Northwestern T\u0131p ve \u015eikago Rehabilitasyon Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde (RIC) yap\u0131lan yeni ara\u015ft\u0131rmada biliminsanlar\u0131 ilk kez, beyinde \u201cplasebo etkisi\u201dni (sahte bir tedavinin ger\u00e7ekten ac\u0131y\u0131 azaltmas\u0131 durumunu) sa\u011flayan b\u00f6lgeyi tan\u0131mlad\u0131. A\u011fr\u0131 kesici plasebonun en etkili oldu\u011fu b\u00f6lgenin tam olarak saptanmas\u0131 ise kronik a\u011fr\u0131lar \u00e7eken milyonlarca ki\u015fi i\u00e7in\u00a0ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f ila\u00e7lar\u0131n tasarlanmas\u0131na olanak tan\u0131yabilir. Bu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f olan fMRI teknolojisi bireyin, beyninin bir ilaca g\u00f6sterdi\u011fi tepkiye ba\u011fl\u0131 olarak ki\u015fisel bir a\u011fr\u0131 tedavisi g\u00f6rece\u011fi yeni bir \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7ma potansiyeline sahip.<\/p>\n
Ayr\u0131ca bu bulgular, klinik deneylerde en ba\u015f\u0131ndan plasebo etkisine daha yatk\u0131n olan bireylerin elenmesini sa\u011flayarak ger\u00e7ek sonu\u00e7lara daha yak\u0131n ve hassas deneylerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak.<\/p>\n
Ke\u015ffedilen \u00f6n orta girustaki bu \u00f6zel b\u00f6lge, tek denemeyle plaseboya cevap verecek bireylerin tespitini sa\u011fl\u0131yor; ikinci bir deneyle bu \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n y\u00fczde 95 oran\u0131nda do\u011fru oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. \u00c7al\u0131\u015fma PLOS Biology<\/em>\u2019de yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n \u201cKronik a\u011fr\u0131lar toplumsal a\u00e7\u0131dan hayli pahal\u0131ya mal oluyor. Kronik a\u011fr\u0131 \u00e7eken pop\u00fclasyondan plaseboya cevap verecek olanlar\u0131 tahmin edebilmek, hem ila\u00e7lar\u0131n ki\u015fiselle\u015ftirilmesini hem de daha ba\u015far\u0131l\u0131 klinik deneyler y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini sa\u011flayacak\u201d diyor Marwan Baliki. Baliki \u015eikago Rehabilitasyon Merkezi\u2019nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve Northwestern \u00dcnivesitesi Feinberg T\u0131p Okulunda fizik tedavi ve rehabilitasyon konusunda yard\u0131mc\u0131 profes\u00f6r.<\/p>\n Yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131 Baliki ve Vania Apkarian. Apkarian Feinberg\u2019de fizyoloji profes\u00f6r\u00fc; ara\u015ft\u0131rma onun laboratuvar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f.<\/p>\n A\u011fr\u0131 tedavisinde ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 hep bir deneme yan\u0131lma s\u00fcreciydi, ya ayn\u0131 ilac\u0131n dozaj\u0131 de\u011fi\u015ftirilirdi ya da belli bir ila\u00e7 hi\u00e7 i\u015fe yaram\u0131yorsa ba\u015fka bir tanesine ge\u00e7ilirdi.<\/p>\n \u201cYeni teknoloji sayesinde doktorlar art\u0131k hastan\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131nda beynin hangi k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n aktifle\u015fti\u011fini g\u00f6rerek bu b\u00f6lgeyi hedef alacak ila\u00e7lar se\u00e7ebilecekler\u201d diyor Apkarian. \u201cAyn\u0131 zamanda kan\u0131tlara daha \u00e7ok dayanan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olacak. Doktorlar, ilac\u0131n hastan\u0131n a\u011fr\u0131 b\u00f6lgesinde nas\u0131l bir etkisi oldu\u011funu g\u00f6rebilecekler.\u201d<\/p>\n \u015eimdilik plaseboya verilecek tepkiler kontroll\u00fc deneylerdeki sa\u011fl\u0131kl\u0131 denekler \u00fczerinden inceleniyor. \u201cBu t\u00fcr deneyler plasebo etkisinin deneysel (uygulamal\u0131) a\u011fr\u0131lardaki biyolojik ve davran\u0131\u015fsal temellerinin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flasa da, bulgular\u0131n klinik, a\u011fr\u0131lar\u0131n daha ziyade kronik oldu\u011fu vakalara aktar\u0131lmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn olmuyor\u201d diyor Baliki.<\/p>\n Bu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in ve d\u00fcnyada bir ilk olarak biliminsanlar\u0131, standart bir klinik deney modeliyle birlikte fonksiyonel manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme y\u00f6ntemini kulland\u0131lar. Ama\u00e7lar\u0131 dizdeki osteoartritten dolay\u0131 kronik a\u011fr\u0131 \u00e7eken hastalar\u0131n beyinlerinde, plaseboya ba\u011fl\u0131 olarak a\u011fr\u0131 yitimi olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131n objektif bir bi\u00e7imde tahmin edilmesini sa\u011flayacak n\u00f6rolojik bir i\u015faret\u00e7i bulmakt\u0131. Bu deneyin sonucunda biliminsanlar\u0131 a\u011fr\u0131 yitiminde plasebonun olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkisi oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015f oldular; hastalar\u0131n yar\u0131dan \u00e7o\u011fu a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n kayda de\u011fer bi\u00e7imde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n Baliki ve Apkarian, e\u011fer gelecekte bu konuda yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu model geli\u015ftirilerek zaman i\u00e7erisinde beyin temelli bir tahmini en iyi bireysel tedavi y\u00f6nteminin ortaya koyulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olursa, hastalar\u0131n bo\u015f yere etkisiz tedavilere maruz kalmas\u0131na gerek olmayaca\u011f\u0131 gibi, a\u011fr\u0131lar\u0131n s\u00fcresinin ve \u015fiddetinin yan\u0131 s\u0131ra opioid kullan\u0131m\u0131n\u0131n da \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015fece\u011fine inan\u0131yorlar.<\/p>\n <\/p>\n