{"id":64569,"date":"2025-03-21T10:07:24","date_gmt":"2025-03-21T07:07:24","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=64569"},"modified":"2025-03-21T10:07:24","modified_gmt":"2025-03-21T07:07:24","slug":"hesaplasma-sureci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/03\/21\/hesaplasma-sureci","title":{"rendered":"Hesapla\u015fma s\u00fcreci"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de bir b\u00fcy\u00fck cephe olu\u015fuyor. Bu cephe masa ba\u015f\u0131nda de\u011fil, sokaklarda, meydanlarda, \u00fcniversitelerde, kent merkezlerinde, i\u015fyerlerinde, mahallelerde, bizzat eylemlilik hali i\u00e7inde kuruluyor.<\/p>\n

Bu nedenle sonu gelmez tart\u0131\u015fmalar ve \u201cbenden bu kadar senden bu kadar\u201d hesaplar\u0131 yap\u0131lm\u0131yor. Talepler gayet berrak ve net. \u0130ktidar T\u00fcrkiye\u2019nin rejimini tamamen de\u011fi\u015ftirmek, se\u00e7me-se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 otoriter bir d\u00fczen kurmak i\u00e7in halka sald\u0131r\u0131yor; T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fczelim halk\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fc de \u201cart\u0131k yeter\u201d diyor ve direniyor. Durum bu kadar sade.<\/p>\n

Kitleler i\u015fin i\u00e7ine girdi mi b\u00f6yle olur zaten. Bu hareket nereye kadar gider, iktidar ile halk\u0131n bilek g\u00fcre\u015finin sonucu ne olur, harekete kimler \u00f6nderlik eder, bunlar\u0131n politik ufku ve cesareti nereye kadar yeter\u2026 bunlar \u00f6nemli ama ayr\u0131 tart\u0131\u015fma konular\u0131. Biz burada \u00f6ncelikle bir cephenin nas\u0131l kuruldu\u011funu tart\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu noktay\u0131 kavramak \u00f6nemli.<\/p>\n

Cephe birileri istiyor diye kurulmaz. Veya tersi; birileri istemiyor diye cephe kurulmayacak de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cephe bizim irademizin d\u0131\u015f\u0131nda bir olayd\u0131r; cepheyi hayat dayat\u0131r. \u00d6rne\u011fin fa\u015fizm tehlikesi vard\u0131r ve fa\u015fizme \u015fu veya bu bi\u00e7imde\/d\u00fczeyde kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan herkes anti-fa\u015fist cephe i\u00e7inde yer al\u0131r. \u201cCephe olsun ama \u015fu gelmesin\u201d veya \u201cbu olursa ben gelmem\u201d diye bir \u015fey olmaz; olursa da bunu diyen hayat\u0131n (politikan\u0131n) d\u0131\u015f\u0131na d\u00fc\u015fer. Fa\u015fizm tehlikesi atlat\u0131l\u0131r, sonra herkes kendi yoluna bakar. Cephe politik bir ara\u00e7t\u0131r, ideolojik de\u011fil; i\u015flevi bittikten sonra da\u011f\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Cephenin hayat taraf\u0131ndan dayat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi 2013 Haziran Direni\u015fiydi. H\u00fck\u00fcmeti istifa ettirme hedefini benimseyen herkes birle\u015fmi\u015fti. Sol yumru\u011funu kald\u0131ran, zafer i\u015fareti yapan, eliyle kurt i\u015fareti yapan direni\u015f\u00e7iler ayn\u0131 barikatta \u00e7at\u0131\u015ft\u0131. \u015eortlu ve t\u00fcrbanl\u0131 kad\u0131nlar kol kola y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Politikaya fazlaca steril yakla\u015fanlar\u0131n ho\u015funa gitmeyebilir, ama cephe budur. \u00d6nemli olan somut politik hedeftir; kimin gelip kimin gelmeyece\u011finin tek k\u0131stas\u0131, bu politik hedefin benimsenip benimsenmemesidir. Ayn\u0131 tart\u0131\u015fmay\u0131 herhangi bir grev i\u00e7in de yapabiliriz. Grev de k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bir cephedir. Greve \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7iler, \u015fu kat\u0131ls\u0131n bu kat\u0131lmas\u0131n demezler, herkesin kat\u0131lmas\u0131n\u0131 isterler.<\/p>\n

Bug\u00fcn de benzer bir s\u00fcreci ya\u015f\u0131yoruz. Bu s\u00fcrecin parlay\u0131p s\u00f6nmeler, ileri at\u0131l\u0131p geri \u00e7ekilmelerle dolu uzun bir s\u00fcre\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011finin nas\u0131l \u015fekillenece\u011fi gibi son derece hayati bir konu tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ama \u00fclkemizin -siyasal \u0130slamc\u0131 iktidar\u0131n bir t\u00fcrl\u00fc yok edemedi\u011fi ve yok edemedik\u00e7e \u00e7\u0131lg\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc- modernite birikiminin bir kez daha eylemli olarak duruma m\u00fcdahil olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6relim.<\/p>\n

***<\/p>\n

Kritik konu: \u00f6nderlik sorunu. Eylemlere \u00f6nderlik etmekten s\u00f6z etmiyorum; onu zaten gen\u00e7ler ellerinden geldi\u011fince (ve yi\u011fit\u00e7e) yap\u0131yorlar. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim politik s\u00fcrecin \u00f6nderli\u011fi meselesidir. (Bunu kavramak da \u00f6nemli; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu devrimci \u00f6rg\u00fct \u00f6nderlikten sadece y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri y\u00f6nlendirmeyi ve barikatlara y\u00fcklenmeyi anl\u0131yor ve do\u011fal olarak politik s\u00fcreci \u0131skal\u0131yor.)<\/p>\n

Bug\u00fcn harekete -\u0130mamo\u011flu ad\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131- CHP y\u00f6netimi \u00f6nderlik ediyor. Bu bir zaaf m\u0131d\u0131r de\u011fil midir, nereye kadar g\u00f6t\u00fcrebilirler, k\u0131sa zamanda ortaya \u00e7\u0131kar; ama bir olgudur. \u00c7o\u011fumuza g\u00f6re \u201colmas\u0131 gereken\u201d bu de\u011fildir; ama toplumsal s\u00fcre\u00e7ler olmas\u0131 gerekenlere g\u00f6re de\u011fil olgulara g\u00f6re ilerler. Bug\u00fcn i\u00e7in mevcut \u00f6nderli\u011fe y\u0131k\u0131c\u0131 ele\u015ftiriler getirmek yanl\u0131\u015ft\u0131r (\u00e7\u00fcnk\u00fc bu durumda hareket d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131n\u0131r; dahas\u0131 iktidar\u0131n ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcr\u00fcl\u00fcr) ama zorlamak da gerekir; \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre\u00e7 dinamiktir ve olgular an ve an de\u011fi\u015fir (G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla kitleler i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak tam da bunu yap\u0131yor).<\/p>\n

Baz\u0131 sosyalist arkada\u015flar i\u015fi g\u00fcc\u00fc b\u0131rak\u0131p esas ele\u015ftiri oklar\u0131n\u0131 CHP\u2019ye y\u00f6neltiyorlar. Hatta \u201cCHP\u2019den kurtulmadan AKP\u2019den kurtulunmaz\u201d t\u00fcr\u00fcnden tespitler yapanlar dahi var. Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorlar: bug\u00fcn CHP\u2019den kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015fan kimdir? CHP\u2019nin cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131n\u0131 ekarte etmeye, hatta kurultay iptali yoluyla CHP\u2019nin t\u00fcmden elini kolunu ba\u011flamaya ve yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fan kimdir? \u0130ktidar de\u011fil mi? \u0130ktidar bug\u00fcn i\u00e7in herhangi bir sosyalist \u00f6rg\u00fctten kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor, ama CHP\u2019den ve aday\u0131ndan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Demek ki \u201cCHP\u2019den kurtulmadan AKP\u2019den kurtulunmaz\u201d \u00f6nermesi yanl\u0131\u015ft\u0131r, apolitik bir \u00f6nermedir.<\/p>\n

\u00d6rg\u00fctler ba\u015fka bir \u00f6rg\u00fcte ele\u015ftiri yapma hakk\u0131n\u0131 bileklerinin g\u00fcc\u00fcyle kazan\u0131rlar. Bunu g\u00f6zetmezlerse sadece bir ele\u015ftirmen olurlar, \u00f6rg\u00fct olamazlar. Ele\u015ftiri hak edilir. Ele\u015ftiri yapan, se\u00e7ene\u011fini de ortaya koymak zorundad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Haziran Direni\u015fine kat\u0131lan kitlelerin CHP\u2019yi ele\u015ftirme haklar\u0131 vard\u0131. Bug\u00fcn CHP\u2019nin AKP iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesini ele\u015ftirenler, zay\u0131f bulanlar, ancak daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkin, daha kitlesel ve daha ger\u00e7ek\u00e7i bir yol \u00f6nerdiklerinde ve uygulamas\u0131na ge\u00e7tiklerinde ciddiye al\u0131nabilirler.<\/p>\n

Sand\u0131k-sokak \u00e7eli\u015fkisi de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda art\u0131k ortadan kalk\u0131yor. En ba\u015fta CHP y\u00f6netimi olmak \u00fczere art\u0131k herkes anl\u0131yor ki, sand\u0131\u011fa ula\u015fabilmek i\u00e7in meydanlarda ve sokaklarda toplumsal bir g\u00fc\u00e7 ortaya koymak laz\u0131m. Gelinen noktada se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 (yani sand\u0131k) ancak toplumsal bir m\u00fccadeleyle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilir.<\/p>\n

***<\/p>\n

Sosyalistlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu hareket i\u00e7inde yer al\u0131yorlar. Olmayanlar\u0131n ve harekete dudak b\u00fckenlerin zaten \u00fclkenin gelece\u011finde bir rolleri olamaz. Ama olanlar da harekette hen\u00fcz bir politik odak olarak yer alm\u0131yorlar. 2013 Haziran Direni\u015finde de sosyalistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel zaaf buydu.<\/p>\n

Hareketi benimsemek, onunla b\u00fct\u00fcnle\u015fmek, hemhal olmak ama bununla yetinmeyerek harekete m\u00fcdahil olabilecek bir politik oda\u011f\u0131 ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 yaratmak\u2026 G\u00fcn\u00fcn g\u00f6revi budur.<\/p>\n

Ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu uzun bir s\u00fcre\u00e7; yukarda vurgulad\u0131\u011f\u0131m gibi \u00fclkenin gelece\u011fini belirleyecek, dolay\u0131s\u0131yla daha \u00e7ok su kald\u0131racak bir s\u00fcre\u00e7. Yeter ki s\u00fcrece sadece bir eylemci ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 olarak de\u011fil politik m\u00fcdahil olarak bak\u0131labilsin.<\/p>\n

Hesapla\u015fmaya do\u011fru doludizgin gidiyor T\u00fcrkiye. S\u00fcre\u00e7 ilerledik\u00e7e bu konular\u0131 farkl\u0131 boyutlar\u0131yla ve daha somut bi\u00e7imde tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu T\u00fcrkiye\u2019de bir b\u00fcy\u00fck cephe olu\u015fuyor. Bu cephe masa ba\u015f\u0131nda de\u011fil, sokaklarda, meydanlarda, \u00fcniversitelerde, kent merkezlerinde, i\u015fyerlerinde, mahallelerde, bizzat eylemlilik hali i\u00e7inde kuruluyor. Bu nedenle sonu gelmez tart\u0131\u015fmalar ve \u201cbenden bu kadar senden bu kadar\u201d hesaplar\u0131 yap\u0131lm\u0131yor. Talepler gayet berrak ve net. \u0130ktidar T\u00fcrkiye\u2019nin rejimini tamamen de\u011fi\u015ftirmek, se\u00e7me-se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 otoriter bir d\u00fczen kurmak […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":64570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9531,5247,10084],"class_list":["post-64569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-hesaplasma-sureci"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64569\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/64570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}