{"id":65593,"date":"2025-07-31T00:04:04","date_gmt":"2025-07-30T21:04:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=65593"},"modified":"2025-07-31T00:04:04","modified_gmt":"2025-07-30T21:04:04","slug":"kitapci-rafi-81","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/07\/31\/kitapci-rafi-81","title":{"rendered":"Kitap\u00e7\u0131 raf\u0131"},"content":{"rendered":"

Babam\u0131n Sand\u0131\u011f\u0131
\n<\/strong>Kemal Sinan \u00d6zmen, Bilgi Yay\u0131nevi Haziran 2025, 216 s.
\n<\/strong>1980 darbesinin da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bir ailenin en k\u00fc\u00e7\u00fck ve k\u0131r\u0131lgan par\u00e7as\u0131, \u00e7alkant\u0131lar\u0131n ortas\u0131nda kendini so\u011fuk bir okul pansiyonunda bulur. Sonra zaman sinsi bir \u00e7\u0131\u011f misali t\u00fcm ya\u015fananlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rter. Oysa Ozan\u2019\u0131n bir yan\u0131 hi\u00e7 mi hi\u00e7 b\u00fcy\u00fcmez; pencereden askeri ara\u00e7lar\u0131 endi\u015feyle izleyen, geceleri yatakhanede bilinmezlikler ve korkular i\u00e7inde uyuyan, hayatta olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemedi\u011fi i\u00e7in babas\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011finde \u00f6ld\u00fcrmeyi tercih eden masum \u00e7ocuklu\u011fu hep ayn\u0131 ya\u015fta kal\u0131r. Ozan \u00e7ocuklu\u011funu benli\u011fine hapsetmi\u015ftir. As\u0131l kimin tutuklu oldu\u011funu ise onu bekleyen s\u00fcrprizler belirleyecektir. G\u00fcn\u00fcn birinde \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan o eski p\u00fcsk\u00fc sand\u0131k, babas\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015ften yapt\u0131\u011f\u0131 sevgi dolu \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r. Bir g\u00fcnl\u00fck, birka\u00e7 dosya, kaval, kar k\u00fcresi, pusula ve sapan sadece unutulan maziyi de\u011fil, gelece\u011fi de ayd\u0131nlatacakt\u0131r. Ozan babas\u0131n\u0131n sand\u0131\u011f\u0131nda, sand\u0131\u011f\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 bulur ve y\u00fcre\u011findeki t\u00fcm tutuklular\u0131 \u00f6zg\u00fcr b\u0131rakana dek m\u00fccadele etmek art\u0131k bir hayal de\u011fil tercihten ibarettir. Babam\u0131n Sand\u0131\u011f\u0131<\/em>, sadece1980 darbesinin g\u00f6lgesinde b\u00fcy\u00fcyen bir \u00e7ocu\u011fun de\u011fil; bir halk\u0131n susturulmu\u015f haf\u0131zas\u0131n\u0131n, bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular\u0131n\u0131n roman\u0131d\u0131r. Bireyin i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki k\u0131r\u0131lmalarla, bir \u00fclkenin siyasi travmalar\u0131 aras\u0131nda kurdu\u011fu k\u00f6pr\u00fcyle, hem ki\u015fisel hem toplumsal iyile\u015fmeye \u00e7a\u011fr\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Gizli Bilimlerin Ser\u00fcveni – B\u00fcy\u00fc Sihir Bo\u015f \u0130nan\u00e7 ve Gizemcilik \u00dczerine
\n<\/strong>Zeki Tez, Doruk Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 303 s.
\n<\/strong>Gizli Bilimlerin Ser\u00fcveni, b\u00fcy\u00fc, sihir, bo\u015f inan\u00e7 ve gizemcilik gibi insanl\u0131k tarihinin en eski ve b\u00fcy\u00fcleyici konular\u0131n\u0131 derinlemesine inceleyen kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Kitap, eski uygarl\u0131klardan modern d\u00f6neme kadar b\u00fcy\u00fc ve sihrin nas\u0131l alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0130slam felsefesinde ve Avrupa\u2019daki gizli bilimlerin geli\u015fimini ve astroloji, simya, matematik gibi disiplinlerle olan ili\u015fkisini ele al\u0131rken, ayn\u0131 zamanda eskatolojik inan\u00e7lar, do\u011fa olaylar\u0131na dair bat\u0131l itikatlar ve renklerin, ta\u015flar\u0131n sembolik anlamlar\u0131n\u0131 da irdeliyor.<\/p>\n

Eski T\u00fcrklerden Avrupa\u2019ya, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131ndan modern bilim \u00f6ncesi d\u00f6neme uzanan bu yolculukta, okuyucuya b\u00fcy\u00fcn\u00fcn tarihsel, k\u00fclt\u00fcrel ve felsefi arka plan\u0131 sunuluyor. Tarot kartlar\u0131ndan nazar inanc\u0131na, hayvansal manyetizmadan say\u0131lar\u0131n gizemine kadar geni\u015f bir yelpazede konular i\u015flenirken, insanl\u0131\u011f\u0131n bilinmeyene duydu\u011fu merak ve inan\u00e7 sistemlerinin evrimi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor.<\/p>\n

Bu kitap, sadece tarih ve antropoloji merakl\u0131lar\u0131na de\u011fil, gizemli \u00f6\u011fretilere, bat\u0131l inan\u00e7lar\u0131n k\u00f6kenlerine ve insan zihninin s\u0131n\u0131rlar\u0131na ilgi duyan herkese hitap eden, zengin bir kaynak niteli\u011findedir. Gizli Bilimlerin Ser\u00fcveni, okuru b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir ke\u015fif yolculu\u011funa davet ederek, g\u00f6r\u00fcnenin ard\u0131ndaki sakl\u0131 d\u00fcnyalar\u0131 anlamaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Bilim \u0130\u015f Ba\u015f\u0131nda – Toplumda Bilim \u0130nsanlar\u0131 \u0130le M\u00fchendislerin Faaliyetleri Nas\u0131l \u0130zlenebilir?
\n<\/strong>Bruno Latour, \u00c7ev. Ekrem Berkay Ers\u00f6z, Phoenix, 2025, 396 s.
\n<\/strong>Bilim ve teknoloji d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekte neler olup biter? Bilimsel faaliyetin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda toplumsal ba\u011flam ve teknik i\u00e7erik ne kadar \u00f6nem ta\u015f\u0131r? Bilimin ancak yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f \u00fczerinden anla\u015f\u0131labilece\u011fini vurgulayan Bruno Latour, bu kitab\u0131nda bilimi ve teknolojiyi i\u015finin ba\u015f\u0131ndayken inceliyor, laboratuvarlar\u0131n, ke\u015fiflerin ve yeniliklerin \u00f6n\u00fcndeki perdeyi aral\u0131yor; amac\u0131 bilimin s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek de\u011fil, onu oldu\u011fu gibi ortaya koymak. Bilimsel literat\u00fcr\u00fcn rol\u00fc, laboratuvarlardaki faaliyetler, modern d\u00fcnyada bilimin kurumsal ba\u011flam\u0131, icatlarla ke\u015fiflerin kabul edilme yollar\u0131; b\u00fct\u00fcn bunlar bu kitapta ele al\u0131nan sorunlar: Bilim, bir toplumsal s\u00fcre\u00e7 olarak nas\u0131l i\u015fler? Olgular\u0131n in\u015fa edildi\u011fi, makinelerin inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131 ve insanlardan, ara\u00e7lardan, kurumlardan ve metinlerden olu\u015fan a\u011flar\u0131n bizim deyi\u015fimizle \u201chakikat\u201di \u00fcretti\u011fi bu s\u00fcre\u00e7te, daha sonra nesnel bilgi olarak kabul edece\u011fimiz \u015feyler nas\u0131l a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r, m\u00fczakere edilir ve karakutulan\u0131r? Fizik, m\u00fchendislik ve biyoloji gibi alanlardan verdi\u011fi zengin \u00f6rnekler sayesinde Latour, bize bilimi anlaman\u0131n yeni bir yolunu sunuyor: Bilim, kesin ve de\u011fi\u015fmez bilgilerden olu\u015fan bir k\u00fcme de\u011fil, sonu gelmez bir m\u00fczakereler, kay\u0131tlar ve ittifaklar silsilesi. Bu kitap da bilimin akt\u00f6rlerini takip etmeyi, ihtilaflar\u0131n\u0131n izini s\u00fcrmeyi ve hen\u00fcz yap\u0131l\u0131rken neye benzedi\u011fini bize \u00f6\u011freten bir k\u0131lavuz olma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Evrimin T\u00fcrkiye’deki \u00d6yk\u00fcs\u00fc E\u015fref-i Mahlukat’tan Homo Sapiens’e
\n<\/strong>Remzi Demir, \u0130nan Kalayc\u0131o\u011flullar\u0131, \u00a0Kabalc\u0131 Yay\u0131nevi, 2025, 224 s.
\n<\/strong>Evrim kuram\u0131, XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcncesini derinden etkilemi\u015f ve \u201cGelenek\u00e7iler\u201d ve \u201cYenilik\u00e7iler\u201d olarak ayr\u0131\u015fan \u201cBilgi Toplulu\u011fu\u201dnun bir s\u00fcreden beri mevcut olan ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel geli\u015fim \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkilerde bulunan bu ayr\u0131\u015fma ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u015fiddetlenmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Gelenek\u00e7i Topluluk, Yery\u00fcz\u00fc\u2019ndeki t\u00fcrlerin ve bu arada insano\u011flunun olu\u015fumunu \u201cyarat\u0131l\u0131\u015fc\u0131l\u0131k \u00f6\u011fretisi\u201d ile a\u00e7\u0131klarken, Yenilik\u00e7i Topluluk ise \u201cevrim kuram\u0131\u201d ile a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Remzi Demir ve \u0130nan Kalayc\u0131o\u011fullar\u0131, Evrimin T\u00fcrkiye\u2019deki \u00d6yk\u00fcs\u00fc, E\u015fref-i Mahl\u00fbk\u00e2t\u2019tan Homo Sapiens\u2019e ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bu yeni ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda evrim kuram\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fini ve do\u011furdu\u011fu tepkileri, \u201cCumhuriyet \u00d6ncesi\u201d ve \u201cCumhuriyet Sonras\u0131\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan iki b\u00f6l\u00fcmde k\u0131saca incelemi\u015flerdir. Bug\u00fcn de s\u00fcrmekte olan bu \u201cepistemik m\u00fccadele\u201dnin seyrini olaylara sad\u0131k kalarak temsil edebilmek i\u00e7in kronolojik ak\u0131\u015f\u0131 \u00f6zenle takip etmi\u015f ve yorumlar\u0131n\u0131 tamamen birincil kaynaklara dayand\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Nikolas Kopernik D\u00fcnya Gezegen Olunca
\n<\/strong>Owen Gingerich , James MacLachlan, Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 152 s.
\n<\/strong>1473\u2019te Polonya\u2019da do\u011fan Nicolaus Copernicus sessiz bir devrim ba\u015flatt\u0131. Hi\u00e7bir bilim insan\u0131 evrendeki yerimize dair anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 bu merakl\u0131 piskopos doktoru ve kilise g\u00f6revlisi kadar k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirmemi\u015ftir. Polonya\u2019da do\u011fmu\u015f, Krakov\u2019da ve ard\u0131ndan \u0130talya\u2019da e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f, yeti\u015fkinlik hayat\u0131n\u0131n tamam\u0131nda kilise y\u00f6neticisi olarak g\u00f6rev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Gezegenlerin hareketlerini tan\u0131mlamak i\u00e7in g\u00fczel ve tutarl\u0131 bir sistem ke\u015ffetme aray\u0131\u015f\u0131nda Kopernik, g\u00fcne\u015fi sistemin merkezine yerle\u015ftirdi ve d\u00fcnyay\u0131 g\u00fcne\u015fin etraf\u0131nda hareket eden bir gezegen haline getirdi. Bug\u00fcn g\u00fcne\u015f sistemimizi ba\u015fka bir \u015fekilde hayal etmek zor, ancak Kopernik\u2019in fikri kendi zaman\u0131 i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 sarst\u0131. G\u00fcne\u015f merkezli evren vizyonu bir\u00e7oklar\u0131 i\u00e7in \u015fok edici ve \u00e7o\u011fu i\u00e7in inan\u0131lmaz olsa da g\u00f6ksel hareketlerin fiziksel olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in temel bir taslak haline geldi. Onun g\u00fcne\u015f merkezli sistem kavram\u0131n\u0131n halka ula\u015fmas\u0131 neredeyse iki y\u00fcz y\u0131l ald\u0131. Yine de Kopernik\u2019in ola\u011fan\u00fcst\u00fc metninde ortaya koydu\u011fu \u015fey bilimde ger\u00e7ekten devrim yaratt\u0131. Bu nedenle, muazzam bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 atan sessiz bir doktor olarak Kopernik, Bilimsel Devrimin babas\u0131 olarak kabul edilir.<\/p>\n

Mitos ve \u0130nsan
\n<\/strong>Roger Caillois, \u00c7ev. Haldun Bayr\u0131, Do\u011fu Bat\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 168 s.
\n<\/strong>Roger Caillois \u0130nsan ve Kutsal\u2019da \u015fenlik \u00fczerine bir teori geli\u015ftiriyordu, Mitos ve \u0130nsan\u2019da ise \u00e7ok say\u0131da z\u0131tl\u0131\u011f\u0131n d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc yaparak, bunlar\u0131n her birinde toplumsala ge\u00e7i\u015fin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6steriyor: Bir tarafta, \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7lere t\u00e2bi bir ruh h\u00e2linin d\u0131\u015favurumu olan peri masal\u0131, di\u011fer yanda ise o \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc do\u011fa\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7lerle ittifak eden, kuvvetiyle ma\u011frur, fantastik masal; bir tarafta, \u00fcst\u00fcn g\u00fc\u00e7ler \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla boyun e\u011fen dindar insan, di\u011fer yanda ise o g\u00fc\u00e7leri zorlamaya \u00e7abalayan b\u00fcy\u00fcc\u00fc. Bu z\u0131tl\u0131klar\u0131n etkile\u015fime ge\u00e7ti\u011fi yerde ise mimetizm devreye girmektedir: Ya\u015fam at\u0131l\u0131m\u0131 ile cans\u0131zla\u015fma aras\u0131nda; varkalma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile vazge\u00e7me i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc aras\u0131nda.<\/p>\n

Mesela peygamberdevesi \u00fczerine b\u00f6l\u00fcmde, hayvanlar \u00e2lemiyle insanlar \u00e2lemi aras\u0131ndaki, insan\u0131n i\u00e7selli\u011fiyle d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015fsall\u0131\u011f\u0131 aras\u0131ndaki, biyolojik ve psikolojik faaliyet ile simgele\u015ftirme aras\u0131ndaki her t\u00fcrden s\u0131n\u0131r\u0131 ortadan kald\u0131rmaktad\u0131r. \u201cD\u0131\u015fsal ger\u00e7eklikten tahayy\u00fcle dayal\u0131 ya\u015fama, d\u00fczkanatl\u0131lardan insana giden yol, belki uzun ama kesintisizdir. Her tarafta ayn\u0131 iplikler ayn\u0131 desenleri dokumaktad\u0131r. \u00d6zerk hi\u00e7bir \u015fey, tecrit edilmi\u015f hi\u00e7bir \u015fey yoktur; sebepsiz ve ama\u00e7s\u0131z hi\u00e7bir \u015fey: Bizatihi mitos da bir fiilin muadilidir.\u201d<\/p>\n

Nitekim mitos, birey psikolojisinin en gizli ve en ate\u015fli emelleriyle toplumsal varolu\u015fun bask\u0131lar\u0131n\u0131n birle\u015fti\u011fi noktada, tahayy\u00fcle dayal\u0131 ya\u015fam\u0131n m\u00fcstesna bir tezah\u00fcr\u00fc gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/strong><\/p>\n

Bizim Gibi Makineler – Sa\u011fduyulu Bir Yapay Zekaya Do\u011fru
\n<\/strong>Ronald J. Brachman, \u00c7ev. Murat Erenel, T\u00fcbitak Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 330 s.
\n<\/strong>\u00c7ok da uzak olmayan bir gelecekte s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz araban\u0131z\u0131 market sipari\u015finiz i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011finizi hayal edin. Araban\u0131z bir yapay zek\u00e2 arac\u0131n\u0131n sahip olabilece\u011fi t\u00fcm kabiliyetlerle donat\u0131lm\u0131\u015f ve sizden daha iyi araba kullanacak \u015fekilde programlanm\u0131\u015f. Araba k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011fa denk gelince duruyor. Ancak \u0131\u015f\u0131k de\u011fi\u015fmiyor ve araban\u0131z da oldu\u011fu yerden k\u0131p\u0131rdayam\u0131yor… Araban\u0131z\u0131n engellerden ka\u00e7\u0131nma, \u015ferit takibi, rota hesaplama kabiliyetlerinin \u015fu an bir \u00f6nemi yok. Ara\u00e7 hareket edemiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durumda neler oldu\u011funu anlay\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilen insan sa\u011fduyusundan yoksun. Yapay zek\u00e2 alan\u0131nda \u00f6nc\u00fc uzmanlar olan Ronald Brachman ve Hector Levesque, Bizim Gibi Makineler\u2019de bug\u00fcn\u00fcn yapay zek\u00e2s\u0131n\u0131n \u00f6zelle\u015fmi\u015f uzmanl\u0131\u011f\u0131 yerine sa\u011fduyulu yapay zek\u00e2 geli\u015ftirmenin ne gerektirdi\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yor. \u0130nsanlardaki sa\u011fduyuyu de\u011ferlendirip sa\u011fduyunun bir makineye nas\u0131l yerle\u015ftirilebilece\u011fini anla\u015f\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Brachman ve Levesque yapay zek\u00e2ya sa\u011fduyu ve ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme kazand\u0131rman\u0131n yollar\u0131n\u0131 ortaya koyup otonom makinenin kararlar\u0131na nas\u0131l g\u00fcvenebilece\u011fimize dair \u00e7ok \u00f6nemli bir konu \u00fczerinde duruyorlar. G\u00fcvenilir otonom yapay zek\u00e2 sistemleri i\u00e7in gereken iki ana ko\u015fulu belirliyorlar: yapt\u0131klar\u0131n\u0131n sebeplerinin olmas\u0131 ve tavsiyeye a\u00e7\u0131k olmalar\u0131. Sonu\u00e7ta ikisi de sa\u011fduyulu olmaya ba\u011fl\u0131.<\/p>\n

Yarat\u0131c\u0131 Kodlama \u0130le Geometrik Desenler: Sanat \u0130\u00e7in Kodlama
\n<\/strong>Sel\u00e7uk Artut, Nesin Matematik K\u00f6y\u00fc, 2025, 400 s.
\n<\/strong>Geometrik desenler, y\u00fczy\u0131llar boyunca yaln\u0131zca s\u00fcsleme de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve matematiksel bir aray\u0131\u015f\u0131n da g\u00f6rsel dili oldu. Kitap, tarihsel motifleri sadece estetik nesneler olarak de\u011fil; hesaplamal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme ile yeniden \u00fcretilebilecek dinamik yap\u0131lar olarak ele al\u0131yor.<\/p>\n

Sanat tarihine disiplinleraras\u0131 bir bak\u0131\u015f sunan \u00e7al\u0131\u015fma, geometri sanat\u0131n\u0131n medya sanat\u0131yla kurdu\u011fu ili\u015fkileri ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Yarat\u0131c\u0131 kodlama y\u00f6ntemleriyle desteklenen i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131, okuyucuyu yaln\u0131zca izleyici de\u011fil ayn\u0131 zamanda \u00fcretici olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Kitaptaki yirmi \u00fc\u00e7 motif, ge\u00e7mi\u015fin zanaatk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131yla bug\u00fcn\u00fcn dijital ara\u00e7lar\u0131n\u0131 bulu\u015fturuyor. A\u00e7\u0131k kaynak yaz\u0131l\u0131mlarla geli\u015ftirilen \u00f6rnekler, hesaplamal\u0131 sanat\u0131n kolektif do\u011fas\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken, geometriyi hem tarihsel hem \u00e7a\u011fda\u015f bir ifade alan\u0131 olarak yeniden konumland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Bu kitap, matemati\u011fin g\u00f6rsel potansiyelini ke\u015ffetmek isteyen herkes i\u00e7in ilham verici bir yol arkada\u015f\u0131 olma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Vah\u015fi Kapitalizm – \u015eirket Su\u00e7lar\u0131 El Alt\u0131ndan \u015eirket Kurtarmalar ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00d6l\u00fcm\u00fc
\n<\/strong>Grace Blakeley, \u00c7ev. Ali Karatay, Yap\u0131 Kredi Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 424 s.
\n<\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalizmi, e\u015fitsizli\u011fi k\u00f6r\u00fckleyen, demokrasiyi bo\u011fan ve elitleri zenginle\u015ftiren bir sistem mi? Bize kapitalizmin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve refah\u0131m\u0131z i\u00e7in gerekli oldu\u011fu g\u00fcvencesi verilmi\u015fken neden kurumsal g\u00fcc\u00fcn s\u0131n\u0131rs\u0131z oldu\u011fu bu \u00e7a\u011fda, \u00e7o\u011fumuz ay sonunu zor getiriyoruz? Ekonomi t\u00f6kezledi\u011finde, h\u00fck\u00fcmetler neden \u015firketleri ve hissedarlar\u0131 kurtar\u0131yor da s\u0131radan insanlar\u0131 kaderine terk ediyor? \u201cKapitalizm ko\u015fullar\u0131nda ya\u015famak demek, size serbest oldu\u011funuz s\u00f6ylense de \u00f6nceden planlanm\u0131\u015f bir ekonomide ya\u015famak demektir\u201d diyen ba\u015far\u0131l\u0131 gazeteci ve yazar Grace Blakeley, kitab\u0131nda bu sorular\u0131n etraf\u0131ndaki gizemi kald\u0131r\u0131yor. \u015eirketler, finans ve devletler aras\u0131ndaki tehlikeli ittifak\u0131 mercek alt\u0131na alarak bu \u201cvah\u015fi kapitalizm\u201din nas\u0131l i\u015fledi\u011fini ve neden herkesin zarar\u0131na oldu\u011funu \u00f6rneklerle anlat\u0131yor. Neoliberalizmin \u2018serbest piyasa\u2019 mant\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131, hem tarihe hem de g\u00fcncel olaylara dayanan, sars\u0131c\u0131 bir darbe. Blakeley\u2019nin arg\u00fcman\u0131 iyi ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, net ve y\u0131k\u0131c\u0131. En \u00f6nemlisi de umut, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeye dayal\u0131 bir yol haritas\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de M\u00fczik Politikas\u0131 ve \u00d6rg\u00fctlenmesi 1923 – 2023
\n<\/strong>Erol U\u011fra\u015f \u00d6\u00e7al, \u0130mge Kitabevi, 413 s.
\n<\/strong>M\u00fczi\u011fin, devlet ba\u015fta olmak \u00fczere farkl\u0131 iktidar bi\u00e7imleriyle kurdu\u011fu ili\u015fki her zaman ilgi uyand\u0131ran bir konu. Bundan yirmi be\u015f as\u0131r \u00f6nce dahi Do\u011fu\u2019da Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u2019un, Bat\u0131\u2019da Platon\u2019un eserlerinde devlet ve m\u00fczik ili\u015fkisine dair bilgiler bulunur. Devlet ve m\u00fczik ili\u015fkisi modern devletin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla yeni yeni boyutlar kazan\u0131r. Bu ili\u015fki giderek karma\u015f\u0131kla\u015f\u0131r ve devlet ile m\u00fczik aras\u0131nda yeni ili\u015fki sahalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Toplumsal d\u00fczeyde karma\u015f\u0131kla\u015fan ve yayg\u0131nla\u015fan bu ili\u015fkiler sosyoloji ba\u015fta olmak \u00fczere siyaset bilimi, m\u00fczikoloji hatta i\u015fletme alanlar\u0131nda incelemelere konu olur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fczik ve devlet ili\u015fkisinin politika ve \u00f6rg\u00fctlenme ile nas\u0131l kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 pek fazla irdelenmez. T\u00fcrkiye\u2019de M\u00fczik Politikas\u0131 ve \u00d6rg\u00fctlenmesi kitab\u0131, tam da bu noktaya odaklan\u0131yor. Cumhuriyet\u2019in y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda tamamlanan ara\u015ft\u0131rma, Cumhuriyet\u2019in ilk y\u00fcz y\u0131l\u0131nda devlet ile m\u00fczik aras\u0131ndaki ili\u015fkinin neden ve nas\u0131l kuruldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Neden sorusuna cevab\u0131, y\u00fcz y\u0131ll\u0131k zaman dilimini \u00fc\u00e7 ana d\u00f6neme ay\u0131rarak ve her bir d\u00f6nem i\u00e7in ayr\u0131 bir belirleyici neden bularak veriyor. Nas\u0131l sorusunun cevab\u0131na ise m\u00fczik devlet ili\u015fkisinin \u00f6rg\u00fctlenmesinin ve kurumsalla\u015fmas\u0131n\u0131n en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu on analiz birimi \u00fczerinden y\u00fcz y\u0131ll\u0131k bir takiple ula\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Sa\u011f\u0131n Kasveti – Otoriter Liderler ve \u00c7al\u0131nan \u0130syan
\n<\/strong>Zafer Y\u0131lmaz, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 206 s.
\n<\/strong>\u201cDonald Trump, Jair Bolsonaro, Viktor Orb\u00e1n gibi siyasi liderlerin kurma m\u00fccadelesi verdi\u011fi ve Tayyip Erdo\u011fan gibi siyasi liderlerin peki\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 siyasal rejimleri nas\u0131l tan\u0131mlamam\u0131z gerekiyor? Pop\u00fclizm ve otoriterizm kavram\u0131 bu olan biteni a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in bizlere yeterli bir \u00e7er\u00e7eve sunuyor mu? Benzersiz bir kriz d\u00f6neminden mi ge\u00e7iyoruz, yoksa olan biten kapitalizmin, modern devletin ve modern kitle toplumunun bitimsiz krizlerinin bir ba\u015fka g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc m\u00fc?\u201d Modern toplumun tarihin farkl\u0131 kesitlerinde birbirinden ay\u0131rt edilebilir krizler i\u00e7erisinden ge\u00e7ti\u011fini biliyoruz ve bug\u00fcnden geriye do\u011fru bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bunlar\u0131 \u00e7e\u015fitli analitik ara\u00e7larla anlamland\u0131rabiliyoruz. Fakat tarih akarken ya\u015fanan krizi tan\u0131mlaman\u0131n ve anlamland\u0131rman\u0131n bir hayli zor oldu\u011fu da a\u015fik\u00e2r. Bu nedenle cari krizin ne \u00fczerine temellendi\u011fi (iktisat, maneviyat, din, post-materyalizm vb.) ve toplumsal ya\u015fam\u0131 nas\u0131l bi\u00e7imlendirdi\u011fi canl\u0131 bir tart\u0131\u015fma olmaya devam ediyor. Zafer Y\u0131lmaz\u2019\u0131n Sa\u011f\u0131n Kasveti: Otoriter Liderler ve \u00c7al\u0131nan \u0130syan kitab\u0131, her \u015feyden \u00f6nce krizin tan\u0131mlanma bi\u00e7imlerine esasl\u0131 bir itiraz. Muar\u0131z\u0131n\u0131 da \u201cbozan\u201d, yani ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi de tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 sorunun bir par\u00e7as\u0131 k\u0131lan tuhaf krizler zaman\u0131n\u0131n tan\u0131mlay\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerini sergileyerek perspektif de\u011fi\u015fiminin zorunlulu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n

Tehlikeyi Unutma Afete Yakalanma
\n<\/strong>Haluk Eyido\u011fan, Hiperlink, 2025, 383 s.
\n<\/strong>Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00e7ok farkl\u0131 k\u0131talar\u0131nda ve b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan insanlar, bulunduklar\u0131 mekanlarda do\u011fa kaynakl\u0131 bir\u00e7ok olaydan etkilenirler. Bu olaylar bazen insan hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atacak bir d\u00fczeyde olabilmektedir. Deprem, tsunami, sel, tayfun, kurakl\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuk, heyelan, \u00e7\u0131\u011f vb. olaylar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve \u015fiddetine ba\u011fl\u0131 olarak afete d\u00f6n\u00fc\u015fmekte, can kayb\u0131na ve y\u0131k\u0131ma neden olmaktad\u0131r. Bulundu\u011fumuz mek\u00e2nlar\u0131n ne t\u00fcr tehlikeyle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131, ne t\u00fcr haz\u0131rl\u0131klar yap\u0131laca\u011f\u0131 ve ne t\u00fcr \u00f6nlemler alarak tehlikenin afete d\u00f6n\u00fc\u015fmeden bertaraf edilece\u011fi u\u011fra\u015f\u0131 insana d\u00fc\u015fmektedir. Do\u011fa kaynakl\u0131 tehlikelerin fark\u0131nda olundu\u011funda ve \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kay\u0131p risklerini azaltmak olanakl\u0131d\u0131r. \u201cTehlikeyi Unutma, Afete Yakalanma\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu kitapta T\u00fcrkiye\u2019nin bir ger\u00e7e\u011fi olan deprem tehlikesi ba\u015fta olmak \u00fczere do\u011fa kaynakl\u0131 tehlikelerin afete d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin engellenmesine y\u00f6nelik strateji ve eylemler ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6neriler \u00f6rneklerle sunulmu\u015ftur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Babam\u0131n Sand\u0131\u011f\u0131 Kemal Sinan \u00d6zmen, Bilgi Yay\u0131nevi Haziran 2025, 216 s. 1980 darbesinin da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bir ailenin en k\u00fc\u00e7\u00fck ve k\u0131r\u0131lgan par\u00e7as\u0131, \u00e7alkant\u0131lar\u0131n ortas\u0131nda kendini so\u011fuk bir okul pansiyonunda bulur. Sonra zaman sinsi bir \u00e7\u0131\u011f misali t\u00fcm ya\u015fananlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rter. Oysa Ozan\u2019\u0131n bir yan\u0131 hi\u00e7 mi hi\u00e7 b\u00fcy\u00fcmez; pencereden askeri ara\u00e7lar\u0131 endi\u015feyle izleyen, geceleri yatakhanede bilinmezlikler […]<\/p>\n","protected":false},"author":672,"featured_media":65594,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10225,38,513,510],"tags":[],"class_list":["post-65593","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-256-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t