{"id":64021,"date":"2025-01-03T09:36:33","date_gmt":"2025-01-03T06:36:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=64021"},"modified":"2025-01-03T09:37:34","modified_gmt":"2025-01-03T06:37:34","slug":"yeni-kurt-masasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/01\/03\/yeni-kurt-masasi","title":{"rendered":"Yeni K\u00fcrt masas\u0131"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

K\u00fcrt sorunu b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla yeniden g\u00fcndemde, \u00f6zellikle iktidar saflar\u0131ndan gelen ilgin\u00e7 \u00f6neri ve ad\u0131mlarla s\u00fcr\u00fcyor, b\u00fct\u00fcn politik kesimler taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Bu yaz\u0131da, K\u00fcrt sorununa ili\u015fkin sosyalistlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine girmeyece\u011fim. Bu konuda \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda say\u0131s\u0131z yaz\u0131 yaz\u0131ld\u0131, onlara bak\u0131labilir. Gerekirse sonraki yaz\u0131larda yeniden an\u0131msat\u0131r\u0131z. As\u0131l konumuz kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u201cyeni K\u00fcrt masas\u0131n\u0131n\u201d nitelikleri olacak. \u015eeffaf olmayan, ayr\u0131nt\u0131l\u0131 verilere sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, niyet okumalar\u0131 yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir s\u00fcre\u00e7. Ama yine de -eski deneyimlerden de yararlanarak- baz\u0131 analizler yapabiliriz, en az\u0131ndan bir \u00e7er\u00e7eve \u00e7izebiliriz.<\/p>\n

1) K\u00fcrt sorunu y\u0131llard\u0131r -ne yaz\u0131k ki- sadece bir T\u00fcrkiye sorunu olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrk devleti izledi\u011fi ink\u00e2r ve \u015fiddet politikalar\u0131yla bu sorunu T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6zme \u015fans\u0131n\u0131 yitirdi. T\u00fcrkiye sol g\u00fc\u00e7leri de ortaya \u00e7\u0131kan baz\u0131 \u015fanslar\u0131 (1990-91 Bahar eylemleri ve Zonguldak madenci y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ile Haziran Direni\u015fi d\u00f6nemleri) kullanamad\u0131lar. K\u0131sacas\u0131 K\u00fcrt sorunu art\u0131k bir b\u00f6lge sorunu, hatta uluslararas\u0131 bir sorun haline gelmi\u015f durumda. Dolay\u0131s\u0131yla bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in olu\u015fturulan masalara oturanlar da buna g\u00f6re belirleniyor.<\/p>\n

Bu olgu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ncelikle saptamal\u0131y\u0131z ki, yeni K\u00fcrt masas\u0131, yeni Ortado\u011fu masas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Zaten bug\u00fcn alelacele g\u00fcndeme getirilmesinin nedeni de Ortado\u011fu\u2019daki yeni (ve h\u0131zl\u0131) geli\u015fmelerdir. ABD ve Bat\u0131 destekli \u0130srail\u2019in sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve son olarak Suriye\u2019deki Esad y\u00f6netiminin devrilmesiyle yeni bir tablo olu\u015ftu. ABD-\u0130srail, b\u00f6lgedeki t\u00fcm \u0130srail d\u00fc\u015fman\u0131 ve anti-Amerikan g\u00fc\u00e7leri tasfiye etmek, b\u00f6lgede kendilerine ba\u011fl\u0131 (en az\u0131ndan kendilerine sorun \u00e7\u0131karmayacak) y\u00f6netimler olu\u015fturmak hedefinde ve son bir y\u0131ld\u0131r epey yol ald\u0131lar. S\u0131ras\u0131yla Hamas, L\u00fcbnan Hizbullah\u2019\u0131 zay\u0131flat\u0131ld\u0131 ve Esad y\u00f6netimi yok edildi. Yemen\u2019deki Husiler ve Irak\u2019taki \u0130ran\u2019a ba\u011fl\u0131 g\u00fc\u00e7ler hedef tahtas\u0131ndad\u0131r ve bu \u201cp\u00fcr\u00fczlerin\u201d halledilmesinden sonra s\u0131ran\u0131n \u0130ran\u2019a gelece\u011fi bellidir.<\/p>\n

Yani bug\u00fcn olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan yeni Ortado\u011fu masas\u0131, ABD-\u0130srail\u2019in inisiyatifiyle kurulan, ba\u015fta Rusya ve \u0130ran olmak \u00fczere anti-Amerikan g\u00fc\u00e7lerin neredeyse devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tam bir emperyalist masad\u0131r. \u0130\u015fte g\u00fcndeme getirilen yeni K\u00fcrt masas\u0131, bu emperyalist masan\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r; bu geni\u015f tablo i\u00e7inde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

ABD-\u0130srail tabloyu tamamen dizayn etmeye mi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, yoksa kendi d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 yok edip, ba\u015flar\u0131n\u0131 yeniden kald\u0131rmamalar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na al\u0131p, olu\u015fan y\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n (kaos co\u011frafyas\u0131n\u0131n) y\u00f6netilmesini -bizim \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 takip etsinler de \u00f6tesinde ne yaparlarsa yaps\u0131nlar diyerek- b\u00f6lge g\u00fc\u00e7lerinin s\u0131rt\u0131na m\u0131 b\u0131rak\u0131r, hangisini tercih ederler, hangisine g\u00fc\u00e7leri yeter, zamanla belli olacakt\u0131r.<\/p>\n

Toparlarsak ilk saptamam\u0131z, yeni Ortado\u011fu ve yeni K\u00fcrt masalar\u0131n\u0131n, bar\u0131\u015f ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck masalar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, tersine bir kurtlar sofras\u0131 oldu\u011fudur. Asl\u0131nda oturan ve oturmak zorunda kalan herkes masalar\u0131n bu niteli\u011fini biliyor; bar\u0131\u015f-demokrasi s\u00f6ylemleri halklar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc boyamak i\u00e7indir.<\/p>\n

2) Peki, T\u00fcrkiye devleti ve Cumhur \u0130ttifak\u0131 bu masalara hangi hedeflerle oturuyor? Kimilerinin iddia etti\u011fi gibi, masada ABD-\u0130srail\u2019i dengelemek ve dizginlemek, onlar\u0131n hamlelerine yerel bir T\u00fcrk-K\u00fcrt birli\u011fiyle yan\u0131t vermek amac\u0131yla m\u0131? B\u00f6yle fikirler ileri s\u00fcrenlerin -a\u00e7\u0131k\u00e7a manip\u00fclasyon ama\u00e7lar\u0131 yoksa- \u00e7ok saf olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bah\u00e7eli ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cyeni paradigmas\u0131n\u0131n\u201d, ABD-\u0130srail\u2019in yeni paradigmas\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilece\u011fini hi\u00e7 sanm\u0131yorum; hele ko\u015fullar b\u00f6yleyken. Olsa olsa masada daha sa\u011flam bir koltuk elde etmek pe\u015findeler. Elbette \u00f6ncelikle T\u00fcrkiye\u2019deki koltuklar\u0131n\u0131 sa\u011flama alma, yeni ko\u015fullardan bu ama\u00e7la yararlanma hedefindeler. Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201c\u015eam fatihi\u201d ve \u201cK\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zen adam\u201d madalyalar\u0131n\u0131 alma (ve b\u00f6ylece \u00f6m\u00fcr boyu ba\u015fkanl\u0131k hakk\u0131 elde etme) \u00e7abas\u0131, izin verildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcndeme gelebilecek ve her an geri al\u0131nabilecek soslardan ibarettir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de en zay\u0131f d\u00f6nemini ya\u015fayan ve halk\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f olan AKP iktidar\u0131 bu oyunun i\u00e7ine d\u00fc\u015fmek (bu masaya oturmak) zorunda kald\u0131. Oturmasa b\u00f6yle zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f bir \u00fclkeyi kana bo\u011fabilirler ve bu yolla cehennemin i\u00e7ine \u00e7ekebilirler; otursa ABD-\u0130srail \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak yine cehennemin (\u00f6zellikle halklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan cehennem) i\u00e7ine dalm\u0131\u015f olacak. \u0130ki ucu kirli bir de\u011fnek\u2026 \u0130ktidar\u0131n -kendi iktidarlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in- masaya oturma yolunu se\u00e7ti\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Suriye kaos co\u011frafyas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye ihale ettiler; bu birinci cehennem. Peki, ABD-\u0130srail \u0130ran\u2019a y\u00f6neldi\u011finde ne olacak? T\u00fcrkiye\u2019ye hangi roller bi\u00e7ilecek? Bu, ikinci cehennem. Dahas\u0131, Rusya\u2019n\u0131n olas\u0131 tepkisi T\u00fcrkiye\u2019yi nas\u0131l etkileyecek?<\/p>\n

\u00d6te yandan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda \u201cYeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131k\u201d falan da bir g\u00f6z boyama kavram\u0131ndan \u00f6teye gidemez. AKP\u2019nin \u201cyeni Osmanl\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d, \u201cyeni Amerikanc\u0131l\u0131k\u201d i\u00e7inde bir yer edinebilirse ge\u00e7erli olabilir ancak; t\u0131pk\u0131 \u201cT\u00fcrk-\u0130slam sentezcili\u011fi\u201d gibi\u2026<\/p>\n

K\u0131sacas\u0131 T\u00fcrkiye, kuyru\u011fu ba\u015ftan emperyalizme kapt\u0131rm\u0131\u015f olan AKP iktidar\u0131 eliyle \u00e7ok tehlikeli sulara a\u00e7\u0131lmak zorunda b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

3) K\u00fcrt siyasal hareketinin masadaki yeri ve hedefi nedir? PKK zaten 1990\u2019lar\u0131n ortalar\u0131ndan beri, ABD hangi masay\u0131 kuruyorsa o masaya oturma yolunu se\u00e7ti (veya se\u00e7mek zorunda kald\u0131). Bug\u00fcn de durum farkl\u0131 de\u011fil. Suriye kaosundan h\u00e2kim olabilecekleri bir b\u00f6lge \u00e7\u0131karmak pe\u015findeler ve bunu da ancak ABD-\u0130srail korumas\u0131 alt\u0131nda becerebilirler. As\u0131l hedeflerinin bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6calan\u2019\u0131n da bu noktada bir rol\u00fc olabilir. T\u00fcrkiye\u2019de ise -T\u00fcrk devletinin ve iktidar\u0131n\u0131n zorunluluklar\u0131ndan ve s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanabildikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde- baz\u0131 tavizler koparma ve varl\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flama pe\u015findeler. Bu da \u00e7ok tehlikeli bir masaya oturma bi\u00e7imi; \u00e7\u00fcnk\u00fc her an sat\u0131labilirler. Ama mevcut paradigma i\u00e7inde ba\u015fka se\u00e7enekleri de yok.<\/p>\n

DEM \u015fu anda bir \u201cpostac\u0131\u201d rol\u00fc oynuyor. Ama bir yan rol\u00fc daha olabilir: Bar\u0131\u015f-demokrasi-karde\u015flik ambalaj\u0131n\u0131 olu\u015fturmak ve sol-sosyalist g\u00fc\u00e7lerin masaya yanc\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak. Yani DEM \u201cmasa \u00f6rt\u00fcs\u00fc\u201d rol\u00fc oynuyor. Umar\u0131m sosyalistler bu tuza\u011fa d\u00fc\u015fmez.<\/p>\n

4) Toparlarsak, yeni Ortado\u011fu masas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan yeni K\u00fcrt masas\u0131nda bug\u00fcn ABD, \u0130srail, Erdo\u011fan-Bah\u00e7eli iktidar\u0131, HT\u015e, \u00d6calan, PKK-PYD oturuyor. Bu masada T\u00fcrk ve K\u00fcrt emek\u00e7ilerinin, b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n esamesi okunmuyor. Masada oturanlar\u0131 saptayal\u0131m ki, kimlerden bar\u0131\u015f-demokrasi-karde\u015flik talep edece\u011fimizi de bilelim!<\/p>\n

5) \u00c7ok karamsar bir tablo mu \u00e7izdim? \u00d6yle oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc mevcut ko\u015fullar iyimserli\u011fe pek yer b\u0131rakm\u0131yor. Ama bir se\u00e7enek daha var: AKP iktidar\u0131n\u0131 halk inisiyatifiyle devirmek (\u201chalk inisiyatifi\u201d kavram\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc emperyalistler ba\u015fka se\u00e7enekler de geli\u015ftirebilir). B\u00f6yle bir geli\u015fme t\u00fcm tabloyu de\u011fi\u015ftirebilir, s\u00fcreci tersine \u00e7evirebilir. K\u00fcrt sorunu ba\u011flam\u0131nda da demokratik, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ve karde\u015f\u00e7e bir yolun \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7abilir. Esad y\u00f6netiminin devrilmesi nas\u0131l emperyalist masan\u0131n yolunu a\u00e7m\u0131\u015fsa, AKP iktidar\u0131n\u0131n halk inisiyatifiyle devrilmesi de ba\u015fka bir masan\u0131n kurulmas\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Ortado\u011fu emperyalistler i\u00e7in de dikensiz g\u00fcl bah\u00e7esi olmayacak. Meydan o kadar da bo\u015f de\u011fil. Farkl\u0131 bir s\u00fcre\u00e7, T\u00fcrkiye\u2019nin emek\u00e7ilerinin ve ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fcn inisiyatifiyle ba\u015flayabilir. O zaman farkl\u0131 bir masa da g\u00fcndeme gelebilir.<\/p>\n

Bu se\u00e7ene\u011fe kilitlenmeliyiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu K\u00fcrt sorunu b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla yeniden g\u00fcndemde, \u00f6zellikle iktidar saflar\u0131ndan gelen ilgin\u00e7 \u00f6neri ve ad\u0131mlarla s\u00fcr\u00fcyor, b\u00fct\u00fcn politik kesimler taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu yaz\u0131da, K\u00fcrt sorununa ili\u015fkin sosyalistlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine girmeyece\u011fim. Bu konuda \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda say\u0131s\u0131z yaz\u0131 yaz\u0131ld\u0131, onlara bak\u0131labilir. Gerekirse sonraki yaz\u0131larda yeniden an\u0131msat\u0131r\u0131z. As\u0131l konumuz kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u201cyeni K\u00fcrt masas\u0131n\u0131n\u201d nitelikleri olacak. \u015eeffaf […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":64022,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9531,5247,10023],"class_list":["post-64021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-yeni-kurt-masasi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t