{"id":64926,"date":"2025-04-30T00:00:25","date_gmt":"2025-04-29T21:00:25","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=64926"},"modified":"2025-04-28T16:17:40","modified_gmt":"2025-04-28T13:17:40","slug":"kitapci-rafi-78","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/04\/30\/kitapci-rafi-78","title":{"rendered":"Kitap\u00e7\u0131 Raf\u0131"},"content":{"rendered":"

T\u0131pta Kan\u0131ta Dayal\u0131 Karar Verme<\/strong><\/p>\n

Ay\u015fe Nur Balc\u0131 Yapalak, Liberus, 2025, 394 s.<\/strong><\/p>\n

Bir hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131, tedavisi ya da takibi hakk\u0131ndaki kararlar bazen ya\u015fam kalitesini bazen \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m\u0131 ilgilendirir. Baz\u0131 kararlar bireyleri baz\u0131lar\u0131 ise t\u00fcm toplumu etkileyebilir. Bu nedenle, \u00f6nce zarar vermeyeceksin ilkesi gere\u011fi, her t\u0131bbi karar\u0131n ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015flere de\u011fil, g\u00fcvenilir bilimsel kan\u0131tlara dayanmas\u0131 gerekir. Ne var ki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00fcvenilir bilimsel kan\u0131tlar\u0131 bulmak, do\u011fru bilgiyi yanl\u0131\u015ftan ay\u0131rmak giderek zorla\u015f\u0131yor. Her y\u0131l \u00e7ok say\u0131da yeni ara\u015ft\u0131rma yay\u0131mlan\u0131yor; yapay zeka, makine \u00f6\u011frenmesi ve dijitalle\u015fme ile bilgiye eri\u015fim h\u0131zlan\u0131yor ama ayn\u0131 geli\u015fmeler bilgi kirlili\u011fini de artt\u0131r\u0131yor. Bir sa\u011fl\u0131k profesyonelinin alan\u0131ndaki t\u00fcm geli\u015fmeleri takip etmesi ve de\u011ferlendirebilmesi neredeyse imkans\u0131z hale geliyor. \u0130\u015fte bu noktada, kan\u0131ta dayal\u0131 t\u0131p uygulamalar\u0131n\u0131n \u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ba\u015fta hekimler olmak \u00fczere, t\u0131bbi uygulama ve sa\u011fl\u0131k hizmet sunumunda rol\u00fc olan t\u00fcm profesyoneller i\u00e7in haz\u0131rlanan bu kitab\u0131n amac\u0131 mesleki uygulamalar s\u0131ras\u0131nda verilecek kararlar\u0131n kan\u0131ta dayal\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in yol g\u00f6stermektir.<\/p>\n

\u0130nsan V\u00fccudu Hakk\u0131nda Do\u011fru Bildi\u011finiz Yanl\u0131\u015flar<\/strong><\/p>\n

Matt Brown, \u00c7ev. Sinan Akbayt\u00fcrk, Orenda, 2025, 160 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsan V\u00fccudu Hakk\u0131nda Do\u011fru Bildi\u011finiz Yanl\u0131\u015flar,\u00a0<\/em>insan bedeniyle ilgili yayg\u0131n inan\u0131\u015flar\u0131 bilimsel a\u00e7\u0131dan sorgulayan e\u011flenceli bir kitap olma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor. Yazar Matt Brown’\u0131n mizahi \u00fcslubuyla kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eser, \u00e7ocuklu\u011fumuzdan beri sorgulamadan kabul etti\u011fimiz bir\u00e7ok yan\u0131lg\u0131y\u0131 ele al\u0131p \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyor ve v\u00fccudumuzun en gizemli y\u00f6nlerini ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bilimsel ge\u00e7mi\u015fe sahip bir gazeteci olan Brown, kitapta v\u00fccut hakk\u0131ndaki yanl\u0131\u015flar\u0131, t\u0131bbi al\u0131nt\u0131lar\u0131 ve ilgin\u00e7 tedavi y\u00f6ntemlerini inceliyor. \u00d6rne\u011fin, \u015feker t\u00fcketiminin \u00e7ocuklar\u0131 hiperaktif yapt\u0131\u011f\u0131na dair yayg\u0131n inan\u0131\u015f\u0131n bilimsel bir temeli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Ayr\u0131ca “\u00e7ift eklemli” olma durumunun ger\u00e7ekte ne anlama geldi\u011fini ve yemekten sonra y\u00fczmenin tehlikeli olup olmad\u0131\u011f\u0131 gibi konular\u0131 da ele al\u0131yor. S\u00f6zde bilimden g\u00fcncel ara\u015ft\u0131rmalara kadar geni\u015f bir yelpazede ilerleyen kitap, bilgileri herkesin anlayabilece\u011fi bir dille sunuyor. “Do\u011fru Bildi\u011finiz Yanl\u0131\u015flar” serisinin bir par\u00e7as\u0131 olan bu eser, pop\u00fcler bilimi eri\u015filebilir k\u0131larak okuyucular\u0131n ilgisini \u00e7ekmeyi ba\u015far\u0131yor. \u0130nsan v\u00fccuduyla ilgili yayg\u0131n inan\u0131\u015flar\u0131 sorgulayan ve bilimsel ger\u00e7ekleri ortaya koyan bu kitap, hem e\u011flendirici hem de bilgilendirici bir okuma deneyimi sunuyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Depresyonun Duyumotor Yoluyla D\u00fczenlenmesi<\/strong><\/p>\n

Re\u015fit Canbeyli, Pan Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 248 s.<\/strong><\/p>\n

Depresyon, insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en y\u0131k\u0131c\u0131 psikopatolojilerden biridir. Son y\u0131llarda yap\u0131lan yo\u011fun klinik ve temel bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, depresyonun etiyolojisi ve tedavisiyle ilgili zaman i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan baz\u0131 dogmatik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini sorgulamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, depresyonun yaln\u0131zca insanlarda g\u00f6r\u00fclen bir patoloji oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00f6zellikle son yar\u0131m y\u00fczy\u0131lda hayvanlarla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Depresyonla ilgili di\u011fer bir dogma da, patolojinin etiyolojisi ve tedavisinde bedenden ve duyulardan kaynaklanabilecek katk\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6z ard\u0131 eden beyin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 merkezci bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu kitap bu kat\u0131 dogmatik yakla\u015f\u0131mlardan uzakla\u015farak depresyonun beyinden kaynaklansa da sadece beyinle ilgili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 somut bilgilerle savunan duyumotor g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Kitapta ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla ele al\u0131nan duyumotor yakla\u015f\u0131m\u0131, duygudurum ve depresyonun be\u015f duyu sistemi (g\u00f6rme, i\u015fitme, koklama, dokunma ve tatma) ve hareket (motor) sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde etkilenebildi\u011fini (teknik deyimiyle mod\u00fcle edilebildi\u011fini) g\u00f6stermekte ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn depresyona ili\u015fkin kapsay\u0131c\u0131 teorik ve klinik bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7in gerekli oldu\u011fu vurgulanmaktad\u0131r. Kitapta be\u015f duyu ve motor sistemini (duyumotor sistemini) uyarman\u0131n uyar\u0131m parametrelerine ba\u011fl\u0131 olarak duygudurumu ve depresyonu hem iyile\u015ftirme hem de a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rma potansiyeli oldu\u011fu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde belgelenmektedir Ayr\u0131ca depresyonun duyumotor sisteminde periferden kaynaklanan uyar\u0131m\u0131 olumsuz \u015fekilde etkileyebilece\u011fi g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n

Ekolojik Krizin K\u00f6kenleri<\/strong><\/p>\n

Bur\u00e7in \u00c7okuysal, Yeni \u0130nsan Yay\u0131nevi, 2025, 232 s.<\/strong><\/p>\n

Yazar Bur\u00e7in \u00c7okuysal kendi s\u00f6zleriyle kitab\u0131 yaz\u0131m s\u00fcrecini \u015f\u00f6yle anlatmaktad\u0131r: ekolojik Krizin K\u00f6kenleri, t\u00fcm varl\u0131klar\u0131 kapsayan adil ve e\u015fitlik\u00e7i bir d\u00fcnya i\u00e7in s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc, \u015fiddeti, tahakk\u00fcm\u00fc, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn a\u00e7mazlar\u0131n\u0131 bazen do\u011fan\u0131n, bazen hayvan\u0131n bazen de tar\u0131m ve g\u0131dan\u0131n penceresinden insan denen hayvan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp yorumlama \u00e7abas\u0131ndan ibaret. Bu kitab\u0131 yazmam\u0131n en \u00f6nemli nedeni benimle ayn\u0131 fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcncede olmayanlar\u0131 ekolojik krizin ger\u00e7ekli\u011fine ve ekolojik krizin k\u00f6kenlerindeki etik sorun alanlar\u0131na ikna etmek de\u011fil elbette\u2026 Ben sadece benimle ayn\u0131 fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri payla\u015fanlar\u0131n yaln\u0131z olmad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmeleri i\u00e7in yaz\u0131yorum. Esas amac\u0131m kapitalist sistemin k\u00f6r\u00fckledi\u011fi ekolojik krizde, kendimizi yaln\u0131z hissetmekle yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck bo\u015flu\u011fu doldurma, yasal olanla adil olan aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kapatma, olan ve olmas\u0131 gereken \u00fczerine do\u011fruyu s\u00f6yleme problemini g\u00f6sterme, kapitalosen \u00e7a\u011f\u0131nda olgu ve de\u011ferleri yeniden tan\u0131mlama, ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in ya\u015famak yerine ba\u015fkalar\u0131 ile birlikte ya\u015famay\u0131 g\u00f6sterebilme \u00e7abas\u0131ndan ibaret. Ekolojik krizi nas\u0131l durdurabiliriz? Yapmam\u0131z gereken ilk ve en \u00f6nemli \u015fey daha \u00f6nce yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015feyi yapmak: Konunun etik boyutu \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmek, kapitalist sistemi, erkek egemen otoriteyi, do\u011fa ile ili\u015fkimizi sorgulamak, mevcut de\u011ferler sistemini ele\u015ftirmek, ba\u015fka ne do\u011fru olabilir \u00fczerine her mecrada konu\u015fmak… Sorun, sistemin bizi neden uyutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 de\u011fil bizlerin neden uyanmak istemedi\u011fidir.<\/p>\n

Yitip Giden K\u00fclt\u00fcrel Miras<\/strong><\/p>\n

Kolektif, \u0130deal K\u00fclt\u00fcr Akademi, 2025, 113 s.<\/strong><\/p>\n

Akdeniz\u2019in incisi K\u0131br\u0131s, \u00fc\u00e7 k\u0131tan\u0131n bulu\u015fma noktas\u0131, binlerce y\u0131ll\u0131k medeniyetlerin kutsal be\u015fi\u011fi\u2026 Bu kadim ada, t\u0131pk\u0131 Anadolu ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck medeniyetler gibi, insanl\u0131k tarihinin en temel kayg\u0131lar\u0131ndan birini ta\u015f\u0131yor: K\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n\u0131 korumak, insanl\u0131\u011f\u0131n e\u015fsiz zenginliklerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde koruman\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli sorumluluklar\u0131ndan biri oldu\u011funu t\u00fcm insanl\u0131\u011fa kabul ettirebilmek. Tarihin i\u00e7erisinde k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131 u\u011fruna at\u0131lan ad\u0131mlar, yaln\u0131zca ulusal \u00e7er\u00e7evede de\u011fil, uluslararas\u0131 arenada da k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme sahne olmu\u015ftur. Yitip Giden K\u00fclt\u00fcrel Miras isimli bu eser, k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131 ve restorasyonu alan\u0131nda zaman i\u00e7inde filizlenen \u00e7abalar\u0131 tarihsel bir perspektifle ele almakla kalm\u0131yor; bilimsel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n nas\u0131l evrildi\u011fini, insano\u011flunun bu kutsal g\u00f6reve nas\u0131l daha bilin\u00e7le e\u011fildi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Ge\u00e7mi\u015fin yitip gitmesine izin vermemek, bu u\u011furda harcanan \u00e7abalar\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha bizlere hat\u0131rlat\u0131yor. Bu kitap, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fin yank\u0131lar\u0131na dikkat \u00e7ekmekle yetinmiyor; ayn\u0131 zamanda k\u00fclt\u00fcrel mirasa dair yeni sorular sormaya, yenilik\u00e7i y\u00f6ntemler geli\u015ftirmeye, bu miras\u0131 koruma ad\u0131na yeni bir heyecan yaratma ve ilham kayna\u011f\u0131 olmay\u0131 hedefliyor. Yitip Giden K\u00fclt\u00fcrel Miras, insan\u0131n varolu\u015funa anlam kazand\u0131ran medeniyetlerin ortak kayg\u0131s\u0131n\u0131 sahiplenmek ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n sonsuzlu\u011fa uzanan k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc kurmak ad\u0131na verilen \u00e7abalar\u0131n ortak \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak okuyucu ile bulu\u015fuyor.<\/p>\n

Antropoloji ve Bat\u0131l \u0130nan\u00e7lar<\/strong><\/p>\n

George Laurence Gomme, Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131, 2025, 134 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k, ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne, bilinmeyenin g\u00f6lgesinde ya\u015fam\u0131\u015f, do\u011fan\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 anlamland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken mitler, efsaneler ve bat\u0131l inan\u00e7lar \u00fcretmi\u015ftir. Peki bu inan\u00e7lar nereden geliyor? Hangi psikolojik ve k\u00fclt\u00fcrel k\u00f6klerden besleniyor? George Laurence Gomme, folklorun derinliklerine dalarak, bat\u0131l inan\u00e7lar\u0131n k\u00f6kenlerini ve bunlar\u0131n toplumsal evrimin nas\u0131l bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu inceliyor. Totemizmden halk inan\u0131\u015flar\u0131na, eski Avrupa geleneklerinden modern zamanlara dek uzanan bu s\u00fcr\u00fckleyici \u00e7al\u0131\u015fma, ge\u00e7mi\u015fi anlaman\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 aral\u0131yor.<\/p>\n

Gen\u00e7lerle Ba\u015f Ba\u015fa: Evrim<\/strong><\/p>\n

Tamer Kaya, Yordam Kitap, 2025, 160 s.<\/strong><\/p>\n

Gaye ve Deniz evrime merak salm\u0131\u015f olan doktor amcalar\u0131yla birlikte Viyana\u2019da \u00f6nce hayvanat bah\u00e7esini, sonra da d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli do\u011fa tarihi m\u00fczelerinden birini gezerek bilimin bu en heyecan verici konusu hakk\u0131nda enine boyuna konu\u015fuyorlar. Yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fam nas\u0131l ba\u015flad\u0131? Elin yap\u0131s\u0131 b\u00fct\u00fcn memelilerde benzer midir? Evrim nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fiyor? Mutasyon nedir? Biyoco\u011frafya ne demek? Neden erkek aslanlar\u0131n yelesi var? Peki ya zebralar\u0131n \u00e7izgileri neden? Ni\u00e7in baz\u0131 insanlar kulaklar\u0131n\u0131 oynatabiliyor? Evrimsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm bireylerde olur mu? Genetik materyal nesiller aras\u0131nda nas\u0131l aktar\u0131l\u0131r? Dinozorlar yok olurken memeliler nas\u0131l hayatta kald\u0131? D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde dinozor fosili bulunurken neden T\u00fcrkiye\u2019de yok? \u0130nsan maymundan geldiyse neden h\u00e2l\u00e2 maymunlar var? Milyonlarca y\u0131ld\u0131r hi\u00e7 de\u011fi\u015fmeden varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren canl\u0131lar var m\u0131? Evrim bilgisi ne i\u015fimize yarar? Evrim fikrini kabul etmekte neden zorlan\u0131l\u0131yor? Tamer Kaya ak\u0131c\u0131 bir diyalog bi\u00e7iminde kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu k\u00fc\u00e7\u00fck kitapta canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde en ilkel formlardan de\u011fi\u015ferek g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelmesinin g\u00f6rkemli hik\u00e2yesini her y\u00f6n\u00fcyle anlat\u0131yor. Evrimin yaln\u0131zca zengin biyolojik kan\u0131tlar\u0131na ve bilimsel olarak ke\u015ffine de\u011fil, toplumsal anlam\u0131na da de\u011finiyor. Gen\u00e7lerle Ba\u015f Ba\u015fa:<\/em>\u00a0<\/em>Evrim<\/em>,<\/em> ya\u015fam\u0131n ve kendi kendisinin k\u00f6kenini \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in insan\u0131n duydu\u011fu o t\u00fckenmek bilmez merak\u0131 okuruna hissettiren, daha fazlas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in ilham veren bir kitap.\u00a0\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n

N\u00f6robilimin Evrimi<\/strong><\/p>\n

Cumhur Ertekin, Nova Kitap, 2025, 640 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130nsanl\u0131k tarihinin en bu\u0308yu\u0308k gizemlerinden biri: beyin. Du\u0308\u015fu\u0308ncelerimizin, duygular\u0131m\u0131z\u0131n, bilin\u00e7 ve haf\u0131zam\u0131z\u0131n \u015fekillendi\u011fi bu muazzam organ, \u00e7a\u011flar boyunca biliminsanlar\u0131n\u0131n ve filozoflar\u0131n ilgisini \u00e7ekti. Peki, beynin s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme yolculu\u011fu nas\u0131l ba\u015flad\u0131?
\nN\u00f6robilimin Evrimi, ilkel insan topluluklar\u0131n\u0131n ruh ve ak\u0131l anlay\u0131\u015f\u0131ndan modern n\u00f6robilimin ke\u015fiflerine uzanan bu\u0308yu\u0308leyici bir seru\u0308venin hik\u00e2yesi. Prof. Dr. Cumhur Ertekin, \u201ctrepanasyon\u201d gibi kadim beyin cerrahisi y\u00f6ntemlerinden Aristoteles\u2019in yanl\u0131\u015f varsay\u0131mlar\u0131na, R\u00f6nesans d\u00f6nemindeki bu\u0308yu\u0308k anatomik ke\u015fiflerden Freud\u2019un bilin\u00e7alt\u0131na uzanan du\u0308\u015fu\u0308ncelerine kadar geni\u015f bir perspektif sunuyor. 19. ve 20. yu\u0308zy\u0131lda n\u00f6roanatomiden n\u00f6rofizyolojiye, psikiyatri tarihinden klinik n\u00f6rolojiye kadar disiplinlerin kesi\u015fim noktalar\u0131n\u0131 inceliyor. N\u00f6rolog Cumhur Ertekin, bilimin geli\u015fimini yaln\u0131zca kronolojik bir anlat\u0131mla sunmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda du\u0308\u015fu\u0308nsel ak\u0131mlar\u0131n birbirini nas\u0131l etkiledi\u011fini de g\u00f6zler \u00f6nu\u0308ne sererek tarih boyunca bilimsel devrimlerin nas\u0131l \u015fekillendi\u011fini merak edenler i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir kaynak kaleme al\u0131yor. N\u00f6robilimin Evrimi, beynin derinliklerine do\u011fru \u00e7\u0131k\u0131lan bu yolculukta, insan zihninin ke\u015fif su\u0308recine tan\u0131kl\u0131k etmek isteyenler i\u00e7in gu\u0308\u00e7lu\u0308 bir rehber olma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Veri Gasp\u0131 – B\u00fcy\u00fck Teknoloji’nin Yeni S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi ve Onunla Nas\u0131l M\u00fccadele Edilir?<\/strong><\/p>\n

Nick Couldry, Nota Bene Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 296 s.<\/strong><\/p>\n

Bu kitap, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn teknoloji devlerinin veri \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin devam\u0131 oldu\u011funa dair ikna edici bir arg\u00fcman ve kolektif direni\u015f i\u00e7in \u00f6nemli bir rehber sunuyor. Meta, Amazon ve Alphabet gibi b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketleri, e-postalar\u0131m\u0131z\u0131 kontrol etti\u011fimizde, ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7evrimi\u00e7i al\u0131\u015fveri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ve i\u015fe gidip gelirken bilgi toplayarak g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131m\u0131za e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir eri\u015fime sahip. B\u00fcy\u00fck teknolojinin g\u00f6zetimi ve insanlar \u00fczerindeki etkileri olduk\u00e7a kapsaml\u0131 ve ciddi sonu\u00e7lar do\u011furuyor. Ulises A. Mejias ve Nick Couldry’nin bu ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 kitapta g\u00f6sterdi\u011fi gibi, bu muazzam veri birikimi h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen bir end\u00fcstrinin tesad\u00fcfi sonucu de\u011fildir. T\u0131pk\u0131 uluslar\u0131n haks\u0131z yere zenginlik ve hakimiyet i\u00e7in toprak ve maden \u00e7almas\u0131 gibi teknoloji \u015firketleri de hayatlar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00f6nemli olan ki\u015fisel verileri \u00e7al\u0131yor. Mejias ve Couldry, bu soygunun t\u00fcm kapsam\u0131n\u0131 ancak s\u00f6m\u00fcrgecilik \u00e7er\u00e7evesinde kavrayabilece\u011fimizi savunuyor. Ge\u00e7mi\u015fteki toprak gasplar\u0131 gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn veri gasp\u0131 da verilerimizi kendi \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 \u015firket k\u00e2r\u0131 elde etmek i\u00e7in hammaddeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor. Tarihsel s\u00f6m\u00fcrgecilik gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn teknoloji \u015firketleri de yeni bir sosyal ve ekonomik d\u00fczen in\u015fa eden, i\u015f g\u00fcvencesizli\u011fine yol a\u00e7an ve \u00e7evreyi bozan s\u00f6m\u00fcrgeci bir i\u015f yapma bi\u00e7imi tasarl\u0131yorlar. Bu y\u00f6ntemler k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fi derinle\u015ftiriyor, \u015firket zenginli\u011fini K\u00fcresel Kuzey’de yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131yor ve ayr\u0131mc\u0131 algoritmalar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Peki ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fimiz var m\u0131? Veri Gasp\u0131 b\u00f6yle bir se\u00e7ene\u011fimiz oldu\u011funu savunuyor: S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin bu yeni bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in \u00f6nceki direni\u015f bi\u00e7imlerinden \u00f6\u011frenmemiz ve tamamen yeni direni\u015f bi\u00e7imleri hayal etmek i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekiyor. Mejias ve Couldry, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc teknoloji uygulamalar\u0131na ba\u015far\u0131yla kar\u015f\u0131 koyan se\u00e7menlerin, i\u015f\u00e7ilerin, aktivistlerin ve \u00f6tekile\u015ftirilmi\u015f topluluklar\u0131n hikayelerini payla\u015f\u0131yor. D\u00fcnyam\u0131z\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren dijital medyan\u0131n keskin bir tart\u0131\u015fmas\u0131 olan bu kitap, internet \u00e7a\u011f\u0131nda mahremiyet, kendi kaderini tayin ve adalet konusunda endi\u015feleri olan herkes i\u00e7in okunmas\u0131 gereken temel bir eser.<\/p>\n

N\u00fckleer Santral Sevdas\u0131: Ya\u015fad\u0131klar\u0131m-Yazd\u0131klar\u0131mdan Se\u00e7meler<\/strong><\/p>\n

Y\u0131lmaz Bektur, Nika Yay\u0131nevi, 2025, 159 s.<\/strong><\/p>\n

N\u00fckleer enerji esasen Siyam ikizleri gibidir. Bir yan\u0131n\u0131 n\u00fckleer santrallar olu\u015ftururken di\u011fer yan\u0131nda n\u00fckleer bombalar bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle n\u00fckleer enerji T\u00fcrkiye de oldu\u011fu gibi d\u00fcnyada da \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Keza n\u00fckleer end\u00fcstri baz\u0131 belirsizliklerle hala debelenmektedir. Bunun temel nedeni baz\u0131 sorunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenememi\u015f olmas\u0131ndand\u0131r. T\u00fcm bunlara ra\u011fmen nas\u0131l d\u00fcn\u00fcn enerji kaynaklar\u0131ndan birisi k\u00f6m\u00fcr ise bug\u00fcn\u00fcn kaynaklar\u0131ndan biriside b\u00f6l\u00fcnebilir radyoaktif maddelerdir. \u00d6nemli olan \u00e7a\u011f\u0131 ya\u015famakt\u0131r. Bug\u00fcn nas\u0131l k\u00f6m\u00fcre kar\u015f\u0131 tepki artm\u0131\u015fsa gelecekte de n\u00fckleer enerji yerine ba\u015fka alternatifler aranabilecektir.
\nKayg\u0131 belirsizliklerden kaynaklan\u0131r. Belirsizlikler ise konular\u0131n derinlemesine ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir motivasyon kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ya\u015fananlar ve yaz\u0131lanlar kayg\u0131lar\u0131n azalmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015f ise ne mutlu bize.<\/p>\n

\u00dcretken Yapay Zeka ve E\u011fitim<\/strong><\/p>\n

Kolektif, Nobel Bilimsel Eserler, 2025, 298 s.<\/strong><\/p>\n

Yapay zek\u00e2, e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yarat\u0131yor. \u00dcretken yapay zek\u00e2 tabanl\u0131 ara\u00e7lar\u0131n e\u011fitimde etkili bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 giderek daha fazla \u00f6nem kazan\u0131yor. Bu kitap, \u00fcretken yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitim alan\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc detayl\u0131 bir \u015fekilde ele alarak \u00f6\u011fretmenlerden akademisyenlere, \u00f6\u011frencilerden e\u011fitim y\u00f6neticilerine kadar \u00f6nemli bir kitleye hitap ediyor. Yapay zek\u00e2n\u0131n tarihsel geli\u015fiminden yola \u00e7\u0131karak \u00fcretken yapay zek\u00e2n\u0131n e\u011fitimde sundu\u011fu yenilikler, \u00f6\u011fretme ve \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerine olan etkileri, sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 f\u0131rsatlar ve kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek riskler kapsaml\u0131 bir \u015fekilde inceleniyor. Kitapta, e\u011fitimde s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan \u00fcretken yapay zek\u00e2 ara\u00e7lar\u0131 tan\u0131t\u0131l\u0131yor, etik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m i\u00e7in gelece\u011fine dair stratejik \u00f6neriler sunuluyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, e\u011fitimde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc \u015fekillendirmek ve \u00fcretken yapay zek\u00e2 destekli \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131n\u0131n sundu\u011fu imk\u00e2nlar\u0131 ke\u015ffetmek isteyenler i\u00e7in bir ba\u015fvuru eseri niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye Tarihi – Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’ndan G\u00fcn\u00fcm\u00fcze<\/strong><\/p>\n

Hamit Bozarslan, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 464 s.<\/strong><\/p>\n

Tarih\u00e7i ve siyaset uzman\u0131 Hamit Bozarslan, 13. y\u00fczy\u0131lda Bizans \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ve Sel\u00e7uklu Devleti\u2019nin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerine kurulan, yedi y\u00fczy\u0131la yak\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun tarihi \u00fczerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019ni anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir d\u00fcnya imparatorlu\u011fu ve mutlak bir M\u00fcsl\u00fcman g\u00fcc\u00fc olmay\u0131 ba\u015faran bu s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 devletteki s\u00fcrekliliklerin, ayn\u0131 zamanda y\u00fczy\u0131llar i\u00e7indeki sert kopu\u015flar\u0131n izini s\u00fcrerek, \u201cT\u00fcrkiye tarihi\u201d denen karma\u015f\u0131k konuyu, kendi \u00f6zg\u00fcll\u00fckleri i\u00e7inde oldu\u011fu kadar ba\u015fka \u00fclkelerle etkile\u015fimleri ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7inde de ele alarak tart\u0131\u015f\u0131yor. Bozarslan, bu yeni bas\u0131ma yapt\u0131\u011f\u0131 eklemelerle, bug\u00fcn siyaset g\u00fcndemimizi belirleyen dinamikleri anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 da veriyor.<\/p>\n

Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nda Bankac\u0131l\u0131k Ticaret ve Yat\u0131r\u0131mlar<\/strong><\/p>\n

Kolektif, \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 240 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130ktisadi, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel tarih alanlar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131 bug\u00fcn ne yaz\u0131k ki hayatta olmayan kalbur\u00fcst\u00fc isimlerini bir araya getiren bu makale derlemesinde, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ile Bat\u0131 Avrupa\u2019y\u0131 sanayile\u015fmenin ilk y\u00fczy\u0131l\u0131 boyunca giderek b\u00fct\u00fcnle\u015ftiren ba\u015fl\u0131ca kuvvetler farkl\u0131 perspektiflerden ele al\u0131n\u0131yor. Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131ndaki modernle\u015fme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famalar\u0131yla da ili\u015fkilenen olumlu ya da olumsuz ticari, mali ve parasal etkenlerin tahliliyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayan makaleler, geni\u015f bir yelpazede sunulan bilgilerle ayn\u0131 zamanda 19. y\u00fczy\u0131lda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ekonomisine ve toplumuna genel bir giri\u015f kitab\u0131 niteli\u011fi de ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Osmanl\u0131lardan \u00d6nce Anadolu<\/strong><\/p>\n

Claude Cahen, \u00c7ev. Erol \u00dcyepazarc\u0131, Alfa Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 496 s.<\/strong><\/p>\n

Tarihte T\u00fcrklerden s\u00f6z edildi\u011finde, M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131n ve H\u0131ristiyan G\u00fcneydo\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n ge\u00e7mi\u015finde oynad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r rolden \u00f6t\u00fcr\u00fc genellikle Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu akla gelir; \u00f6yle ki ancak k\u0131smen T\u00fcrk olan insanlara da bu s\u0131fat yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken, Osmanl\u0131 olmayan T\u00fcrkler pek hesaba kat\u0131lmaz. Osmanl\u0131c\u0131lar ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131, sanki o s\u0131rada kendilerini ku\u015fatan d\u00fcnya i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynuyormu\u015f gibi, Osmanl\u0131 hanedan\u0131n\u0131n \u00e7ok m\u00fctevaz\u0131 k\u00f6kenlerinden ba\u015flat\u0131rlar ve bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n pek \u00e7o\u011fu sanki Osmanl\u0131lar\u0131n civar\u0131nda daha \u00f6nemli ba\u015fka T\u00fcrkler olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131rlar. Ku\u015fkusuz baz\u0131 bilimciler bu anlay\u0131\u015fa tepki g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r, ama bunlardan pek az\u0131 di\u011fer T\u00fcrklerin de kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri oldu\u011funu ve sonunda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019na kat\u0131lsalar da mutlaka ba\u015f\u0131ndan itibaren b\u00f6yle bir e\u011filim i\u00e7inde olmad\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Son s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleme iddias\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gereken bu kitap, i\u015fte bu \u00e7al\u0131\u015fmaya yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n

A\u015f\u00e7\u0131l\u0131k Sanat\u0131<\/strong><\/p>\n

Marius Gavius Apicius, \u00c7ev. Elif Burcu \u00d6zkan, Do\u011fu Bat\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 199 s.<\/strong><\/p>\n

\u201cD\u0113 R\u0113 Coquinari\u0101\u201d, Antik \u00c7a\u011f\u2019dan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze eksiksiz olarak ula\u015fan, Avrupa\u2019n\u0131n Eski Bat\u0131 medeniyetlerine ait en eski yemek kitab\u0131d\u0131r. Kitab\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n MS 1. y\u00fczy\u0131lda Marcus Gavius Apicius taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve 4. y\u00fczy\u0131lda bir derlemeci taraf\u0131ndan ilave edilen tariflerle son h\u00e2lini ald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Eski Yunan mutfa\u011f\u0131yla zenginle\u015fmi\u015f bir \u0130mparatorluk D\u00f6nemi Roma mutfa\u011f\u0131n\u0131 yans\u0131tan bu eserde d\u00f6rt y\u00fcz seksen tarif bulunmaktad\u0131r. Bu tarifler yemek, i\u00e7ecek (\/i\u00e7ki) ve tatl\u0131 tariflerinden, sos tariflerinden, besinleri muhafaza etme y\u00f6ntemlerinden, yeme\u011fi daha lezzetli hale getirme yollar\u0131ndan ve mutfak k\u00fclt\u00fcr\u00fcne y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli tavsiyelerden olu\u015fmaktad\u0131r. Kitaptaki tarifler t\u00fcm edisyonlarda yer ald\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle \u00e7e\u015fitlerine g\u00f6re on ayr\u0131 b\u00f6l\u00fcmde s\u0131ralanm\u0131\u015f; b\u00f6l\u00fcm ba\u015fl\u0131klar\u0131 asl\u0131na uygun \u015fekilde terc\u00fcme edilerek adland\u0131rmaya ve s\u0131ralamaya sad\u0131k kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131n terc\u00fcmesinde yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z edisyonda (Giarratano & Vollmer) yer alan ve otuz bir tarif ile alt\u0131 k\u0131sa malzeme listesinden olu\u015fan otuz yedi maddelik Vinidarius se\u00e7kisi, MS 5. veya 6. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f Vinidarius adl\u0131 bir derleyiciye ait olup terc\u00fcmeye on birinci b\u00f6l\u00fcm (kitap) olarak d\u00e2hil edilmi\u015ftir.<\/p>\n

S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi ve Sendikalar<\/strong><\/p>\n

Erkan Aydo\u011fano\u011flu, T\u00f6z Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 240 s.<\/strong><\/p>\n

Sendikalar\u0131n s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7indeki yeri, \u00f6nemi ve rol\u00fcn\u00fcn tarihsel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131nmas\u0131, 21. y\u00fczy\u0131lda emek\u00e7ilerin \u00f6z \u00f6rg\u00fctleri olan sendikalar\u0131 yeniden i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme ve m\u00fccadele merkezleri haline getirme hedefi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.
\nSendikalar\u0131n yaln\u0131zca hak arama m\u00fccadelesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamas\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasal bilincini art\u0131rarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir s\u0131n\u0131f hareketi haline gelmesi gerekmektedir. \u0130\u015f\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesi olmadan sermaye kar\u015f\u0131s\u0131nda hak kazanmak ve kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131 korumak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bug\u00fcn, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sermaye ve devlet kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir s\u0131n\u0131f olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi, sendikalar\u0131n bug\u00fcn ve gelecekte nas\u0131l bir m\u00fccadele \u00e7izgisi izlemesi gerekti\u011fiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.
\nS\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin, sendikalar\u0131n ve sendikal hareketin geli\u015fiminin tarihsel bir perspektifle ele al\u0131nmas\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadelesine \u0131\u015f\u0131k tutarak gelecekte nas\u0131l bir yol izlenmesi gerekti\u011fi konusunda \u00f6nemli ipu\u00e7lar\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Antik M\u0131s\u0131r Sanat\u0131 ve Mimarisi<\/strong><\/p>\n

Christina Riggs, Say Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 160 s.<\/strong><\/p>\n

Berlin\u2019den Boston\u2019a, St. Petersburg\u2019dan Sydney\u2019e, Antik M\u0131s\u0131r sanat\u0131 d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck m\u00fczelerini doldururken, M\u0131s\u0131r tap\u0131naklar\u0131n\u0131n ve piramitlerinin mimarisi de y\u00fczy\u0131llard\u0131r turistleri M\u0131s\u0131r\u2019a \u00e7ekmeye devam ediyor. Peki ama t\u00fcm bunlar, Antik M\u0131s\u0131r d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131\u015f insanlar i\u00e7in ne ifade ediyordu ve neden bu kadar kal\u0131c\u0131 bir \u00e7ekicili\u011fe sahipti?
\nChristina Riggs, Antik M\u0131s\u0131r Sanat\u0131 ve Mimarisi\u2019nde M\u0131s\u0131r\u2019da yakla\u015f\u0131k 4000 y\u0131l boyunca \u00fcretilen g\u00f6rsel sanatlar\u0131 inceliyor. Bu nesnelerin ve yap\u0131lar\u0131n ard\u0131ndaki hik\u00e2yeler, Antik M\u0131s\u0131r\u2019daki insanlar\u0131n birbirleriyle, do\u011fal \u00e7evreyle ve tanr\u0131lar\u0131n d\u00fcnyas\u0131yla ili\u015fkili olarak hayatlar\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri hakk\u0131nda bize \u00e7ok \u015fey anlat\u0131yor. Antik M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n, etkileyici piramitleri, \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc mumyalar\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc g\u00f6rsel stiliyle izleyicileri y\u00fczy\u0131llar boyunca nas\u0131l b\u00fcy\u00fcledi\u011fini g\u00f6steren Riggs, Antik M\u0131s\u0131r ile modern d\u00fcnya aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi de ayd\u0131nlat\u0131yor.<\/p>\n

\u0130klim Felsefesi<\/strong><\/p>\n

Enver Alper Demirci, Kabalc\u0131 Yay\u0131nevi, 2025, 280 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck meydan okumalar\u0131ndan biri olarak insanl\u0131\u011f\u0131 ve bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 derin tart\u0131\u015fmalara s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Bu de\u011fi\u015fim, insanl\u0131k tarihini, ekonomik sistemleri, bilimsel paradigmalar\u0131 ve felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnceyi k\u00f6kten etkileyen bir olgu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. O h\u00e2lde, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin bilimsel kesinli\u011fi ne \u00f6l\u00e7\u00fcde sorgulanabilir? Bu alandaki ara\u015ft\u0131rmalar nas\u0131l \u015fekillenir? Bilim ve toplum aras\u0131ndaki ili\u015fki, iklim politikalar\u0131n\u0131 nas\u0131l belirler?Bu kkitap, bu sorulara yaln\u0131zca bilimsel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda felsefi ve tarihsel bir perspektiften yakla\u015farak bilginin do\u011fas\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fini sorguluyor. Bu kitap, insan-merkezli (antroposantrik) bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ele\u015ftirirken, iklim felsefesinin temel ta\u015flar\u0131n\u0131 inceliyor. Thomas Kuhn ve Paul Feyerabend gibi bilim filozoflar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, bilimsel devrimler ve paradigma de\u011fi\u015fimlerinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00f6ylemini nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yor. Kitap, do\u011fa ve insan\u0131n tarih boyunca nas\u0131l evrildi\u011fini anlat\u0131rken, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan kitlesel yok olu\u015flar\u0131, biyolojik ve jeolojik s\u00fcre\u00e7leri, insan\u0131n do\u011faya etkisini ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili ideolojik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 detayl\u0131ca al\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7evre hareketlerini tarihsel ba\u011flamda de\u011ferlendirerek insan\u0131n do\u011fa \u00fczerindeki etkisini yaln\u0131zca ekolojik a\u00e7\u0131dan de\u011fil, bilimsel bilgi \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da masaya yat\u0131r\u0131yor. \u00d6zellikle son y\u0131llarda, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve \u00e7evre politikalar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bilimsel otorite ve toplumsal alg\u0131lar taraf\u0131ndan \u015fekillendirildi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren \u0130klim Felsefesi, bilimin politik ve sosyal etkilerini de inceliyor. Antropojenik iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve bilim d\u00fcnyas\u0131ndaki farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 derinlemesine analiz ederken, okuyucuyu iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine dair yeni bir d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imi geli\u015ftirmeye davet ediyor.
\nBu kitap, bilimin kesinli\u011fi, do\u011fan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, insan\u0131n d\u00fcnyadaki rol\u00fc ve modern toplumun ekolojik kayg\u0131lar\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnen herkes i\u00e7in bir ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 olmakla beraber do\u011fa ve insan, bilim ve felsefe, ge\u00e7mi\u015f ve gelecek aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc kurmaktad\u0131r. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine dair farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazanmak isteyen herkes i\u00e7in \u00f6nemli bir eser olacakt\u0131r.<\/p>\n

Askerler ve Felsefe – Askeri Planlama ve Harekat\u0131n Bilgi Felsefesi Bilim Felsefesi ve Metafizik \u0130le<\/strong><\/p>\n

Osman Tekinalp, Doruk Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 376 s.<\/strong><\/p>\n

Felsefe de bilim gibi as\u0131rlar boyunca do\u011frunun ve ger\u00e7e\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde ya\u015fam bulmu\u015ftur. Felsefenin amac\u0131 sorulursa; \u201cdo\u011frunun, hakikatin, ger\u00e7e\u011fin, kesinli\u011fin aranmas\u0131\u201d gibi bir yan\u0131t al\u0131n\u0131r. Bunlar filozoflar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin bildi\u011fi, \u00f6nem verdi\u011fi ve uzla\u015fma sa\u011flad\u0131klar\u0131 konulard\u0131r. \u00dclkelerinin gelece\u011fi ve insan ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda yetki ve sorumluluklar alan, \u00f6nemli kararlar veren komutanlar-askerler de tarih boyunca yan\u0131lg\u0131 ya d\u00fc\u015fmemek, hata yapmamak i\u00e7in s\u00fcrekli do\u011frulu\u011fu, ger\u00e7e\u011fi, kesinli\u011fi ve hakikati aram\u0131\u015flard\u0131r. G\u00f6r\u00fcyoruz ki do\u011fruluk, hakikat ve ger\u00e7e\u011fin aran\u0131p bulunmas\u0131 gibi olduk\u00e7a zor olan d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, askerler ile felsefe yolunu kesi\u015ftirmektedir. \u00d6zetle; askerlik mesle\u011fi ile felsefenin aras\u0131nda fazla bilinmeyen ili\u015fkiler ve ba\u011flant\u0131lar bulundu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u201cAskerler ve Felsefe\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bu kitab\u0131n amac\u0131; askerler ve felsefe aras\u0131nda olu\u015fan s\u00f6z konusu ba\u011flant\u0131 ve ili\u015fkileri ortaya sermek, incelemek, saptamalar yapmak ve durumu a\u00e7\u0131klamakt\u0131r. Kitab\u0131 okuyan askerler ve askerli\u011fe ilgi duyanlar, felsefe deste\u011fiyle d\u00fc\u015f\u00fcnsel alanlar\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirip geni\u015fleterek; \u00f6zellikle y\u00f6netim, planlama ve eylemsel g\u00f6revlerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 ve kendilerinde yan\u0131ts\u0131z kalan bir\u00e7ok ayr\u0131nt\u0131, soru, olay ve soruna do\u011fru kar\u015f\u0131l\u0131k verip ayd\u0131nlanabileceklerdir.<\/p>\n

Sanat Hayatt\u0131r – \u0130konlar \u0130konoklastlar Vizyonerler Kanunsuzlar ve Karanl\u0131ktaki Umut Par\u0131lt\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n

Jarry Saltz, \u00c7ev. Hazal Orgun Sinan, Hayalperest Yay\u0131nevi, 2025, 324 s.<\/strong><\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k \u00e7eyrek as\u0131rd\u0131r sanat \u00fczerine etkili yaz\u0131lar kaleme alan, Nas\u0131l Sanat\u00e7\u0131 Olunur\u2019un Pulitzer \u00f6d\u00fcll\u00fc yazar\u0131 Jerry Saltz, Sanat Hayatt\u0131r\u2019da toplumsal olaylarla kronikle\u015ftirdi\u011fi \u00e7a\u011fda\u015f sanat\u0131 tan\u0131mlayan yaz\u0131lar\u0131n\u0131 bir araya getiriyor. Kara Walker, Philip Guston ve Jasper Johns gibi \u00f6nc\u00fclerden Jeff Koons ve Lisa Yuskavage gibi provakat\u00f6rlere ve Joseph Yoakum’dan Robert Gober’a de\u011fin vizyonerlere dair ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011ferlendirmelerini sunuyor. Kehinde Wiley ve Amy Sherals’\u0131n Obama portreleri gibi d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131n\u0131 de\u011ferlendiriyor, Ankara suikast\u0131 gibi rahats\u0131z edici anlar\u0131 sorgulay\u0131c\u0131 bi\u00e7imde irdeleyip sinemac\u0131 Steve McQueen’den, \u201c\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n ressam\u0131\u201d Thomas Kinkade’e kadar bir\u00e7ok fig\u00fcr hakk\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 yorumlar ortaya koyuyor. Kendi kederli \u00e7ocuklu\u011funa, kariyerinin \u201cba\u015far\u0131s\u0131z bir sanat\u00e7\u0131\u201d olarak ilk y\u0131llar\u0131na, G\u00e9ricault, Boticelli ve ma\u011fara ressamlar\u0131ndan esinlenerek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlanmalara dair unutulmaz hik\u00e2yeler payla\u015f\u0131yor. Saltz, samimi ve kendine has tarz\u0131yla, \u201cdaimi bir ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l\u201d ortam\u0131nda \u00fcreten bir sanat ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesini yaparak, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmsel bir d\u00f6nemin yarat\u0131c\u0131 miras\u0131yla hesapla\u015f\u0131yor. Sanat Hayatt\u0131r, radikal de\u011fi\u015fim \u00e7a\u011f\u0131nda sanat d\u00fcnyas\u0131n\u0131n keyifle okunur bir portresini sunuyor.<\/p>\n

Camera Orientalis: Ortado\u011fu Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n Yans\u0131malar\u0131<\/strong><\/p>\n

Ali Behdad, \u00c7ev. Didem Kizen, Everest Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 288 s.<\/strong><\/p>\n

Ali Behdad Camera Orientalis\u2019te, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve \u015earkiyat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f tarihini derinlemesine inceliyor. Kitap, 19. y\u00fczy\u0131l sonu ve 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131ndan kalma bir dizi Bat\u0131l\u0131 ve Ortado\u011fulu ar\u015fiv materyallerinden yararlanarak, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n Avrupa\u2019n\u0131n \u015earkiyat\u00e7\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve nas\u0131l Avrupa s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin bir par\u00e7as\u0131 haline geldi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n

Foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n hem Bat\u0131\u2019da hem de Ortado\u011fu\u2019da k\u00fclt\u00fcrel ve politik bir ara\u00e7 olarak nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan Behdad, ayr\u0131ca Ortado\u011fu\u2019da foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n stat\u00fc ve ataerkil de\u011ferleri nas\u0131l peki\u015ftirdi\u011fine ve sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131 nas\u0131l egzotikle\u015ftirdi\u011fine \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Camera Orientalis, \u015earkiyat\u00e7\u0131 foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n sadece Avrupa\u2019n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Do\u011fu ve Bat\u0131 aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcrel etkile\u015fimin sonucu oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu \u00f6nc\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma, foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00fcresel bir pratik olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flarken, k\u00fclt\u00fcrel alg\u0131lar\u0131n \u015fekillenmesindeki rol\u00fcn\u00fc de sorgulat\u0131yor. Bu eser, hem akademik \u00e7evrelerde hem de foto\u011fraf sanat\u0131na ilgi duyanlar i\u00e7in de\u011ferli bir kaynak niteli\u011finde.<\/p>\n

Ayd\u0131nlar Aras\u0131nda Bir Entelekt\u00fcel – Metin Erksan Sinemas\u0131 \u00dczerine Notlar<\/strong><\/p>\n

Tayfun Luxembourgeus, Doruk Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 192 s.<\/strong><\/p>\n

Metin Erksan, kat\u0131 sans\u00fcr, siyasi bask\u0131, ekonomik belirsizliklerin oldu\u011fu bir d\u00f6nemde T\u00fcrkiye’de solun, Marksizmin, sosyalizmin ve tabii ki sineman\u0131n kendi tekellerinde oldu\u011funu sanan, “birbirlerine \u00f6d\u00fcl da\u011f\u0131tan” birtak\u0131m ayd\u0131nlar\u0131n, “\u0130stanbul k\u00fclt\u00fcr mafyas\u0131”n\u0131n seviyesiz, ki\u015fisel sald\u0131r\u0131lar\u0131; d\u00fc\u015f\u00fcnce, yaratma, be\u011fenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn elinden al\u0131nmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 alt\u0131nda hayatta kalmaya ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan taviz vermeden \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyaya Marksist bakan ancak dogmatik olmayan biri olarak ayd\u0131nlar\u0131n aras\u0131nda, \u00e7o\u011funlukla da onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, yaln\u0131z ve anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f bir entelekt\u00fceldir. Erksan ve sinemas\u0131 \u00fczerine \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylenmi\u015f ve yaz\u0131lm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr; ancak ger\u00e7ekte kendisi \u00fczerine de sinemas\u0131 \u00fczerine de \u00e7ok az say\u0131da \u00f6zg\u00fcn yorum yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Erksan ve sinemas\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey s\u00f6ylendi\u011fi alg\u0131s\u0131, ayn\u0131 tespit ve yorumlar\u0131n farkl\u0131 ki\u015filerce, farkl\u0131 yer ve zamanlarda, yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck ifade farklar\u0131yla, \u00e7oklukla ezbere tekrar edilmesinden kaynaklan\u0131r. Erksan \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, s\u00f6ylenmi\u015f s\u00f6zleri sistematik olarak incelemeye ba\u015flayan biri, bu iddian\u0131n temelsiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Erksan’\u0131n baz\u0131 filmlerini oda\u011fa alarak, bu yarat\u0131c\u0131 sinemac\u0131 hakk\u0131nda daha \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f ve s\u00f6ylenmi\u015f baz\u0131 \u015feyleri g\u00f6zden ge\u00e7irirken, birtak\u0131m yeni tespitlerde bulunuyor ve yeni yakla\u015f\u0131mlarla baz\u0131 iddialar ortaya koyuyor.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u0131pta Kan\u0131ta Dayal\u0131 Karar Verme Ay\u015fe Nur Balc\u0131 Yapalak, Liberus, 2025, 394 s. Bir hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131, tedavisi ya da takibi hakk\u0131ndaki kararlar bazen ya\u015fam kalitesini bazen \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m\u0131 ilgilendirir. Baz\u0131 kararlar bireyleri baz\u0131lar\u0131 ise t\u00fcm toplumu etkileyebilir. Bu nedenle, \u00f6nce zarar vermeyeceksin ilkesi gere\u011fi, her t\u0131bbi karar\u0131n ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015flere de\u011fil, g\u00fcvenilir bilimsel kan\u0131tlara dayanmas\u0131 gerekir. Ne […]<\/p>\n","protected":false},"author":672,"featured_media":64927,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10109,38,513,510,511],"tags":[1140,10096],"class_list":["post-64926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-253-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-kitapci-rafi","tag-yeni-cikan-kitaplar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t