{"id":65681,"date":"2025-08-22T09:34:40","date_gmt":"2025-08-22T06:34:40","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=65681"},"modified":"2025-08-22T09:34:40","modified_gmt":"2025-08-22T06:34:40","slug":"buyuk-sorunlar-kucuk-politikalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/08\/22\/buyuk-sorunlar-kucuk-politikalar","title":{"rendered":"B\u00fcy\u00fck sorunlar, k\u00fc\u00e7\u00fck politikalar"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7ok boyutlu sosyo-ekonomik kriz ve toplumsal \u00e7eli\u015fkilerin derinli\u011fi ile siyaset sahnesindeki politik m\u00fccadelenin \u00e7er\u00e7evesi \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor.<\/p>\n

Muhalefet h\u00e2l\u00e2 sorunu bir \u201ciktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi\u201d olarak g\u00f6r\u00fcyor ve sand\u0131\u011f\u0131 i\u015faret ediyor: AKP iktidar\u0131 yap\u0131lacak ilk se\u00e7imlerde devrilecektir ve \u201ceski g\u00fczel g\u00fcnlere d\u00f6n\u00fclecek\u201d, \u201cher \u015fey \u00e7ok g\u00fczel olacakt\u0131r\u201d.<\/p>\n

Muhalefetin ufku bu kadar. Peki, toplumun, hen\u00fcz politik form\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 ve s\u00f6zc\u00fcs\u00fcn\u00fc bulamam\u0131\u015f ama i\u00e7ten i\u00e7e hissedilen ufku bu mudur? Bu iki ufuk \u00e7ak\u0131\u015fm\u0131yor ve b\u00f6yle giderse aralar\u0131ndaki a\u00e7\u0131 giderek b\u00fcy\u00fcyecektir.<\/p>\n

Bunu, muhalefetin Cumhur \u0130ttifak\u0131 bile\u015fenleri aras\u0131ndaki \u00e7atlaklara gere\u011finden fazla bel ba\u011flamas\u0131ndan ve g\u00fcn\u00fcn birinde Bah\u00e7eli\u2019nin \u00fclkeyi se\u00e7imlere g\u00f6t\u00fcrece\u011fini sanmas\u0131ndan da anlayabiliyoruz. Bah\u00e7eli-\u00d6calan-Erdo\u011fan \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn K\u00fcrt sorununu \u00e7\u00f6zece\u011fine inan\u0131lmas\u0131ndan da\u2026 Derin sorunlar\u0131 kavrayamayan k\u00fc\u00e7\u00fck politikalar bunlar.<\/p>\n

***<\/p>\n

Oysa gelinen noktada, T\u00fcrkiye toplumunun harc\u0131, T\u00fcrkiye devletinin temelleri, kurulu\u015f ilkeleri, toplumsal de\u011ferler, toplum s\u00f6zle\u015fmesi -bir politik s\u00f6ylem olarak de\u011fil, toplumsal bir olgu olarak<\/strong>– bulan\u0131kla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve tart\u0131\u015fma konusudur art\u0131k. Sorun bu denli derindir.<\/p>\n

Bir \u00f6rnek vermek gerekirse, basit bir soru soral\u0131m ve d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Bug\u00fcn, imk\u00e2n bulsa, yurtd\u0131\u015f\u0131na gitmek isteyen gen\u00e7lerin (asl\u0131nda sadece gen\u00e7ler de de\u011fil) oran\u0131 ne kadard\u0131r? \u0130mk\u00e2n bulanlar\u0131n hemen hepsinin gitmesinden veya gitmeye haz\u0131rlanmas\u0131ndan bu oran tahmin edilebilir (Kald\u0131 ki, imk\u00e2n bulunamamas\u0131 ayr\u0131ca bir b\u00fcy\u00fck sorundur). \u201cYurtd\u0131\u015f\u0131na kapa\u011f\u0131 atmak\u201d, bir bi\u00e7imde imk\u00e2n\u0131 olanlar aras\u0131nda \u201ctek umut\u201d haline gelmi\u015ftir bug\u00fcn.<\/p>\n

\u0130stedi\u011finiz kadar \u201culusu, devleti tart\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131z\u201d deyin, bu \u00f6rnekteki oran, toplum i\u00e7inde -form\u00fcle edilmese de- bu kavramlar\u0131n yo\u011fun olarak tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Daha do\u011frusu tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k \u0131rgalanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n

Yine ayn\u0131 konuda bir soru daha soral\u0131m ve d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Yurtd\u0131\u015f\u0131na kapa\u011f\u0131 atma imk\u00e2n\u0131 bulamayan gen\u00e7ler (ki, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funluktur) ne yapmaktad\u0131rlar? Bu d\u00fczenden, bu devletten ve bir g\u00fcn i\u015flerin d\u00fczelece\u011finden, ebeveynlerinden daha iyi ya\u015fayacaklar\u0131ndan umutlar\u0131 var m\u0131d\u0131r, kalm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? \u00dclke i\u00e7inde \u201cd\u00fczen i\u00e7i\u201d bir gelecek veya devrimci bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f g\u00f6remeyen gen\u00e7ler hangi yollar\u0131 denemek zorunda kalacaklard\u0131r? Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u015fimdilik eski birikimleri (buna cumhuriyetin t\u00fckenmek \u00fczere olan kazan\u0131mlar\u0131 da diyebiliriz) yiyorlar; peki, o da bitti\u011finde? Bu durumda nas\u0131l bir toplum olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hissedebiliyor muyuz; bunun belirtilerini g\u00f6rebiliyor muyuz? Mattia Ahmet Minguzzi yavrumuzun ailesi hepimizden daha iyi hissediyor ve g\u00f6r\u00fcyor olmal\u0131.<\/p>\n

Sadece bu \u00f6rnekler bile sorunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, derinli\u011fini ve yap\u0131sall\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. K\u00fcrt sorunundan veya T\u00fcrk sorunundan \u00f6te bir \u201cT\u00fcrkiye sorunu\u201d ya\u015famaktay\u0131z bug\u00fcn. Hangi milliyetten olursak olal\u0131m, b\u00fct\u00fcn bir toplum olarak varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015fma konusudur ne yaz\u0131k ki\u2026<\/p>\n

23 y\u0131ll\u0131k Siyasal \u0130slam iktidar\u0131 bu noktaya gelinmesinin sorumlular\u0131ndan biri. Peki, mevcut muhalefetin bu derinlikteki sorunlara ili\u015fkin bir yol haritas\u0131 var m\u0131?<\/p>\n

***<\/p>\n

B\u00f6yle bir yol haritas\u0131 geli\u015ftirmek ve uygulamaya sokmak i\u00e7in devrimci ve sosyalist olmak gerekir. Ama en az 60 y\u0131ld\u0131r yurtseverleri, devrimcileri ve sosyalistleriyle sava\u015fm\u0131\u015f ve onlar\u0131 ezmeye, yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f bir \u00fclkedir T\u00fcrkiye.<\/p>\n

68 ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n devrimci-yurtsever gen\u00e7lik \u00f6nderlerini fiziken yok etti bu devlet. Yetmedi, bu devrimcili\u011fi ve yurtseverli\u011fi ye\u015ferten topra\u011f\u0131 da yok etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbecileri. \u00dclkenin en donan\u0131ml\u0131 evlatlar\u0131n\u0131, y\u00fczlerce ayd\u0131n\u0131n\u0131 faili me\u00e7hullere kurban verdi bu toplum. O d\u00f6nemlerin gericileri, fa\u015fistleri iktidardad\u0131r bug\u00fcn. Ve gelinen nokta ortadad\u0131r. Solu ve toplumsal \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ezilmi\u015f bir \u00fclkenin, varl\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lan bir \u00fclke olmak anlam\u0131na geldi\u011fini somut olarak ya\u015f\u0131yoruz bug\u00fcn. B\u00f6yle yap\u0131sal sorunlara, konuya devrimci bir tarzda yakla\u015fan, k\u00f6kl\u00fc ve devrimci se\u00e7enekler \u00fcreten odaklar \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilir ancak. Fakat ne yaz\u0131k ki, yeniden yaratmak zorunday\u0131z bu oda\u011f\u0131, yeniden \u00f6rmeliyiz bu devrimci \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131. Sadece eme\u011fin hakk\u0131n\u0131 almak i\u00e7in de\u011fil, \u00fclkeyi de kurtarmak ve bir toplum olarak kalabilmek i\u00e7in\u2026<\/p>\n

***<\/p>\n

Bir ba\u015fka \u00f6rnek \u00fczerinden tart\u0131\u015fal\u0131m. Bug\u00fcn \u00fclkemizde ya\u015fanan derin yoksullu\u011fa, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizli\u011fe ve i\u015fsizli\u011fe nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilebilir? Asgari \u00fccreti, emekli maa\u015flar\u0131n\u0131, memur maa\u015flar\u0131n\u0131 birka\u00e7 kuru\u015f art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak m\u0131? Yani dilenerek mi? Emek\u00e7iler ve emekliler bug\u00fcn bu ama\u00e7la m\u00fccadele ediyorlar; k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fim san\u0131lmas\u0131n. Ama \u00e7\u00f6z\u00fcm bu mu? Yoksa \u00fclkedeki gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na ve m\u00fclkiyet ili\u015fkilerine radikal bir m\u00fcdahaleyle mi \u00e7\u00f6z\u00fclebilir bu sorun? Zenginden al\u0131p yoksula vermek tek \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil midir? Sadece emek\u00e7iye hakk\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in de\u011fil, \u00fclkeyi ve toplumu da kurtarmak i\u00e7in\u2026<\/p>\n

Bir toplum (ulus) i\u00e7inde zengin-yoksul, emek-sermaye \u00e7eli\u015fkisi makul d\u00fczeylerde tutulamaz ve giderek keskinle\u015firse, o toplum (ulus) toplum (ulus) olarak kalamaz. Toplum (ulus) yeniden in\u015fa edilmek isteniyorsa bu \u00e7eli\u015fkiler yoksullar ve emek lehine \u00e7\u00f6z\u00fclmek zorundad\u0131r. Bunu beceremeyen, emek\u00e7isi \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmayan ve siyaset sahnesinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde temsil edilemeyen toplumlar (uluslar) da\u011f\u0131l\u0131r.<\/p>\n

***<\/p>\n

Fazla uzatmayal\u0131m. \u201c\u00dclke\u201d, \u201culus\u201d, \u201cdevlet\u201d ve \u201ctoplum\u201d kavramlar\u0131 tart\u0131\u015fma konusudur bug\u00fcn. Mevcut siyaset sahnesini i\u015fgal edenler bu durumu g\u00f6rmeyebilir veya g\u00f6rmek istemeyebilirler, ama bu bir toplumsal olgudur. Demek ki, yeni bir \u00fclke, yeni bir devlet, yeni bir ulus, yeni bir toplum, yeni bir cumhuriyet olu\u015fturmak zorunday\u0131z. San\u0131r\u0131m bu yap\u0131sal derinli\u011fi, iktidar, muhalefete g\u00f6re daha iyi kavr\u0131yor. Kendi devletini, ulusunu, toplumunu (daha do\u011frusu \u00fcmmetini) \u0131srarla ve her yola ba\u015fvurarak, toplumsal muhalefeti ezerek yaratmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Do\u011fal olarak T\u00fcrkiye\u2019nin modernite birikimi ile kafa kafaya geliyor. Bu birikimi alt etmesi \u00e7ok zor; ama toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalara, \u00e7\u00fcr\u00fcmeye ve da\u011f\u0131lmaya yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Toplumu, devleti ve ulusu tart\u0131\u015fma konusu haline getiren \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f iktidarlar, muhalefet ederek y\u0131k\u0131lmazlar. \u0130ktidar perspektifiyle, bir iktidar \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctleyerek, alternatif bir iktidar oda\u011f\u0131 yaratarak (k\u0131saca devrimci bir y\u00f6ntemle) y\u0131k\u0131labilirler. Ge\u00e7mi\u015fteki b\u00fct\u00fcn toplumsal devrimleri, en ba\u015fta da kendi cumhuriyet devrimimizi incelersek bu genel ilkeyi \u00e7\u0131karabiliriz.<\/p>\n

Toplumsal, ulusal, y\u00f6netimsel \u00e7\u00fcr\u00fcme ve da\u011f\u0131lma, bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f belirtisidir. Ama ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda devrim belirtisi. 100 y\u0131l \u00f6nce, daha da vahim ko\u015fullarda Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 biliyoruz. Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019ni yaratanlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 da\u2026<\/p>\n

T\u00fcrkiye, b\u00f6yle bir iktidar hareketini yaratacak \u00f6nc\u00fclerini \u00e7\u0131karabilecek toplumsal birikime sahiptir.<\/p>\n

\u00d6ncelikle \u201cT\u00fcrkiye sorununu\u201d nas\u0131l \u00e7\u00f6zece\u011fimizi belirlemeliyiz. \u201cK\u00fcrt sorunu\u201d, \u201cT\u00fcrk sorunu\u201d gibi meseleler buna ba\u011fl\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7ok boyutlu sosyo-ekonomik kriz ve toplumsal \u00e7eli\u015fkilerin derinli\u011fi ile siyaset sahnesindeki politik m\u00fccadelenin \u00e7er\u00e7evesi \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyor. Muhalefet h\u00e2l\u00e2 sorunu bir \u201ciktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi\u201d olarak g\u00f6r\u00fcyor ve sand\u0131\u011f\u0131 i\u015faret ediyor: AKP iktidar\u0131 yap\u0131lacak ilk se\u00e7imlerde devrilecektir ve \u201ceski g\u00fczel g\u00fcnlere d\u00f6n\u00fclecek\u201d, \u201cher \u015fey \u00e7ok g\u00fczel olacakt\u0131r\u201d. Muhalefetin ufku bu kadar. Peki, toplumun, hen\u00fcz […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":65682,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[10260,9531,5247,10261],"class_list":["post-65681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-buyuk-sorunlar","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-kucuk-politikalar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65681\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}