/sonu\u00e7lar\u0131 gelecek ku\u015faklar\u0131 \u015fekillendirecek yeni t\u00fcr toplumsal projelere de giri\u015fiyor. \u0130\u015fgal etti\u011fi \u00fclkelerdeki tarihsel ve g\u00fcncel ekonomik, sosyal, etnik, dinsel ve\/veya mezhepsel \u00e7eli\u015fkileri de kullanarak kendisine ba\u011f\u0131ml\u0131 irili ufakl\u0131 pek \u00e7ok yeni akt\u00f6r de yarat\u0131yor. Bununla beraber, emperyalizmin, i\u015fgal alt\u0131nda tuttu\u011fu co\u011frafyalardaki modernite birikimine de y\u00f6neldi\u011fi ve bu toplumlar\u0131n ulus\u00e7u, kamucu, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131, kendi kaynaklar\u0131yla kalk\u0131nmac\u0131 ideolojik-sosyal birikim ve insan kaynaklar\u0131n\u0131 da bilin\u00e7li bi\u00e7imde hedef ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bu durumu basit anlamda ideolojik bir sald\u0131r\u0131 olarak g\u00f6rmemek, bug\u00fcn itibariyle sonu\u00e7lar\u0131yla y\u00fczle\u015fti\u011fimiz ciddi bir toplumsal ger\u00e7eklik olarak ele almak ve incelemek gerekiyor. Nitekim, devrimlerin en \u00f6nemli g\u00fcc\u00fc, insan malzemesidir. Yeni bir toplumsall\u0131k, devleti ve toplumu sevk ve idare yetene\u011fi, ba\u011f\u0131ms\u0131z ayakta kalmay\u0131 sa\u011flayacak politik kabiliyet, olaylar\u0131 do\u011fru anlama, yorumlama ve \u00f6ng\u00f6rme imk\u00e2n\u0131, gerek devletler ya da \u00f6rg\u00fctler gibi yap\u0131lar d\u00fczeyinde gerekse toplumsal kolektif ak\u0131l ve hissiyat d\u00fczleminde, ancak tarihsel s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f\/kopu\u015fmam\u0131\u015f, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f, e\u011fitim birikimini aktarma kanallar\u0131n\u0131 kaybetmemi\u015f bir sosyoloji i\u00e7erisinde filizlenebilir. Ya da toplumlar b\u00fcy\u00fck sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcm noktas\u0131na ya da tercih ayr\u0131m\u0131na geldiklerinde, \u00f6nderli\u011fi ele alabilecek akt\u00f6rler -toplumda yeterince k\u00f6k salabilmi\u015flerse- b\u00f6ylesi bir toplumsal ger\u00e7eklikte\/dokuda v\u00fccuda gelebilir, e\u011fer ki sosyalist bir mehdi ve\/veya ulusal bir kahraman g\u00f6klerden inmeyecekse.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcyoruz ki tarihin tekeri, sadece, \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fmelerin k\u0131r\u0131lmas\u0131yla ve daima ileriye do\u011fru d\u00f6nm\u00fcyor. Anl\u0131yoruz ki kapitalizmle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan burjuva ve proleter ilericilik birikimi, deneyimleri ve insanl\u0131\u011fa kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131\/sahiplenilmi\u015f demokratik normlar ve k\u00fclt\u00fcrel standartlar yaln\u0131zca bir veya iki ku\u015fak i\u00e7erisinde toplumlar\u0131n sosyolojik \u00f6rg\u00fctlenmesinden, kamusal ili\u015fkilerinden, ortak akl\u0131ndan, aidiyet bilincinden, duygular\u0131ndan silinebiliyor ve yerini emperyalizme en ba\u011f\u0131ml\u0131, en gerici, en y\u0131k\u0131c\u0131 odaklara kolayl\u0131kla b\u0131rakabiliyor. Kimi yazarlar\u0131n ve akademisyenlerin tespit etti\u011fi \u00fczere yeni bir t\u00fcr orta \u00e7a\u011f (new-feudalism) durumu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu \u00f6nemli konunun, yeni s\u00fcrecin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00fcncel m\u00fccadele imkanlar\u0131n\u0131n, k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ve de gerekliliklerinin ciddiyetle de\u011ferlendirilmesi gerekiyor.<\/p>\n<p><strong>Uluslararas\u0131 \u0130slamc\u0131 ter\u00f6r\u00fcn \u00f6rg\u00fctlenmesi<br \/>\n<\/strong>Al\u00e2eddin \u015eenel\u2019in, insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fclt\u00fcrel evriminde, \u201cikinci b\u00fcy\u00fck toplumsal i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6\u00e7ebe-\u00e7oban toplumlarla yerle\u015fik-\u00e7ift\u00e7i toplumlar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fi dinamikleriyle \u015fekillenen yeni toplumsal ili\u015fkiler, insan\u0131n toplumsal \u00f6rg\u00fctleni\u015fi tarihinde yeni siyaset ve y\u00f6netim bi\u00e7imlerinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da devrimsel bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131d\u0131r. G\u00f6\u00e7ebe-\u00e7oban toplumlar, zamanla, s\u00fcrekli ya\u011fma yaparak hem \u00fcr\u00fcn\u00fc hem kaynaklar\u0131 s\u00fcrekli kurutmak yerine, yerle\u015fiklerin \u00fcst\u00fcne \u00e7\u00f6reklenerek, ba\u015fka deyi\u015fle \u201cfethederek\u201d, daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netim modellerini zamanla ke\u015ffetmi\u015f ve geli\u015ftirmi\u015flerdir. B\u00f6ylece, bildi\u011fimiz anlamda \u201cdevlet\u201d, bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi olarak hayat bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Geride kalan be\u015f bin y\u0131lda, \u00f6zellikle son y\u00fczy\u0131llardaki s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemi ve modern tarihte, i\u015fgalcilerin insan-, do\u011fal-kaynaklar ve piyasa-pazar ili\u015fkilerini yok etmek, i\u015flevsizle\u015ftirmek yerinde, kendilerine i\u015f birli\u011fine en yatk\u0131n akt\u00f6rleri se\u00e7erek, bir anlamda i\u015fgal edilen toplumu\/k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u201cay\u0131klayarak\u201d, \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n uzun vadeli g\u00fcveli\u011fi ve verimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7e\u015fitli toplum m\u00fchendisli\u011fi projelerini tercih etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Soyk\u0131r\u0131mlar, kitle katliamlar\u0131, toplu-zorla-g\u00f6\u00e7 ettirmeler, demografik d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, toplumun ekonomik, sosyal-hiyerar\u015fik, etnik-dinsel vb. kimliksel ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve\/veya halihaz\u0131rda bu dinamiklerle var olan \u00e7eliklilerin kendileriyle i\u015fbirli\u011fine en yatk\u0131n gruplar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla yeniden d\u00fczenlenmesi vb. bir\u00e7ok deneyim, yak\u0131n insanl\u0131k tarihinde de s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebilir ve sayfalar dolusu \u00f6rneklenebilir.<\/p>\n<p>Nazi Almanya\u2019s\u0131, 85 y\u0131l evvel t\u00fcm Avrupa\u2019y\u0131 ve Kuzey Afrika\u2019y\u0131 i\u015fgal etti\u011finde, yapt\u0131\u011f\u0131 ilk i\u015fler aras\u0131nda kom\u00fcnist, sosyal demokrat ve milliyet\u00e7i ya da dinci muhalif gruplar\u0131n amans\u0131z yok edilmesi, h\u0131zla en sa\u011fc\u0131 paramiliter gruplar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi, i\u015fgal edilen \u00fclkelerde y\u00f6netime i\u015fbirlik\u00e7i-gerici kesimlerin getirilmesi olmu\u015ftur. Bug\u00fcnk\u00fc Ukrayna\u2019da \u201ckurtar\u0131c\u0131\u201d olarak kar\u015f\u0131lanan Naziler, Stepan Bandera\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f milliyet\u00e7ili\u011fi iktidara getirerek Yahudi ve Rus katliamlar\u0131n\u0131 yerel ta\u015feronlar\u0131yla icra etmi\u015ftir. Bug\u00fcn de NATO, Rusya\u2019yla y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc konvansiyonel sava\u015fta, Ukrayna siperlerini dolduracak \u201cg\u00f6n\u00fcll\u00fc\u201d cesetleri i\u015fte bu tarihsel-toplumsal bellekten, deneyimlerden ve siyasetten s\u00fczerek dev\u015firmektedir. Tamamen ABD ve kolektif Bat\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in Rusya \u00fczerine s\u00fcr\u00fclen y\u00fczbinleri ve de paral\u0131 askerleri, ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bir y\u0131pratma sava\u015f\u0131nda can vermeye \u201cikna\u201d eden \u015fey, ideolojik haz\u0131rl\u0131k oldu\u011fu kadar, topluma ku\u015faklar boyunca i\u015flenmi\u015f yanl\u0131\u015f bilin\u00e7 haliyle de ger\u00e7eklik kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>BOP ve Ortado\u011fu \u00f6zelinde ise bu ideolojik tahkimat\u0131n \u201cSiyasal \u0130slam\u201d arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla somutland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ise 1960\u2019lardan itibaren ABD-\u0130srail ve NATO \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenen, desteklenen, b\u00fcy\u00fct\u00fclen \u0130slamc\u0131 a\u015f\u0131r\u0131c\u0131 (Vahabi) gruplar\u0131n ve y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131za \u00f6zg\u00fc yeni bir olgu olarak uluslararas\u0131-\u0130slamc\u0131-cihat\u00e7\u0131 \u00e7etelerin olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.\u00a0 Yeni ileti\u015fim teknolojilerinin geli\u015fmesiyle ve insan sosyolojisinin (bir b\u00fct\u00fcn olarak sosyal ili\u015fkilerin ve sosyal benlik bilincinin, tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n) \u201csosyal medya\u201d arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla son \u00e7eyrek as\u0131rdaki h\u0131zl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve kapitalist\/mafyatik sermaye kadar kitlesel insan hareketlili\u011finin de k\u00fcresel boyutlar kazanmas\u0131n\u0131n, belirli ideolojik formasyonlarla olu\u015fturulan gruplar\u0131n k\u00fcresel \u00f6l\u00e7eklerde de \u00f6rg\u00fctlenebilmelerine olanak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede, bu t\u00fcr gruplar\u0131n insan kaynaklar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde yine geleneksel\/tarihsel \u00e7eli\u015fmelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilse de art\u0131k tespit edilmesi gereken ba\u015fka bir dinami\u011fin, \u00f6rne\u011fin, 1990\u2019lar\u0131n ortas\u0131ndan itibaren -ge\u00e7ici ABD i\u015fgali ve Kabil\u2019de bile hayat bulamayan \u201cnormalle\u015fme deneyimi\u201d hari\u00e7- Taliban kontrol\u00fc alt\u0131nda yeti\u015fen iki ku\u015fa\u011f\u0131n (yakla\u015f\u0131k yar\u0131m asr\u0131n) \u00fcretti\u011fi yeni bir insan modelinin rol\u00fcn\u00fc de tespit etmek gerekiyor. Afganistan \u00f6rne\u011fi ko\u015fullar\u0131 daha farkl\u0131 olsa da 1960\u2019lardan itibaren Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika\u2019da mezhep, kabile\/a\u015firet gibi pre-modern dinamiklerin g\u00fc\u00e7l\u00fc kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlenen (S\u00fcnni) Siyasal \u0130slamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n geride kalan yar\u0131m asr\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcrede yaratmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 insan profili, bug\u00fcn hem bu tarz i\u015fgallerin y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc hem T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde \u201csiyaset\u201d g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve toplumsal taban\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>\u015euras\u0131 da olduk\u00e7a a\u015fik\u00e2r ki yak\u0131n gelecekte, hen\u00fcz b\u00fct\u00fcn dinamikleriyle dev\u015firilememi\u015f T\u00fcrkiye\u2019de, bu toplumsal kesim (-ki buna on k\u00fcs\u00fcr milyonluk bir d\u0131\u015far\u0131dan ekleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izilmelidir) ve geri kalan her t\u00fcrden kesim ve grup aras\u0131nda halihaz\u0131rda s\u00fcregiden \u00f6rt\u00fcl\u00fc gerilimlerin, ayr\u0131\u015fmalar\u0131n a\u00e7\u0131k \u00e7at\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015fme potansiyeli art\u0131k \u00e7ok daha belirgin bi\u00e7imde vard\u0131r. Bunun da bizzat iktidar ve medya aparatlar\u0131 eliyle in\u015fa edilen \u201cSiyasal Alevilik\u201d s\u00f6ylem ve kurgular\u0131yla zemin haz\u0131rlanarak (kuvvetle muhtemel) Alevileri hedef alacak provokasyonlarla g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazanaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Sadece son bir haftada T\u00fcrkiye\u2019deki X\u2019de (ya da X uygulamas\u0131nda) yay\u0131mlanan Alevi-kar\u015f\u0131t\u0131 i\u00e7erikleri incelemek bile fikir verici olabilir.<\/p>\n<p>Gelinen noktada, 1990\u2019larla birlikte ba\u015flay\u0131p ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bi\u00e7imde devam eden a\u00e7\u0131k sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda, Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n, kolu kanad\u0131 k\u0131r\u0131k olsa da ilerici, modern, sek\u00fcler, toplumcu deneyimlerinin son kalesi Suriye, ABD-\u0130srail\u2019in a\u00e7\u0131k deste\u011fi ve kontrol\u00fc alt\u0131ndaki \u0130slamc\u0131 gruplar\u0131n eliyle ma\u011flup edilmi\u015f durumdad\u0131r. Ku\u015fkusuz Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilerici, devrimci birikimi bir anda ortadan kaybolmayacakt\u0131r, ancak, g\u00fcd\u00fck de olsa demokratik devrim tecr\u00fcbesi edinmi\u015f T\u00fcrkiye gibi geriye kalan son diren\u00e7 alanlar\u0131ndan \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sahiplenme ve dayan\u0131\u015fma ortam\u0131, bu \u00e7evrelerin toparlanmalar\u0131nda ve yine ancak b\u00f6lgesel politik akt\u00f6rlerle e\u015f g\u00fcd\u00fcmle ortak bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 vermelerinde hayati \u00f6neme sahip olacakt\u0131r. Bu noktada T\u00fcrkiyeli sosyalistlere ciddi g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<p><strong>Toplumun ilerici birikiminin bilin\u00e7li yok edilmesi<br \/>\n<\/strong>Suriye-devlet ve -askeri b\u00fcrokrasisinin ihanetiyle zafer kazanan ABD-\u0130srail-T\u00fcrkiye ve cihat\u00e7\u0131 ter\u00f6r aparatlar\u0131 hen\u00fcz bir haftad\u0131r i\u015f ba\u015f\u0131ndad\u0131r. Bu s\u00fcrede Suriye\u2019nin maruz kald\u0131\u011f\u0131 olaylar, en ba\u015fta T\u00fcrkiyeli sosyalistlerin ve daha geni\u015f planda T\u00fcrkiyeli muhalefetin, genel olarak da ezilen d\u00fcnyan\u0131n, \u00e7ok ciddi dersler \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 gerektiren geli\u015fmelere sahne olmaktad\u0131r. (1) \u0130srail, yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r arkas\u0131ndaki t\u00fcm deste\u011fe, Filistin halk\u0131 \u00fczerindeki t\u00fcm \u015f\u0131mar\u0131k, pervas\u0131z, katliamc\u0131 g\u00fcc\u00fcne ra\u011fmen devirmeyi ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131 bir devlet g\u00fcc\u00fcnden geri kalan askeri malzemeler ve altyap\u0131 \u00fczerinde zevkten kudurmu\u015f\u00e7as\u0131na tepinmektedir. Suriye devletinden geriye kalan t\u00fcm askeri altyap\u0131, teknik ve te\u00e7hizat yok edilmi\u015ftir. Art\u0131k \u0130srail ve ABD, Ortado\u011fu hava sahas\u0131nda neredeyse rakipsizdir. Dahas\u0131, \u0130srail, Suriye g\u00fcneyini ve buradaki \u00e7ok stratejik y\u00fckseltileri derhal i\u015fgal etmi\u015ftir ve a\u015fikard\u0131r ki bir daha ancak yine bir devlet g\u00fcc\u00fcyle ve kuvvetle muhtemel konvansiyonel bir sava\u015fla ancak s\u00f6k\u00fcl\u00fcp at\u0131labilecektir. (2) ABD, Suriye\u2019nin do\u011fusunda bir K\u00fcrt devleti projesini art\u0131k garantiye alm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdiki konu, bu devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve yine ABD-\u0130srail ortak harek\u00e2t plan\u0131 i\u00e7inde ne t\u00fcr i\u015flevler \u00fcstlenebilece\u011fidir. (3) Laik, toplumcu Suriye\u2019de, t\u00fcm sorunlara ve eksikliklere ra\u011fmen, bir yurtta\u015f olarak ya\u015fayabilen Aleviler, Hristiyanlar, D\u00fcrziler, sek\u00fcler toplumsal ya\u015famdan yana kesimler vb. gruplar uluslararas\u0131 \u0130slamc\u0131 cihat\u00e7\u0131 ter\u00f6r\u00fcn kitle-k\u0131r\u0131m\u0131 alt\u0131ndad\u0131r ve \u015fimdiden katliamlar ya\u015fanmakta, bu n\u00fcfusun \u00f6nemli bir kesimi hareketlenerek Lazkiye-Tartus hatt\u0131na (Alevi Da\u011flar\u0131n\u0131n ard\u0131na) \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta, s\u0131\u011f\u0131nacak g\u00fcvenli yerler aramaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu herc\u00fcmercin, kaosun ortas\u0131nda ise son derece dikkat \u00e7ekici bir ba\u015fka realite daha vard\u0131r. O da \u0130slamc\u0131 ter\u00f6r eliyle ve\/veya do\u011frudan \u0130srail gizli servisi eliyle katledilen, yurdunu terk etmemi\u015f, Suriyeli biliminsanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yukar\u0131daki manzara, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz emperyalizminin, i\u015fgal etti\u011fi alanlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca b\u00f6lme, ayr\u0131\u015ft\u0131rma; bu yeni par\u00e7al\u0131 sahada kendisine yak\u0131n ya da do\u011frudan ba\u011f\u0131ml\u0131 gruplar\u0131 i\u015f ba\u015f\u0131na getirme; ganimetin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bu gruplarla payla\u015fma ve onlar i\u00e7inse eski toplumsal yap\u0131y\u0131 ay\u0131klama ve (sosyolojik, k\u00fclt\u00fcrel) birikimini yok ederek alan a\u00e7ma ve yerine \u00fclkenin tarihsel birikimine ideolojik olarak d\u00fc\u015fman, y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7leri h\u00e2kim k\u0131lma stratejisini hayata ge\u00e7irdi\u011fini g\u00f6steriyor. Peki Bat\u0131 emperyalizmi neden ortalama modern k\u00fclt\u00fcrel standartlara dahi d\u00fc\u015fman kesimleri i\u015f ba\u015f\u0131na getirmeyi ve sahay\u0131 bir t\u00fcr ta\u015f devrine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefliyor? Buradan ne fayda elde ediyor?<\/p>\n<p>21. y\u00fczy\u0131l teknolojisinin ba\u015f d\u00f6nd\u00fcren geli\u015fme h\u0131z\u0131, hen\u00fcz daha emperyalist-kapitalist d\u00f6nemde ya\u015fayan insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini \u00e7izen emperyalist sava\u015flar, ekonomik krizler d\u00f6ng\u00fcs\u00fcnde hem ayakta kalabilmek hem rekabet edebilmek i\u00e7in son derece stratejik bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. H\u0131zla ilerleyen teknolojik yenilikleri takip edebilmek ve kendini savunabilecek silahlar geli\u015ftirmek, kendine yeterli enerji kaynaklar\u0131 kurmak ve korumak, ekonomik ba\u011flamda d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamak ve pazar rekabetini s\u00fcrd\u00fcrebilmek gibi hayati ba\u015fl\u0131klarla do\u011frudan ili\u015fkili. Tam da bu nedenle \u201cistikrars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lan\u201d hedef \u00fclkelerin biliminsanlar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel destek programlar\u0131 ve fonlar\u0131 olu\u015fturuluyor. Daha ileri noktada ise direni\u015fin par\u00e7as\u0131 olmay\u0131 tercih eden, her \u015feye ra\u011fmen yurdunda kal\u0131p teknik m\u00fccadelede rol alan ve \u00f6zellikle ba\u015far\u0131l\u0131 deneylerle ilerleme kaydeden biliminsanlar\u0131 suikastlarla katlediliyor. Son bir haftada \u015eam\u2019da evinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclen biliminsanlar\u0131na neredeyse her g\u00fcn yeni bir isim ekleniyor. Tan\u0131nm\u0131\u015f kimya bilimci Dr. Hamdi \u0130smail Nada ge\u00e7ti\u011fimiz sal\u0131 g\u00fcn\u00fc evinde katledildi. Yine ayn\u0131 g\u00fcnlerde Suriye\u2019de \u00f6nde gelen biliminsanlar\u0131ndan mikrobiyolog Dr. Zahra Al-Homsi\u2019nin evinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nan, \u201cG\u00fcne\u015fin Han\u0131mefendisi\u201d veya \u201cFizi\u011fin \u0130ncisi\u201d olarak da bilinen \u00fcnl\u00fc fizik\u00e7i ve astrofizik\u00e7i Dr. Shadia Habbal, e\u015fiyle birlikte \u015eam\u2019da suikasta u\u011frayarak hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Mevcut kaotik ortamda her ne kadar teyide muhta\u00e7 bilgiler geliyorsa da daha onlarca Suriyeli biliminsan\u0131n\u0131n ve m\u00fchendisin a\u00e7\u0131k\u00e7a hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Emperyalist sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n neden oldu\u011fu sava\u015flar\u0131n h\u0131zla ilerleyen teknolojiyle yak\u0131n ili\u015fkisi ve do\u011fa bilimleri alan\u0131ndaki biliminsanlar\u0131n\u0131n do\u011frudan bu cephenin en kritik unsurlar\u0131 olu\u015fu, ba\u015fka \u00f6rneklerde de g\u00f6r\u00fclebilir: son 24 saat i\u00e7inde Moskova yak\u0131nlar\u0131nda \u00fcst d\u00fczey Rus seyir f\u00fczesi m\u00fchendisi Mikhail Shatsky\u2019nin silahl\u0131 sald\u0131r\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, Ukrayna istihbarat\u0131n\u0131n i\u015fi olarak yorumland\u0131.<\/p>\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, sosyal bilim alan\u0131 ve sosyal bilimciler, i\u015fin ideolojik cephesindeki \u00e7arp\u0131\u015fmalarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan akt\u00f6rler oluyorlar. Emperyalizmin uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tarih ve toplum anlat\u0131lar\u0131 ile alternatif, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 toplum, siyaset, ekonomi, k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 aras\u0131ndaki m\u00fccadele, bir toplumun ortak duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131, ortak aidiyetlerini ve hissiyat\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmede yahut zay\u0131flatmada \u00f6nemli roller oynuyor. Dolay\u0131s\u0131yla akademi ve akademisyenin \u00fcretimi, emperyalizm ve ezilen d\u00fcnya ile ezenler ve emek\u00e7iler, ezilen halklar aras\u0131ndaki sava\u015fta en \u00f6nemli ideolojik cephaneyi sa\u011flayan g\u00fc\u00e7 haine geliyor.<\/p>\n<p>Burada, emperyalizm, sadece rakiplerinin stratejik kaynaklar\u0131n\u0131 yok ederek \u00fcst\u00fcnl\u00fck elde etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fcne de sald\u0131rarak, o toplumun yeniden kendisine rakip ya da engel olabilecek, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k dayanaklar\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131rmak istiyor. Fonlarla ve \u00e7e\u015fitli yollarla Avrupa\u2019ya, Kuzey Amerika\u2019ya \u00e7ekemediklerini, kendile\u015ftiremediklerini i\u015fsizli\u011fe iterek veya yerinde yok ederek, toplumsal belle\u011fin, birikimin en e\u011fitimli, donan\u0131ml\u0131, nitelikli temsilcilerini bar\u0131nd\u0131ran akademi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 hedefe koyarak ya\u011fma ve y\u0131k\u0131m sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 devam ettiriyor. Bu sebeple, akademiye ve temsil etti\u011fi bilimsel alana, ayd\u0131nlanmaya, ilerlemeye, modern k\u00fclt\u00fcrel standartlara, ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 en gerici, en y\u0131k\u0131c\u0131 yerden, \u0130slamc\u0131 ter\u00f6rden sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7iyor. Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye \u00fcniversitelerindeki \u201cBilimsel Yarat\u0131l\u0131\u015f Kongresi\u201d gibi organizasyonlar ile Turan Dursun, Bahriye \u00dc\u00e7ok, Necip Hablemito\u011flu suikastlar\u0131 ve \u015eam\u2019da evinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclen biliminsanlar\u0131 aras\u0131nda yaln\u0131zca \u00e7ok ince bir \u00e7izgi bulunuyor.<\/p>\n<p><strong>B\u00fcy\u00fck insanl\u0131\u011f\u0131n miras\u0131, Prof. Halid el-Esad\u2019\u0131n cesareti<br \/>\n<\/strong>82 ya\u015f\u0131ndaki d\u00fcnyaca tan\u0131nan antik eserler uzman\u0131 arkeolog Halid el-Esad yakla\u015f\u0131k 10 y\u0131l \u00f6nce, Palmira kenti (ABD-\u0130srail ve i\u015fbirlik\u00e7ilerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan) \u0130slam Devleti (\u0130\u015e\u0130D) eline d\u00fc\u015fmek \u00fczereyken, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 50 y\u0131l\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, de\u011ferli eserleri ya\u011fmac\u0131 katiller s\u00fcr\u00fcs\u00fcnden saklad\u0131 ve \u015fehri terk etmeyi reddetti. Irak\u2019ta Musul\u2019daki m\u00fczelerde ya\u015fananlar ve \u0130\u015e\u0130D\u2019in insanl\u0131\u011f\u0131n ilk uygarl\u0131k deneyimin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 topraklarda asla paha bi\u00e7ilemeyecek eserlere, insanl\u0131k miras\u0131na kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi k\u00fclt\u00fcr-k\u0131r\u0131ma kar\u015f\u0131 el-Esad hayat\u0131yla \u00f6deyece\u011fi bir direni\u015f g\u00f6sterdi. Profes\u00f6r\u00fcn ba\u015f\u0131 ve bedeni g\u00fcnlerce \u015fehrin farkl\u0131 yerlerinde as\u0131l\u0131 kald\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_63794\" aria-describedby=\"caption-attachment-63794\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-63794\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/3.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"197\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-63794\" class=\"wp-caption-text\">Hayat\u0131n\u0131 Palmira\u2019ya adayan arkeolog Halid Esad, 10 y\u0131l \u00f6nce Palmira antik kentinde I\u015e\u0130D taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0130nsanl\u0131k tarihinin devletli ve s\u0131n\u0131fl\u0131 k\u0131sm\u0131, t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla bile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda hen\u00fcz daha \u00e7ok yeni. 5 bin y\u0131ll\u0131k bu k\u0131sa zamanda sava\u015flar, katliamlar, kitle-k\u0131r\u0131mlar, uygarl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fleri, karanl\u0131k \u00e7a\u011flar, sosyalizmden geri d\u00f6n\u00fc\u015fler vb. gibi hik\u00e2yenin \u00f6nemlice k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00f6rten ve insan\u0131 umutsuzlu\u011fa s\u00fcr\u00fckleyen geli\u015fmeler kadar, hi\u00e7 beklenmedik anlarda ortaya \u00e7\u0131kan ulusal ve sosyal kurtulu\u015f devrimleri, ayd\u0131nlanmalar ve ilerlemeler de mevcut. Hi\u00e7biri b\u00fcy\u00fck bedeller \u00f6denmeden kazan\u0131lmad\u0131. Fakat hepsinde \u201cbilin\u00e7\u201d ve birikimli, e\u011fitimli \u00f6nc\u00fcler ve onunla kucakla\u015fmaya aklen ve ruhen haz\u0131r kitlelerin varl\u0131\u011f\u0131 belirleyici oldu. Emperyalizme ve ideolojik ayg\u0131tlar\u0131na kar\u015f\u0131 bilimi ve ayd\u0131nlanmay\u0131 savunmak, \u00f6tesinde bilimcinin kendisinin bu tarih i\u00e7indeki rol\u00fcn\u00fc idrak edip bilince \u00e7\u0131karmas\u0131 ve ona g\u00f6re bilimsel bilgi \u00fcretimini ve eylemini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi, bug\u00fcn Lazkiye-Tartus da\u011flar\u0131na \u00e7ekilen Suriye direni\u015fi kadar hayati ve gereklidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Ahmet Kerim G\u00fcltekin \u00a02015 y\u0131l\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n do\u011frudan Suriye sava\u015f\u0131na dahil olu\u015fu ve ard\u0131ndan \u0130ran\u2019\u0131n, Hizbullah\u2019\u0131n sahada Suriye ordusuyla beraber ABD-\u0130srail-T\u00fcrkiye eliyle tepeden t\u0131rna\u011fa silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenip ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f Siyasal \u0130slamc\u0131 ter\u00f6r gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fa kat\u0131lmas\u0131 ve Suriye\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ramak kala kurtar\u0131lmas\u0131, ba\u015fta ezilen d\u00fcnya anti-emperyalist sosyalist ak\u0131mlar\u0131 olmak \u00fczere, genel entelekt\u00fcel \u00e7evrelerde [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":673,"featured_media":63792,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5257,9978,9979],"class_list":["post-63791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-ahmet-kerim-gultekin","tag-suriyenin-yikimi","tag-suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Ahmet Kerim G\u00fcltekin\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"169\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-15T21:00:37+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-12-16T08:38:44+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#article\",\"name\":\"Suriye\\u2019nin vah\\u015fi y\\u0131k\\u0131m\\u0131 ve biliminsan\\u0131 katliam\\u0131 | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"Suriye\\u2019nin vah\\u015fi y\\u0131k\\u0131m\\u0131 ve biliminsan\\u0131 katliam\\u0131\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/akgultekin#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg\",\"width\":300,\"height\":169,\"caption\":\"Esad y\\u00f6netiminin devrilmesinden sonra katledilen Suriyeli iki biliminsan\\u0131: \\u00dcnl\\u00fc fizik\\u00e7i ve astrofizik\\u00e7i Dr. Shadia Habbal ve tan\\u0131nm\\u0131\\u015f kimya bilimci Dr. Hamdi \\u0130smail Nada.\"},\"datePublished\":\"2024-12-16T00:00:37+03:00\",\"dateModified\":\"2024-12-16T11:38:44+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#webpage\"},\"articleSection\":\"Bilim G\\u00fcndemi, Ahmet Kerim G\\u00fcltekin, Suriye'nin y\\u0131k\\u0131m\\u0131, Suriye\\u2019nin vah\\u015fi y\\u0131k\\u0131m\\u0131 ve \\u201cbiliminsan\\u0131\\u201d katliam\\u0131\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#listItem\",\"name\":\"Suriye\\u2019nin vah\\u015fi y\\u0131k\\u0131m\\u0131 ve biliminsan\\u0131 katliam\\u0131\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"Suriye\\u2019nin vah\\u015fi y\\u0131k\\u0131m\\u0131 ve biliminsan\\u0131 katliam\\u0131\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/akgultekin#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/akgultekin\",\"name\":\"Ahmet Kerim G\\u00fcltekin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a34a76cb4920f1a91234fbd302769b1e932651f02fdcde1753e83dfade3199f4?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Ahmet Kerim G\\u00fcltekin\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\",\"name\":\"Suriye\\u2019nin vah\\u015fi y\\u0131k\\u0131m\\u0131 ve biliminsan\\u0131 katliam\\u0131 | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/akgultekin#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/akgultekin#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/12\\\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\\\/#mainImage\",\"width\":300,\"height\":169,\"caption\":\"Esad y\\u00f6netiminin devrilmesinden sonra katledilen Suriyeli iki biliminsan\\u0131: \\u00dcnl\\u00fc fizik\\u00e7i ve astrofizik\\u00e7i Dr. Shadia Habbal ve tan\\u0131nm\\u0131\\u015f kimya bilimci Dr. Hamdi \\u0130smail Nada.\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2024\\\/12\\\/16\\\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#mainImage\"},\"datePublished\":\"2024-12-16T00:00:37+03:00\",\"dateModified\":\"2024-12-16T11:38:44+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#article","name":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek","headline":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/akgultekin#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg","width":300,"height":169,"caption":"Esad y\u00f6netiminin devrilmesinden sonra katledilen Suriyeli iki biliminsan\u0131: \u00dcnl\u00fc fizik\u00e7i ve astrofizik\u00e7i Dr. Shadia Habbal ve tan\u0131nm\u0131\u015f kimya bilimci Dr. Hamdi \u0130smail Nada."},"datePublished":"2024-12-16T00:00:37+03:00","dateModified":"2024-12-16T11:38:44+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#webpage"},"articleSection":"Bilim G\u00fcndemi, Ahmet Kerim G\u00fcltekin, Suriye'nin y\u0131k\u0131m\u0131, Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve \u201cbiliminsan\u0131\u201d katliam\u0131"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","name":"Bilim G\u00fcndemi"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","position":2,"name":"Bilim G\u00fcndemi","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#listItem","name":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#listItem","position":3,"name":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","name":"Bilim G\u00fcndemi"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/akgultekin#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/akgultekin","name":"Ahmet Kerim G\u00fcltekin","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a34a76cb4920f1a91234fbd302769b1e932651f02fdcde1753e83dfade3199f4?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Ahmet Kerim G\u00fcltekin"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami","name":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/akgultekin#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/akgultekin#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami\/#mainImage","width":300,"height":169,"caption":"Esad y\u00f6netiminin devrilmesinden sonra katledilen Suriyeli iki biliminsan\u0131: \u00dcnl\u00fc fizik\u00e7i ve astrofizik\u00e7i Dr. Shadia Habbal ve tan\u0131nm\u0131\u015f kimya bilimci Dr. Hamdi \u0130smail Nada."},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami#mainImage"},"datePublished":"2024-12-16T00:00:37+03:00","dateModified":"2024-12-16T11:38:44+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg","og:image:width":300,"og:image:height":169,"article:published_time":"2024-12-15T21:00:37+00:00","article:modified_time":"2024-12-16T08:38:44+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131 | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Basliksiz-1-e1735589513727.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"63791","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":{"focus":{"keyphrase":"","score":0,"analysis":{"keyphraseInTitle":{"score":0,"maxScore":9,"error":1}}},"additional":[]},"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":null,"og_description":null,"og_object_type":"default","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":null,"og_article_tags":null,"twitter_use_og":false,"twitter_card":"default","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"Article","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":"default","schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":"-1","robots_max_videopreview":"-1","robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":"default","local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2024-12-15 18:44:37","updated":"2025-06-06 02:09:46","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi\" title=\"Bilim G\u00fcndemi\">Bilim G\u00fcndemi<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\tSuriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Bilim G\u00fcndemi","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi"},{"label":"Suriye\u2019nin vah\u015fi y\u0131k\u0131m\u0131 ve biliminsan\u0131 katliam\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/16\/suriyenin-vahsi-yikimi-ve-biliminsani-katliami"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/673"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63791"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63791\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/63792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}