{"id":65898,"date":"2025-09-26T09:52:24","date_gmt":"2025-09-26T06:52:24","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=65898"},"modified":"2025-09-26T09:52:24","modified_gmt":"2025-09-26T06:52:24","slug":"yeni-lutuf-arayislari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/09\/26\/yeni-lutuf-arayislari","title":{"rendered":"Yeni \u2018l\u00fctuf\u2019 aray\u0131\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

AKP, kurulduktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra iktidara gelmi\u015f, muhalefet bilmeyen, rejim de\u011fi\u015ftirmi\u015f, devleti \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ele ge\u00e7irmi\u015f bir parti. \u0130ktidar varsa AKP ve Erdo\u011fan var, iktidar yoksa onlar da yok. B\u00f6yle bir partinin ve liderinin, hele ortada bu kadar su\u00e7 varken, \u201ciktidar\u0131n\u0131 koruma sendromuna\u201d tutulmas\u0131 gayet do\u011fal. \u00d6zellikle son yerel se\u00e7imlerde al\u0131nan sonu\u00e7lar, y\u0131llar sonra ikinci parti durumuna d\u00fc\u015fmesi, AKP iktidar\u0131n\u0131 bu sendromun girdab\u0131na \u00e7ekti. Son iki y\u0131ld\u0131r AKP\u2019nin b\u00fct\u00fcn politikalar\u0131na y\u00f6n veren temel g\u00fcd\u00fc, ne pahas\u0131na olursa olsun iktidar\u0131 kaybetmemek oldu.<\/p>\n

Ama as\u0131l ger\u00e7ek \u015fu ki, AKP-Erdo\u011fan halk\u0131 kaybetti ve bir daha geri kazanmas\u0131 da olanakl\u0131 g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Hangi rejim olursa olsun halk\u0131 kaybedenin iktidar\u0131 da kaybedece\u011fi tarihsel ger\u00e7e\u011fi ile AKP\u2019nin iktidar zorunlulu\u011fu aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki hem Saray \u00e7evresinde giderek yo\u011funla\u015fan bir gerilime neden oluyor hem de ister istemez bir me\u015fruiyet sorunu yarat\u0131yor.<\/p>\n

AKP, \u00e7\u00f6z\u00fclemez bir \u00e7eli\u015fkiyi \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak g\u00fcndeme soktu\u011fu uygulamalar ve izledi\u011fi politikalar bu \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u201d daha da netle\u015fmesine yol a\u00e7\u0131yor. \u0130ktidar son d\u00f6nemde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc iki temel politikada da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131; halk\u0131 ikna edemedi\u011fi gibi daha da kaybetti. Bunlardan birincisi, iktidar\u0131 i\u00e7in as\u0131l tehdit olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc CHP\u2019ye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar; ikincisi de \u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d slogan\u0131yla ba\u015flayan ama ne kadar \u00e7ok boyutlu ve may\u0131nl\u0131 bir yol oldu\u011fu k\u0131sa s\u00fcrede ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcreci.<\/p>\n

Kan\u0131mca AKP, CHP\u2019ye y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n d\u00fc\u011fmesine basarken bir hesap hatas\u0131 yapt\u0131. CHP ile bir bilek g\u00fcre\u015fine girece\u011fini ve devlet olanaklar\u0131n\u0131 kullanarak bu g\u00fcre\u015fi kazanaca\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131. Ama devreye halk girdi. Saraya s\u0131k\u0131\u015fan ve toplum ile ba\u011flar\u0131 zay\u0131flayan her iktidar\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc hatad\u0131r bu: halk\u0131n denkleme dahil olabilece\u011fini kestirememek.<\/p>\n

Oysa devlet-halk ili\u015fkileri konusunun \u00fcstad\u0131 Machiavelli, 500 y\u0131l \u00f6ncesinden t\u00fcm h\u00fck\u00fcmdarlara \u015fu basit ama temel uyar\u0131y\u0131 yapar: B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc halktan almak: i\u015fte her iktidar\u0131n, kendisini en k\u0131sa zamanda ger\u00e7ekle\u015ftirmekle g\u00f6revli saymas\u0131 gereken gaye budur. Devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn halk \u00fczerinde kullan\u0131lmas\u0131 durumunda -ondan kaynaklanacak yerde-, art\u0131k g\u00fc\u00e7ten de\u011fil zaaftan s\u00f6z edilebilir.<\/p>\n

AKP, sadece CHP ile de\u011fil halk ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Bunu hesap edemedi. Halk ile \u00e7at\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar yenilebilir, ama halk yenilemez. Halk ile sava\u015fan \u00f6n\u00fcnde sonunda kaybeder. Halk ikna edilmelidir, ba\u015fka bir \u00e7are yoktur ve bu, sadece zor yoluyla yap\u0131lamaz. Salt zor ile r\u0131za \u00fcretme \u00e7abas\u0131, bir iktidar i\u00e7in sonun ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Kendi kendini kand\u0131rmad\u0131r. Zor ile \u00fcretilen r\u0131za bumerang gibidir; sonunda gelir zorun sahibini vurur.<\/p>\n

AKP bu basit ger\u00e7e\u011fe toslam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Peki, iktidar\u0131n bu yoldan geri d\u00f6nme olana\u011f\u0131 var m\u0131? Devlet ve iktidar i\u00e7indeki baz\u0131 kesimlerin b\u00f6yle bir politika de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 arzulad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Fakat Saray\u2019\u0131n b\u00f6yle bir manevra potansiyelinin kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum. Baz\u0131 kesimler fren yaparak s\u0131y\u0131rabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler ama bu sald\u0131rgan politikan\u0131n as\u0131l sahipleri i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fc\u015f yolu t\u0131kal\u0131d\u0131r; fren yapmak onlar i\u00e7in \u00e7ok riskli olabilir, araban\u0131n devrilmesine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla bir f\u0131rsat \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 Allah\u2019tan umarak (15 Temmuz gibi bir l\u00fctuf!) doludizgin devam edecekler gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u0130stanbul\u2019dakine benzer bir operasyonun Ankara Belediyesine ve Mansur Yava\u015f\u2019a da yap\u0131lmas\u0131, CHP genel ba\u015fkan\u0131n\u0131n ve baz\u0131 y\u00f6neticilerinin dokunulmazl\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131larak i\u00e7eri t\u0131k\u0131lmas\u0131, CHP\u2019yi kapatma vb. giri\u015fimler\u2026 Ama b\u00f6ylesi giri\u015fimler yukar\u0131da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z antagonist \u00e7eli\u015fkiyi \u00e7ok daha keskinle\u015ftirecek, iktidar \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r. Fren yapma riskini alamayanlar, duvara toslama riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacakt\u0131r.<\/p>\n

***<\/p>\n

Peki, yeni bir \u201cl\u00fctuf\u201d gelir mi? L\u00fctuflar\u0131n Allah\u2019tan gelmedi\u011fini herkes biliyor. Ama belki Trump\u2019tan gelebilir!<\/p>\n

Tom Barrack denen adam, Erdo\u011fan-Trump g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden bir g\u00fcn \u00f6nce \u015f\u00f6yle bir laf etti: \u201cBa\u015fkan\u0131m\u0131z \u2018Bundan b\u0131kt\u0131m, ili\u015fkiler d\u00fczeyinde c\u00fcretk\u00e2r bir ad\u0131m atal\u0131m ve ihtiyac\u0131 olan\u0131 verelim\u2019 dedi. \u2018Tamam say\u0131n ba\u015fkan, neye ihtiyac\u0131 var?\u2019 diye sordu\u011fumda \u2018me\u015fruiyet\u2019 dedi. \u2018\u00c7ok ak\u0131ll\u0131 biri. Mesele s\u0131n\u0131rlar, S-400 ya da F-16’lar de\u011fil. Mesele me\u015fruiyet.\u2019\u201d<\/p>\n

Demek ki Erdo\u011fan\u2019\u0131n as\u0131l istedi\u011fi \u201cme\u015fruiyet\u201d imi\u015f ve Trump da bunu ona verecek. Bu s\u00f6ylemin ne kadar a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 oldu\u011funu, kuyru\u011fun ne denli kapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kenara koyuyorum. Adamlar iktidar\u0131n zaaf\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015flar ve T\u00fcrkiye\u2019de kaybedilen me\u015fruiyeti Ortado\u011fu\u2019da l\u00fctfedeceklerini a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorlar.<\/p>\n

Neyin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda? Halk nezdinde kaybedilen me\u015fruiyet nas\u0131l kazan\u0131lacak? Barrack ekliyor: \u201cTrump ve Erdo\u011fan \u00e7ok \u015fey ba\u015farabilir. B\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6receksiniz.\u201d<\/p>\n

T\u00fcrkiye, Erdo\u011fan\u2019\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u201cme\u015fruiyet\u201d u\u011fruna Ortado\u011fu\u2019da \u00e7ok tehlikeli girdaplara \u00e7ekilebilir. Muhalefet, \u201cme\u015fruiyet milletten, halktan al\u0131n\u0131r\u201d gibi kuramsal ele\u015ftirilerle yetinmeyip, yine toplumsal hareketi g\u00fcndeme sokarak bu tehlikeli \u201cme\u015fruiyet giri\u015fimine\u201d kar\u015f\u0131 koymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

NOT: Bu arada Devlet Bah\u00e7eli de yine ilgin\u00e7 s\u00f6ylemlerde bulunmaya ba\u015flad\u0131. \u201cTR\u00c7 ittifak\u0131\u201d ve \u201cKud\u00fcs Pakt\u0131\u201d gibi\u2026 Bu s\u00f6ylemlere \u201canti-emperyalizm\u201d atfetmek safl\u0131k olur. Bo\u015f laf olarak g\u00f6r\u00fcp dikkate almamak da yanl\u0131\u015f olur. Kan\u0131mca Bah\u00e7eli de bir \u201cl\u00fctuf\u201d ve \u201cme\u015fruiyet\u201d pe\u015finde. \u0130\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 d\u0131\u015f \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kararak bast\u0131rmak otoriter rejimlerin kadim bir takti\u011fi. Uyan\u0131k olunmal\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu AKP, kurulduktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra iktidara gelmi\u015f, muhalefet bilmeyen, rejim de\u011fi\u015ftirmi\u015f, devleti \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ele ge\u00e7irmi\u015f bir parti. \u0130ktidar varsa AKP ve Erdo\u011fan var, iktidar yoksa onlar da yok. B\u00f6yle bir partinin ve liderinin, hele ortada bu kadar su\u00e7 varken, \u201ciktidar\u0131n\u0131 koruma sendromuna\u201d tutulmas\u0131 gayet do\u011fal. \u00d6zellikle son yerel se\u00e7imlerde al\u0131nan sonu\u00e7lar, […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":65899,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[5247,536,10297],"class_list":["post-65898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-siyaset","tag-trump-erdogan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t