{"id":64298,"date":"2025-01-31T00:00:20","date_gmt":"2025-01-30T21:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=64298"},"modified":"2025-01-31T00:02:31","modified_gmt":"2025-01-30T21:02:31","slug":"kitapci-rafi-76","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/01\/31\/kitapci-rafi-76","title":{"rendered":"Kitap\u00e7\u0131 Raf\u0131"},"content":{"rendered":"

Hepimiz Y\u0131ld\u0131z Tozuyuz – B\u00fcy\u00fck Patlama’dan D\u00fcnk\u00fc Ak\u015fam Yeme\u011fine Bedenimizdeki Atomlar\u0131n Hikayesi
\n<\/strong>Dan Levitt, \u00c7ev.Sevkan Uzel, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 400 s.
\n<\/strong>Cans\u0131z nesnelerden tamamen farkl\u0131 oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, ama sonu\u00e7ta bizim bedenlerimiz de evrende var olan elementlerden olu\u015fuyor. E\u011fer 70 kg iseniz, 10 kg k\u00f6m\u00fcr olu\u015fturacak kadar karbon, bir tuzlu\u011fu dolduracak miktarda tuz, birka\u00e7 y\u00fczme havuzunu dezenfekte edecek \u00f6l\u00e7\u00fcde klor ve 7,5 santimlik bir \u00e7ivi \u00fcretmeye yetecek kadar demir ta\u015f\u0131yorsunuz demektir. Peki bu elementler nereden geldi ve bizi nas\u0131l olu\u015fturdu? Evrendeki t\u00fcm maddenin \u2013\u00e7evremizdeki ve i\u00e7imizdeki her \u015feyin\u2013 nihai bir do\u011fum g\u00fcn\u00fc var: B\u00fcy\u00fck Patlama. Dan Levitt, atomlar\u0131n B\u00fcy\u00fck Patlama ile ba\u015flayan uzun yolculuklar\u0131 s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l y\u0131ld\u0131zlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcklerini, gezegenin bi\u00e7imlenmesini sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131, ard\u0131ndan bu cans\u0131z atomlar\u0131n hayret verici \u015fekillerde birle\u015ferek nas\u0131l canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nihayetinde insan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmaya m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, dahas\u0131 bedenlerin h\u00fccrelerindeki muazzam mekanizmalarla tabaklar\u0131ndaki yiyecekleri nas\u0131l insana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n

Kuantum Bilgisayar ve Bili\u015fim Felsefesi
\n<\/strong>\u015eevki I\u015f\u0131kl\u0131, Kedi Dedi Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 168 s.
\n<\/strong>Kuantum bilgisayarlar, su\u0308perpozisyon ve dolan\u0131kl\u0131k gibi kuantum mekani\u011finin temel ilkeleriyle klasik hesaplaman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015farak devrim niteli\u011finde bir teknolojik \u00e7a\u011f ba\u015flat\u0131yor. Peki bu e\u015fsiz teknoloji, yaln\u0131zca i\u015flem gu\u0308cu\u0308mu\u0308zu\u0308 art\u0131rmaktan m\u0131 ibaret? Yoksa bilgi gu\u0308venli\u011fi, etik, politika ve insanl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirecek bir paradigma m\u0131 sunuyor? Bu kitap, kuantum bilgisayarlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma prensiplerini, bilgi i\u015flem du\u0308nyas\u0131ndaki etkilerini ve insanl\u0131k u\u0308zerindeki yans\u0131malar\u0131n\u0131 derinlemesine inceliyor. “\u015eimdi topla, sonra k\u0131r” gibi sofistike sald\u0131r\u0131lardan kuantum sonras\u0131 \u015fifreleme yakla\u015f\u0131mlar\u0131na, klasik \u015fifreleme sistemlerinin bu yeni teknoloji kar\u015f\u0131s\u0131ndaki k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131na kadar kritik meseleler titizlikle ele al\u0131n\u0131yor. Kuantum mekani\u011finin \u00f6l\u00e7u\u0308m etkisi ve dolan\u0131kl\u0131k gibi temel \u00f6zellikleriyle kuantum bilgisayarlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131, hem bilimsel hem de felsefi boyutlar\u0131yla a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuluyor. Bu eser, kuantum teknolojilerinin yaln\u0131zca teknik bir ba\u015far\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda etik, \u201ckuantum sosyal bilimler paradigmas\u0131\u201dna yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, sosyal ve politik bir d\u00f6nu\u0308\u015fu\u0308m arac\u0131 olarak da \u015fekillendi\u011fini ortaya koyuyor. Kuantum \u00e7a\u011f\u0131nda, bilgi gu\u0308venli\u011finden bireysel haklara, dijital e\u015fitlikten toplumsal uyuma kadar pek \u00e7ok alanda bizi bekleyen zorluklar ve f\u0131rsatlar, bu kitapta kapsaml\u0131 bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Aristoteles’ten Modern Bilime Depremler – Eski Yunan Roma \u0130slam \u00c7in ve Bat\u0131 D\u00fcnyas\u0131ndan Se\u00e7ilmi\u015f
\n<\/strong>Ferhat \u00d6z\u00e7ep, Ginko Bilim, 2025, 176 s.
\n<\/strong>Bilim bir olgu oldu\u011fu kadar bir s\u00fcre\u00e7 ve birikimdir de. \u0130stanbul \u00dcniversitesi, Cambridge \u00dcniversitesi, Harvard \u00dcniversitesi ve son olarak da \u0130stanbul \u00dcniversitesi-Cerrahpa\u015fa’da jeofizi\u011fe ve tarihine ili\u015fkin edindi\u011fi bilgi birikimlerinin ve deneyimlerinin sonuncusu olan bu kitab\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131na de\u011ferli e\u015fim Prof. Dr. Ferhat \u00d6z\u00e7ep’in \u00f6mr\u00fc maalesef vefa etmemi\u015ftir. Vefat\u0131ndan \u00f6nce b\u00fcy\u00fck bir istek ve zevkle yazd\u0131\u011f\u0131 bu eserin ba\u015fta Yer Bilimleri Tarihi ve \u00f6zellikle Bilim Tarihi’ne ilgi duyan bilim insanlar\u0131na yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u201d Dr. Tazeg\u00fcl \u00d6z\u00e7ep.<\/p>\n

Matematik: Cebirden Algoritmalara – Say\u0131lar\u0131n Aras\u0131nda Maceralar
\n<\/strong>Michael Willers, Literat\u00fcr Hayat, 2025, 176 s.
\n<\/strong>Matematik insan hayat\u0131n\u0131n tamam\u0131nda vard\u0131r. Fakat matematik\u00e7iler i\u00e7in t\u00fcm evreni temsil ederken, bir\u00e7o\u011fumuz i\u00e7in kara tahtadaki denklemler bi\u00e7iminde de, ay sonunda bir t\u00fcrl\u00fc toplam\u0131n\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z faturalar bi\u00e7iminde de olsa g\u00f6z korkutan bir konu. Ama b\u00f6yle olmas\u0131 gerekmiyor: Matemati\u011fin dili ve ifade etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceler ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir g\u00fczellik olabilir.
\nMatematik: Cebirden Algoritmalara Say\u0131lar\u0131n Aras\u0131nda Maceralar, s\u0131radan bir matematik kitab\u0131 de\u011fil. Okuru bir yandan matemati\u011fin tarihinde bir geziye \u00e7\u0131kararak yolda t\u00fcm d\u00fcnyadan b\u00fcy\u00fcleyici ki\u015filikler ve fikirlerle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor; bir yandan da matemati\u011fin en temel konular\u0131n\u0131 ders kitaplar\u0131ndan farkl\u0131 bir dille anlatarak okul \u00e7a\u011f\u0131ndan beri ba\u015f\u0131 matematikle ho\u015f olmam\u0131\u015f herkese bamba\u015fka bir i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazand\u0131r\u0131yor. Her konuda zengin g\u00f6rsellere k\u00fc\u00e7\u00fck egzersizler, d\u00fc\u015f\u00fcnce deneyleri ve okurun kendini deneyebilece\u011fi problemler e\u015flik ediyor. Michael Wellers\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Matematik: Cebirden Algoritmalara Say\u0131lar\u0131n Aras\u0131nda Maceralar matemati\u011fin gizemlerini ve tarih boyunca geli\u015fimini bamba\u015fka bir yakla\u015f\u0131mla tan\u0131t\u0131yor. Kitab\u0131n b\u00f6l\u00fcmleri \u015f\u00f6yle; Cebir: Bir Giri\u015f, Cebir Temelleri, Antik Yunan, M\u0131s\u0131r, Hindistan ve, Persler, \u0130talyan Ba\u011flant\u0131s\u0131, R\u00f6nesans Sonras\u0131 Avrupa, Para ve \u00d6zel Hayat.<\/p>\n

\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u0130le M\u00fccadelede Karbon N\u00f6tr Kent – Karbon N\u00f6tr Kentler Birli\u011fi \u00d6rne\u011fi
\n<\/strong>Abdulgazi Y\u0131k\u0131c\u0131, Nobel Bilimsel Eserler, 2024.
\n<\/strong>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck \u00e7evre sorunu olarak kabul edilmektedir. Genel itibar\u0131yla atmosferdeki karbondioksit emisyonunun art\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek ad\u0131na yerel, ulusal ve \u00f6zellikle de uluslararas\u0131 d\u00fczeyde \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulunulmaktad\u0131r. K\u00fcresel enerjinin yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n t\u00fcketildi\u011fi ve bununla ili\u015fkili olarak toplam emisyon sal\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi kentler, s\u00f6z konusu \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 iklim eylemlerinin en \u00f6nemli mek\u00e2n\u0131 h\u00e2line gelmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede kentlerde faaliyet g\u00f6steren siyasi ve sivil \u00f6rg\u00fctlenmelerin \u00e7e\u015fitli emisyon taahh\u00fctlerinde bulunduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Son d\u00f6nemlerde \u00f6n plana \u00e7\u0131kan emisyon hedeflerinden birisi de karbon n\u00f6trl\u00fckt\u00fcr. Karbon n\u00f6trl\u00fck s\u00fcrecini, Karbon N\u00f6tr Kentler Birli\u011fi \u00fcyesi kentlerin uygulamalar\u0131 \u00fczerinden ele alan bu kitap, ba\u015fta kent y\u00f6netimleri olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerdeki akt\u00f6rlere ve konuya ilgi duyan herkese rehber olma potansiyeli ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Antik Roma D\u00fcnyas\u0131nda Beslenme – Mutfak Sofra Depolama ve Ekipman
\n<\/strong>Aynur Civelek , Hafize Alkurt Orbay, Sakin Kitap, 2025, 264 s.
\n<\/strong>Beslenme, canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Yeme-i\u00e7me al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ise bir toplumun k\u00fclt\u00fcrel elemanlar\u0131, binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcregelen ve korunmas\u0131 gereken k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r. Co\u011frafi \u00f6zellikler, ki\u015fisel tercihler, siyasi ve sosyal yap\u0131 da yeme-i\u00e7me al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n belirlenmesinde \u00f6nemli rol oynar. Yaln\u0131zca g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Antik \u00c7a\u011f\u2019\u0131n beslenmesine ilginin artmas\u0131yla arkeolojik, tarihsel, antropolojik vb disiplinler aras\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyada oldu\u011fu kadar T\u00fcrkiye\u2019de de bu konuda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar son 30 y\u0131lda art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Antik Roma D\u00fcnyas\u0131nda Beslenme kitab\u0131, Roma \u0130mparatorluk D\u00f6nemi\u2019nde yeme-i\u00e7menin \u00f6nemi, antik yazarlar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131, t\u00fcketilen besinler, yemekler ve baz\u0131 tarifler, sosyal stat\u00fc ve yemek ili\u015fkisinin yan\u0131 s\u0131ra, mutfak yap\u0131s\u0131, sofra, depolama ve ekipman hakk\u0131nda bilgiler i\u00e7ermektedir. Kitapta, beslenmeyle ili\u015fkili arkeolojik kan\u0131tlara ve g\u00f6rseller -\u00f6zellikle Anadolu\u2019dan gelenlere- bolca yer verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

D\u00fcnya Tarihinde T\u00fcrk Halklar\u0131 – Uygurlardan Osmanl\u0131lara
\n<\/strong>Joo – Yup Lee, Ketebe, 2025, 280 s.
\n<\/strong>D\u00fcnya Tarihinde T\u00fcrk Halklar\u0131, okuyucusunu T\u00fcrklerin tarih\u00ee ser\u00fcvenine ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131na dair kapsaml\u0131 bir ke\u015ffe \u00e7\u0131kar\u0131yor. Orta Asya ve Orta Do\u011fu T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n karma\u015f\u0131k tarihine \u0131\u015f\u0131k tutan bu eser, sadece T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n de\u011fil, t\u00fcm d\u00fcnya tarihini \u015fekillendiren \u00f6nemli bir s\u00fcrecin haritas\u0131n\u0131 sunuyor. T\u00fcrkler M.S. 552 y\u0131l\u0131nda tarihin ilk Avrasya \u00f6tesi imparatorlu\u011fu olan T\u00fcrk Ka\u011fanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurarak tarih sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131lar. Takip eden bin y\u0131l i\u00e7inde Uygur, Hazar ve Osmanl\u0131 imparatorluklar\u0131 gibi d\u00fcnya tarihini derinden etkileyen devletler kurdular. Ayn\u0131 zamanda modern \u00f6ncesi \u00c7in, Orta Do\u011fu ve Avrupa\u2019n\u0131n kaderini \u015fekillendirecek Mo\u011fol \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun da in\u015fas\u0131na kat\u0131ld\u0131lar. Joo-Yup Lee bu kitapta, T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n dokuzuncu y\u00fczy\u0131ldan on alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131la kadarki aral\u0131kta Bat\u0131 Avrasya\u2019ya do\u011fru uzanan hareketlerini ele al\u0131yor. Lee, O\u011fuz T\u00fcrkleri taraf\u0131ndan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun kurulmas\u0131yla zirveye ula\u015fan bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n nas\u0131l g\u00f6\u00e7 ettiklerini, yurt edindiklerini ve devletle\u015ftiklerini titizlikle takip ediyor. Tiele halklar\u0131ndan Uygurlara, K\u0131p\u00e7aklardan Osmanl\u0131lara uzanan bu yolculukta, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tarih\u00ee seyrine ad\u0131m ad\u0131m tan\u0131kl\u0131k edeceksiniz. Kronolojik ya da co\u011frafi s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek T\u00fcrk dillerini kullanan toplumlar \u00fczerinden yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 sunan bu kitap, T\u00fcrk halklar\u0131n\u0131n d\u00fcnya tarihindeki derin izlerini ve geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 zengin k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131 ke\u015ffetmek isteyenler i\u00e7in temel bir ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 olma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Cumhuriyet’in \u0130lk Asr\u0131nda \u0130\u015f\u00e7iler
\n<\/strong>Kolektif, Tarih Vakf\u0131 Yurt Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 356 s.
\n<\/strong>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ilk y\u00fczy\u0131l\u0131n\u0131n tarihi i\u015f\u00e7ilerin \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnden atlanarak yaz\u0131lamaz. \u0130lk y\u00fczy\u0131l\u0131n tarihi ba\u015fka ve\u00e7helerin yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye\u2019nin bir tar\u0131m toplumundan sanayi toplumuna ge\u00e7i\u015finin de \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu b\u00fcy\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm sosyal ve siyasal sonu\u00e7lar \u00fcretmi\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sini iktisadi, sosyal ve siyasal boyutlar\u0131yla yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Sanayi toplumuna ge\u00e7i\u015fe dair bu \u00f6yk\u00fcn\u00fcn ba\u015fakt\u00f6r\u00fc hi\u00e7 ku\u015fkusuz T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r. Bu cilt bu ba\u015fakt\u00f6r\u00fcn kendisini, farkl\u0131 kesimlerini ya da bunlar\u0131 \u015fekillendiren yap\u0131sal fakt\u00f6rleri de\u011ferlendiren makalelerden olu\u015fuyor. Her ne kadar sanayi sonras\u0131 topluma ge\u00e7ildi\u011fine dair iddialar duysak da bunlar temelsizdir ve i\u015f\u00e7i hareketi Cumhuriyet\u2019in ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131n\u0131n tarihinin yaz\u0131lmas\u0131nda da en \u00f6nemli akt\u00f6r olacakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i hareketinin siyasal ve sendikal kurumlar\u0131n\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir politik akt\u00f6r olarak g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi son otuz y\u0131l ayn\u0131 zamanda Cumhuriyet kurumlar\u0131n\u0131n belli bir \u201c\u00e7\u00fcr\u00fcme\u201d de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir zaman dilimine denk d\u00fc\u015fer. Bu iki geli\u015fme birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Oysa bu son otuz y\u0131lda yurtta\u015flar\u0131m\u0131z aras\u0131nda i\u015f\u00e7ile\u015fme de yayg\u0131n bir sosyolojik olgudur. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha \u00e7ok hissedilmektedir. Cumhuriyet\u2019in ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131nda i\u015f\u00e7i hareketi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sahip oldu\u011fu yayg\u0131nl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde siyasete etki ederse, umulur ki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sesi de daha g\u00fcr \u00e7\u0131kar. O zaman toprakta kar\u0131nca, suda bal\u0131k, havada ku\u015f kadar \u00e7ok olanlar, yani yaratanlar, silkelenir ve do\u011frulur.<\/p>\n

Silah Gemi ve Kalem: Sava\u015flar Anayasalar ve Modern D\u00fcnyan\u0131n \u0130n\u015fas\u0131
\n<\/strong>Linda Colley, Elif Kayurtar, Epsilon Yay\u0131nevi, 2025, 448 s.
\n<\/strong>1755 tarihli Korsika Anayasas\u0131\u2019ndan yola \u00e7\u0131kan tarih\u00e7i Linda Colley,\u00a0anayasalar\u0131n sava\u015flarla birlikte nas\u0131l evrildi\u011fini, imparatorluklar\u0131 geni\u015fletmek kadar ba\u011f\u0131ms\u0131z uluslar\u0131n temellerini atmak ad\u0131na nas\u0131l bir\u00a0ara\u00e7 h\u00e2line geldi\u011fini ve bazen \u00f6zg\u00fcrl\u00fck vadederken, bazen de d\u0131\u015flama ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k i\u00e7in nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermeyi ama\u00e7l\u0131yor. Tan\u0131nm\u0131\u015f bir akademisyen olan Colley, 18. y\u00fczy\u0131ldan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uzanan\u00a0anayasa metinlerinin k\u00fcresel tarihini \u00e7izerken okurlar\u0131n\u0131 yerle\u015fik tarih anlat\u0131lar\u0131n\u0131 sorgulamaya da davet ediyor. Modern d\u00fcnyan\u0131n in\u015fas\u0131nda anayasalar sava\u015f\u0131n ve diplomasinin g\u00fc\u00e7l\u00fc birer arac\u0131 m\u0131yd\u0131? Pasifik\u2019teki k\u00fc\u00e7\u00fck Pitcairn Adas\u0131 nas\u0131l oldu da kad\u0131nlara oy hakk\u0131 tan\u0131yan ilk yerlerden biri olmay\u0131 ba\u015fard\u0131? Bu kitap B\u00fcy\u00fck Katerina\u2019n\u0131n yenilik\u00e7i Nakaz metninden Sierra Leone\u2019nin vizyoner lideri James Africanus Beale Horton\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na; Amerikan kurucu babalar\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc anayasas\u0131ndan 1889\u2019daki Japon\u00a0Meiji Anayasas\u0131\u2019na kadar, d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 niteli\u011findeki olaylar\u0131n tarihsel anlam\u0131n\u0131 ke\u015ffederken k\u00fcresel d\u00fcnyaya dair en \u00f6zg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalardan birini sunmay\u0131 hedefliyor.<\/p>\n

AKP Kad\u0131nlar\u0131 Nas\u0131l Kazan\u0131yor – Sokak Sokak Ev Ev Kap\u0131 Kap\u0131
\n<\/strong>Nur Sinem Kourou, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 271 s.
\n<\/strong>Kad\u0131nlar\u0131n, kendi lehlerine hareket etmeyen sa\u011f partilere neden oy verdikleri ve hatta zaman zaman oy vermenin \u00f6tesine ge\u00e7erek bu partilere neden bizzat kat\u0131ld\u0131klar\u0131, hem merak uyand\u0131rm\u0131\u015f hem de ara\u015ft\u0131rma konusu olmu\u015ftur. Nur Sinem Kourou, bu merak\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ferek T\u00fcrkiye \u00f6rne\u011finde kad\u0131nlar\u0131n AKP ile olan ili\u015fkilerini inceliyor. Bilhassa AKP Kad\u0131n Kollar\u0131n\u0131n faaliyetleri ve i\u015fleyi\u015finin yan\u0131 s\u0131ra, se\u00e7men d\u00fczeyindeki kad\u0131nlar\u0131n saiklerini de mercek alt\u0131na al\u0131yor. Bunu yaparken \u0130stanbul\u2019da y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan yararlan\u0131yor. Bu saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda Kourou, AKP Kad\u0131n Kollar\u0131 ile birlikte sokak sokak, ev ev, kap\u0131 kap\u0131 geziyor; i\u00e7 i\u015fleyi\u015flerine dair yerinde g\u00f6zlemler yap\u0131yor; kad\u0131n se\u00e7menin gerek\u00e7elerini dinliyor. Kad\u0131nlar\u0131n Recep Tayyip Erdo\u011fan\u2019a bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 serimlerken, parti yerine Erdo\u011fan\u2019\u0131 takip ettiklerinin de alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. AKP, Kad\u0131nlar\u0131 Nas\u0131l Kazan\u0131yor \u00e7eli\u015fkili g\u00f6r\u00fcnen bir durumun tahlilini sunuyor, sa\u011f siyasette kad\u0131nlar\u0131n \u201cg\u00f6r\u00fcnmez\u201d olarak nas\u0131l hayatta kalabildiklerini \u00e7\u00f6z\u00fcml\u00fcyor. \u201cAKP kad\u0131nlar\u0131n siyasalla\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larken bunu geleneksel cinsiyet normlar\u0131na, siyasetin ve toplumun ataerkil do\u011fas\u0131na dokunmadan ve hatta bunlar\u0131 daha derinle\u015ftirerek ve kad\u0131n-erkek aras\u0131ndaki geleneksel ili\u015fkinin de\u011fi\u015fmesine de m\u00fcsaade etmeden yap\u0131yor. Bu sebeple de AKP\u2019de kad\u0131nla\u015fma, literat\u00fcr\u00fcn \u2018kad\u0131nlar\u0131n siyasete say\u0131sal kat\u0131l\u0131m\u0131 kad\u0131nlar lehine etkin birtak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler getirir\u2019 \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 bir \u00f6rnek olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.\u201d<\/p>\n

Tarih ve Uygarl\u0131k \u0130stanbul Y\u0131ll\u0131\u011f\u0131 16 – Devlet-Toplum Ayr\u0131m\u0131 ve Otorite
\n<\/strong>Kolektif, Do\u011fu Kitabevi, 2025, 295 s.
\n<\/strong>Bat\u0131 d\u00fcnyaya yeni bir \u00e7\u00f6z\u00fcm, gelecek ve a\u015fama \u00f6nerecek durumda de\u011fildir. Durumundan ho\u015fnuttur. \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc toplum-\u00fcst\u00fc, tarih-\u00fcst\u00fc, do\u011fa-\u00fcst\u00fc bir egemenlik olarak toplumlar\u0131n \u00fczerinde mutlakla\u015ft\u0131rmak istiyor. Bat\u0131 d\u00fcnya uygarl\u0131k tarihine ve insanl\u0131k birikimine yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak hem iyimser uygarl\u0131k \u00fctopyam\u0131z\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r hem de tarihi ve bilimsel\/akademik sorumlulu\u011fumuzdur. Ama\u00e7 art\u0131k Do\u011fu-Bat\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmeden bu \u00e7eli\u015fkiyi a\u015facak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm ve siyaseti savunmakt\u0131r. Sonu\u00e7ta yeniden \u201csoygunun ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya\u201d \u00fctopyas\u0131n\u0131 ve gelecek ger\u00e7e\u011fini g\u00fcndeme getirmek gerekiyor. Bat\u0131\u2019n\u0131n eline ge\u00e7mi\u015fte sosyalizmin savunuculu\u011fu ile bir f\u0131rsat ge\u00e7mi\u015fti ama bundan faydalanamad\u0131. Kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc evrenselle\u015fme \u00e7abas\u0131 olarak modernle\u015fme veya k\u00fcreselle\u015fme b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m\u0131n ve yabanc\u0131la\u015fman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu.\u00a0 Bat\u0131, Do\u011fu-Bat\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 a\u015fmadan d\u00fcnya uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 pahas\u0131na elde etmi\u015f oldu\u011fu egemenlik ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc korumak istiyor.\u00a0 Bu durum yeni \u00f6nerilerin\/\u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn sorunlar\u0131n sahibi Do\u011fu\u2019dan gelmesi gerekti\u011finin bir g\u00f6stergesidir. T\u00fcrkiye tarihi birikimi ve deneyimi ile bu yeni aray\u0131\u015fa ve \u00e7\u00f6z\u00fcme \u00f6nderlik edebilecek konumdad\u0131r ve bu y\u00f6nde tarihi birikimi vard\u0131r. \u0130yimser gelecek beklentimiz bizim \u00fctopyam\u0131z de\u011fil yeni ger\u00e7ekli\u011fimiz ve kimlik \u00f6zelli\u011fimizin bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sanat ve \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131
\n<\/strong>Aleksandr Bogdanov, Kald\u0131ra\u00e7 Yay\u0131nevi, 2025, 96 s.
\n<\/strong>Aleksandr Bogdanov’un 1918’de yay\u0131nlanan \u201cSanat ve \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, sanat \u00fcretiminin s\u0131n\u0131fsal \u00f6z\u00fcn\u00fc, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sanatsal yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 zorluklar\u0131 ve bu zorluklar\u0131n nas\u0131l a\u015f\u0131labilece\u011fini ele al\u0131r. Ekim Devrimi sonras\u0131nda ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck toplumsal de\u011fi\u015fimlerin ortas\u0131nda Bogdanov, sanat\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Kitap Bogdanov’un g\u00f6z\u00fcnden devrimin \u00f6ng\u00fcnleri ve hemen sonras\u0131na denk gelen y\u0131llarda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sanatsal yarat\u0131m\u0131n\u0131n do\u011fum sanc\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6rneklerle aktar\u0131r. Bogdanov, kapitalist a\u015famada, eski toplumsal yap\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yeni sanat\u0131n nas\u0131l \u015fekillenece\u011fi sorusuna cevap bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu soru, sanat ve devrim aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u00f6rg\u00fctlemeye \u00e7al\u0131\u015fanlara g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tart\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir referans noktas\u0131 sunuyor. \u201cSanat ve \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131\u201d bu y\u00fczden okuyucularla bulu\u015fturulmu\u015ftur. Bogdanov, Rusya Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin 1903 kongresinde Bol\u015fevik kanad\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r ancak 1909 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde, daha sonras\u0131nda \u201cAmpiryomonizm\u201d ad\u0131n\u0131 verece\u011fi felsef\u00ee ve politik g\u00f6r\u00fc\u015fleri etraf\u0131nda bir araya gelen RS\u0130DP i\u00e7erisindeki bir grup ayd\u0131n ile birlikte Bol\u015fevik gruba muhalif olmu\u015ftur. Lenin, ayn\u0131 y\u0131l yay\u0131mlanan \u201cMateryalizm ve Ampiryokritisizm\u201d adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, 1905 Devrimi sonras\u0131 geli\u015fen kar\u015f\u0131-devrim sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7erisinde palazland\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan idealist g\u00f6r\u00fc\u015flerin ele\u015ftirisine giri\u015firken Bogdanov’un felsef\u00ee ve politik g\u00f6r\u00fc\u015flerine \u00f6zel olarak yer vermi\u015ftir. Okuyucunun, \u00f6ns\u00f6zde detaylar\u0131 verilen bu s\u00fcreci daha iyi kavramas\u0131 i\u00e7in bahsedilen her iki \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 incelemesi faydal\u0131 olacakt\u0131r. \u201cSanat ve \u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131\u201d politik sahnede iktidar\u0131 alan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu ilk deneyimi i\u00e7inde sanat alan\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc tart\u0131\u015fmay\u0131 izleme \u015fans\u0131 veren bir dizi kaynaktan sadece biridir. Yay\u0131nevimiz bu d\u00f6nemin i\u00e7inde sanat alan\u0131nda y\u00fcr\u00fcyen tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne sanat ile toplumsal m\u00fccadele aras\u0131nda kurulan ili\u015fkinin farkl\u0131 noktalardan ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7eren ba\u015fka kaynaklar\u0131 okuyucuya ula\u015ft\u0131rmaya devam edecektir.<\/p>\n

\u00d6ncesiyle Sonras\u0131yla 12 Eyl\u00fcl D\u00f6neminde Ermeniler – Olaylar Tan\u0131kl\u0131klar
\n<\/strong>Serdar Korucu, Aras Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 284 s.
\n<\/strong>Gazeteci Serdar Korucu, T\u00fcrkiye Ermenilerinin 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan 1990\u2019lar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar olan d\u00f6nemdeki sosyal hayatlar\u0131n\u0131, kolektif tecr\u00fcbelerini d\u00f6nemin bas\u0131n\u0131ndan toplad\u0131\u011f\u0131 verilerin yan\u0131 s\u0131ra T\u00fcrkiye Ermeni toplumundan o g\u00fcnleri ya\u015fayan 22 ki\u015fiyle yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portajlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda inceliyor. ASALA eylemlerinin, 12 Eyl\u00fcl darbesinin ve PKK\u2019n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye Ermenilerinin hayat\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini, bunlar vas\u0131tas\u0131yla maruz kald\u0131\u011f\u0131 bask\u0131y\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren bu kitap, 12 Eyl\u00fcl d\u00f6neminde T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok Ermeni\u2019nin de polis ve mahkeme s\u00fcre\u00e7lerinden ge\u00e7ti\u011fini, hatta i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor. Kitab\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Korucu, baz\u0131 \u00f6nemli olaylar ve fig\u00fcrlerden yola \u00e7\u0131karak d\u00f6nemin bir foto\u011fraf\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcm ise bu 22 ki\u015finin, ba\u015flar\u0131na gelen \u00e7o\u011fu zaman gergin, \u00fcz\u00fcc\u00fc ama kimi zaman da trajikomik olaylar\u0131 anlatt\u0131klar\u0131 tan\u0131kl\u0131klardan olu\u015fuyor.<\/p>\n

Gen\u00e7 Marx’\u0131n Siyasal K\u00f6kenleri 1 – Frans\u0131z Devrimi ve Jakobencili\u011fin Hayaleti
\n<\/strong>Celal A. Kanat, Doruk Yay\u0131nlar\u0131, 2024.
\n<\/strong>Marx ve Engels\u2019in kaleme ald\u0131\u011f\u0131 Ortakla\u015fac\u0131 Bildirge (Kom\u00fcnist Manifesto) \u015fu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131l\u0131yordu: \u201cAvrupa\u2019ya bir hayalet tebelle\u015f olmu\u015ftur: ortakla\u015fac\u0131l\u0131k hayaleti.\u201d Bildirge\u2019nin kaleme al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda, ger\u00e7ekli\u011fe uygun bir saptamayd\u0131 bu. Ama bu \u201chayalet\u201dten \u00e7ok daha \u00f6nce; despotik, tekilerkci Avrupa\u2019ya \u201cba\u015fka bir hayalet\u201d tebelle\u015f olmu\u015f ve onu fazlas\u0131yla \u00fcrk\u00fctm\u00fc\u015f bulunuyordu: Jakobencili\u011fin hayaleti. Ard\u0131l\u0131na benze\u015f bir yolda, o da Avrupa\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn geriletici g\u00fc\u00e7leri; yani tekilerkler, soylular, feodal kal\u0131nt\u0131lar, yeniyetme \u00fcst-kentsoyluluk ve Kilise i\u00e7in ger\u00e7ek bir karabasand\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fma bu \u201ciki hayalet\u201d aras\u0131ndaki akrabal\u0131k ili\u015fkisini sorgulamaya y\u00f6nelik bir denemedir ve buradaki \u00f6zsel soru \u015fudur: Marx (y\u00f6ntemsel bak\u0131mdan) ne \u00f6l\u00e7\u00fcde bir Jakoben olabilir ve (i\u00e7eriksel bak\u0131mdan) ne \u00f6l\u00e7\u00fcde bir Jakoben olamazd\u0131?<\/p>\n

Nas\u0131l Varolu\u015f\u00e7u Olunur?
\n<\/strong>Gary Cox, Alfa Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025.
\n<\/strong>Gary Cox, varolu\u015f\u00e7ulu\u011fun kasvetli ve karamsar oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki \u015f\u00f6hretiyle dalga ge\u00e7erek onu ger\u00e7ekte oldu\u011fu haliyle ortaya koyuyor: d\u00fcr\u00fcst, canland\u0131r\u0131c\u0131 ve potansiyel olarak hayat de\u011fi\u015ftiren bir felsefe! Ayr\u0131ca Nietzsche, Sartre, Camus ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck varolu\u015f\u00e7u filozoflar taraf\u0131ndan form\u00fcle edilen varolu\u015f\u00e7uluk ilkelerine g\u00f6re nas\u0131l ya\u015fanaca\u011f\u0131na dair a\u00e7\u0131k tavsiyelerde bulunmas\u0131 elinizdeki kitab\u0131n en dikkat \u00e7ekici yan\u0131. \u00c7a\u011fda\u015f mazeret k\u00fclt\u00fcr\u00fcne bir ele\u015ftiri niteli\u011findeki kitap, bizi insanl\u0131k durumunun kat\u0131 varolu\u015fsal ger\u00e7ekleriyle y\u00fczle\u015fmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Hepimizin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u00f6zg\u00fcr ve sorumlu oldu\u011fumuzu \u2212Sartre\u2019\u0131n deyimiyle \u201c\u00f6zg\u00fcr olmaya mahk\u00fbm\u201d oldu\u011fumuzu\u2212 ortaya koyan Nas\u0131l Varolu\u015f\u00e7u Olunur? her birimizi kendi kaderimizin efendisi oldu\u011fumuza dair keskin bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sevk etmeyi ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n

\u0130bn R\u00fc\u015fd’den Erasmus’a End\u00fcl\u00fcs’te E\u011fitim ve Bilgelik Yolculu\u011fu Rihleler)
\n<\/strong>Mustafa \u00c7oban, Kitap D\u00fcnyas\u0131, 2025, 214 s.
\n<\/strong>Bilgi insanl\u0131\u011f\u0131n ortak mal\u0131d\u0131r, payla\u015f\u0131ld\u0131k\u00e7a hem insanl\u0131\u011f\u0131n huzuruna, refah\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak hem de madd\u00ee manev\u00ee d\u00fcnyam\u0131z\u0131n mamur olmas\u0131na vesile olacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarih boyunca ilme sa\u011flad\u0131klar\u0131 katk\u0131 ve bilginin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 konusundaki \u00e7abalar\u0131 yads\u0131namaz. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Bat\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 ve y\u00fczle\u015ftikleri \u00f6nemli b\u00f6lgelerden birisi de End\u00fcl\u00fcs’t\u00fcr. 8. Asr\u0131n ba\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ilk fetihten sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar vatan edindikleri bu toprak par\u00e7as\u0131yla \u00f6ylesine b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015fler ki k\u0131sa s\u00fcrede End\u00fcl\u00fcs Do\u011fu ile Bat\u0131 aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc olarak iki farkl\u0131 medeniyetin oda\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil etmi\u015ftir. End\u00fcl\u00fcs’te kendi i\u00e7 dinamikleri ile \u00f6zg\u00fcn, Do\u011fu ve Bat\u0131’da o g\u00fcne kadar belki de uygulamaya konulamam\u0131\u015f farkl\u0131 bir ilim anlay\u0131\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu ayr\u0131\u015fmay\u0131 hem alg\u0131da hem de uygulamada g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Farkl\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde de\u011fi\u015fik isimlerle an\u0131lan ve Bat\u0131’da sekiz as\u0131r varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren End\u00fcl\u00fcs zaman zaman problemler ya\u015fam\u0131\u015f olsa da hem ilm\u00ee hem siyas\u00ee, hem de sosyal alanda \u00f6rnek al\u0131nacak ve ibretle bak\u0131lacak erdem ad\u0131na bir\u00e7ok g\u00fczelli\u011fi miras b\u0131rakarak tarih sahnesinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. End\u00fcl\u00fcs’te e\u011fitim zaman\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren, belirli ilim dallar\u0131nda \u00f6zellikle felsefe, t\u0131p ve astronomide gelece\u011fe \u0131\u015f\u0131k tutar niteliktedir. Kurumsal ba\u011flamda de\u011ferlendirildi\u011fi zaman End\u00fcl\u00fcs’teki e\u011fitim d\u00fczenlemesi ve e\u011fitime bak\u0131\u015f\u0131n, \u00e7a\u011fda\u015f oldu\u011fu Emev\u00eeler, Abbas\u00eeler, Sel\u00e7uklular ve Osmanl\u0131lardaki e\u011fitim uygulamalar\u0131ndan ve kurumlar\u0131n dan olduk\u00e7a farkl\u0131 bir yap\u0131da oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Yeni Despotizm – Eski Bir Canavar\u0131n Yeniden Canland\u0131r\u0131lmas\u0131
\n<\/strong>B\u00fclent Diken, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2024, 208 s.
\n<\/strong>Siyasal d\u00fc\u015f\u00fcncedeki merkezi \u00f6nemine kar\u015f\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cdespotizm\u201d kavram\u0131 eskide kalm\u0131\u015f istisnai bir y\u00f6netim bi\u00e7imine i\u015faret ediyor gibi. Oysa paradoksal bir \u015fekilde g\u00fcn\u00fcm\u00fczde gitgide ekonomiye ve g\u00fcvenli\u011fe indirgenen bir d\u00fcnyada, s\u0131kl\u0131kla yasa ile yasas\u0131zl\u0131k aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131 a\u015fan ve b\u00f6ylelikle bulan\u0131kla\u015ft\u0131ran despotik emirler verildi\u011fine tan\u0131k oluyoruz. Kitleler de bu s\u0131rada piyasan\u0131n dayatmalar\u0131na ve resmi makamlara itiyadi bir itaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 benimsemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6yle bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz ki, kimi \u00fclkeyi \u015firket gibi, kimi \u00f6m\u00fcr boyu diktat\u00f6rl\u00fckle y\u00f6netmeye hevesli, kimi de bu iki yolu birden kullanmak isteyen birtak\u0131m \u201cg\u00fc\u00e7l\u00fc\u201d liderlere tahamm\u00fcl ediliyor, bununla da kalmay\u0131p onlara a\u00e7\u0131k\u00e7a davetiye \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor. G\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen bu otoriter liderlerin hepsi demokrasiye kar\u015f\u0131 tutkulu bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k besliyorlar ve insanlar\u0131 demokrasinin her t\u00fcrl\u00fc tezah\u00fcr\u00fc aleyhinde k\u0131\u015fk\u0131rtmakta \u00e7ok azimliler. \u00c7o\u011funluklar\u0131n onlar\u0131n pe\u015finden g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak gitti\u011fi, demokrasinin hemen her yerde ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, k\u00fcresel \u00e7apta bir istisna siyasetinin koyu g\u00f6lgesi alt\u0131nda ya\u015f\u0131yoruz. Despotlar\u0131n y\u00f6netti\u011fi bu d\u00fcnyada despotizm sadece bir siyaset \u201csanat\u0131\u201d olarak me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p benimsenmekle kalm\u0131yor, bir k\u00fclt(\u00fcr) olarak da normalle\u015ftiriliyor. Despotizm bug\u00fcn yeniden canland\u0131r\u0131l\u0131rken, kendisini ink\u00e2r eden, antidespotik, hatta demokratik olarak g\u00f6ren ve g\u00f6steren bir yap\u0131 sergiliyor.<\/p>\n

Fikirlerin Uzun Vadeli Tarihi – Zamanda D\u00fc\u015f\u00fcnceler
\n<\/strong>John Potts, Fol Kitap, 2024, 336 s.
\n<\/strong>D\u00fc\u015f\u00fcnce tarihi en ba\u015f\u0131ndan itibaren hararetli tart\u0131\u015fmalara ve etkileri bug\u00fcn de devam eden entelekt\u00fcel m\u00fccadelelere sahne oldu. Bunun en temel nedeni bu alan\u0131n ele avuca s\u0131\u011fmaz konusuydu: fikirler. Bir fikir nedir? Fikirlerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 nelerdir? Fikirlerin belirli geli\u015fim y\u00f6r\u00fcngeleri var m\u0131d\u0131r? D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar m\u0131 ve ge\u00e7mi\u015fe bakarak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin izini s\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Fikirlerin hayat\u0131, varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri bir \u00e7evre, belirli bir \u00f6mr\u00fc var m\u0131? Tarih bu sorulara bir yan\u0131t verebilir mi ve nesnesi tart\u0131\u015fmal\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihi olanakl\u0131 m\u0131? Tarihsel \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeyi, ileti\u015fim kuramlar\u0131n\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr ele\u015ftirisini bir araya getiren John Potts, bu kitapta bu gibi sorulara daha \u00f6nce verilmi\u015f yan\u0131tlar\u0131 da g\u00f6zden ge\u00e7irerek fikirlerin uzun vadede ak\u0131beti hakk\u0131nda yap\u0131lagelen tart\u0131\u015fmada yeni bir pencere a\u00e7\u0131yor. D\u00fc\u015f\u00fcnce tarihi metodolojisinin s\u00fcreklilik, s\u00fcreksizlik, kopu\u015f, ba\u015fkala\u015f\u0131m, \u00f6zde\u015flik, faillik, yap\u0131 gibi en tart\u0131\u015fmal\u0131 kavramlar\u0131n\u0131 \u201cuzun vadeli\u201d tarihsel bak\u0131\u015f\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tekrar ele alarak d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihini yeniden yap\u0131land\u0131rmaya giri\u015fiyor. Demokrasiden Olimipiyat Oyunlar\u0131\u2019na, karizma ve ilerleme fikirlerinden internet memlerine kadar uzanan bir \u00e7izgide ve Arthur Lovejoy, Fernand Braudel, Hayden White, Quentin Skinner, R. G. Collingwood, Gaston Bachelard ve Georges Canguilhem\u2019den Louis Althusser, Thomas Kuhn, Giorgio Agamben, Daniel Dennett ve Richard Dawkins\u2019e kadar uzanan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler \u00fczerinden fikirlerin tarihsel \u201chayat\u0131na\u201d ve kendi ortamlar\u0131nda nas\u0131l anla\u015f\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fine farkl\u0131 bir \u0131\u015f\u0131k tutmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hepimiz Y\u0131ld\u0131z Tozuyuz – B\u00fcy\u00fck Patlama’dan D\u00fcnk\u00fc Ak\u015fam Yeme\u011fine Bedenimizdeki Atomlar\u0131n Hikayesi Dan Levitt, \u00c7ev.Sevkan Uzel, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 400 s. Cans\u0131z nesnelerden tamamen farkl\u0131 oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, ama sonu\u00e7ta bizim bedenlerimiz de evrende var olan elementlerden olu\u015fuyor. E\u011fer 70 kg iseniz, 10 kg k\u00f6m\u00fcr olu\u015fturacak kadar karbon, bir tuzlu\u011fu dolduracak miktarda tuz, birka\u00e7 y\u00fczme havuzunu […]<\/p>\n","protected":false},"author":672,"featured_media":64299,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10025,38,513,510,511],"tags":[],"class_list":["post-64298","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-250-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t