{"id":66488,"date":"2025-11-29T00:00:54","date_gmt":"2025-11-28T21:00:54","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=66488"},"modified":"2025-11-27T22:29:04","modified_gmt":"2025-11-27T19:29:04","slug":"oyun-oynayanlarin-aynasidir-kazkafanin-kitabi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/11\/29\/oyun-oynayanlarin-aynasidir-kazkafanin-kitabi","title":{"rendered":"Oyun, oynayanlar\u0131n aynas\u0131d\u0131r: Kazkafan\u0131n Kitab\u0131"},"content":{"rendered":"

Nal\u00e2n Mahsereci <\/strong><\/p>\n

Bir dostum (tan\u0131yorsunuz, Ender) insanl\u0131\u011f\u0131n varabilece\u011fi en ileri seviyenin birlikte oyun oynama \u00fcst\u00fcne kurulu bir d\u00fczen kurmak oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7ocuklar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 cinsten. Rekabeti i\u00e7erse de d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ermeyen; deneyimleyerek \u00f6\u011frenmeye, geli\u015firken geli\u015ftirmeye, kendimizin, kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin, insan\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n, hayat\u0131n ve ili\u015fkilerin bilinmezliklerini, inceliklerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, oynayarak anlamam\u0131za varm\u0131\u015f bir d\u00fczen. Sanat\u0131n, edebiyat\u0131n, felsefenin ve bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin yerini, oyuncu d\u00fc\u015f\u00fcnce alm\u0131\u015f. Oyunla \u00f6\u011freniyorsun, oyunla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, oyunla \u00fcretiyorsun, oyunla sosyalle\u015fiyor, oyunla etkile\u015fiyor, oyunla kendin ve oyunla herkes oluyorsun. \u00dctopik. \u00dctopik oldu\u011fu kadar g\u00fczel.<\/p>\n

Oyun, hayat\u0131 ve ili\u015fkileri deneyimledi\u011fimiz ilk sosyal platformumuz. \u0130lk, okulumuz. Oynaya oynaya birlikte oynamaktan keyif ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 (eri\u015fkin ya\u015flar\u0131m\u0131za da kalsa) eninde sonunda buldu\u011fumuz. Kap\u0131s\u0131ndan birlikte girdi\u011fimiz insanla, beraberce \u00f6\u011frendi\u011fimiz, ke\u015ffederken de\u011fi\u015fti\u011fimiz, yeti\u015fkin insanlar olmaya evrildi\u011fimiz o b\u00fcy\u00fcl\u00fc d\u00fcnya. Hayat\u0131n \u00e7ocuk d\u00fcnyas\u0131na \u00e7evrilmi\u015f hali. Hayat\u0131 deneyimlemenin en keyifli yolu.<\/p>\n

Dilimize Nuray \u00d6no\u011flu taraf\u0131ndan kazand\u0131r\u0131lan, Yiyun Li\u2019nin eseri Kazkafan\u0131n Kitab\u0131<\/em>, kendilerine has oyunlar icat edip oynayan ilk gen\u00e7liklerine hen\u00fcz ayak basm\u0131\u015f iki k\u0131z\u0131n, arkada\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n ve b\u00fcy\u00fcmelerinin roman\u0131. Sava\u015f\u0131n g\u00f6lgesi \u00fczerlerine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f t\u00fcm yoksul \u00e7ocuklar gibi, maruz kald\u0131klar\u0131 ger\u00e7ekler, yetersiz beslenmekten \u00e7elimsiz kalm\u0131\u015f g\u00f6vdelerine birka\u00e7 beden b\u00fcy\u00fck. \u00d6l\u00fcm g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n do\u011fal bir par\u00e7as\u0131ym\u0131\u015f gibi s\u0131z\u0131yor d\u00fcnyalar\u0131na. Fabienne ve Agnes \u00f6l\u00fcm\u00fcn yak\u0131c\u0131 kokusunu zay\u0131f ci\u011ferlerine \u00e7ekiyorlar. Soluk almalar\u0131 zorla\u015f\u0131yor ama \u00e7ocuksu bir hafiflikle oyun oynamaya, ya\u015fama tutunmaya devam ediyorlar. \u00a0Basit ve farkl\u0131 sorular soruyor; d\u00fczenin tornalar\u0131n\u0131n hen\u00fcz t\u00f6rp\u00fcleyemedi\u011fi \u00f6zg\u00fcr ak\u0131llar\u0131yla yarat\u0131c\u0131 yan\u0131tlar veriyorlar. \u201cMutlulu\u011fu b\u00fcy\u00fctme\u201d oyunu oynuyorlar \u00f6rne\u011fin; pancar gibi mi b\u00fcy\u00fct\u00fcl\u00fcr mutluluk, patates gibi mi; yoksa mutluluk topra\u011f\u0131n alt\u0131na girmemesi gereken bir \u015fey midir; buna benzer \u015feyler konu\u015fuyorlar. Bazen i\u015fin i\u00e7ine tanr\u0131y\u0131 da kat\u0131yorlar oynarken, \u201ce\u015fit ciddiyetle ama z\u0131t \u015feyler dileyerek dua etseler -sevgili tanr\u0131, l\u00fctfen yar\u0131n hava g\u00fcne\u015fli olsun; sevgili tanr\u0131, l\u00fctfen yar\u0131n hava bulutlu olsun- tanr\u0131 hangi duay\u0131 kabul edece\u011fine nas\u0131l karar verir?\u201d<\/p>\n

Fabienne ve Agnes, onlar\u0131 g\u00f6rmeye, umursamaya, sevgilerini g\u00f6stermeye vakitleri ve mecalleri kalmayan ebeveynlerinin giremedi\u011fi iki ki\u015filik d\u00fcnyalar\u0131ndalar. Fransa\u2019n\u0131n bir k\u00f6y\u00fcnde. \u00d6zellikle Fabienne hepten ihmal edilmi\u015f bir \u00e7ocuk. Agnes ile birbirlerine s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flar. O d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn kararlar\u0131n\u0131 Fabienne al\u0131yor. Ba\u015f\u0131na buyruk ve bask\u0131n. Agnes, kendisini ne kadar itip kaksa, a\u015fa\u011f\u0131lasa da, \u201cFabienne\u2019in taraf\u0131nda\u201d. En derin ba\u011f\u0131 Fabienne ile. Agnes b\u00f6yle hissediyor. Fabienne usta bir hik\u00e2ye anlat\u0131c\u0131s\u0131; oynarken hik\u00e2yeler anlat\u0131yor; hik\u00e2yelerinde b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00fcler hayatta. Ger\u00e7ekleri hik\u00e2yelerinin, hik\u00e2yeleri oyunlar\u0131n\u0131n, oyunlar\u0131 ger\u00e7eklerinin i\u00e7ine kar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcn birinde, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 oyun oynamaya giri\u015fecekler. Elbette Fabienne\u2019in plan\u0131 bu. D\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131n\u0131n \u201conlar olman\u0131n nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011funu anlamalar\u0131n\u0131\u201d istiyor. \u00c7obanl\u0131k yapmas\u0131 gerekti\u011finden okula gidemeyen Fabienne dikte edecek, yaz\u0131s\u0131 g\u00fczel olan Agnes yazacak. Ad\u0131 Mutlu \u00c7ocuklar<\/em> olan kitap, \u00f6len yak\u0131nlar\u0131n\u0131 anlatacak. Kitap Agnes\u2019in imzas\u0131yla \u00e7\u0131kacak. Agnes sadece Fabienne\u2019in dediklerine uyacak.<\/p>\n

Giri\u015ftikleri bu iddial\u0131 oyun, ili\u015fkilerinde oldu\u011funu sand\u0131klar\u0131ndan ba\u015fka dinamikler bulundu\u011funu fark etmelerine yol a\u00e7acak m\u0131? Fabienne ve Agnes\u2019in aralar\u0131ndaki dengeyi, ili\u015fki i\u00e7inde \u00fcstlendikleri rolleri de\u011fi\u015ftirecek mi? Kitap Anges\u2019e Paris\u2019in, daha sonra da Londra\u2019da \u00f6zel bir k\u0131z okulunun yolunu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, asl\u0131nda iki ki\u015filik d\u00fcnyalar\u0131ndan \u00e7\u0131kmaya korktu\u011fu i\u00e7in Agnes\u2019i bu maceraya iteleyen, sert kabu\u011funun i\u00e7indeki k\u0131r\u0131lgan \u00f6z\u00fcyle Fabienne nas\u0131l tepki verecek? Agnes, Fabienne\u2019siz kalmay\u0131 ba\u015farabilecek mi, daha \u00f6nemlisi g\u00f6ze alabilecek mi? Hangisi aralar\u0131ndaki ba\u011f\u0131 \u00f6nemsiyor, hangisi bir di\u011ferini kolluyor? D\u00fcnyalar\u0131n\u0131 tam ortadan ikiye b\u00f6len, sonra ikisinin birer yar\u0131m\u0131 birle\u015fti\u011finde o kadar da uyumlu olmayabilece\u011fini onlara g\u00f6steren, bu ayr\u0131 d\u00fc\u015fme s\u00fcreci mi olacak? Yoksa zek\u00e2lar\u0131n\u0131n ve yeteneklerinin t\u00fcm parlakl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131n, \u00fcstelik kaderlerinin zincirini k\u0131racaklar\u0131 bir f\u0131rsat da yakalam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnseler, 1950\u2019lerin d\u00fczeninin, stat\u00fcl\u00fc birinin e\u015fi olmak d\u0131\u015f\u0131nda bir e\u011fitim imk\u00e2n\u0131, bir gelecek se\u00e7ene\u011fi sunmad\u0131\u011f\u0131 iki gen\u00e7 kad\u0131n olarak harcan\u0131p gidecekler mi?<\/p>\n

Kazkafan\u0131n Kitab\u0131<\/em>\u2019n\u0131n yazar\u0131 Yiyun Li, m\u00fcthi\u015f bir yazar. \u0130nsana ili\u015fkileri i\u00e7inden bak\u0131yor. Hatta do\u011fayla ili\u015fkisi i\u00e7inden de. Kazkafan\u0131n Kitab\u0131<\/em> \u00f6zelinde s\u00f6ylersek, insana, oynad\u0131\u011f\u0131 oyunun i\u00e7inden (de) bak\u0131yor. Kitab\u0131n \u00e7evirmeni Nuray \u00d6no\u011flu\u2019nun da hakk\u0131n\u0131 vermek isterim: Kazkafa\u2019n\u0131n Kitab\u0131<\/em>\u2019n\u0131 bu kadar sevmemin nedeni; su gibi ak\u0131p giden, metnin bir \u00e7eviri oldu\u011funu fark ettiren engebeler i\u00e7ermeyen berrak T\u00fcrk\u00e7esiydi. \u00d6no\u011flu, Yiyun Li\u2019nin \u00f6yk\u00fclerini de \u00e7evirdi; yay\u0131n a\u015famas\u0131ndalar. Kendisine sormu\u015ftum:<\/p>\n

– Yiyun Li\u2019nin \u00f6yk\u00fclerini \u201cKazkafan\u0131n Kitab\u0131\u201d ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z, anlat\u0131lan hik\u00e2yeler ve \u00fcslup a\u00e7\u0131s\u0131ndan neler s\u00f6ylersiniz?
\n<\/em><\/strong>– <\/em><\/strong>Evet, Wednesday Child <\/em>adl\u0131 \u00f6yk\u00fc kitab\u0131n\u0131 \u00e7eviriyorum. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc g\u00fczel \u00f6yk\u00fcler. Ara ara \u00f6yle heyecanlan\u0131yorum ki. Bilgisayar\u0131n ba\u015f\u0131ndan kalk\u0131p kendi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dalm\u0131\u015f olan e\u015fimin yan\u0131na gidiyor, \u201cSevgilim, bu kad\u0131n bir d\u00e2hi! \u0130nsan bu kadar da g\u00fczel yazmaz ki!\u201d deyip geri \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fcyorum. Bu \u00f6yk\u00fclerde, Kazkafan\u0131n Kitab\u0131\u2019<\/em>ndakinden bamba\u015fka bir dil var. Daha do\u011frusu her \u00f6yk\u00fcde, \u00f6yk\u00fcy\u00fc anlatana ba\u011fl\u0131 olarak dilde, \u00fcslupta farkl\u0131la\u015fmalar var ya da bana \u00f6yle geliyor. Benzerliklere gelince, elbette Yiyun Li\u2019nin hi\u00e7bir \u015fekilde didaktik olmadan, bir karakterin, olay\u0131n, durumun enva\u0131 \u00e7e\u015fit y\u00f6n\u00fcn\u00fc ufak dokunu\u015flarla anlatma kabiliyeti b\u00fct\u00fcn yazd\u0131klar\u0131nda ayn\u0131. \u00c7ok g\u00fczellemi\u015f oldum, biliyorum ama \u00e7evirmi\u015f olmaktan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck mutluluk duydu\u011fum, son y\u0131llarda beni en \u00e7ok etkileyen, b\u00fcy\u00fcleyen yazarlardan biri, belki birincisi Yiyun Li.<\/p>\n

-Kazkafan\u0131n Kitab\u0131<\/em>, Yiyun Li, \u00c7ev. Nuray \u00d6no\u011flu, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, \u015eubat 2024, 311 s.<\/strong><\/p>\n

NOT:<\/strong> Bu yaz\u0131y\u0131 \u0130stanbul Eczac\u0131 Odas\u0131\u2019n\u0131n yay\u0131n organ\u0131 Havan<\/em> i\u00e7in yazm\u0131\u015ft\u0131m; ufak tefek de\u011fi\u015fiklikler yapt\u0131m. S\u00f6yle\u015fi de ayn\u0131 yay\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r, buraya tek bir soru ve yan\u0131t\u0131n\u0131 ald\u0131m.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nal\u00e2n Mahsereci Bir dostum (tan\u0131yorsunuz, Ender) insanl\u0131\u011f\u0131n varabilece\u011fi en ileri seviyenin birlikte oyun oynama \u00fcst\u00fcne kurulu bir d\u00fczen kurmak oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u00c7ocuklar\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 cinsten. Rekabeti i\u00e7erse de d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ermeyen; deneyimleyerek \u00f6\u011frenmeye, geli\u015firken geli\u015ftirmeye, kendimizin, kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin, insan\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n, hayat\u0131n ve ili\u015fkilerin bilinmezliklerini, inceliklerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, oynayarak anlamam\u0131za varm\u0131\u015f bir d\u00fczen. Sanat\u0131n, edebiyat\u0131n, felsefenin ve bilimsel […]<\/p>\n","protected":false},"author":470,"featured_media":66489,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10345,38,513,10250,510],"tags":[10367,6099,6098,7383],"class_list":["post-66488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-260-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-patika","category-surekli-bolumler","tag-kazkafanin-kitabi","tag-nalan-mahsereci","tag-patika","tag-turkiye-is-bankasi-kultur-yayinlari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66488","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/470"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66488"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66488\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}