{"id":66262,"date":"2025-11-01T00:00:01","date_gmt":"2025-10-31T21:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=66262"},"modified":"2025-10-31T23:38:14","modified_gmt":"2025-10-31T20:38:14","slug":"kitapci-rafi-84","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/11\/01\/kitapci-rafi-84","title":{"rendered":"Kitap\u00e7\u0131 raf\u0131"},"content":{"rendered":"

Alerjik – Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k Sistemimiz De\u011fi\u015fen D\u00fcnyaya Nas\u0131l\u2008Tepki Veriyor?<\/strong><\/p>\n

Theresa MacPhail, \u00c7ev. Duygu D\u00f6lek, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 360 s.<\/strong><\/p>\n

Alerjinin asl\u0131nda ne kadar tuhaf bir \u015fey oldu\u011funu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Polen, ev tozu, f\u0131nd\u0131k f\u0131st\u0131k, ar\u0131 zehri gibi \u00e7o\u011fu insan\u0131 pek etkilemeyen maddeler baz\u0131 insanlar\u0131 peri\u015fan edebiliyor, hatta ciddi durumlarda \u00f6ld\u00fcrebiliyor. Neden? Babas\u0131 ar\u0131 sokmas\u0131 sonucu \u00f6len ve kendisi de mevsimlik alerjilerden muzdarip olan t\u0131bbi antropolog Theresa MacPhail bu kitapta alerjilerin t\u00fcm hik\u00e2yesini \u2013ne olduklar\u0131n\u0131, neden alerjimiz oldu\u011funu, alerjilerin t\u00fcm d\u00fcnyada giderek a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131n\u0131n nedenlerini, bunun h\u0131zla de\u011fi\u015fen d\u00fcnyada insanl\u0131\u011f\u0131n kaderi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne anlama gelebilece\u011fini\u2013 anlat\u0131yor. Yeni bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, alerjilerin tarihini ve alerjiyle u\u011fra\u015fan hasta ve doktorlar\u0131n ki\u015fisel \u00f6yk\u00fclerini bir araya getirerek insanlar\u0131n \u00e7evresi ile ilgili olan karma\u015f\u0131k ili\u015fkileri inceliyor. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemlerinin neyin dost neyin d\u00fc\u015fman oldu\u011funa, neyi tolere edip neye sava\u015f a\u00e7aca\u011f\u0131na nas\u0131l karar veriyor? Bu mekanizma neden kimi zaman yanl\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015farak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir reaksiyona yol a\u00e7\u0131yor? Alerjinin \u201cintolerans\u201dtan fark\u0131 nedir? Alerjilere tan\u0131 koymak neden bu kadar zor? Genetik, de\u011fi\u015fen \u00e7evre ko\u015fullar\u0131, sosyoekonomik stat\u00fc ve modern ya\u015fam tarzlar\u0131m\u0131z alerjileri nas\u0131l etkiliyor? Alerji tedavisinde halihaz\u0131rda kullan\u0131lan ve yak\u0131n gelecekte kullan\u0131lmas\u0131 beklenen tedaviler neler? Alerjik, sadece kendileri veya yak\u0131nlar\u0131 alerjiden muzdarip olan ki\u015filerin de\u011fil, v\u00fccudun i\u015fleyi\u015finin inceliklerini daha iyi anlamak isteyen herkesin ilgin\u00e7 ve faydal\u0131 bulaca\u011f\u0131 bilgilerle dolu bir kaynak olma iddias\u0131 ta\u015f\u0131yor. Kitap \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor; birinci k\u0131s\u0131m Tan\u0131 Koyma. Alerji Nedir ve Ne De\u011fildir?, Alerji Tan\u0131s\u0131 Nas\u0131l Koyulur (veya Koyulmaz)?, Alerjik D\u00fcnyam\u0131z: Alerjik Hastal\u0131klardaki Art\u0131\u015f\u0131n \u00d6l\u00e7\u00fclmesi. \u0130kinci k\u0131s\u0131m: Teoriler, Genetik Miras: \u201cNormal\u201d Bir Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k Yan\u0131t\u0131 Olarak Alerjiler, \u00c7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00c7\u0131km\u0131\u015f Do\u011fa, Buna Kendimiz mi Neden Oluyoruz?, Modern Ya\u015fam ve Alerji. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131m ise; Tedaviler Rahats\u0131zl\u0131k \u00c7ekenler \u0130\u00e7in \u00c7\u00f6z\u00fcm Yollar\u0131, Giderek B\u00fcy\u00fcyen Alerji Tedavisi Sekt\u00f6r\u00fc, Tedaviyi Etkili K\u0131lan Nedir?, Alerji Ayn\u0131 Zamanda Toplumsal Bir Sorundur.<\/p>\n

\u00c7\u00f6k\u00fc\u015fe R\u0131za<\/strong><\/p>\n

Tolga Ersoy, S\u0131n\u0131rs\u0131z Kitap, 2024, 163 s.<\/strong><\/p>\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve tamamlanmas\u0131na az kalan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcreci \u015fu \u00fcnl\u00fc kelebek r\u00fcyas\u0131 metaforunda oldu\u011fu gibi acaba buna r\u0131za g\u00f6sterenler \u201cmutlu bir r\u00fcya m\u0131yd\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerimiz yoksa k\u00e2busa m\u0131 uyand\u0131k\u201d diye soracaklar: \u201cHay\u0131r\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 verecek birka\u00e7 ki\u015fi kald\u0131ysa ortal\u0131kta\u2026 \u201cEvet, keyifle izlediniz bu s\u00fcreci her an\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir haz ald\u0131n\u0131z, hepinizin ba\u015fl\u0131ca derdi batan gemiden pay\u0131n\u0131za d\u00fc\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan mallara ne zaman, nas\u0131l ve hangi yolla konaca\u011f\u0131n\u0131zd\u0131\u2026\u201d Yan\u0131t bekleyen kimse kald\u0131ysa e\u011fer onlar\u0131n jargonuyla olmal\u0131 bu yan\u0131t! \u00c7\u00fcnk\u00fc on y\u0131llar\u0131 alan t\u00fcm algoritmalar\u0131 hassas cetvellerle belirlenmi\u015f gibi duran, t\u00fcm a\u015famalar\u0131 kitlelerden onay alan bu s\u00fcre\u00e7 boyunca on milyonlarca insan\u0131n g\u00fcruh ruh haliyle yaln\u0131zca bu s\u00fcrecin birer payda\u015f\u0131 olabilmek u\u011fruna \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik, adalet, etik vs. t\u00fcm insan i\u00e7in olan kavramlara s\u0131rt \u00e7evirdi\u011finin \u015fahidi de\u011fil miyiz? Di\u011fer taraftan bende ya da benim gibi olanlarda da bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe r\u0131za hali s\u00f6z konusu olabilir mi? Sessizce geleni kar\u015f\u0131lamak, art\u0131k ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan\u0131\u2026 \u00d6ncesinde ve ard\u0131ndan \u201cdemokrasi\u201d oyunu ile fa\u015fizmin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan beri altta olanlar, her zaman \u201caltta\u201d olanlar, ben ya da benim gibi olanlar de\u011fil miydi? O halde diyemez miyiz co\u015fkulu bir heyecanla sevin\u00e7li bir tela\u015f i\u00e7inde \u201cGelsin tufan, topyek\u00fbn y\u0131k\u0131m, k\u0131yamet. Umut yok, b\u0131rak\u0131nda topyek\u00fbn ya da ne varsa bilebildi\u011fimiz hep birlikte \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn, dibe vuru\u015fun ve ard\u0131ndan gelecek yok olu\u015fun cazibesini ve bu cazibenin hazz\u0131n\u0131 ya\u015fayal\u0131m! Fazla m\u0131 hedonist oldu, fazla m\u0131 kinik? Ve hi\u00e7 ku\u015fkusuz her ku\u015fa\u011fa nasip olmaz bu durum!\u201d<\/p>\n

Sonsuz De\u011fi\u015fim – Do\u011fa \u0130nsan-Fizik ve Do\u011fu D\u00fc\u015f\u00fcncesi<\/strong><\/p>\n

Abdullah R\u0131za Erg\u00fcven, Berfin Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 240 s.<\/strong><\/p>\n

Abdullah R\u0131za Erg\u00fcven; \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ozan, yazar, denemeci, ele\u015ftirmen ve d\u00fc\u015f\u00fcnbilimcilerindendir. Sonsuz De\u011fi\u015fim, Do\u011fa \u0130nsan, Fizik ve Do\u011fu D\u00fc\u015f\u00fcncesi… Birbirine ba\u011fl\u0131 \u00fc\u00e7 kitab\u0131 bir arada, Sonsuz De\u011fi\u015fim \u00fcst ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla tek ciltte sunuluyor. Erg\u00fcven’in bu yap\u0131t\u0131n\u0131 di\u011ferlerinden farkl\u0131 k\u0131lan; insan\u0131n evrimsel olu\u015fumunu, uzay bilimini, Do\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin Bat\u0131 uygarl\u0131klar\u0131na etkilerini felsefi ve bilimsel yorumlarla ele almas\u0131d\u0131r. Evrenin olu\u015fumu i\u00e7erisinde do\u011fa-insan \u00e7eli\u015fkilerini, insan\u0131n geli\u015fimini toplumsal dinamo ve d\u00fc\u011f\u00fcmleriyle ortaya koyuyor. Evrenimizin gelece\u011fini i\u00e7eren bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla yo\u011funla\u015fan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 d\u00fczeydeki \u00f6nc\u00fc haberler \u201cSonsuz De\u011fi\u015fim\u201di kendi t\u00fcr\u00fcndeki yap\u0131tlardan farkl\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. P\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l bir T\u00fcrk\u00e7e, \u015fiirsel dil yap\u0131t\u0131n g\u00fczelli\u011fini bir kat daha art\u0131r\u0131yor. \u0130lk bas\u0131m\u0131 40 y\u0131l (1985) \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen Sonsuz De\u011fi\u015fim kitab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak g\u00fcncelli\u011finden bir \u015fey yitirmemi\u015ftir. Kitap, yar\u0131nlarda da de\u011ferini yitirmeden gelecek ku\u015faklara ilham kayna\u011f\u0131 olmay\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n

Tan\u0131klarla K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 Sohbetleri ve K\u0131br\u0131s R\u00f6portajlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Haz. Ahmet Kale, G\u00f6ksal Caner Malatya, Sayfalar Kitap, 2025, 287 s.<\/strong><\/p>\n

Doktor Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n 54. \u00d6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde haz\u0131rlanan bu kitap, K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 ile sa\u011fl\u0131nda birlikte \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, ayn\u0131 ortamlarda bulunmu\u015f, tan\u0131kl\u0131klar\u0131 olan baz\u0131 kimselerle sohbetler yap\u0131p, bunlar\u0131 kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sohbetlerden ilki Av. Hidayet Kaya ile yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonras\u0131nda Emin Karaca, Av. Nizamettin \u00dcst\u00fcnda\u011f ve Sefer G\u00fcven\u00e7 ile yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131 ise, K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc karar\u0131yla K\u0131br\u0131s\u2019a gidilip, orada yap\u0131lan \u00f6nemli r\u00f6portajlara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n ayak izleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile daha \u00f6nce sosyal medyada videolar\u0131 yay\u0131nlanm\u0131\u015f bu r\u00f6portajlar metin olarak verilmi\u015ftir. Bu sohbet ve r\u00f6portajlar birinci elden tan\u0131klar\u0131n a\u011fz\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli bilgiler ta\u015f\u0131yor. Hikmet K\u0131v\u0131lc\u0131ml\u0131\u2019n\u0131n daha iyi tan\u0131nmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir eser olarak okurlara sesleniyor.<\/p>\n

Bilimin \u0130zinde Cesur T\u00fcrk Kad\u0131nlar\u0131n\u0131n Hikayesi<\/strong><\/p>\n

Kolektif, K\u0131rm\u0131z\u0131 Kedi, 2025, 248 s.<\/strong><\/p>\n

L’Or\u00e9al T\u00fcrkiye’nin UNESCO T\u00fcrkiye Milli Komisyonu i\u015f birli\u011fiyle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc ve 23. y\u0131l\u0131na ula\u015fan “Bilim Kad\u0131nlar\u0131 \u0130\u00e7in” Program\u0131n\u0131n destekledi\u011fi bu kitap, gen\u00e7 k\u0131zlara “Sen de yapabilirsin!” demeyi, yeni nesillere yol g\u00f6stermeyi ve bilimin cinsiyet kal\u0131plar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha hat\u0131rlatmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Bilimin \u0130zinde Cesur T\u00fcrk Kad\u0131nlar\u0131n\u0131n Hik\u00e2yesi, L’Or\u00e9al T\u00fcrkiye’nin “Bilim Kad\u0131nlar\u0131 \u0130\u00e7in” Program\u0131ndan \u00f6d\u00fcl alan, cesaretleri ile bilim yolunda ilerleyen bilim kad\u0131nlar\u0131n\u0131n yolculu\u011funu anlat\u0131yor. Onlar, toplumun g\u00f6r\u00fcnmez duvarlar\u0131n\u0131 a\u015farak kendi \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltan, bilime tutkuyla ba\u011flanan ve geride umut dolu bir iz b\u0131rakan kad\u0131nlar. Her biri kendi alan\u0131nda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7arken, ayn\u0131 zamanda gelecek ku\u015faklara “sen de yapabilirsin” diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hik\u00e2yeler yaln\u0131zca bilimsel ba\u015far\u0131lar\u0131n de\u011fil; sabr\u0131n, inanc\u0131n, hayallerin ve e\u015fitlik aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n hik\u00e2yelerini sunuyor.<\/p>\n

Bizi \u0130nsan Yapan Hayvanlar: Arkeolojide K\u00fcrk Kuyruklar ve T\u00fcyler<\/strong><\/p>\n

Catalin Pavel, \u00c7ev. Metin \u00d6mer, Gordium Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 363 s.<\/strong><\/p>\n

Tarih \u00f6ncesi d\u00f6nemden beri, hayvanlarla kurulan sembolik ve manevi ili\u015fkinin insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel, bili\u015fsel ve duygusal geli\u015fimi \u00fczerindeki etkisini arkeolojik referanslarla inceleyen bu \u00e7al\u0131\u015fma, \u0130nuitlerden \u0130skitlere, Akdeniz medeniyetlerinden tarih\u00f6ncesi \u0130skandinav topluluklar\u0131na uzanan \u00e7ok \u00e7e\u015fitli vaka \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dayan\u0131yor. Yazar, kendi deyimiyle, hayvanlarla \u201cfiziksel bir kaynak de\u011fil, sembolik bir kaynak olarak\u201d ilgileniyor ve \u201cnas\u0131l pi\u015firildiklerini\u201d veya \u201ckemiklerinden, boynuzlar\u0131ndan, di\u015flerinden hangi ara\u00e7lar\u0131n, silahlar\u0131n veya s\u00fcslerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d de\u011fil, \u201ccenaze t\u00f6reni alan\u0131nda veya dini sanatta nas\u0131l kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131\u201d ve \u201cinsan\u0131n k\u00fclt\u00fcrel evrimini nas\u0131l etkilediklerini\u201d bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. K\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131 sayesinde Romanya\u2019da arkeolojiyi pop\u00fcler hale getiren yazar, \u015fair, akademisyen ve arkeolog Catalin Pavel\u2019in Romanya\u2019da \u00e7ok satan kitab\u0131 Bizi \u0130nsan Yapan Hayvanlar: Arkeolojide K\u00fcrk, Kuyruklar ve T\u00fcyler, arkeozoolojiye dair kavram ve tart\u0131\u015fmalar\u0131 her okurun kolayca anlayabilece\u011fi sadelikte, e\u011flenceli bir dille aktarmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n \u0130n\u015fas\u0131nda Rit\u00fcel ve Din<\/strong><\/p>\n

Roy A. Rappaport, Fol Kitap, 2025, 712 s.<\/strong><\/p>\n

Yeni Gine’nin domuz kurban edilen kabile t\u00f6renlerinden Hindistan’\u0131n renkli Holi kutlamalar\u0131na, Latin Amerika’daki karnavallardan Japonya’daki tap\u0131nak ayinlerine, Afrika’daki topluluk danslar\u0131ndan \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck dinin de\u011fi\u015fen ibadetlerine ve bayramlar\u0131na, hatta modern d\u00fcnyan\u0131n e\u011flencelerine ve festivallerine kadar uzanan say\u0131s\u0131z t\u00f6ren, ayin ve rit\u00fcel, insan\u0131n anlam, d\u00fczen ve ba\u011fl\u0131l\u0131k aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.
\nPeki, bu ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00e7e\u015fitlilikteki pratiklerin anlam\u0131 ne? Neden icra ediliyorlar ve geli\u015fen d\u00fcnyada neden h\u00e2l\u00e2 varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar? Roy A. Rappaport, din antropolojisinin klasiklerinden say\u0131lan bu eserinde bu sorulara antropolojinin ve insanl\u0131\u011f\u0131n evrimsel ser\u00fcveninin i\u00e7inden yan\u0131t ar\u0131yor. Rit\u00fcel ve dinin, do\u011fa\u00fcst\u00fc inan\u00e7lardan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, toplumlar\u0131 bir arada tutan, anlam\u0131 kuran, dili ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir d\u00fczen mekanizmas\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor. Dinin k\u00f6kenini do\u011fa\u00fcst\u00fcnde de\u011fil, insan\u0131n kendini d\u00fczenleme g\u00fcc\u00fcnde buluyor. Rit\u00fcelin yaln\u0131zca kutsal\u0131n dili de\u011fil, insan\u0131n \u00e7evresine uyumunu, ahlaki d\u00fczenini ve k\u00fclt\u00fcrel s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayan temel unsur oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

\u0130klim Krizi Ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye’de Akarsu Y\u00f6netimi – Van G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 \u00dczerine Bir Ara\u015ft\u0131rma<\/strong><\/p>\n

Ali Can G\u00f6zc\u00fc, Nobel Bilimsel Eserler, 2025, 332 s.<\/strong><\/p>\n

Bu kitap; T\u00fcrkiye’de akarsu y\u00f6netimini iklim krizi ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirmektedir. \u00dc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan kitapta, ilk b\u00f6l\u00fcmde iklim krizine ili\u015fkin temel kavramlar, senaryolar, politikalar, toplumsal alg\u0131, krizle m\u00fccadele ve uyum s\u00fcre\u00e7leri ele al\u0131nm\u0131\u015f; iklim krizinin \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlere ve ya\u015fam alanlar\u0131na etkileri disiplinleraras\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla incelenmi\u015ftir. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde, akarsu y\u00f6netimi \u00e7ok boyutlu bir perspektifle ele al\u0131nm\u0131\u015f; temel kavramlardan ba\u015flayarak akarsular\u0131n kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131, y\u00f6netim yakla\u015f\u0131mlar\u0131, uluslararas\u0131 \u00f6rnekler ve T\u00fcrkiye’deki yasal, kurumsal ve politik yap\u0131 kapsaml\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirilmi\u015ftir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcmde ise Van G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131 \u00f6rne\u011fi \u00fczerinden saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131 bulgular\u0131 payla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Havzan\u0131n fiziki, iklimsel ve sekt\u00f6rel \u00f6zelliklerinin yan\u0131 s\u0131ra akarsu y\u00f6netimine dair karar alma ve uygulama s\u00fcre\u00e7leri analiz edilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca iklim krizinin Van G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131’ndaki yans\u0131malar\u0131 ve bu krizle ba\u015fa \u00e7\u0131kma \u00e7abalar\u0131 detayl\u0131 \u015fekilde ortaya konmu\u015ftur. Bu kitap, T\u00fcrkiye’de iklim krizi ve akarsu y\u00f6netimi kesi\u015fiminde \u00f6zg\u00fcn bir katk\u0131 sunarken ayn\u0131 zamanda Van G\u00f6l\u00fc Havzas\u0131’na dair derinlemesine bir de\u011ferlendirme ile alana \u00f6zg\u00fc politikalar\u0131n geli\u015ftirilmesine katk\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Likenler – T\u0131p Bilim ve Tarih Kesi\u015fiminde Bir Simbiyoz Hikayesi<\/strong><\/p>\n

Mustafa Yavuz, Nobel Akademik Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 244 s.<\/strong><\/p>\n

Bir kayan\u0131n \u00fczerinde sessizce, yava\u015f\u00e7a ve umars\u0131zca geli\u015fmekte olan bir liken, yaln\u0131zca do\u011fan\u0131n de\u011fil insanl\u0131k tarihinin de en kadim tan\u0131klar\u0131ndan biridir. Antik \u00c7a\u011f tabiplerinin ellerinde bir tedavi unsuru, Orta \u00c7a\u011f’\u0131n bilgelik metinlerinde bir \u015fifa re\u00e7etesi, modern bilimin g\u00f6z\u00fcndeyse s\u0131n\u0131rlar\u0131 zorlayan bir simbiyotik ya\u015fam \u00f6rne\u011fidir. Bu kitap, likenlerin hem maddesel hem de d\u00fc\u015f\u00fcnsel tarihteki uzun ve katmanl\u0131 ser\u00fcvenini izlemeye davet ediyor bizi. Pedanios Dioscorides’in De Materia Medica’s\u0131nda ba\u015flayan iz s\u00fcrme, Plinius’un do\u011fa ansiklopedisinde geni\u015fler, Galenos’un farmakolojik yorumlar\u0131nda derinle\u015fir. \u0130slam medeniyetinde \u0130bn S\u00een\u00e2, Zekeriyy\u00e2 er-R\u00e2z\u00ee, el-B\u00eer\u00fbn\u00ee ve \u0130bn\u00fc’l-Bayt\u00e2r gibi bilginlerin metinleriyle zenginle\u015fen bu miras, Osmanl\u0131 t\u0131p yazmalar\u0131 ve halk hekimli\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015f\u0131r. Likenler, bu tarihsel dokunun sessiz ama kal\u0131c\u0131 bile\u015fenleridir. Ancak bu eser, yaln\u0131zca likenlerin tarih\u00ee kullan\u0131m\u0131n\u0131 belgelemekle yetinmiyor. Ayn\u0131 zamanda “Ya\u015fam nedir?” sorusunu simbiyoz ontolojisi \u00fczerinden yeniden soruyor. Bir liken ne sadece bir bireydir ne de sadece bir organizma. Liken; t\u0131bb\u0131n, do\u011fa felsefesinin ve epistemolojinin kav\u015fak noktalar\u0131nda duran bamba\u015fka bir canl\u0131 varoland\u0131r. Do\u00e7. Dr. Mustafa Yavuz’un yirmi be\u015f y\u0131ll\u0131k ara\u015ft\u0131rma birikimiyle \u015fekillenen bu eser; bilim tarihi, botanik, etnobotanik, t\u0131p tarihi ve felsefe alanlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, 2019’dan bu yana kavramsal arka plan\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi Canl\u0131 Bilimleri Tarihi ve Felsefesi alan\u0131na da e\u015fzamanl\u0131 bir katk\u0131 sunuyor. Likenler T\u0131p, Bilim ve Tarih Kesi\u015fiminde Bir Simbiyoz Hik\u00e2yesi yaln\u0131zca bir canl\u0131 grubunun de\u011fil ayn\u0131 zamanda bilginin kendisinin zaman i\u00e7indeki yolculu\u011funu anlatan \u00f6zg\u00fcn bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. E\u011fer siz de do\u011fan\u0131n sessiz tan\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131mak, onlar\u0131n izinde bilime, bilim tarihine ve t\u0131p tarihine yolculuk yapmak istiyorsan\u0131z, bu kitab\u0131 mutlaka k\u00fct\u00fcphanenize katmal\u0131s\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir liken, sadece bir biyolojik varolan de\u011fil; ya\u015fam\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 sorgulatan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yolculu\u011funun da anahtar\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alerjik – Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k Sistemimiz De\u011fi\u015fen D\u00fcnyaya Nas\u0131l\u2008Tepki Veriyor? Theresa MacPhail, \u00c7ev. Duygu D\u00f6lek, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 360 s. Alerjinin asl\u0131nda ne kadar tuhaf bir \u015fey oldu\u011funu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Polen, ev tozu, f\u0131nd\u0131k f\u0131st\u0131k, ar\u0131 zehri gibi \u00e7o\u011fu insan\u0131 pek etkilemeyen maddeler baz\u0131 insanlar\u0131 peri\u015fan edebiliyor, hatta ciddi durumlarda \u00f6ld\u00fcrebiliyor. Neden? Babas\u0131 ar\u0131 sokmas\u0131 sonucu […]<\/p>\n","protected":false},"author":672,"featured_media":66263,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10325,38,513,510,511],"tags":[],"class_list":["post-66262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-259-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/672"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66262"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66262\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}