{"id":65214,"date":"2025-06-04T19:24:44","date_gmt":"2025-06-04T16:24:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=65214"},"modified":"2025-06-04T19:24:44","modified_gmt":"2025-06-04T16:24:44","slug":"izmir-grevi-ve-emek-cumhuriyet-bilinci-sentezi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/06\/04\/izmir-grevi-ve-emek-cumhuriyet-bilinci-sentezi","title":{"rendered":"\u0130zmir grevi ve emek-cumhuriyet bilinci sentezi"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

\u0130zmir belediye i\u015f\u00e7ilerinin grevi sona erdi. Geriye i\u015f\u00e7i ve emek d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, emek\u00e7iyi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemenin, s\u0131n\u0131f bilinci yoksunlu\u011funun, grev k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n, hatta lokavt savunuculu\u011funun \u201cdostlar\u0131m\u0131z\u201d aras\u0131nda dahi ne kadar yayg\u0131n oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi kald\u0131.<\/p>\n

Grev bir turnusol k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc. Bu tespit bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan yap\u0131labilir, ama bu yaz\u0131n\u0131n konusu dostlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerle ilgili olan\u0131. \u201cDostlar\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcncel siyasal anlamda, iktidar\u0131n sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 ayn\u0131 safta olanlar anlam\u0131nda kullan\u0131yorum. Bu grevi yapan i\u015f\u00e7iler ve aileleri ile greve \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir kesim halk, muhtemelen 19 May\u0131s\u2019ta \u0130zmir\u2019de yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck mitingde ayn\u0131 meydan\u0131 doldurmu\u015flard\u0131 ve ortak sloganlar at\u0131p ortak talepleri g\u00fcndeme getirmi\u015flerdi. Hatta b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla, grevde direkt kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelen belediye y\u00f6netimi ile i\u015f\u00e7iler ve sendikac\u0131lar da birlikte ayn\u0131 alandayd\u0131lar. Muhtemelen ayn\u0131 partiye de oy veriyorlard\u0131r.<\/p>\n

Peki ne oldu da on g\u00fcn sonra bu \u201cdostlar\u201d k\u0131yas\u0131ya tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar? \u00c7\u00fcnk\u00fc belediye i\u015f\u00e7ileri \u201ce\u015fit i\u015fe e\u015fit \u00fccret\u201d talebiyle greve \u00e7\u0131kt\u0131lar. Ayn\u0131 i\u015fyerinde ayn\u0131 i\u015fi yap\u0131p farkl\u0131 \u00fccret alma haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ettiler. Grev s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u00f6pler toplanmay\u0131nca \u0130zmir sokaklar\u0131 bir g\u00fcnde \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011fe d\u00f6nd\u00fc, otob\u00fcsler \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131nca duraklarda kalabal\u0131klar olu\u015ftu. Ve i\u015f\u00e7iler aleyhine bir cad\u0131 kazan\u0131 kaynat\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. \u0130\u015fte turnusol k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 derken bu cad\u0131 kazan\u0131n\u0131 harlayan \u201cdostlardan\u201d s\u00f6z ediyorum. Grev bir anda \u201cs\u0131n\u0131f bilinci\u201d ve \u201cemekten yana olup olmama\u201d \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Her zaman b\u00f6yle olmu\u015ftur zaten, ama bu grevde i\u015fveren CHP\u2019li belediye oldu\u011fundan bu \u00e7eli\u015fki daha net ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Grev kar\u015f\u0131t\u0131 dostlar\u0131n baz\u0131 gerek\u00e7elerini ele alal\u0131m.<\/p>\n

***<\/p>\n

En yayg\u0131n itiraz beyaz yakal\u0131 dostlardan geldi. \u0130\u015f\u00e7iler \u00e7ok y\u00fcksek \u00fccret talep ediyorlarm\u0131\u015f (80 bin civar\u0131 san\u0131yorum), bir temizlik i\u015f\u00e7isi nas\u0131l olur da bir doktordan, m\u00fchendisten, akademisyenden daha fazla maa\u015f al\u0131rm\u0131\u015f vb.<\/p>\n

Hadi kibri, i\u015f\u00e7iyi ve yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyi, a\u015fa\u011f\u0131lamay\u0131 bir kenara b\u0131rakal\u0131m. Bu itirazdaki \u201czavall\u0131l\u0131\u011fa\u201d, s\u0131n\u0131f bilinci eksikli\u011fine ve apolitikli\u011fe de\u011finmek isterim.<\/p>\n

Bu beyaz yakal\u0131 arkada\u015flar neden gelirlerini temizlik i\u015f\u00e7isiyle k\u0131yasl\u0131yorlar da patronlar\u0131yla k\u0131yaslam\u0131yorlar? Neden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u015fyerinin (fabrikan\u0131n, hastanenin, e\u011fitim kurumunun vb.) patronu benden kat kat daha fazla gelir elde ediyor diye bir sorgulamaya (ve m\u00fccadeleye) girmiyorlar? Patronun daha fazla geliri olmas\u0131 sorgulanamaz ama i\u015f\u00e7ininki sorgulanabilir, \u00f6yle mi? Sermaye sorgulanamaz ama emek sorgulan\u0131r, \u00f6yle mi? Beyaz yakal\u0131y\u0131 kim s\u00f6m\u00fcr\u00fcyor, eme\u011fine kim el koyuyor, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret almas\u0131n\u0131n sorumlusu kim? Temizlik i\u015f\u00e7isi mi? Bu \u00e7ok bilgili ve kibirli arkada\u015flar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsedikleri i\u015f\u00e7ilerden \u00f6\u011frenecekleri bir \u015fey var: S\u0131n\u0131f bilinci.<\/p>\n

Daha \u00f6nce de uzun uzun yazm\u0131\u015ft\u0131m. Beyaz yakal\u0131 diye tarif edilen ki\u015fi, bir emek\u00e7idir. Hele g\u00fcn\u00fcm\u00fczde daha da b\u00f6yledir. Ama genellikle emek\u00e7i oldu\u011funun bile bilincinde olmayan bir emek\u00e7idir. Emek\u00e7iler i\u00e7inde s\u0131n\u0131f bilinci en d\u00fc\u015f\u00fck olan kesimi olu\u015ftururlar. Emek\u00e7i olmay\u0131, emek\u00e7iler k\u00fcmesi i\u00e7inde tan\u0131mlanmay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lanmak, \u201cs\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmek\u201d olarak g\u00f6r\u00fcr ve reddederler. Dolay\u0131s\u0131yla oklar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerine de\u011fil, s\u0131n\u0131f karde\u015fleri olan i\u015f\u00e7ilere y\u00f6neltirler. Emek\u00e7i olmaktan utanan zavall\u0131 emek\u00e7iler!<\/p>\n

Oysa, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda en a\u011f\u0131r s\u00f6m\u00fcr\u00fcye u\u011frayan kesim bu beyaz yakal\u0131 dostlard\u0131r. Ne kadar kuramsal ve teknik bilgiye sahipseler o kadar daha fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fclmekte, s\u0131rtlar\u0131ndan o denli daha fazla art\u0131-de\u011fer \u00fcretilmektedir. Ama onlar s\u0131n\u0131flar-\u00fcst\u00fc bir i\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 san\u0131rlar. Yan\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 hissettik\u00e7e de -s\u0131n\u0131f bilinci eksikli\u011finden dolay\u0131- \u00f6fkelerini \u201cd\u00fc\u015ft\u00fckleri\u201d s\u0131n\u0131fa y\u00f6neltirler.<\/p>\n

Temizlik i\u015f\u00e7isi \u201cneden bir doktor, m\u00fchendis, akademisyen benden daha fazla gelir elde ediyor?\u201d diye bir sorgulama yapm\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fal bir s\u0131n\u0131f bilincine sahiptir. Ama beyaz yakal\u0131 tersten bu sorgulamay\u0131 yap\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f bilinci zay\u0131ft\u0131r. Ama \u00f6\u011frenecekler; s\u0131n\u0131f karde\u015flerinin ve s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kim oldu\u011funun bilincine varacaklar. Sadece biraz zaman alacak ve baz\u0131 musibetler ya\u015famak zorunda kalacaklar.<\/p>\n

TV\u2019de bir yorumcu ahkam kesiyor: T\u00fcrkiye\u2019de ortalama \u00fccret 38 bin TL imi\u015f, i\u015f\u00e7iler bunun iki kat\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 istiyorlarm\u0131\u015f, sistem bunu kald\u0131ramazm\u0131\u015f. Peki, sen de\u011fil miydin d\u00f6rt ki\u015filik bir aile i\u00e7in yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 81 bin TL oldu\u011funu s\u00f6yleyen? \u0130\u015f\u00e7inin talebi ta\u015f \u00e7atlasa yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131nda, neden kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsun? Neden ortalama \u00fccretin yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan az olmas\u0131n\u0131 sorgulam\u0131yorsun? Neden gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 dengesizli\u011finden s\u00f6z etmiyorsun? Neden sistemi sorgulam\u0131yorsun? Neden i\u015f\u00e7i hak talep etti\u011finde ve isyan etti\u011finde birden sistem savunucusu kesiliyorsun?<\/p>\n

***<\/p>\n

Yayg\u0131n itirazlardan biri de \u0130zmir\u2019deki grevin halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren bir i\u015fkolunda (temizlik i\u015f\u00e7ileri) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bunun halk ile i\u015f\u00e7iyi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirece\u011fidir. Do\u011fru, ama burada esas bilin\u00e7lenmesi gereken i\u015f\u00e7i ve sendika de\u011fil, halkt\u0131r. \u201c\u00dcretimden gelen g\u00fc\u00e7\u201d deyiminden ne anl\u0131yoruz? Elbette, ya\u015fam\u0131 durdurmay\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler hangi i\u015fkollar\u0131nda grev yaps\u0131nlar? Ya\u015fam\u0131 etkilemeyecek i\u015fkollar\u0131nda m\u0131? Temizlik i\u015f\u00e7ileri grev yapmas\u0131n, ortal\u0131k \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011fe d\u00f6n\u00fcyor, halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehlikeye giriyor\u2026 Ula\u015f\u0131m i\u015f\u00e7ileri grev yapmas\u0131n, halk i\u015fine g\u00fcc\u00fcne gidemiyor\u2026 Savunma sanayii, enerji sekt\u00f6r\u00fc gibi i\u015fkollar\u0131nda ha\u015fa grev yap\u0131lmas\u0131n, \u00fclkenin bekas\u0131 s\u00f6z konusu\u2026 \u00d6\u011fretmenler grev yapmas\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimi aksamas\u0131n\u2026 Sa\u011fl\u0131k emek\u00e7ileri grev yapmas\u0131n, halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla oynanmas\u0131n\u2026 Bu tam bir egemen s\u0131n\u0131f yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r; zaten y\u0131llard\u0131r bu gerek\u00e7elerle erteleniyor ve yasaklan\u0131yor hak grevleri. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fcretimden gelen g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hakk\u0131 verilmedi\u011finde ya\u015fam\u0131 durdurma g\u00fcc\u00fcn\u00fc nas\u0131l kullanacak? \u00d6zellikle bu i\u015fkollar\u0131nda, hatta gerekirse genel greve giderek g\u00fcc\u00fcn\u00fc hissettirecek ve hakk\u0131n\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015facak.<\/p>\n

Halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, normal ya\u015fam\u0131 konusunda duyarl\u0131 olan arkada\u015flar, i\u015f\u00e7iyi uyaracaklar\u0131na, i\u015f\u00e7iye hakk\u0131n\u0131 vermeyen patron d\u00fczenini hedefe almal\u0131lar. Burada da bir s\u0131n\u0131f bilinci eksikli\u011fi var.<\/p>\n

***<\/p>\n

\u0130tirazlardan biri de \u0130zmir grevinin AKP iktidar\u0131na yarad\u0131\u011f\u0131, iktidar\u0131n CHP\u2019li belediyelere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. Bu da do\u011fru bir tespit. \u0130ktidar\u0131n \u0130zmir belediye grevini ellerini ovu\u015fturarak keyifle izledi\u011finden ku\u015fku yok. B\u00f6yle bir grev AKP\u2019li bir belediyede yap\u0131lsayd\u0131, daha ilk g\u00fcn i\u015f\u00e7iler polis sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frar, \u00f6nderleri ve sendikac\u0131lar tutuklan\u0131rd\u0131. Tamam ama b\u00f6yle bir konuma d\u00fc\u015fmenin sorumlusu hakk\u0131n\u0131 arayan i\u015f\u00e7iler mi? Madem b\u00f6yle bir politik duyarl\u0131l\u0131k \u00f6neriliyor, en ba\u015fta CHP\u2019li belediye y\u00f6netiminin b\u00f6yle bir konuma d\u00fc\u015f\u00fclmesine izin vermemesi gerekmez mi? Fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 sadece i\u015f\u00e7iler mi yapacak?<\/p>\n

Diyelim ki CHP iktidara geldi. Gerici muhalefete yaramas\u0131n diye i\u015f\u00e7i hi\u00e7 hakk\u0131n\u0131 aramayacak m\u0131, grev yapmayacak m\u0131? \u0130\u015f\u00e7iler \u00fcretimden gelen g\u00fc\u00e7lerini g\u00f6stererek ve m\u00fccadele ederek iktidara gelebilecekleri gibi, geldikleri iktidar\u0131 da yine bu \u015fekilde koruyabilirler.<\/p>\n

***<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, cumhuriyet\u00e7i, ayd\u0131nlanmac\u0131, laik, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc arkada\u015flar, dostlar, tahrip edilmi\u015f ve neredeyse y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan cumhuriyetimizi yeniden kurmak istiyorsak, bunun ancak bir emek\u00e7i cumhuriyeti olabilece\u011fini kavraman\u0131z gerekir. Y\u00fcz sene \u00f6ncesinde ya\u015fam\u0131yoruz. Art\u0131k bir emek\u00e7i \u00fclkesidir T\u00fcrkiye.<\/p>\n

Cumhuriyeti savunacak bir burjuvazi yok art\u0131k. Emek ezilirse cumhuriyet de ezilir. Cumhuriyeti koruyacak temel g\u00fc\u00e7 bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur. Emek savunulmadan cumhuriyet korunamaz. Cumhuriyet bilinci ile emek bilincinin sentezi ya\u015fan\u0131yor sokaklarda ve meydanlarda, milyonlar\u0131n prati\u011fi e\u015fli\u011finde.<\/p>\n

Hakk\u0131n\u0131 arayan i\u015f\u00e7iden \u00f6\u011frenmelidir herkes. O sadece hakk\u0131n\u0131 aram\u0131yor, cumhuriyeti de savunuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu \u0130zmir belediye i\u015f\u00e7ilerinin grevi sona erdi. Geriye i\u015f\u00e7i ve emek d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, emek\u00e7iyi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemenin, s\u0131n\u0131f bilinci yoksunlu\u011funun, grev k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n, hatta lokavt savunuculu\u011funun \u201cdostlar\u0131m\u0131z\u201d aras\u0131nda dahi ne kadar yayg\u0131n oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi kald\u0131. Grev bir turnusol k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc. Bu tespit bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan yap\u0131labilir, ama bu yaz\u0131n\u0131n konusu dostlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerle ilgili olan\u0131. \u201cDostlar\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcncel […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":65215,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9531,5929,5247,10179,10180],"class_list":["post-65214","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-degirmen","tag-disk","tag-ender-helvacioglu","tag-izmir-belediyesi-grevi","tag-izmir-grevi-ve-emek-cumhuriyet-bilinci-sentezi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t