{"id":65616,"date":"2025-08-02T10:17:05","date_gmt":"2025-08-02T07:17:05","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=65616"},"modified":"2025-08-02T10:19:05","modified_gmt":"2025-08-02T07:19:05","slug":"oncu-deprem-ve-ana-deprem-ikilisi-kamcatka-buyuk-depreminin-anatomisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/08\/02\/oncu-deprem-ve-ana-deprem-ikilisi-kamcatka-buyuk-depreminin-anatomisi","title":{"rendered":"\u00d6nc\u00fc deprem ve ana deprem ikilisi: Kam\u00e7atka b\u00fcy\u00fck depreminin anatomisi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Prof. Dr. Haluk Eyido\u011fan<\/strong><\/p>\n<p>20 Temmuz 2025 tarihinde Pasifik Okyanusu\u2019nun kuzeyinde yer alan K\u00fcril-Kam\u00e7atka Volkanik Yay\u0131 b\u00f6lgesinde, Kam\u00e7atka Yay\u0131 \u00fczerinde 20 Temmuz 2025 tarihinde 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir deprem ile ba\u015flayan ve 29 Temmuz 2025 tarihinde 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir depremle s\u00fcren yo\u011fun bir deprem etkinli\u011fi olu\u015ftu. Bu makale yaz\u0131l\u0131rken Kam\u00e7atka Yay\u0131 deprem etkinli\u011fi s\u00fcrmekteydi.<\/p>\n<p>Pasifik Okyanusal Levhas\u0131\u2019n\u0131n do\u011fusunda Kuzey ve G\u00fcney Amerika k\u0131talar\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 ve bat\u0131da Asya K\u0131tas\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131 boyunca her y\u0131l \u00e7ok say\u0131da b\u00fcy\u00fck depremler ya\u015fanmaktad\u0131r (\u015eekil 1, USGS, 2025a). Pasifik okyanusu alt\u0131ndaki yerkabu\u011funun \u00e7evresindeki k\u0131talar\u0131n alt\u0131na do\u011fru dalma-batma hareketi nedeniyle zaman zaman b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 9.5\u2019a varan b\u00fcy\u00fck depremler olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Pasifik Okyanusal Levhas\u0131\u2019n\u0131n h\u0131z\u0131 baz\u0131 b\u00f6lgelerde y\u0131lda 80 mm&#8217;ye ula\u015fmaktad\u0131r. Bu okyanusal levhan\u0131n k\u0131talardaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 yerk\u00fcremizin en canl\u0131 volkanlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmakta ve depremselli\u011fi en y\u00fcksek mek\u00e2nlar\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Levha k\u0131y\u0131lar\u0131, y\u00fcksek depremselli\u011fi ve volkan p\u00fcsk\u00fcrmeleri nedeniyle \u201cate\u015f \u00e7emberi\u201d olarak da adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (\u015eekil 1).<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-65617\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1.png 731w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1-300x289.png 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1-437x420.png 437w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1-640x615.png 640w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1-681x655.png 681w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-1-600x577.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>Kam\u00e7atka Volkanik Yay\u0131<br \/>\n<\/strong>Japonya&#8217;n\u0131n kuzeyindeki Hokkaido adas\u0131n\u0131n do\u011fusundan ba\u015flayan K\u00fcril ve Kam\u00e7atka Volkanik Yay\u0131, Pasifik k\u0131y\u0131s\u0131 boyunca yakla\u015f\u0131k 2.100 km uzunlukta bir volkanik ada yay\u0131 yap\u0131s\u0131 olu\u015fturur. Bu ada yay\u0131 ve Rusya&#8217;n\u0131n Commander (Komutan) Adalar\u0131&#8217;n\u0131n g\u00fcneyindeki Aleutian Yay\u0131 ile kesi\u015fti\u011fi noktada son bulur \u015eekil 2). Pasifik Okyanusu alt\u0131nda uzanan Pasifik Okyanusal Kabu\u011fu, Kam\u00e7atka b\u00f6lgesi civar\u0131nda kuzeybat\u0131ya do\u011fru y\u0131lda 79 mm h\u0131zla hareket etmekte ve K\u00fcril-Kam\u00e7atka volkanik yaylar\u0131 \u00f6n\u00fcnden yerkabu\u011fu alt\u0131ndaki ergimi\u015f manto katman\u0131na do\u011fru dalmaktad\u0131r (\u015eekil 2).<\/p>\n<p>K\u00fcril-Kam\u00e7atka Yay\u0131 b\u00f6lgesi, Pasifik Okyanusal Levhas\u0131 \u00e7evresinde \u00e7ok s\u0131k rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fcksek deprem etkinlik alanlar\u0131ndan yaln\u0131zca biridir.<\/p>\n<p>Yerkabu\u011funun alt\u0131nda hareket eden s\u0131cak manto ak\u0131mlar\u0131 (konveksiyon ak\u0131mlar\u0131), \u00fcst\u00fcnde y\u00fczen Pasifik Okyanusal Levhas\u0131\u2019n\u0131n hem Asya Levhas\u0131\u2019n\u0131n do\u011fu k\u0131y\u0131lar\u0131ndan ve hem de Kuzey ve G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n bat\u0131 k\u0131y\u0131lar\u0131ndan manto\u2019ya dalmas\u0131na neden olur. Bu dalma-batma ku\u015faklar\u0131 baz\u0131 yerlerde manto i\u00e7erisinde 800 km\u2019ye kadar inerler. B\u00f6yle yerlerde derin depremler olur.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-65618\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-2-e1754118687749.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"301\" \/><\/p>\n<p><strong>20 Temmuz 2025 depremi (7.4) ve 29 Temmuz 2025 depremi (8.8) etkinli\u011finin anatomisi<br \/>\n<\/strong>Kam\u00e7atka Yay\u0131 \u00fczerinde 29 Temmuz 2025 tarihinde 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem \u00f6ncesi 20 Temmuz\u2019da 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir deprem olmu\u015ftur. Bu iki b\u00fcy\u00fck deprem olu\u015fumunun nedeni, b\u00f6lgede daha \u00f6nce olmu\u015f \u00e7ok say\u0131da b\u00fcy\u00fck depremleri olu\u015fturan Pasifik Okyanusal Levhas\u0131\u2019n\u0131n Kam\u00e7atka Volkanik Yay\u0131 boyunca yerk\u00fcrenin i\u00e7erisine dalmas\u0131d\u0131r. Pasifik Okyanusal Levhas\u0131\u2019n\u0131n hareketi gelecekte de s\u00fcrecektir ve bu t\u00fcr depremler ne ilk ne de son olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>20 Temmuz 2025 tarihinde 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremle ba\u015flayan deprem etkinli\u011fi ile 29 Temmuz 2025\u2019de 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem etkinli\u011finde yer alan ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 4.0 ve daha fazla olan depremlerin zamanda ve mek\u00e2nda da\u011f\u0131l\u0131m \u00f6zelliklerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda (\u015eekil 3 ve \u015eekil 4), deprembilim (sismoloji) a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilgin\u00e7 bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>USGS (2025 a, b) veri taban\u0131ndan al\u0131nan deprem b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerinin zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fim grafi\u011findeki (\u015eekil 3) depremselli\u011fin \u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc, 20 Temmuz 2025 tarihindeki 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremin bir \u00f6nc\u00fc deprem oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki ilk deprem bir ana deprem gibi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve yaratt\u0131\u011f\u0131 art\u00e7\u0131 depremler 9 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7erisinde azalarak s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu depremden 9 g\u00fcn sonra 29 Temmuz 2025\u2019de 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem daha olunca bu son deprem bir ana deprem niteli\u011fi kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki ilk depremin bir \u00f6nc\u00fc deprem oldu\u011funu ve bir sonraki 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremin habercisi olabilece\u011fini \u00f6nceden bilmek, deprembilimin bug\u00fcn geldi\u011fi geli\u015fmi\u015f d\u00fczeye ra\u011fmen halen ba\u015far\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu konuda spek\u00fclasyonlara s\u0131k\u00e7a rastlanmaktad\u0131r.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-65619\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-3-e1754118723726.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"343\" \/><\/p>\n<p>\u015eekil 3\u2019te verilen zaman ve deprem b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015fim grafi\u011findeki depremlerin harita \u00fczerinde mek\u00e2nsal da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 incelendi\u011finde, daha ilgin\u00e7 bir durum ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 20-29 Temmuz aras\u0131nda olu\u015fan deprem etkinli\u011fi 100 km uzunlukta bir alanda yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (\u015eekil 4a). 29 Temmuz 2025\u2019de olan 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki deprem, 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremin d\u0131\u015f merkezinin \u00e7ok yak\u0131n\u0131nda ve g\u00fcneyinde yer alm\u0131\u015f ve art\u00e7\u0131 depremleri g\u00fcneybat\u0131ya do\u011fru Kam\u00e7atka Yay\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerinde 500 km uzunlukta bir alana yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (\u015eekil 4b, c).<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-65620\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-4-e1754118767559.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"173\" \/><\/p>\n<p>\u015eekil 3 ve \u015eekil 4 bir arada de\u011ferlendirildi\u011finde, 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremin, g\u00fcney bat\u0131s\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu sismik gerilme y\u00fck\u00fcn\u00fc Kam\u00e7atka Yay\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcneybat\u0131s\u0131ndaki faya aktararak, orada biriken sismik gerilmeyi artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremi tetiklemi\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-65621\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-5a-e1754118809658.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"280\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-65622\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Sekil-5b-e1754118849261.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"277\" \/><\/p>\n<p>USGS (2025c) in hesaplar\u0131na g\u00f6re 20 Temmuz 2025\u2019deki 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00f6nc\u00fc depremin olu\u015fturdu\u011fu fay\u0131n boyu 70 km, derinli\u011fi ise 33 km\u2019dir (\u015eekil 5a). Faylanma 20 saniye s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fay\u0131n \u00fczerinde olu\u015fan maksimum kayma (at\u0131m) 3.0 m civar\u0131ndad\u0131r. Maksimum kayma hareketi 25 km derinlikte olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu fay hareketinden 9 g\u00fcn sonra, 29 Temmuz 2025\u2019de olan 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremde olu\u015fan fay\u0131n boyu 700 km, yer i\u00e7erisindeki eni ise 70 km\u2019dir (\u015eekil 5b). Fay\u0131n \u00fczerinde olu\u015fan maksimum kayma (at\u0131m) de\u011feri 10 m civar\u0131ndad\u0131r. Maksimum kayma hareketi 20 km derinliktedir. Faylanma s\u00fcresi 220 s olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Her iki depremin de odak mekanizmas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri, Kam\u00e7atka Yay\u0131 civar\u0131nda kuzey-kuzeybat\u0131 y\u00f6n\u00fcnde hareket eden Pasifik Okyanusal Levhas\u0131\u2019n\u0131n Kam\u00e7atka Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131na dalma etkinli\u011fini g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Levhan\u0131n dal\u0131\u015f hareketindeki kayma de\u011ferinin 20 Temmuz 2025\u2019deki 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00f6nc\u00fc depremde 25 km derinlikte 3 m, 29 Temmuz 2025\u2019deki 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremde ise kayma de\u011ferinin 20 km derinlikte 10 m oldu\u011fu hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r (USGS, 2025b).<\/p>\n<p><strong>KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n<p>1) Kaviani, A., Rumpker, G., Sens-Schonfelder, C., Komeazi, A. and Shapiro, N., 2024. Toroidal mantle flow beneath the NE termination of the Kuril\u2013Kamchatka subduction zone from seismic anisotropy, Geophys. J. Int. (2024) 237, 364\u2013377<\/p>\n<p>2) USGS, 2025a. https:\/\/earthquake.usgs.gov\/earthquakes\/map\/?currentFeatureId=us6000qw60&amp;extent=-76.18505,73.48033&amp;extent=75.93083,368.44127&amp;range=search&amp;baseLayer=satellite&amp;timeZone=utc&amp;search=%7B%22name%22:%22Search%20Results%22,%22params%22:%7B%22starttime%22:%221900-01-01%2000:00:00%22,%22endtime%22:%222025-07-31%2023:59:59%22,%22minmagnitude%22:8,%22maxmagnitude%22:10,%22orderby%22:%22time%22%7D%7D<\/p>\n<p>3) USGS, 2025b, 29 Temmuz 2025 Kam\u00e7atka Depremi. https:\/\/earthquake.usgs.gov\/earthquakes\/eventpage\/us6000qw60\/executive<\/p>\n<p>4) USGS, 2025c. https:\/\/earthquake.usgs.gov\/earthquakes\/eventpage\/us6000qw60\/finite-fault<\/p>\n<p>5) Wikipedia, 2025. https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Kuril Kamchatka_Trench#:~:text=At%20the%20Kuril Kamchatka%20Trench,yr%20at%20the%20southern%20end.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Haluk Eyido\u011fan 20 Temmuz 2025 tarihinde Pasifik Okyanusu\u2019nun kuzeyinde yer alan K\u00fcril-Kam\u00e7atka Volkanik Yay\u0131 b\u00f6lgesinde, Kam\u00e7atka Yay\u0131 \u00fczerinde 20 Temmuz 2025 tarihinde 7.4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir deprem ile ba\u015flayan ve 29 Temmuz 2025 tarihinde 8.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir depremle s\u00fcren yo\u011fun bir deprem etkinli\u011fi olu\u015ftu. Bu makale yaz\u0131l\u0131rken Kam\u00e7atka Yay\u0131 deprem etkinli\u011fi s\u00fcrmekteydi. Pasifik Okyanusal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1575,"featured_media":65623,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[691,5479,10254,10255],"class_list":["post-65616","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-deprem","tag-haluk-eyidogan","tag-kamcatka","tag-kamcatka-depremi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1575"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65616"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65616\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65623"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}