{"id":64701,"date":"2025-03-29T00:00:44","date_gmt":"2025-03-28T21:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=64701"},"modified":"2025-03-28T22:26:56","modified_gmt":"2025-03-28T19:26:56","slug":"kitapci-rafi-nisan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/03\/29\/kitapci-rafi-nisan","title":{"rendered":"Kitap\u00e7\u0131 raf\u0131"},"content":{"rendered":"

Karanl\u0131k Ekoloji – Gelecekte M\u00fc\u015fterek Ya\u015fama Mant\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n

Timothy Morton, \u00c7ev. \u00d6znur Karaka\u015f, Tellekt, 2025, 208 s.<\/strong><\/p>\n

Karanl\u0131k Ekoloji, Neolitik \u00c7a\u011f\u2019dan beri sorgulanmadan i\u015fletilen lojistik \u201cprogram\u201d\u0131n ekolojik krizinin izini s\u00fcrer. Karanl\u0131k Ekoloji, ekolojik ger\u00e7ekli\u011fin ilk ba\u015fta, etraf\u0131m\u0131z\u0131 saran, bizlere n\u00fcfuz eden bir dizi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz te\u015fekk\u00fclle m\u00fc\u015fterek varolu\u015fa dair trajik bir melankoli ve olumsuzluk niteliklerine sahip bir fark\u0131ndal\u0131k gerektirdi\u011fini iddia eder ancak paradoksal bir bi\u00e7imde anar\u015fik, komik bir m\u00fc\u015fterek varolu\u015fa do\u011fru evrilir. Karanl\u0131k Ekoloji depresyon olarak karanl\u0131kta ba\u015flar. Ontolojik gizem olarak karanl\u0131\u011f\u0131 kat eder. Kara tatl\u0131l\u0131kta sona erer. Timothy Morton, Karanl\u0131k Ekoloji\u2019de bir yandan biyosferdeki yerimizi ayd\u0131nlat\u0131yor, bir yandan da bir arada ya\u015faman\u0131n melankolisi ve olumsuzlu\u011fuyla dolu, ancak d\u00f6ng\u00fc bi\u00e7imini ke\u015ffettik\u00e7e e\u011flenceli, anar\u015fik ve komik bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fen ekolojik krizin mant\u0131ksal temellerini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Morton, felsefe, antropoloji, edebiyat, ekoloji ve biyolojiyi bir araya getirerek insan d\u0131\u015f\u0131 varl\u0131klarla ba\u011flar\u0131m\u0131z\u0131 yeniden kurmay\u0131 ve i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz karanl\u0131k, tuhaf d\u00f6ng\u00fcy\u00fc ayd\u0131nlatabilecek oyunbazl\u0131\u011f\u0131 ve ne\u015feyi yeniden ke\u015ffetmemize yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 umuyor.<\/p>\n

Veri Dedektifi – Say\u0131lar\u0131n Gizlediklerini Anlaman\u0131n 10 Kural\u0131<\/strong><\/p>\n

Tim Harford, \u00c7ev. Ay\u015fe G\u00f6\u00e7, Pegasus, 2025, 368 s.<\/strong><\/p>\n

Tim Harford, hem ekonomist hem de BBC\u2019nin More or Less adl\u0131 radyo program\u0131n\u0131n sunucusu olarak sahip oldu\u011fu tecr\u00fcbeleri okurla payla\u015f\u0131yor. Okurlara dezenformasyonun, gizlenen ger\u00e7eklerin, k\u00f6t\u00fc yap\u0131lm\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n dehlizlerini g\u00f6sterdikten sonra insanlar\u0131 paha bi\u00e7ilmez veri cevherleri ve say\u0131larla ileti\u015fimi k\u0131ymetli h\u00e2le getiren analizlerin izini s\u00fcrmeye davet ediyor. Harford\u2019\u0131n geni\u015f karakter yelpazesi; Nazileri kand\u0131ran sahte ressam\u0131, Washington\u2019\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc kongre \u00fcyesine \u00e2\u015f\u0131k olan bir striptizciyi, John Maynard Keynes, Daniel Kahneman ve Florence Nightingale gibi \u00fcnl\u00fc veri dedektiflerini i\u00e7eriyor. Veri Dedektifi, g\u00fcven, merak ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fczeyde \u015f\u00fcphecilikle \u00e7evremizdeki iddialar\u0131 nas\u0131l ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Say\u0131lar\u0131 anlaman\u0131n on temel kural\u0131n\u0131 (ve bir de alt\u0131n kural\u0131) sunan bu eser, akl\u0131selimle davranarak say\u0131lar\u0131n nas\u0131l sunuldu\u011fu \u00fczerinde dikkatlice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekleri anlaman\u0131n yolunu kristal berrakl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rebilece\u011fimizin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

T\u0131bbi Jeoloji: Ya\u015fam\u0131n Her An\u0131nda Jeoloji ve Sa\u011fl\u0131k<\/strong><\/p>\n

E\u015fref Atabey, Nobel Akademik Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 810 s.<\/strong><\/p>\n

Ya\u015fam i\u00e7in solunan havan\u0131n, i\u00e7ilen suyun, yenilen g\u0131dalar\u0131n temiz ve kaliteli olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Bunlardaki kirlenme insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6nde etkiler. Solunan havan\u0131n i\u00e7inde asbest, eriyonit, kuvars gibi baz\u0131 minerallerin lif ve tozlar\u0131, i\u00e7me suyunda arsenik ve flor\u00fcr\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131n \u00fczerinde bulunmas\u0131, baz\u0131 yerle\u015fim yerlerinde do\u011fal radyasyon etkisi, yeterli beslenemeyen ki\u015filerde demir ve \u00e7inko eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 kil ya da toprak yeme olaylar\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 etkiler ve zaman i\u00e7inde hastal\u0131k yapar. Ya\u015fam\u0131n her an\u0131nda bizleri tehdit eden bu tehlikelerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hastal\u0131klar do\u011fa kaynakl\u0131 \u00e7evresel hastal\u0131klard\u0131r. Bu hastal\u0131klar\u0131n nedenlerini ya da hastal\u0131k yapma tehlikesi olan do\u011fa kaynakl\u0131 jeolojik unsurlar\u0131n incelenmesine t\u0131bbi jeoloji denir.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n olu\u015fumundan itibaren do\u011fa kaynakl\u0131 tehlikeler var olmu\u015f ve tarih boyunca insanlar\u0131 etkilemi\u015ftir. Deprem, heyelan, sel ve su ta\u015fk\u0131nlar\u0131, yang\u0131n gibi do\u011fa kaynakl\u0131 tehlikeler; ya\u015fam\u0131n bir an\u0131nda etkili olan, insanlara ve \u00e7evreye b\u00fcy\u00fck zararlar veren olaylard\u0131r. Do\u011fa kaynakl\u0131 tehlikelere kar\u015f\u0131 insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rl\u0131klar ve ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler yeterli olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de do\u011fal tehlikelere kar\u015f\u0131 daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olman\u0131n yollar\u0131n\u0131 arama \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Hi\u00e7bir do\u011fa kaynakl\u0131 tehlike \u00f6nlenemez ya da etkileri azalt\u0131lamaz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Ara\u015ft\u0131rmalardan, g\u00f6zlemlerden ve deneyimlerden elde edilen bilgiler birle\u015ftirilerek ve \u00e7a\u011fda\u015f teknolojilerden yararlan\u0131larak do\u011fa ve kaynakl\u0131 tehlikelerin etkileri azalt\u0131labilir, can kayb\u0131 en az d\u00fczeye indirilebilir. Asbest, eriyonit, kuvars gibi baz\u0131 minerallerin lif ve tozlar\u0131, i\u00e7me suyunda arsenik ve flor\u00fcr, do\u011fal radyasyon, kil yeme olay\u0131, baz\u0131 insan kaynakl\u0131 unsurlar ya\u015fam\u0131n her an\u0131nda sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehdit eden birer do\u011fa tehlikesidir. Bu gibi unsurlara kar\u015f\u0131 zaman\u0131nda \u00f6nlem al\u0131nmazsa insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 risk alt\u0131na girer. Kitap,\u201dDo\u011fa Jeolojik Unsurlar\u201d’ ve \u201c\u0130nsan Kaynakl\u0131 Unsurlar\u201d diye iki ana k\u0131s\u0131m ve toplam otuz yedi b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor.<\/p>\n

Bir Matematik\u00e7inin Savunmas\u0131<\/strong><\/p>\n

G. H. Hardy, Say Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 104 s.<\/strong><\/p>\n

Bir ressam renklerle, bir \u015fair s\u00f6zc\u00fcklerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Peki ya matematik\u00e7i? G. H. Hardy\u2019nin \u00f6l\u00fcms\u00fcz eseri Bir Matematik\u00e7inin Savunmas\u0131, matemati\u011fin yaln\u0131zca bir bilim de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir sanat oldu\u011funu savunuyor. \u201cMatematik bilimlerin krali\u00e7esidir\u201d diyen Gauss\u2019un izinden giden Hardy, asal say\u0131lar\u0131n sonsuzlu\u011fu ve irrasyonel say\u0131lar\u0131n gizemi gibi teoremlerle matemati\u011fin zarafetine, derinli\u011fine ve insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 nas\u0131l zorlad\u0131\u011f\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Yazar, \u201cGer\u00e7ek matematik, e\u011fer savunulacaksa sanat olarak savunulmal\u0131d\u0131r,\u201d diyerek bu disiplini estetik ve entelekt\u00fcel bir yolculuk olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n

Simetri – Evrenin G\u00f6rkemi<\/strong><\/p>\n

Christopher T. Hill, Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 456 s.<\/strong><\/p>\n

Bilim insanlar\u0131 teleskopla uzak y\u0131ld\u0131zlara bakt\u0131klar\u0131nda ya da maddenin en k\u00fc\u00e7\u00fck bile\u015fenlerini analiz etmek i\u00e7in par\u00e7ac\u0131k h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 kulland\u0131klar\u0131nda, t\u00fcm evreni her zaman ve her yerde ayn\u0131 fizik yasalar\u0131n\u0131n y\u00f6netti\u011fini ke\u015ffederler. Fizik\u00e7iler, fizik yasalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmeyen, her yerde var olan yap\u0131s\u0131na simetri ad\u0131n\u0131 verirler. Simetri, do\u011fa yasalar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan ve dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczenleyen temel ilkedir. Bu \u00e7ok \u00f6nemli kavray\u0131\u015f, modern fizikteki en b\u00fcy\u00fck kavramsal d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biridir ve t\u00fcm fizik yasalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayacak b\u00fcy\u00fck bir birle\u015fik teori ke\u015ffetmeye y\u00f6nelik \u00e7a\u011fda\u015f \u00e7abalar\u0131n temelini olu\u015fturur. Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Leon M. Lederman ve fizik\u00e7i Christopher T. Hill, bu etkileyici ve kolay anla\u015f\u0131l\u0131r pop\u00fcler bilim kitab\u0131nda simetrinin son derece zarif i\u00e7eri\u011fini ve bu kavram\u0131n evren \u00fczerindeki t\u00fcm derin etkilerini a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Kitapta ana tema olan simetri anlat\u0131s\u0131n\u0131n merkezinde Emmy Noether ve onun akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile ortaya koydu\u011fu korunumu yasalar\u0131 ve simetri aras\u0131ndaki derin ba\u011f bulunuyor. Lederman ve Hill, Noether\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayanarak, evren hakk\u0131nda geni\u015f kitleler taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bilinmeyen ve B\u00fcy\u00fck Patlama, Einstein\u2019\u0131n g\u00f6relilik teorisi, kuantum mekani\u011fi ve fizi\u011fin di\u011fer bir\u00e7ok alan\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 geni\u015f kapsaml\u0131 etkileri olan bir kavram\u0131 inceliyorlar.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kelebekler Sessiz U\u00e7ar – Filistin’de Sava\u015fm\u0131\u015f Bir Devrimcinin An\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n

\u00dcmit Sava\u015f, Nota Bene Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 248 s.<\/strong><\/p>\n

Kelebekler Sessiz U\u00e7ar, yazar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131n t\u00fcm evrelerinden ziyade Filistin\u2019de m\u00fccadele i\u00e7inde ge\u00e7en k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00f6n planda tuttu\u011fu bir an\u0131lar se\u00e7mesidir. \u00c7ocukluk arkada\u015f\u0131 Hamdi Gezmi\u015f\u2019in abisi Deniz Gezmi\u015f\u2019in idam edildi\u011fi gece Gezmi\u015flerin evinde ya\u015fanan dramla bi\u00e7imlenen ya\u015fam, Ankara SBF\u2019de okurken d\u00f6nemin bir\u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f siyasi akt\u00f6r\u00fcyle birlikte \u00f6\u011frenci hareketinin \u00f6n saflar\u0131nda m\u00fccadele, Kurtulu\u015f hareketi i\u00e7inde yer al\u0131p h\u0131zla \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve sonras\u0131nda \u00fclkenin en \u00e7ok arananlar\u0131ndan biri haline geli\u015f ve ard\u0131ndan Filistin\u2026 1982\u2019de \u0130srail\u2019in be\u015f ay s\u00fcren Beyrut ku\u015fatmas\u0131nda arkada\u015flar\u0131yla birlikte Filistin i\u00e7in sava\u015f gibi tehlikeli, Sabra-\u015eatilla katliam\u0131 gibi dramatik ama bir o kadar da renkli Filistin g\u00fcnleri; Filistin kamplar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelen devrimciler, Ermeni ASALA \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn faaliyetlerine yak\u0131ndan tan\u0131kl\u0131k gibi nice ilgin\u00e7 olaylar\u2026 D\u00f6rt y\u0131l s\u00fcren Filistin maceras\u0131n\u0131n ard\u0131ndan gizlice \u00fclkeye d\u00f6n\u00fc\u015f ve s\u00fcren faaliyetler, Kurtulu\u015f hareketinin merkez komitesine se\u00e7ilme, yeniden gidilen Filistin\u2019in i\u00e7 ayr\u0131\u015fmalar\u0131nda Yaser Arafat taraftar\u0131 olmakla su\u00e7lanarak Suriye taraf\u0131ndan bir y\u0131l s\u00fcreyle tutuklanma ve Sednaya Cezaevi, be\u015f y\u0131ll\u0131k Filistin maceras\u0131n\u0131n ard\u0131ndan merkez komiteden istifa ve fikir birli\u011fi etti\u011fi arkada\u015flar\u0131yla birlikte \u00fclkede ayr\u0131 siyasi faaliyet\u2026 2023 y\u0131l\u0131nda k\u0131z\u0131n\u0131 kaybeden yazar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7 hesapla\u015fma, sessizce kaybedilen m\u00fccadele arkada\u015flar\u0131, 2024 Ocak\u2019\u0131nda Gazze\u2019de ba\u015flayan soyk\u0131r\u0131m giri\u015fimi ve gizlice \u0130srail\u2019i destekleyen iktidar\u0131n yalanlar\u0131 ve t\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan travma ve \u00f6fke, bu kitab\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n tetikleyicileridir. Kelebekler gibi sessizce aram\u0131zdan ayr\u0131lanlara adanm\u0131\u015f bir metinle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. M\u00fccadele ile duygular\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi bu an\u0131lar silsilesi okuru sars\u0131c\u0131 bir tan\u0131kl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n

D\u00fcnya Tarihi Ansiklopedisi<\/strong><\/p>\n

Kolektif, Alfa Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 416 s.<\/strong><\/p>\n

Bu yeni g\u00fcncellenen kitap, tarih \u00f6ncesinden 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131na kadar d\u00fcnya tarihini olas\u0131 en k\u0131sa ve kapsaml\u0131 haliyle sunacak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Dinozorlar, ilk insanlar, antik M\u0131s\u0131r, Aztek \u0130mparatorlu\u011fu, orta\u00e7a\u011f Avrupa\u2019s\u0131, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve daha bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fcleyici konu hakk\u0131nda bilgiler i\u00e7ermektedir. Tarihi olaylar\u0131n net a\u00e7\u0131klamalar\u0131 12.000 y\u0131ll\u0131k resimli zaman \u00e7izelgesi, 100\u2019den fazla harita, muhte\u015fem \u00e7izimler, \u00e7izelge ve foto\u011fraflar, heyecan verici tarihi sahnelerin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131, Usborne taraf\u0131ndan \u00f6nerilen 800\u2019den fazla web sitesine ba\u011flant\u0131lar i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

20. Y\u00fczy\u0131l Avrupa \u0130ktisat Tarihi<\/strong><\/p>\n

Ivan T. Berend, \u00c7ev. Serpil \u00c7a\u011flayan, \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 392 s.<\/strong><\/p>\n

Avrupa iktisat tarihinin \u00f6nde gelen isimlerinden Ivan T. Berend, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ekonomik rejimleri ve uygulamalar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle ele alan \u00f6nc\u00fc eserinin bu yeni bask\u0131s\u0131nda, 2008 finansal-ekonomik krizinin sebepleri ve etkileri de dahil, yak\u0131n d\u00f6nemdeki olaylar\u0131 da kapsayan bir g\u00fcncelleme yap\u0131yor.<\/p>\n

Berend\u2019in bu \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 krizleri, devrimleri, sava\u015flar\u0131 ve benzersiz teknolojik ba\u015far\u0131lar\u0131yla tam bir \u201ca\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar \u00e7a\u011f\u0131\u201d olan 20. y\u00fczy\u0131l\u0131, Avrupa’daki \u00e7e\u015fitli iktisadi rejimlerin y\u00fckseli\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f s\u00fcre\u00e7leri \u00fczerinden inceliyor. 20. Y\u00fczy\u0131l Avrupa \u0130ktisat Tarihi, \u201dlaissez faire\u201d rejiminden Keynes\u2019\u00e7i m\u00fcdahalelere, totaliter sistemlerin ekonomik dirijizminden karma ekonomiye ve refah devletinin y\u00fckseli\u015fine, en nihayetinde de k\u00fcreselle\u015fmeye, 2008 krizinin ard\u0131ndan Avrupa\u2019n\u0131n son d\u00f6nemdeki ekonomik sorunlar\u0131na uzanan, Avrupa\u2019n\u0131n iktisadi geli\u015fiminin b\u00fct\u00fcnc\u00fcl, k\u0131yaslamal\u0131 bir anlat\u0131s\u0131n\u0131 sunuyor. \u0130ktisat tarihini siyasal tarihle i\u00e7 i\u00e7e ve son derece kolay okunacak bir \u015fekilde anlatan bu kitap, Avrupa’n\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgeleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 ve neden-sonu\u00e7 ili\u015fkilerindeki parlak yorumlar\u0131yla \u00f6nemli bir bo\u015flu\u011fu doldurmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n

Kad\u0131n\u0131n M\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi<\/strong><\/p>\n

Pat Brewer, S\u00fcmer Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 110 s.<\/strong><\/p>\n

Kad\u0131n\u0131n M\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi, bizi, insanl\u0131\u011f\u0131n yaz\u0131lamayan tarihi ve de egemenlerin kendisini anlatt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 tarih i\u00e7erisinde bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. M\u00fclks\u00fczle\u015ftirme, m\u00fclkiyet-\u00f6zel m\u00fclkiyet hik\u00e2yesinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Biri varsa \u00f6teki de vard\u0131r. Yazar Pat Brewer, bu kitab\u0131nda, Frederick Engels\u2019in \u201cAilenin, \u00d6zel M\u00fclkiyetin ve Devletin K\u00f6keni\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 \u00fczerinden kad\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek uzanan hik\u00e2yesini irdeliyor. \u201cModern toplumdaki yayg\u0131n cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi ‘do\u011fal’ de\u011fildir. \u0130lk insan topluluklar\u0131 \u00f6zel m\u00fclkiyeti, s\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131n\u0131 ve devleti – ya da kad\u0131nlar\u0131n ikincille\u015ftirilmesini – bilmezdi.\u201d Dolay\u0131s\u0131yla, kad\u0131na bu \u201ckaderi\u201d bi\u00e7en, \u00f6zel m\u00fclkiyet \u00fczerine in\u015fa edilen devlettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcre\u00e7te kad\u0131n, Anal\u0131k Hukukunun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131yla en b\u00fcy\u00fck tarihsel yenilgisini alm\u0131\u015f ve \u00f6zel m\u00fclkiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Frederick Engels, anaerkil toplum d\u00fczeninden s\u0131n\u0131fl\u0131 topluma ge\u00e7i\u015fin baz\u0131 kilit y\u00f6nlerini a\u00e7\u0131klayamam\u0131\u015ft\u0131r. Son d\u00f6nemde arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarla ortaya \u00e7\u0131kan arkeolojik bilimsel kan\u0131tlar i\u015fte bu bo\u015fluklar\u0131n doldurulmas\u0131na ve tam anlam\u0131yla tutarl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama getirilmesine olanak vermi\u015ftir. Kad\u0131n\u0131n M\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi tam da buraya odaklanan bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Bu geli\u015fmeler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kad\u0131n haklar\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok k\u0131ymetlidir ve kad\u0131n haklar\u0131 m\u00fccadelesi, kad\u0131n\u0131n mevcut toplumsal konumunu \u201cnormal\u201d,\u00a0 dolay\u0131s\u0131yla da de\u011fi\u015ftirilemezmi\u015f gibi g\u00f6stermenin pe\u015findeki t\u00fcm gerici fikirlerle m\u00fccadeleyi de zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Devlet Adamlar\u0131 Nas\u0131l D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr? Uluslararas\u0131 Politikan\u0131n Psikolojisi<\/strong><\/p>\n

Robert Jervis, Fol Kitap, 2025, 432 s.<\/strong><\/p>\n

Tan\u0131nm\u0131\u015f siyaset bilimci Robert Jervis, bu kitab\u0131nda devlet adamlar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131 tercihlerin ard\u0131nda yatan psikolojiyi sorgulayarak, gayri\u015fahsi yap\u0131lar\u0131n, kurumlar\u0131n, kurallar\u0131n ve team\u00fcllerin y\u00f6n verdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen uluslararas\u0131 siyasette ki\u015fisel alg\u0131lar\u0131n, yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131n ve bili\u015fsel tarafgirliklerin ne denli etkili oldu\u011funu ortaya koyuyor. Yar\u0131m y\u00fczy\u0131la yakla\u015fan meslek hayat\u0131nda edindi\u011fi tecr\u00fcbeleri ve alanda yap\u0131lagelen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bir araya getiren Jervis, siyasi liderlerin ve y\u00f6neticilerin istihbaratlar\u0131 ve olas\u0131 tehditleri nas\u0131l yorumlad\u0131klar\u0131n\u0131, diplomasi dans\u0131n\u0131 bazen b\u0131\u00e7ak s\u0131rt\u0131nda ustal\u0131kla nas\u0131l yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve bazen de felakete yol a\u00e7acak kararlara hangi g\u00fcd\u00fclerle imza att\u0131klar\u0131n\u0131 irdeliyor. N\u00fckleer felaketin kap\u0131da oldu\u011fu So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin diplomatik k\u0131vrakl\u0131klar\u0131ndan, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya \u00fclkelerinde ya\u015fanan gerilimlere, ABD-Rusya ili\u015fkilerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn etnik ve jeopolitik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na kadar uzanan geni\u015f bir yelpazede ger\u00e7ek d\u00fcnyadan \u00f6rneklerle modern tarihin en etkili uluslararas\u0131 siyasi kararlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131nda yatan stratejik hesaplamalar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve psikolojisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n

\u00c7at\u0131\u015fmadan Uzla\u015f\u0131ya – B\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Toplumlarda Anayasal Birliktelik ve Demokrasi<\/strong><\/p>\n

Salim Orhan, Siyasal Kitabevi, 2025, 334 s.<\/strong><\/p>\n

Modern ulus-devletlerin klasik akl\u0131 taraf\u0131ndan uzun zamand\u0131r toplumsal uyuma ve ahenge y\u00f6nelik bir tehdit olarak de\u011ferlendirilen farkl\u0131 etnik, dinsel, dilsel, k\u00fclt\u00fcrel ve ulusal kimliklerin kamusal alanda e\u015fit tan\u0131nma ve desteklenme talebi, 21. y\u00fczy\u0131l siyasetinin belirleyici \u00f6zelliklerinden biri haline gelmi\u015ftir. Bu talepler, s\u00f6z konusu kimliklerin politik bir nitelik kazanmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015f ve d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok yerinde toplumlar\u0131n bu kimlikler etraf\u0131nda b\u00f6l\u00fcnmesine ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7at\u0131\u015fmal\u0131 ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f toplumlarda bar\u0131\u015f, demokrasi ve istikrar\u0131 sa\u011flama \u00e7abalar\u0131, bir\u00e7ok devletin \u00f6ncelikli meselesi ve siyasal g\u00fcndeminin merkezinde yer almaktad\u0131r. T\u00fcm vatanda\u015flara e\u015fit derecede bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sa\u011flayaca\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131na dayanan ve bu t\u00fcr kimlikleri g\u00f6z ard\u0131 ederek bireyleri soyut birer \u00f6zne olarak ele alan geleneksel anayasal ve siyasal yakla\u015f\u0131mlar ise bu sorunlara ve \u00e7at\u0131\u015fmalara \u00e7\u00f6z\u00fcm sunamamaktad\u0131r. \u00c7at\u0131\u015fmadan Uzla\u015f\u0131ya: B\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Toplumlarda Anayasal Birliktelik ve Demokrasi kitab\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f siyaset bilimi ve anayasa hukukunun en temel meselelerinden ve en zor sorunlar\u0131ndan biri olan etnok\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fin ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n nas\u0131l bir siyasal ve anayasal yakla\u015f\u0131mla y\u00f6netilece\u011fini disiplinleraras\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla ele almaktad\u0131r. Bu eser, soyut teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erek, tarihsel ve g\u00fcncel \u00f6rnekleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 uzla\u015f\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f toplumlarda bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada ya\u015famay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak \u00f6zg\u00fcn bir siyasal sistem, anayasal model ve demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131 sunmaktad\u0131r. Genel olarak kamusal alanda bar\u0131\u015f\u0131 \u00f6nemseyen herkese, \u00f6zellikle siyaset bilimi ve kamu hukuku alanlar\u0131na ilgi duyanlara hitap eden bu kitap, politika yap\u0131c\u0131lar ve anayasa haz\u0131rlay\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in de \u00f6nemli katk\u0131lar sunma potansiyeline sahiptir.<\/p>\n

Bo\u015fluk ve Nefret: Eskicagda Olumsuzlugun Tarihcesi \u0130cin Saptamalar<\/strong><\/p>\n

Andre Laks, Akademim Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 128 s.<\/strong><\/p>\n

Kendi koydu\u011fu yoklu\u011fu du\u0308\u015fu\u0308nme yasa\u011f\u0131n\u0131 \u201cintihara meyilli bir jestle\u201d yine kendisi ihlal eden ve olumsuzun karanl\u0131k gece k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda felsefe sahnesine girmesine izin veren Parmenides. Bo\u015fluk vard\u0131r, diyerek hareketi mu\u0308mku\u0308n k\u0131lan, bunu yaparken varl\u0131\u011f\u0131n anlamlar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltan ama asla varolu\u015f\u00e7u olmayan atomcular. Varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 Nefret\u2019le Sevgi\u2019nin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na bor\u00e7lu oldu\u011fumuzu g\u00f6steren ama Nefret\u2019in olmad\u0131\u011f\u0131 bir du\u0308nya hayal etmekten vazge\u00e7meyen Empedokles. Bo\u015fluk ve Nefret\u2019in kahramanlar\u0131 i\u015fte bunlar. Andr\u00e9 Laks, her \u015feyin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yere d\u00f6nu\u0308yor ve Sokrates-\u00f6ncesi du\u0308\u015fu\u0308nu\u0308rleri onlar\u0131n s\u00f6zcu\u0308k da\u011farc\u0131\u011f\u0131nda yer almayan bir kavram\u0131n, olumsuzluk kavram\u0131n\u0131n pe\u015fine du\u0308\u015ferek okumay\u0131 deniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Karanl\u0131k Ekoloji – Gelecekte M\u00fc\u015fterek Ya\u015fama Mant\u0131\u011f\u0131 Timothy Morton, \u00c7ev. \u00d6znur Karaka\u015f, Tellekt, 2025, 208 s. Karanl\u0131k Ekoloji, Neolitik \u00c7a\u011f\u2019dan beri sorgulanmadan i\u015fletilen lojistik \u201cprogram\u201d\u0131n ekolojik krizinin izini s\u00fcrer. Karanl\u0131k Ekoloji, ekolojik ger\u00e7ekli\u011fin ilk ba\u015fta, etraf\u0131m\u0131z\u0131 saran, bizlere n\u00fcfuz eden bir dizi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz te\u015fekk\u00fclle m\u00fc\u015fterek varolu\u015fa dair trajik bir melankoli ve olumsuzluk niteliklerine sahip bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":672,"featured_media":64702,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10085,38,513,510,511],"tags":[666,10098,10099,10100,10097,10096],"class_list":["post-64701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-252-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-bilim-ve-gelecek","tag-catismadan-uzlasiya","tag-devlet-adamlari-nasil-dusunur","tag-kadinin-mulksuzlestirilmesi","tag-karanlik-ekoloji-gelecekte-musterek-yasama-mantigi","tag-yeni-cikan-kitaplar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t