{"id":66296,"date":"2025-11-07T09:50:13","date_gmt":"2025-11-07T06:50:13","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=66296"},"modified":"2025-11-07T09:50:13","modified_gmt":"2025-11-07T06:50:13","slug":"sosyalistler-neden-politika-sahnesinin-disinda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/11\/07\/sosyalistler-neden-politika-sahnesinin-disinda","title":{"rendered":"Sosyalistler neden politika sahnesinin d\u0131\u015f\u0131nda?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>En ba\u015ftan yazay\u0131m ki yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n: T\u00fcrkiye sosyalist hareketini konu alan bu yaz\u0131daki tespitlerin ve ele\u015ftirilerin muhataplar\u0131ndan biri de benim. Ben de bu hareketin bir par\u00e7as\u0131y\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla bu yaz\u0131 bir \u00f6zele\u015ftiri olarak da okunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye sosyalistleri uzun y\u0131llard\u0131r \u00fclke politika sahnesinin d\u0131\u015f\u0131nda. 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde yakla\u015f\u0131k yar\u0131m as\u0131rd\u0131r diyebiliriz. Sosyalistler bu zaman zarf\u0131nda politika sahnesine girecek ve sahneyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek f\u0131rsatlar buldular ama hi\u00e7birini de\u011ferlendiremediler. 1989 Bahar\u0131 i\u015f\u00e7i eylemlili\u011fi, Zonguldak madenci y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, Cumhuriyet mitingleri, Haziran Direni\u015fi bu f\u0131rsatlar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6rnekleriydi. Hi\u00e7birinden siyaset sahnesine giri\u015f hedefli bir politik \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctlenemedi. \u00d6te yandan bu zaman kesitinde, cumhuriyet tarihinin en derin krizleri ve toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ya\u015fand\u0131. Bu krizler f\u0131rsatlara \u00e7evrilemedi. Hepimiz korkak, p\u0131s\u0131r\u0131k, cesaretsiz, birikimsiz olamayaca\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re bu durumun ba\u015fka bir nedeni olsa gerektir. Kald\u0131 ki, T\u00fcrkiye\u2019de, olgun, deneyimli ve militan kadro birikimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye sosyalist hareketi ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febilecek ba\u015fka bir politik oda\u011f\u0131n da bulunmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m; CHP, DEM, AKP, MHP dahil\u2026 Peki, neden b\u00f6yle?<\/p>\n<p>Kimileri T\u00fcrkiye topra\u011f\u0131n\u0131n sosyalist ideolojiyi reddetti\u011fini, sosyalizmin T\u00fcrkiye toplumuna yabanc\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmektedirler. Rusya steplerinde, \u00c7in k\u0131rlar\u0131nda, Karayip adalar\u0131nda, Vietnam ormanlar\u0131nda ye\u015ferebilen, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda toplumsal hareketlerinin bayra\u011f\u0131 olan ve iktidara gelen bir ideolojinin Anadolu ve Trakya topraklar\u0131nda k\u00f6k salamayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etmenin hi\u00e7bir gerek\u00e7esi ve anlam\u0131 yok.<\/p>\n<p>Baz\u0131lar\u0131 ise bu durumu \u0130slam dininin etkisiyle a\u00e7\u0131klama e\u011filimindedirler. Fakat H\u0131ristiyanl\u0131k, Budac\u0131l\u0131k, Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u00e7\u00fcl\u00fck, \u0130slam\u2019a g\u00f6re sosyalizme daha fazla yol veren dinler midir? Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin de mant\u0131kl\u0131 bir gerek\u00e7esi yok.<\/p>\n<p>O halde daha i\u00e7erden ve d\u00f6nemsel etkilere yo\u011funla\u015fmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Bug\u00fcn 60\u2019l\u0131 ya\u015flar\u0131n\u0131 s\u00fcren bizim ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131za \u201c78 ku\u015fa\u011f\u0131\u201d deniyor. Bana kalsa \u201c75 ku\u015fa\u011f\u0131\u201d derdim ama 68\u2019e g\u00f6nderme yapan bu terim art\u0131k oturmu\u015f. \u0130lk gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131n\u0131 70\u2019li y\u0131llarda (12 Mart ile 12 Eyl\u00fcl aras\u0131nda) ya\u015fam\u0131\u015f bir devrimci ku\u015fa\u011f\u0131y\u0131z biz. Devrimcili\u011fe b\u00fcy\u00fck bir co\u015fku ile ba\u015flayan ama 5-6 y\u0131l sonra b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan bir ku\u015fa\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>78 ku\u015fa\u011f\u0131 devrimcileri, 68 ku\u015fa\u011f\u0131 devrimcilerinin miras\u0131 zemininde ye\u015ferdiler. 68\u2019li liderlerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc fiziken ortadan kald\u0131r\u0131lsa da bu bir direni\u015f miras\u0131yd\u0131. Ruh halimiz \u015f\u00f6yleydi: 68\u2019li abi ve ablalar\u0131m\u0131z cesur bir devrimci \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctlediler, bunu canlar\u0131yla \u00f6dediler, ama biz \u00e7ok daha kitleselle\u015ferek onlar\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 tamamlayaca\u011f\u0131z. Co\u015fkumuzun nedeni bu devrimci \u00e7\u0131k\u0131\u015f miras\u0131yd\u0131. Denizlerin, Mahirlerin, \u0130bolar\u0131n yolda\u015f\u0131yd\u0131k biz. \u00d6rne\u011fin ben o y\u0131llarda hi\u00e7bir bi\u00e7imde gelecek kayg\u0131s\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 an\u0131msam\u0131yorum. Tam tersine, \u00e7ocuk\u00e7a da olsa, m\u00fcthi\u015f bir gelecek umudu ile donanm\u0131\u015ft\u0131 ruh halimiz. Nas\u0131l olsa yak\u0131nda devrim olacakt\u0131; okul, cinsellik gibi \u015feyler k\u0131sa bir s\u00fcre ertelenebilirdi. Bug\u00fcnden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu ruh halini saf\u00e7a bulabilirsiniz. Do\u011frudur, saf\u00e7ad\u0131r; ama bize devrimci bir karakter kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 bu \u201csafl\u0131k\u201d: Her \u015feyi yapabiliriz, d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirebiliriz\u2026 Bu \u201csafl\u0131k\u201d 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesi ile son buldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesine kar\u015f\u0131 bir direni\u015f \u00f6rg\u00fctlenemedi. \u0130\u015fte bence son 45 y\u0131l\u0131 belirleyen temel olgu bu. 78 ku\u015fa\u011f\u0131, devrimci bir direni\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f miras\u0131 devralm\u0131\u015ft\u0131. 80 sonras\u0131 ku\u015faklar b\u00f6yle bir miras devralamad\u0131lar. 12 Eyl\u00fcl fa\u015fist darbesine kar\u015f\u0131 ciddi bir direni\u015f g\u00f6sterilebilseydi, yenilse bile \u00f6nemli bir miras b\u0131rakabilirdi. Olmad\u0131 (bunun nedenleri ayr\u0131ca tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r).<\/p>\n<p>80 sonras\u0131 kurulmu\u015f veya yeniden in\u015fa edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn sosyalist parti ve \u00f6rg\u00fctler yenilgi temelinde kuruldular. Deyim yerindeyse DNA\u2019lar\u0131nda bir direni\u015f ve devrimci \u00e7\u0131k\u0131\u015f de\u011fil yenilgi var. Devrim yapmay\u0131 de\u011fil, kendilerini bir bi\u00e7imde var etmeyi esas ald\u0131lar. Bu tutum, 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda sosyalist sistemin \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte iyice peki\u015fti. Politika sahnesini zorlamak, politika yapmak de\u011fil, \u00f6rg\u00fctsel ve ideolojik olarak kendini korumak ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrmek as\u0131l mesele haline geldi ve bu bir rutin yaratt\u0131.<\/p>\n<p>Bazen ko\u015fullar savunma stratejileri uygulamay\u0131, kaleyi korumay\u0131 esas almay\u0131 gerektirebilir. 12 Eyl\u00fcl d\u00f6nemi b\u00f6yle bir zaman kesitidir \u00f6rne\u011fin. Ama bu strateji s\u00fcreklilik kazan\u0131rsa, bir rutin haline gelirse devrimcilik a\u015f\u0131nmaya ba\u015flar. Bu rutin \u00f6yle k\u00f6kle\u015fti ki, ko\u015fullar de\u011fi\u015fmesine kar\u015f\u0131n bir t\u00fcrl\u00fc terk edilmedi. Baz\u0131 \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n<p>S\u00fcrekli savunma pozisyonunda kal\u0131nd\u0131, kaleyi korumak esast\u0131. Kalenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak (ki bu, politika sahnesine girme \u00e7abas\u0131 demektir) her zaman riskliydi; bu risk al\u0131namad\u0131. Yukar\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz b\u00fcy\u00fck toplumsal hareketlerin d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131nmas\u0131n\u0131n veya y\u00f6nlendirmekten ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni buydu.<\/p>\n<p>\u201cBa\u015far\u0131 \u00e7\u0131tas\u0131\u201d \u0131srarla var olma, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma d\u00fczeyine \u00e7ekildi. Oysa politik \u00e7\u0131talar nesneldir, hayat taraf\u0131ndan konulur. \u00dclkede gerici y\u00f6nde rejim de\u011fi\u015firken veya halk yoksulluk i\u00e7inde k\u0131vran\u0131rken, dahas\u0131 halk kitleleri kendili\u011finden de olsa milyonlar halinde meydanlar\u0131 doldurmu\u015fken devrimci bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn ba\u015far\u0131 \u00e7\u0131tas\u0131 \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmak, oyunu y\u00fczde 1\u2019e \u00e7\u0131karmak vb. olamaz. Olursa ger\u00e7ek hayattan, \u00fclke g\u00fcndeminden kopulur, kimsenin \u0131rgalamad\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyalar i\u00e7inde kal\u0131n\u0131r. Giderek, \u00fclkede ve toplum i\u00e7inde ne ya\u015fan\u0131rsa ya\u015fans\u0131n, bu ya\u015fananlara m\u00fcdahil olunamasa bile, \u201ckendini ba\u015far\u0131l\u0131 sayma\u201d ve \u201chalinden memnun olma\u201d duygusu hakim hale gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131n koydu\u011fu ile bizim koydu\u011fumuz \u00e7\u0131ta farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130deolojik ve \u00f6rg\u00fctsel safl\u0131\u011f\u0131 korumak, kirlenmemek, p\u00fcr-i pak kalmak her \u015feyden \u00f6nemliydi. Ama kitle hareketleri b\u00f6yle de\u011fildir, \u201ckirlidir\u201d, ho\u015fumuza gitmeyen bir\u00e7ok e\u011filim o hareket i\u00e7inde u\u00e7 verir, bizim \u00f6nderli\u011fimiz her zaman olu\u015fmayabilir (sosyalist tarihten tipik \u00f6rnek Paris Kom\u00fcn\u00fcd\u00fcr). \u00a0\u201cSafl\u0131\u011f\u0131 korumak\u201d esas g\u00fcd\u00fc oldu\u011funda halk hareketlerinin d\u0131\u015f\u0131nda veya kenar\u0131nda kal\u0131nd\u0131; b\u00f6ylece bu hareketlerin zaaflar\u0131n\u0131 yok etme ve \u00f6nderlik etme iddias\u0131ndan da vazge\u00e7ilmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>B\u0131rak\u0131n halkla birle\u015fmeyi, bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla sosyalistlerin birli\u011fi bile olanaks\u0131zla\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc en yak\u0131n\u0131m\u0131zdakiyle bile bir araya gelsek, kendimize g\u00f6re biraz kirlenmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Hatta en yak\u0131m\u0131zdaki en \u201ctehlikelisidir\u201d, \u00e7\u00fcnk\u00fc bizi en fazla \u201ckirletme\u201d potansiyeline sahip olan onlard\u0131r. Birle\u015fme yerine s\u00fcrekli ayr\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131n nedeni de buydu. \u201cEn p\u00fcr benim\u201d ayr\u0131\u015fmalar\u0131\u2026 Sosyalistlerin bir t\u00fcrl\u00fc birle\u015fememesinin veya birle\u015fme ihtiyac\u0131 duymamas\u0131n\u0131n nedeni de budur. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta veya daha sonra bir direni\u015f temelinde \u00f6rg\u00fctlenme ger\u00e7ekle\u015febilseydi (K\u00fcrt hareketi gibi) herkes birle\u015firdi. Ama yenilgi temelinde ve var olma ama\u00e7l\u0131 \u00f6rg\u00fctlenildi\u011fi i\u00e7in herkes en yak\u0131n\u0131ndakine bile s\u0131n\u0131r \u00e7ekerek varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyabiliyordu.<\/p>\n<p>Rutin ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olundu\u011fundan \u201cyeni\u201dden hep korkuldu, neredeyse \u201cyeni\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden nefret edildi, s\u00fcrekli \u201cgelenek\u201d vurguland\u0131. Oysa gerek \u00fclkenin gerekse d\u00fcnyan\u0131n ko\u015fullar\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015fti, yeni analizlere ve stratejilere ihtiya\u00e7 vard\u0131. A\u00e7\u0131k denizde y\u00fczme riski al\u0131namad\u0131, s\u00fcrekli korunakl\u0131 k\u0131y\u0131lar tercih edildi; gelece\u011fe uzanmak yerine ge\u00e7mi\u015fle \u00f6v\u00fcnmekle yetinildi. \u00a0Sonu\u00e7ta ger\u00e7eklerden kopuldu.<\/p>\n<p>Olgulardan hareket etmek yerine s\u00fcrekli \u201colmas\u0131 gerekenler\u201d vurguland\u0131. Kendi hakim oldu\u011fumuz korunakl\u0131 alanlarda, kale i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece \u201colmas\u0131 gerekenler\u201d \u00fczerinde tart\u0131\u015f\u0131p durabiliriz. Kaleden \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise bize ait olan rutinler bozulacak ve olgular g\u00fcndeme gelecektir. Bu noktada olmas\u0131 gerekenlerle yetinemeyiz. Kaleden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kma riski al\u0131namad\u0131, dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ek politikadan da uzak kal\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Bu durumun tipik \u00f6zelliklerinden biri, s\u00fcrekli \u201cne yap\u0131lmamas\u0131\u201d gerekti\u011fini s\u00f6ylemek, somut olarak \u201cne yap\u0131lmas\u0131\u201d gerekti\u011fini ise ertelemektir. \u0130lki bizim alan\u0131m\u0131zd\u0131r, ikincisi ise hayat\u0131n alan\u0131d\u0131r ve bizi zorlar. E\u011fer bir yazar, \u00e7izer, dergi \u00e7evresi de\u011fil de bir politik parti isek, d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdakilere dair getirdi\u011fimiz ele\u015ftiriler ne zaman -yorumdan \u00f6te- bir de\u011fer kazan\u0131r ve toplumda kar\u015f\u0131l\u0131k bulur? Do\u011frusunu yap\u0131yorsak. Yoksa, \u201cpeki, sen ne yap\u0131yorsun\u201d kar\u015f\u0131-ele\u015ftirisinden kurtulamay\u0131z.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl fa\u015fizminin sosyalist sol \u00fczerindeki en b\u00fcy\u00fck tahribat\u0131 \u201cmek\u00e2n sahipli\u011fi\u201d duygusunu yok etmesi, solu mek\u00e2na yabanc\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131yd\u0131: \u015e\u00f6yle bir ruh hali egemen oldu: \u201cBu mek\u00e2n, bizi i\u00e7eri t\u0131kan, i\u015fkence eden, idam eden, yurtd\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7mam\u0131za neden olan bir mek\u00e2nd\u0131r.\u201d, \u201cBu halk bunca fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131n bizi anlamam\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc cahildir, aptald\u0131r.\u201d vb\u2026 S\u00fcrekli b\u00f6yle romanlar yaz\u0131ld\u0131, \u015fark\u0131lar yap\u0131ld\u0131, filmler \u00e7ekildi. Yenilgi ve ezilme temelli, halka yabanc\u0131la\u015fan bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fc bu; beynimize kaz\u0131nd\u0131. B\u00f6ylece T\u00fcrkiye sosyalist solu, ad\u0131m ad\u0131m mek\u00e2n sahipli\u011fi duygusunu, daha do\u011frusu iktidar perspektifini yitirdi. Kimimiz emperyalist kurumlara, kimimiz K\u00fcrt hareketine, kimimiz CHP\u2019ye, kimimiz devletin \u015fu veya bu kanad\u0131na yaslanarak politika yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131; elbette ba\u011f\u0131ms\u0131z politikalar olamazd\u0131 bunlar. Bu t\u00fcr politika yapmaya yana\u015fmayanlar ise kendi mek\u00e2nlar\u0131na \u00e7ekildiler ve kendilerine o k\u00fc\u00e7\u00fck mek\u00e2nlar \u00e7er\u00e7evesinde ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctleri koydular; dolay\u0131s\u0131yla fiilen \u00fclkenin politika sahnesinden, politikadan koptular. Bu zaaf h\u00e2l\u00e2 a\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Daha bir\u00e7ok \u00f6rnek verilebilir; okurlar farkl\u0131 \u00f6rnekler de getirebilirler.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl zulm\u00fcn\u00fc ya\u015fam\u0131\u015f ve buna kar\u015f\u0131 toplumsal bir direni\u015f \u00f6rg\u00fctleyememi\u015f ku\u015faklar\u0131n (yani bizlerin) s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz ruh hali i\u00e7inde bulunmalar\u0131 do\u011fald\u0131r. Bu bir toplumsal travmad\u0131r ve ister istemez sosyalistleri de etkiler. Do\u011fal olmayan ve \u201czaafa\u201d d\u00f6n\u00fc\u015fen \u015fey, bu travman\u0131n rutinle\u015fmesi, teorize edilmesi, risksiz bir devrimcili\u011fin benimsenmesidir. Kan\u0131mca 45 y\u0131ll\u0131k \u00f6l\u00fc topra\u011f\u0131n\u0131n ve bir t\u00fcrl\u00fc siyaset arenas\u0131na girememenin temel nedeni budur.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Asl\u0131nda hepimiz -itiraf etmesek de- bu zaaf\u0131n fark\u0131nday\u0131z. Fark\u0131nda olmamak imk\u00e2ns\u0131z. \u00dclkenin ve toplumun gerici iktidarlar taraf\u0131ndan ne hale getirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcp de, bir sosyalist parti olarak halinden memnun olmak, ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu iddia etmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Bu ancak derin bir \u201capolitiklik\u201d (daha do\u011frusu aymazl\u0131k) ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir ki kimseyi b\u00f6yle yaftalamak istemem.<\/p>\n<p>Bu travmatik (hatta \u015fizofrenik) durumdan kurtulmak zorunday\u0131z. \u00d6ncelikle al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelmi\u015f bu zaaf\u0131 bilince \u00e7\u0131karmak durumunday\u0131z. Sosyalistler olarak siyaset sahnesine nas\u0131l girece\u011fimizin, nas\u0131l bir politik \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctleyece\u011fimizin somut bir yolunu bulmak durumunday\u0131z. Emin olun, bunu \u015fu andaki hi\u00e7bir sosyalist \u00f6rg\u00fct tek ba\u015f\u0131na ba\u015faramaz; ba\u015farabilseydi \u015fimdiye kadar \u00e7oktan ba\u015farm\u0131\u015f olurdu ve hepimiz de onun saflar\u0131nda toplanm\u0131\u015f olurduk. \u00d6te yandan bu noktada 12 Eyl\u00fcl travmas\u0131n\u0131 ya\u015famam\u0131\u015f gen\u00e7 ku\u015faklar\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 alman\u0131n da \u00f6zel bir \u00f6nemi var. Hatta b\u00f6yle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fa, toplumsal direni\u015f hareketlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 gen\u00e7 devrimciler \u00f6nderlik edecektir, etmelidir.<\/p>\n<p>Yapabiliriz. Yapmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mek\u00e2n\u0131 (memleketi) kurtaracak sosyalistlerden ba\u015fka bir siyasal odak yok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ender Helvac\u0131o\u011flu En ba\u015ftan yazay\u0131m ki yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n: T\u00fcrkiye sosyalist hareketini konu alan bu yaz\u0131daki tespitlerin ve ele\u015ftirilerin muhataplar\u0131ndan biri de benim. Ben de bu hareketin bir par\u00e7as\u0131y\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla bu yaz\u0131 bir \u00f6zele\u015ftiri olarak da okunmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye sosyalistleri uzun y\u0131llard\u0131r \u00fclke politika sahnesinin d\u0131\u015f\u0131nda. 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131n\u0131 kapsayacak bi\u00e7imde yakla\u015f\u0131k yar\u0131m as\u0131rd\u0131r diyebiliriz. Sosyalistler bu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":66297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[9531,5247,10341],"class_list":["post-66296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu","tag-sosyalistler-neden-politika-sahnesinin-disinda"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66296"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66296\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}