{"id":65200,"date":"2025-05-30T09:27:33","date_gmt":"2025-05-30T06:27:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=65200"},"modified":"2025-05-30T09:27:33","modified_gmt":"2025-05-30T06:27:33","slug":"turkiye-devrimciliginin-kaynaklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/05\/30\/turkiye-devrimciliginin-kaynaklari","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin kaynaklar\u0131"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

\u00c7eyrek as\u0131rl\u0131k Siyasal \u0130slam iktidar\u0131 alt\u0131nda T\u00fcrkiye toplumunun ne kadar tahrip edildi\u011fini, ciddi bir insan kirlili\u011fi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, demokratik kurumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkenin zenginliklerinin nas\u0131l ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131n\u0131, halk\u0131n ne kadar yoksulla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, dilencile\u015ftirildi\u011fini, laiklikten ne kadar taviz verildi\u011fini vb. biliyoruz, yaz\u0131p \u00e7iziyoruz. B\u00fct\u00fcn bunlar bu \u00fclkede yap\u0131lacak bir devrimcili\u011fin i\u015fini zorla\u015ft\u0131ran unsurlard\u0131r.<\/p>\n

Fakat t\u00fcm bu tahribata kar\u015f\u0131n, T\u00fcrkiye toplumunun \u201cdemokratik birikimi\u201d veya \u201cayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fc\u201d dedi\u011fimiz bir kesim vard\u0131r ve ne yaparlarsa yaps\u0131nlar yok edilememektedir; hatta yeni ku\u015faklardan da anla\u015f\u0131l\u0131yor ki kendini yeniden \u00fcretecek dinamizme de sahiptir. T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin yaslanaca\u011f\u0131 esas g\u00fc\u00e7 de budur.<\/p>\n

***<\/p>\n

Bu g\u00fcc\u00fcn temel niteliklerini k\u0131saca tahlil etmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n

– T\u00fcrkiye, Rusya ve \u00c7in ile birlikte, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda Bat\u0131 emperyalizmine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ve farkl\u0131 bir modernite yolunu in\u015fa etme y\u00f6n\u00fcnde ileri at\u0131l\u0131mlar yapm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 \u00fclkeden biri. Sovyet, \u00c7in ve T\u00fcrkiye devrimleri, d\u00fcnyaya model olabilecek \u00f6l\u00e7ekte devrimler. \u00d6te yandan T\u00fcrkiye, mazlumlar d\u00fcnyas\u0131nda -zaman zaman k\u0131y\u0131s\u0131na da gelseler- hi\u00e7bir zaman s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilememi\u015f, buna kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6stermi\u015f \u00fc\u00e7 \u00fclkeden biri: T\u00fcrkiye, \u00c7in ve \u0130ran. Bu tarihsel olgular toplumlara bir karakter (ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k tutkusu, dik ba\u015fl\u0131l\u0131k ve boyun e\u011fmeme gibi) kazand\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Elbette ciddi bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 akademik \u00e7al\u0131\u015fma yapmak gerekir ama kan\u0131m odur ki, bu d\u00f6rt \u00fclke (Rusya, T\u00fcrkiye, \u0130ran, \u00c7in) aras\u0131nda modernite birikimi (modernite de\u011ferlerinin toplumsalla\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan) en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclke T\u00fcrkiye\u2019dir. T\u00fcrkiye\u2019nin en az 150 y\u0131ll\u0131k bir modernite birikimi vard\u0131r ve bu birikim, sadece evrimsel de\u011fildir devrimleri de i\u00e7erir. Demokratik kurumlar\u0131n, parlamentonun, anayasac\u0131l\u0131\u011f\u0131n, se\u00e7imlerin 150 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi vard\u0131r T\u00fcrkiye\u2019de. T\u00fcrkiye\u2019nin turuncu devriminin, yani AKP iktidar\u0131n\u0131n, se\u00e7imlerle gelme ve se\u00e7imlerle devam edebilme, ancak se\u00e7im yoluyla me\u015fruiyet kazanabilme zorunlulu\u011funun nedeni de budur.<\/p>\n

T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin dayanak noktalar\u0131ndan, g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131ndan biridir bu nitelik.<\/p>\n

– T\u00fcrkiye devrimi, dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye modernite birikimi, Bat\u0131l\u0131 m\u0131 Do\u011fulu mu? Kadim bir tart\u0131\u015fmad\u0131r bu, h\u00e2l\u00e2 devam eder ve daha da devam edecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n hedefi bu noktada derinle\u015fmek de\u011fil, ba\u015fka yerlerde yazd\u0131k; sadece \u015funu s\u00f6yleyebiliriz: T\u00fcrkiye devrimi ba\u015flang\u0131\u00e7 itibar\u0131yla iki taraf\u0131n da devrimci y\u00f6n\u00fcn\u00fc almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r: Bat\u0131\u2019n\u0131n ayd\u0131nlanma birikimi ve Do\u011fu\u2019nun Avrupa-merkezcilik kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve anti-emperyalizmi. Bu sentez \u00e7abas\u0131 ne kadar ilerleyebilmi\u015f ve ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilmi\u015ftir, ayr\u0131 bir tart\u0131\u015fma konusu. Ama bu \u00e7aba, T\u00fcrkiye toplumunda \u00e7ok \u00f6nemli bir birikim yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Modernite ile birlikte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011ferleri ve normlar\u0131, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve y\u00f6ntemi, ayd\u0131nlanma hareketinin katk\u0131lar\u0131n\u0131, demokratik devrimlerin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve giderek sosyalizmi, ilk kez Bat\u0131\u2019da\/Avrupa\u2019da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn bu evrensel insanl\u0131k at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 savunma ve sahip \u00e7\u0131kma anlam\u0131nda \u201cBat\u0131c\u0131y\u0131z\u201d. Yine ilk kez Bat\u0131\u2019da\/Avrupa\u2019da ye\u015fermi\u015f kapitalizme, s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe ve emperyalizme ise kar\u015f\u0131y\u0131z. Bu anlamda Bat\u0131 modeline kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ediyoruz.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu -tamamlanmam\u0131\u015f olsa da- sentez \u00e7abas\u0131, T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi i\u00e7in bir pusula niteli\u011findedir, rota \u00e7izer ve \u00e7ok \u00f6nemli bir birikim anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

– T\u00fcrkiye modernitesinin anti-emperyalist y\u00f6n\u00fc g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Bunun birinci nedeni, ku\u015fkusuz, en b\u00fcy\u00fck modernite at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n Bat\u0131 emperyalizmine kar\u015f\u0131 bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 (\u00c7anakkale savunmas\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r) sonucu olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Cumhuriyetimiz, emperyalizme ra\u011fmen kurulmu\u015ftur. Bizim vatan\u0131m\u0131z emperyalizmden kopar\u0131lm\u0131\u015f toprak par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130kinci nedeni, pre-modern odaklar\u0131n ve \u0130slamc\u0131lar\u0131n her d\u00f6nemde emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi yapm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Yani yak\u0131n tarihimiz boyunca anti-emperyalizm ile anti-feodalizm birle\u015fmi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7bir zaman anti-emperyalist bir \u0130slamc\u0131 hareket \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r (bu T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zg\u00fc bir nitelik, \u00f6rne\u011fin \u0130ran veya Filistin b\u00f6yle de\u011fil).<\/p>\n

Anti-emperyalizm T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin (ilericili\u011finin, cumhuriyet\u00e7ili\u011finin, modernitesinin) mayas\u0131nda vard\u0131r. Elbette bu anti-emperyalizm homojen bir yap\u0131da de\u011fil; zaman zaman kendini milliyet\u00e7ilik, hatta etnik milliyet\u00e7ilik, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7iminde de g\u00f6sterebiliyor. Fakat yak\u0131n tarih yine g\u00f6steriyor ki, bu t\u00fcr e\u011filimler anti-emperyalizmden uzakla\u015f\u0131yorlar, hatta emperyalizmin aparat\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyorlar, dahas\u0131 moderniteden de kopuyorlar (bu \u00f6nerme sadece T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi i\u00e7in de\u011fil K\u00fcrt milliyet\u00e7ili\u011fi i\u00e7in de do\u011frudur).<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de devrimci olan anti-emperyalist oluyor; anti-emperyalist olan da devrimci. Tersi de do\u011fru: Devrimcilikten uzakla\u015fan anti-emperyalist kalam\u0131yor; anti-emperyalizmi b\u0131rakan da devrimci kalam\u0131yor. D\u00fcnyada, bu netlikte, \u00e7ok az \u00fclkede g\u00f6r\u00fclen bir \u00f6zelliktir bu.<\/p>\n

– T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin anti-kapitalist y\u00f6n\u00fc de giderek g\u00fc\u00e7leniyor. Gen\u00e7 Cumhuriyet d\u00f6neminin devrimcili\u011fi anti-emperyalistti belki ama anti-kapitalist de\u011fildi. D\u00f6nemin liderli\u011fi, T\u00fcrkiye\u2019yi bir k\u00f6yl\u00fc toplumundan \u00e7a\u011fda\u015f bir end\u00fcstri toplumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin yolunun kapitalistle\u015fmekten ge\u00e7ti\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc. Bat\u0131 yolunu (esas olarak Frans\u0131z Devrimi yolunu) zorlad\u0131lar, ama bu yolun ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bizim gibi \u00fclkeler i\u00e7in ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve art\u0131k bizzat Bat\u0131 taraf\u0131ndan t\u0131kanm\u0131\u015f oldu\u011funu fark edemediler. Ama bu tart\u0131\u015fmay\u0131 ge\u00e7elim\u2026<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise T\u00fcrkiye toplumu, yoksul bir k\u00f6yl\u00fc toplumu olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131, yoksul bir proleter ve yar\u0131-proleter toplum haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, Avrupa toplumlar\u0131n\u0131n tarihinde veya \u00c7in\u2019in son d\u00f6neminde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 gibi end\u00fcstri devrimleriyle olmad\u0131. Deyim yerindeyse apar topar oldu. Yap\u0131c\u0131l\u0131kla de\u011fil, y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131kla oldu. Sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye\u2019nin orta s\u0131n\u0131f\u0131 da proleterle\u015fti. \u00dclkemizin beyaz yakal\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu da birer proleterdir art\u0131k. \u00dcniversite \u00f6\u011frencileri de ya yar\u0131-proleterdir ya da birer proleter aday\u0131d\u0131r, en iyi olas\u0131l\u0131kla\u2026<\/p>\n

Bu durumun nedeni ya\u011fmac\u0131-talanc\u0131 mafyatik bir burjuvazinin palazlanmas\u0131 ad\u0131na toplumun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun yoksulla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi, bu ya\u011fmac\u0131 burjuvaziye yontan \u00e7ark\u0131 tersine \u00e7evirmek, emek\u00e7iler lehine m\u00fcdahale etmek, ya\u011fmalanan zenginliklere kamu ad\u0131na el koymak, k\u0131sacas\u0131 anti-kapitalist olmak zorundad\u0131r, yoksa devrimci olarak kalamaz.<\/p>\n

– Otoriterle\u015fmenin, otokrat bir rejim kurman\u0131n \u0130slamc\u0131-dinci bir iktidar eliyle yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131, asl\u0131nda T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131-devrimcili\u011finin handikab\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye toplumunun en az y\u00fczde 50\u2019sinin ikna olmas\u0131n\u0131 ba\u015ftan engelleyen bir niteliktir bu. Modernist ambalajl\u0131 sek\u00fcler g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir otokrat daha \u015fansl\u0131 olabilirdi, ama AKP iktidar\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir \u015fans\u0131 yoktur. Zirvede oldu\u011fu d\u00f6nemlerde dahi toplumun en az yar\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir Erdo\u011fan iktidar\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise bu reddiye oran\u0131 \u00e7ok daha artm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu olgu, T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin taban\u0131n\u0131n ne kadar geni\u015f ve potansiyelli oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n

– T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi her zaman ciddi bir gen\u00e7lik hareketine sahip oldu. J\u00f6n-T\u00fcrk d\u00f6neminde, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda, Cumhuriyet kurulurken, 27 May\u0131s devrimi \u00f6ncesinde, 60\u2019l\u0131 ve 70\u2019li y\u0131llarda, Haziran Direni\u015finde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde\u2026 Gen\u00e7ler, \u00f6zellikle \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri, her zaman T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin \u00f6nc\u00fc\/vurucu g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturdular. \u00dcniversite \u00f6\u011frencilerinden Harp Okulu \u00f6\u011frencilerine kadar bu niteli\u011fi g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi, bir gen\u00e7lik hareketidir.<\/p>\n

\u00d6te yandan, \u00f6zellikle 80 sonras\u0131nda kad\u0131n hareketi de T\u00fcrkiye devrimcili\u011finin \u00e7ok \u00f6nemli bir bile\u015feni olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Do\u011fald\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc modernite, \u00f6zellikle Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n etkin oldu\u011fu \u00fclkelerde, ister istemez bir kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hareketidir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi, bir kad\u0131n hareketidir ayn\u0131 zamanda.<\/p>\n

– \u00c7ok \u00f6nemli bir nitelik de \u015fu: T\u00fcrkiye\u2019nin ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fc, toplumun \u00f6nc\u00fc, yap\u0131c\u0131 ve \u00fcretken kesimini olu\u015fturuyor. T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi (modernite g\u00fc\u00e7leri), toplumun di\u011fer kesimlerini ard\u0131ndan s\u00fcr\u00fckleyebilme potansiyeline sahip. Pre-modern odaklar\u0131n, \u0130slamc\u0131lar\u0131n ve etnik milliyet\u00e7ilerin b\u00f6yle bir potansiyelleri yok. Onlar ancak kar\u015f\u0131 taraf\u0131 tahrip ederek ilerlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Yap\u0131c\u0131 de\u011filler, y\u0131k\u0131c\u0131lar. Yani ak\u0131nt\u0131ya k\u00fcrek \u00e7ekmek zorundalar.<\/p>\n

T\u00fcrkiye devrimcili\u011fi, toplumun do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131na uyum sa\u011flayabilme potansiyeline sahiptir. T\u00fcrkiye kar\u015f\u0131-devrimcili\u011finin ise b\u00f6yle bir potansiyeli yok.<\/p>\n

***<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin bu tarihsel ve toplumsal birikimleri (asl\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ad\u0131 konmam\u0131\u015f \u201ctoplum s\u00f6zle\u015fmesi\u201ddir bu), \u00fclkemizin, \u00f6rne\u011fin Irak, Suriye, Libya, Afganistan gibi \u00e7\u00f6z\u00fclmesini ve da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u015fimdiye dek engelledi. \u015eimdiye dek diyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Erdo\u011fan iktidar\u0131n\u0131n devam\u0131 yak\u0131n tarihimizin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en a\u011f\u0131r sald\u0131r\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakabilir \u00fclkemizin bu toplum s\u00f6zle\u015fmesini. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, mezheplere, tarikatlara, a\u015firetlere, etnik kimliklere g\u00f6re b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, yurtta\u015flar toplulu\u011fu olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u00fcmmet haline gelmi\u015f ve modernite g\u00fc\u00e7leri ezilmi\u015f bir toplumda iktidarlar\u0131n\u0131 koruyabilirler ancak.<\/p>\n

Elbette emek\u00e7i halka, tarihsel kazan\u0131mlar\u0131m\u0131za, toplumsal birikimimize yaslanaca\u011f\u0131z ve g\u00fcvenece\u011fiz. Hi\u00e7bir zaman karamsarl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyece\u011fiz. Ama bu vurdumduymaz bir iyimserlik de\u011fil; tehlikenin bilincinde olan, uyan\u0131k ve kararl\u0131 bir iyimserlik olacak.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, \u00e7a\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn temel \u00e7eli\u015fmelerinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 olarak ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke. Bu nitelikteki belki de tek \u00fclke (\u0130ran da benziyor bize). Bu keskin \u00e7eli\u015fmelerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc s\u00fcrecinde hep yeni sentezler olu\u015fturmak zorunda kalm\u0131\u015f T\u00fcrkiye toplumu: Do\u011fu-Bat\u0131 sentezi, Kuzey-G\u00fcney sentezi, ayd\u0131nlanmac\u0131l\u0131k ve devrimcilik ile anti-emperyalizmin sentezi, T\u00fcrk-K\u00fcrt ulusla\u015fmas\u0131n\u0131n sentezi\u2026 Sentezler \u00fclkesiyiz biz. Bazen ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f, bazen yar\u0131m kalm\u0131\u015f, t\u0131kanm\u0131\u015f bu \u00e7abalar. Toplumsal birikimimiz de bu deneyimlerle olu\u015fmu\u015f zaten. \u00d6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki, yeni ve daha \u00fcst\u00fcn bir sentezi yapmak zorunda kalacak T\u00fcrkiye toplumu ve ba\u015far\u0131l\u0131 olursa bir kez daha t\u00fcm d\u00fcnyaya \u00f6rnek olabilecek.<\/p>\n

Bir de sosyalistler olarak bizler, sosyalizm ile T\u00fcrkiye devrimcili\u011fini (sadece s\u00f6ylemde de\u011fil, eylemli olarak) sentezleyebilsek\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu \u00c7eyrek as\u0131rl\u0131k Siyasal \u0130slam iktidar\u0131 alt\u0131nda T\u00fcrkiye toplumunun ne kadar tahrip edildi\u011fini, ciddi bir insan kirlili\u011fi ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, demokratik kurumlar\u0131n\u0131n nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkenin zenginliklerinin nas\u0131l ya\u011fmaland\u0131\u011f\u0131n\u0131, halk\u0131n ne kadar yoksulla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, dilencile\u015ftirildi\u011fini, laiklikten ne kadar taviz verildi\u011fini vb. biliyoruz, yaz\u0131p \u00e7iziyoruz. B\u00fct\u00fcn bunlar bu \u00fclkede yap\u0131lacak bir devrimcili\u011fin i\u015fini zorla\u015ft\u0131ran unsurlard\u0131r. Fakat t\u00fcm bu tahribata […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":65201,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9531,5247,536,10178],"class_list":["post-65200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-siyaset","tag-turkiye-devrimciliginin-kaynaklari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t