{"id":63796,"date":"2024-12-17T00:00:44","date_gmt":"2024-12-16T21:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=63796"},"modified":"2024-12-15T21:55:37","modified_gmt":"2024-12-15T18:55:37","slug":"futboldaki-yapi-ve-hakemler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/12\/17\/futboldaki-yapi-ve-hakemler","title":{"rendered":"Futboldaki yap\u0131 ve hakemler"},"content":{"rendered":"

H\u00fcseyin Karaku\u015f<\/strong><\/p>\n

Her \u015fey Kenan Evren\u2019in liberal prensi Turgut \u00d6zal\u2019la ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hani \u015fu \u015f\u0131p\u0131d\u0131k terlikleri ve bermuda \u015fortuyla badi badi y\u00fcr\u00fcyerek cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 muhaf\u0131z alay\u0131n\u0131 denetledi\u011fi i\u00e7in devrim yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen adam. Ama \u00d6zal\u2019a y\u00fcklenen as\u0131l devrimsel at\u0131l\u0131mlar ba\u015fkayd\u0131. \u0130lki \u201cbenim memurum i\u015fini bilir\u201d c\u00fcmlesinin devlette r\u00fc\u015fvet \u00e7ark\u0131na g\u00f6z k\u0131rp\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu yorumlar\u0131; ikincisi istihbarat ve \u00f6zel operasyon gibi dar bir alan i\u00e7eren b\u00fct\u00e7ede \u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00f6dene\u011fin \u00d6zal d\u00f6neminde i\u00e7erik ve miktar\u0131n\u0131n ak\u0131l almaz boyutlara ula\u015fmas\u0131yd\u0131. \u00d6yle ki Futbolcu Tanju \u00c7olak\u2019\u0131n bizzat dile getirdi\u011fi; Galatasaray\u2019dan Fenerbah\u00e7e\u2019ye transfer \u00f6demesinin Cumhurba\u015fkan\u0131 Turgut \u00d6zal taraf\u0131ndan \u00f6rt\u00fcl\u00fc \u00f6denekten yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 h\u00e2l\u00e2 belleklerdedir.\u00a0 Konu spor d\u00fcnyam\u0131z\u0131n belgelenememi\u015f karanl\u0131k bir sayfas\u0131 olarak duruyor. Bu olay sporun g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e ticarile\u015fti\u011fi ve spor-siyaset-ticaret \u00fc\u00e7geninin olu\u015ftu\u011funun kamuoyuna ilk yans\u0131malar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

80\u2019lerde ba\u015flayan ekonomik, siyasi, dinsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci sosyolojik alanda anomi olu\u015fturarak kimlik kazand\u0131. Anomi, toplumlarda bireylere h\u0131zla bula\u015fan de\u011ferler kayb\u0131d\u0131r. Her toplumda y\u0131llar\u0131n birikimiyle olu\u015fan, bireyler aras\u0131 ili\u015fkinin terazisi olan de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fc vard\u0131r. De\u011ferlerin bir ucu yaz\u0131s\u0131z olarak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u00e7inde, di\u011fer ucu yaz\u0131l\u0131 yasa ve kurallar i\u00e7indedir. Bu de\u011ferler b\u00fct\u00fcn\u00fcne toplumsal normlar denir. K\u0131sa s\u00fcrede geli\u015fen ekonomik ve siyasi alt\u00fcst olu\u015flar, sosyal ya\u015famda yeni bir norm d\u00fczenine de\u011fil ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fle \u00f6zetlenebilecek norm yitimine neden olur. Gece yar\u0131s\u0131 trafik akmazken trafikte ye\u015fil \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 beklemek bir normdur, trafikte \u00e7akar takarak kendine yol a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmak anomidir. Bir profes\u00f6r\u00fcn \u00fcniversite k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde akademisyenlere konu\u015fmas\u0131 normdur. Konu\u015fmac\u0131n\u0131n profes\u00f6r de\u011fil de politikac\u0131n\u0131n kar\u0131s\u0131 olmas\u0131 anomidir.<\/p>\n

Anomide g\u00fcc\u00fcn (para ve zor kullanman\u0131n) hakimiyeti vard\u0131r. \u201cB\u00f6ylesi toplumlarda, kurallar birbiriyle \u00e7eli\u015fir. Bir g\u00fcn al\u0131nan karar veya s\u00f6ylenen s\u00f6z, ertesi g\u00fcn ink\u00e2r edilir. Kanun ve kurallara uymaman\u0131n yapt\u0131r\u0131m\u0131 olmaz. Uygulamalar keyfidir; ak\u0131l erdirilemez!… Giderek ilkesiz, sorumsuz davranmak s\u0131radanla\u015f\u0131r; kurals\u0131zl\u0131k yerle\u015fik k\u00fclt\u00fcr halini al\u0131r. Ortak de\u011ferlerin kayb\u0131, insanlar\u0131n birbirine olan duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sayg\u0131s\u0131n\u0131 da azalt\u0131r. Dayan\u0131\u015fma ortadan kalkar. Payla\u015f\u0131m duygusu yok olur, bencillik artar. \u015eiddet t\u0131rman\u0131r\u2026 Cehalet, akla ve ayd\u0131nl\u0131\u011fa f\u00fctursuzca sald\u0131rma cesaretini bulur kendinde\u2026 E\u011fitimin \u00f6nemi azal\u0131r\u2026 E\u011fitim, hayat\u0131 ke\u015ffetme heyecan\u0131n\u0131 yitirir; yerini bir yerlere girip para kazanmak i\u00e7in bir k\u00e2\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131 edinme tela\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131r.\u201d (Durkheim) Bu yaz\u0131lanlar\u0131 medyatik haberlerde her g\u00fcn ya\u015famaktay\u0131z.\u00a0 \u00c7alan\u0131n \u00e7ald\u0131\u011f\u0131yla kald\u0131\u011f\u0131, hesaplar\u0131n bedduayla \u00f6b\u00fcr d\u00fcnyaya havale edildi\u011fi toplumumuzda art\u0131k \u201cgemisini y\u00fcr\u00fcten kaptan\u201dd\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu toplumda, futbolda \u201cyap\u0131\u201d olmas\u0131n\u0131 ve hakemlerin d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc konu\u015fuyoruz. Bu trajikomik bir durumdur. Futbol tak\u0131mlar\u0131n\u0131n ba\u015fkanlar\u0131; ya b\u00f6lgelerinin ya da T\u00fcrkiye\u2019nin en zengini olan i\u015f insanlar\u0131d\u0131r. Her \u015feyi sat\u0131n almay\u0131 iyi bilirler. S\u00fcperlig\u2019deki her futbolcu 3-4 y\u0131l aralarla milyon eurolarla sat\u0131l\u0131yor ve kazan\u0131yorlar. Federasyon ve futboldaki di\u011fer y\u00f6neticilerin maa\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri \u201cnazar de\u011fmesin\u201d diye gizli tutulur. S\u00fcperlig\u2019deki futbol tak\u0131mlar\u0131n\u0131n maa\u015f \u00f6demeleri bir tarafa, y\u0131ll\u0131k transfer harcamalar\u0131 40-50 milyon eurodan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fildir. E\u011fitimin bu kadar d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu ama bu kadar b\u00fcy\u00fck paralar\u0131n d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc (mafyalar hari\u00e7) ba\u015fka bir mesleki alan yoktur. \u015ean, \u015f\u00f6hret ise pastadaki \u00e7ilektir. Futbol d\u00fcnyas\u0131n\u0131n televizyon goygoycular\u0131 bile milyon liralarla laklak yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fte b\u00f6yle bir ortamda kader belirleyici noktada duran hakemleri konu\u015fuyoruz. Bug\u00fcn bir s\u00fcperlig hakemi ma\u00e7 ba\u015f\u0131na 52.500 TL, VAR hakemi 26.250 TL, yard\u0131mc\u0131 hakemler 23.100 TL al\u0131yor. (Ajansspor) Bu hakemler milyon eurolar kazanan futbolcular\u0131 y\u00f6netiyor, gerekirse oyundan at\u0131yorlar. Penalt\u0131ya karar veriyorlar, oyunun kaderini ellerinde tutuyorlar. Bu hakemler milyonlar kazanan teknik direkt\u00f6rleri gerekli g\u00f6rd\u00fcklerinde sahadan at\u0131yorlar. Milyarlar\u0131n sahibi olan futbol tak\u0131m\u0131 ba\u015fkanlar\u0131, tak\u0131mlar\u0131n\u0131n kazanmas\u0131 i\u00e7in her \u015feyi yapmaya haz\u0131rlar. Siyasette ve toplumun her kesiminde ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, g\u00fcnde 8000 TL almak i\u00e7in bebeklerin hayatlar\u0131yla oynand\u0131\u011f\u0131 bir toplumda; konu\u015fmalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 milyonlar kazanan ma\u00e7 yorumcular\u0131n\u0131n ma\u00e7 ba\u015f\u0131na binler kazanabilen hakemlerin sat\u0131n al\u0131nabilece\u011fini s\u00f6ylemeye dilleri varm\u0131yor.\u00a0 1-2 puanla \u015fampiyon olundu\u011fu bir durumda \u00f6rne\u011fin 500 bin euroya ma\u00e7\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftirecek sonra da hakemli\u011fi b\u0131rakacak birilerinin olabilece\u011fini kimse dile getiremiyor. \u0130zleyen herkes k\u0131rm\u0131z\u0131 kart derken, VAR kay\u0131tlar\u0131na ra\u011fmen k\u0131rm\u0131z\u0131 kart veremeyen hakeme, ma\u00e7 yorumcular\u0131 bir yorum yapam\u0131yorlar. Kan\u0131t olmadan su\u00e7layarak su\u00e7lu duruma d\u00fc\u015fmek istemiyorlar. Alan\u0131n da verenin de su\u00e7lu oldu\u011fu ortamda, su\u00e7un kan\u0131t\u0131n\u0131n itiraf olmadan bulunamayaca\u011f\u0131 bir al\u0131\u015fveri\u015fin ger\u00e7ek kan\u0131t\u0131; bug\u00fcne kadar benzeri g\u00f6r\u00fclmeyen hakem olaylar\u0131n\u0131n bug\u00fcn ya\u015fanmas\u0131d\u0131r. Kelebe\u011fin kanad\u0131n\u0131n f\u0131rt\u0131naya neden olmas\u0131 gibi kaotik \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez bir durum de\u011fil, malumun ilam\u0131d\u0131r bu. Toplumsal normlar tekrar olu\u015fana kadar, toplumsal normlar\u0131 olan \u00fclkelerden hakem getirmekten ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

H\u00fcseyin Karaku\u015f Her \u015fey Kenan Evren\u2019in liberal prensi Turgut \u00d6zal\u2019la ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Hani \u015fu \u015f\u0131p\u0131d\u0131k terlikleri ve bermuda \u015fortuyla badi badi y\u00fcr\u00fcyerek cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 muhaf\u0131z alay\u0131n\u0131 denetledi\u011fi i\u00e7in devrim yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen adam. Ama \u00d6zal\u2019a y\u00fcklenen as\u0131l devrimsel at\u0131l\u0131mlar ba\u015fkayd\u0131. \u0130lki \u201cbenim memurum i\u015fini bilir\u201d c\u00fcmlesinin devlette r\u00fc\u015fvet \u00e7ark\u0131na g\u00f6z k\u0131rp\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu yorumlar\u0131; ikincisi istihbarat ve \u00f6zel operasyon […]<\/p>\n","protected":false},"author":2301,"featured_media":63797,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[8557,9980,8291],"class_list":["post-63796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-dr-huseyin-karakus","tag-hakemler","tag-huseyin-karakus"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t