{"id":64295,"date":"2025-01-31T00:00:57","date_gmt":"2025-01-30T21:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=64295"},"modified":"2025-01-30T20:27:25","modified_gmt":"2025-01-30T17:27:25","slug":"ataturk-ve-denizcilik-mavi-ufuklara-acilan-devrim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/01\/31\/ataturk-ve-denizcilik-mavi-ufuklara-acilan-devrim","title":{"rendered":"Atat\u00fcrk ve denizcilik: Mavi ufuklara a\u00e7\u0131lan devrim"},"content":{"rendered":"

Leman Atalay<\/strong><\/p>\n

Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Gemileri<\/em> adl\u0131 eser, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131ndaki denizcilik alan\u0131ndaki devrimleri ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu alandaki devrimci d\u00fc\u015f\u00fcncelerini derinlemesine inceleyen \u00f6nemli bir kaynakt\u0131r.<\/p>\n

Deniz uygarl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7i\u015f, Cumhuriyet Donanmas\u0131\u2019n\u0131n kurulu\u015fuyla birlikte at\u0131lan tarihi bir ad\u0131md\u0131. Bu hamle, y\u00fczy\u0131llard\u0131r karasal merkezli bir anlay\u0131\u015fa dayanan devlet jeopoliti\u011finin denizlere y\u00f6nelmesini sa\u011flayarak bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olu\u015fturdu. Atat\u00fcrk, bilimi ve akl\u0131 esas alarak modern bir devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n temellerini att\u0131 ve denizcili\u011fi bu yap\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir unsuru haline getirdi.<\/p>\n

Denizcilik devriminin temeli: Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn vizyonu<\/strong>
\n<\/em>Kitap, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn denizcilik alan\u0131ndaki vizyonunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. Cumhuriyet\u2019in ilan\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, T\u00fcrkiye\u2019nin yaln\u0131zca kara g\u00fcc\u00fcyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda deniz g\u00fcc\u00fcyle de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet olmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015f, denizcili\u011fi sadece askeri de\u011fil, ekonomik kalk\u0131nma ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemle ele alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn denizcili\u011fi \u201culusun g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131ran ve milletin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 peki\u015ftiren bir alan\u201d olarak g\u00f6rmesinin temelini olu\u015fturuyordu. Atat\u00fcrk d\u00f6neminin deniz ula\u015f\u0131m\u0131ndaki \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131ndan biri, S\/S Karadeniz vapurunun g\u00f6revlendirilmesi olmu\u015ftur. Bu vapur, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin tan\u0131t\u0131m\u0131 amac\u0131yla \u00f6zel olarak kullan\u0131lm\u0131\u015f ve d\u00fcnyan\u0131n ilk halkla ili\u015fkiler vapuru olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

S\/S Karadeniz<\/strong>: 14 Haziran 1926\u2019da \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ni tan\u0131tmak i\u00e7in denize a\u00e7\u0131lan S\/S Karadeniz, tam 10 bin deniz mili kat ederek 12 Avrupa \u00fclkesinde 16 liman\u0131 ziyaret etmi\u015ftir. Bu e\u015fsiz yolculuk, T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 alandaki prestijini art\u0131rmay\u0131 ve Cumhuriyet\u2019in gen\u00e7li\u011fini d\u00fcnyaya duyurmay\u0131 ama\u00e7layan \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak kay\u0131tlara ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n

Band\u0131rma vapuru<\/strong>: Milli M\u00fccadele\u2019yi ba\u015flat\u0131rken, Hamidiye sava\u015f gemisi Atat\u00fcrk\u2019\u00fc Karadeniz\u2019e ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6\u011f\u00fctl\u00fc ve Ertu\u011frul yatlar\u0131<\/strong>: S\u00f6\u011f\u00fctl\u00fc yat\u0131, Atat\u00fcrk\u2019\u00fc Haydarpa\u015fa Gar\u0131\u2019nda kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f, Ertu\u011frul yat\u0131 ise 8 y\u0131l sonra \u0130stanbul\u2019a getirmi\u015ftir. Bu gemiler, 37 gemiden olu\u015fan \u201cAnadolu Donanmas\u0131\u201dn\u0131n par\u00e7as\u0131 olarak \u00f6nemli bir denizcilik at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n temsilleridir.<\/p>\n

1930\u2019lu y\u0131llarda \u0130stanbul\u2019da deniz ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015fehir hatlar\u0131 vapurlar\u0131, hem resmi g\u00f6revler hem de halk ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir i\u015flev \u00fcstlenmi\u015f, deniz yolunun halkla tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve deniz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Suhulet ve Sahilbent<\/strong>: D\u00fcnyada bilinen ilk arabal\u0131 vapurlar olarak hizmet vermi\u015ftir.<\/p>\n

Kocata\u015f ve Sar\u0131yer<\/strong>: Cumhuriyet\u2019in ilk yolcu vapurlar\u0131 aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Kitaptan \u00f6nemli bir al\u0131nt\u0131 \u015f\u00f6yle: \u201cDenizcilik, bir milletin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en belirgin g\u00f6stergelerindendir. T\u00fcrk milletinin denizle olan ba\u011f\u0131n\u0131 yeniden kurmal\u0131y\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc denizler yaln\u0131zca kara par\u00e7as\u0131 gibi de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in de hayati \u00f6neme sahiptir.\u201d Bu c\u00fcmle, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn denizcilik devrimlerine ne kadar derin bir anlam y\u00fckledi\u011fini g\u00f6steriyor. Ona g\u00f6re denizcilik, sadece askeri g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcrel, ticari ve ekonomik a\u00e7\u0131dan ulusun kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n

1936\u2019da \u0130ngiltere Kral\u0131 VIII. Edward\u2019\u0131n ziyareti<\/strong>
\n<\/em>1936 y\u0131l\u0131nda \u0130ngiltere Kral\u0131 VIII. Edward, T\u00fcrkiye\u2019ye ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ziyaret s\u0131ras\u0131nda Atat\u00fcrk ile birlikte Ertu\u011frul yat\u0131nda bir geziye kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yolculuk s\u0131ras\u0131nda yat\u0131n bacas\u0131ndan \u00e7\u0131kan duman\u0131n Kral Edward\u2019\u0131n beyaz ceketini kirletti\u011fi, anlat\u0131lan ilgin\u00e7 bir detayd\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde in\u015fa edilen Ertu\u011frul yat\u0131, Cumhuriyet d\u00f6neminde de kullan\u0131lmaya devam etmi\u015f ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn seyahatlerinde s\u0131k\u00e7a tercih etti\u011fi \u00f6nemli gemilerden biri olmu\u015ftur.<\/p>\n

Denizcilik ve ekonomik kalk\u0131nma<\/strong>
\n<\/em>Kitap, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn denizcilik alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi devrimlerin ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 nas\u0131l destekledi\u011fini vurgulamaktad\u0131r. Deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n d\u00fcnya ile olan ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirken, ayn\u0131 zamanda i\u00e7 ticareti de te\u015fvik etmi\u015ftir. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn denizcili\u011fi yaln\u0131zca savunma i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekonomik b\u00fcy\u00fcme ve uluslararas\u0131 rekabet i\u00e7in bir ara\u00e7 olarak kullanmay\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

\u00d6ne \u00e7\u0131kan bir al\u0131nt\u0131: \u201cDenizci bir milletin ekonomik b\u00fcy\u00fcmesi s\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131r. Deniz yollar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc, \u00fclkenin refah\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrk halk\u0131, denizlere olan ilgisini yeniden ke\u015ffetti\u011finde, d\u00fcnya denizlerinde s\u00f6z sahibi olacakt\u0131r.\u201d Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn gemi in\u015fa, liman yap\u0131m\u0131 ve ticaret filolar\u0131 kurma projeleri, sadece askeri ve ulusal g\u00fcvenli\u011fi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve g\u00fc\u00e7 kazanma amac\u0131n\u0131 da ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Denizcilik e\u011fitimi ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn stratejik duru\u015fu<\/strong>
\n<\/em>Atat\u00fcrk, denizcilik alan\u0131ndaki her devrimsel ad\u0131mda e\u011fitimi ve insan yeti\u015ftirmeyi de \u00f6n planda tutmu\u015ftur. Denizcilik okullar\u0131 kurarak, yeni nesil denizciler yeti\u015ftirme amac\u0131n\u0131 g\u00fcd\u00fcyordu. Bu, yaln\u0131zca askeri kadrolar\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zamanda sivil denizcilik alan\u0131ndaki geli\u015fmelerin temelini at\u0131yordu.<\/p>\n

\u201cDenizcilik, yaln\u0131zca gemileriyle de\u011fil, denizci ruhuyla da b\u00fcy\u00fcr. Yeti\u015ftirilecek denizci kadrolar\u0131, Cumhuriyet\u2019in ideallerini ta\u015f\u0131yan bireyler olmal\u0131d\u0131r.\u201d Kitapta ge\u00e7en bu c\u00fcmle, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn sadece gemi in\u015fa etmekle kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda ulusal bilinci ta\u015f\u0131mak i\u00e7in insan yeti\u015ftirmenin ne denli \u00f6nemli oldu\u011funa dair derin bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n

Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn gemiler ve denizcilik \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli de\u011fi\u015fikliklerden biri, T\u00fcrk donanmas\u0131n\u0131n modernizasyonu ve deniz g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. Ancak bu, yaln\u0131zca askeri bir strateji de\u011fildi. Atat\u00fcrk, deniz g\u00fcc\u00fcn\u00fc bir ulusal kimlik olu\u015fturma ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesinin sembol\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n

\u201cBir milletin denizci olmas\u0131, sadece askeri zaferlerle \u00f6l\u00e7\u00fclmez. O milletin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bilinci, denizlerdeki varl\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr.\u201d Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn gemilere y\u00fckledi\u011fi anlam, onlar\u0131n sadece askeri bir g\u00fc\u00e7 olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesindeydi. Bu gemiler, T\u00fcrk milletinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 simgeliyor, ayn\u0131 zamanda ulusal g\u00fcc\u00fcn ve halk\u0131n azminin somut g\u00f6stergeleri olarak tarihe ge\u00e7iyordu.<\/p>\n

Denizcilik ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn miras\u0131
\n<\/em><\/strong>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Gemileri<\/em> adl\u0131 eser, onun denizcilik devrimlerini ve devrimci vizyonunu anlamak i\u00e7in e\u015fsiz bir kaynak niteli\u011finde. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn denizcilik vizyonu, yaln\u0131zca askeri bir g\u00fc\u00e7 olu\u015fturmay\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 ve ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeyi ama\u00e7lar. Ne yaz\u0131k ki, Atat\u00fcrk\u2019\u00fc ger\u00e7ekten kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve onun derin vizyonunu i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnsek de, onun bilimsel ve felsefi derinli\u011fini yeterince irdeleyen bir toplum olmay\u0131 ba\u015faramad\u0131k. Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn stratejik dehas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman ar\u015fivlerde unutulmu\u015f durumda. Kim bilir, onunla ilgili hen\u00fcz bilmedi\u011fimiz daha ne kadar k\u0131ymetli bilgi sakl\u0131d\u0131r? D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, elinde muazzam bir servet bulunan bir \u00fclke, bu hazinenin fark\u0131nda olmadan ba\u015fka \u00fclkelerin dayatmalar\u0131yla yoluna devam ediyor. Oysa bu hazine, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fin de\u011fil, gelece\u011fin de anahtar\u0131d\u0131r; yeter ki anlamay\u0131 ve ondan g\u00fc\u00e7 almay\u0131 \u00f6\u011frenelim.<\/p>\n

Ali Bozo\u011flu \/ G\u00f6khan Karaka\u015f, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Gemileri, Panku\u015f Yay\u0131nlar\u0131, May\u0131s 2024, 280 s.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leman Atalay Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Gemileri adl\u0131 eser, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131ndaki denizcilik alan\u0131ndaki devrimleri ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu alandaki devrimci d\u00fc\u015f\u00fcncelerini derinlemesine inceleyen \u00f6nemli bir kaynakt\u0131r. Deniz uygarl\u0131\u011f\u0131na ge\u00e7i\u015f, Cumhuriyet Donanmas\u0131\u2019n\u0131n kurulu\u015fuyla birlikte at\u0131lan tarihi bir ad\u0131md\u0131. Bu hamle, y\u00fczy\u0131llard\u0131r karasal merkezli bir anlay\u0131\u015fa dayanan devlet jeopoliti\u011finin denizlere y\u00f6nelmesini sa\u011flayarak bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olu\u015fturdu. Atat\u00fcrk, bilimi ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":4405,"featured_media":64296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10025,38,513,510,511],"tags":[10045,9851],"class_list":["post-64295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-250-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-ataturkun-gemileri","tag-leman-atalay"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t