{"id":66576,"date":"2025-12-26T09:50:57","date_gmt":"2025-12-26T06:50:57","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=66576"},"modified":"2025-12-26T09:50:57","modified_gmt":"2025-12-26T06:50:57","slug":"deniz-yilan-diyalektigi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/12\/26\/deniz-yilan-diyalektigi","title":{"rendered":"Deniz-y\u0131lan diyalekti\u011fi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>Bizim gibi \u00fclkelerde emek\u00e7ilerin iktidar olmas\u0131 anlam\u0131nda devrim, anti-emperyalist karakterli olmak zorundad\u0131r. Bu, bir devrim yasas\u0131d\u0131r. Bu yasay\u0131 devrimciler koymad\u0131. \u0130\u00e7 gericilikle u\u011fra\u015f\u0131rken bir de emperyalistlerle u\u011fra\u015fmay\u0131 kim ister ki? D\u00fc\u015fman manya\u011f\u0131 m\u0131y\u0131z biz? Yasay\u0131 bizzat emperyalistler koydu: \u201cDevrim yapmak istiyorsan bizi de yenmek zorundas\u0131n; yok \u00f6yle bedavadan devrim.\u201d B\u00f6ylece devrimciler anti-emperyalist olmak zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu yasay\u0131 kafadan uydurmuyoruz, sadece kuramsal bir \u00e7\u00f6z\u00fcmlemenin sonucu olarak s\u00f6ylemiyoruz, olgulara bak\u0131yoruz. 20. y\u00fczy\u0131lda, yani emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f b\u00fct\u00fcn devrimler emperyalist m\u00fcdahalelerle ba\u015f etmek zorunda kald\u0131lar: Sovyet devrimi, \u00c7in devrimi, K\u00fcba devrimi, Kore, Vietnam, Laos, Kambo\u00e7ya devrimleri; sadece sosyalist devrimler de\u011fil, ba\u015fta T\u00fcrkiye devrimi olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadeleleri emperyalizmi alt ederek ba\u015far\u0131ya ula\u015fabildiler. O halde bu bir yasad\u0131r: Ezilen \u00fclkelerde emek\u00e7i devrimi emperyalizme kar\u015f\u0131 da yap\u0131l\u0131r; vatan emperyalizmden kopar\u0131lm\u0131\u015f toprak par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cNiye ikide bir s\u00f6yl\u00fcyorsun, bu zaten malumun ilan\u0131\u201d denilebilir. Evet, eskiden \u00f6yleydi. Ama epeydir \u201cmalum\u201d bulan\u0131kla\u015ft\u0131, hatta unutuldu. Dolay\u0131s\u0131yla yeniden ilan edilmesi gerekiyor.<\/p>\n<p>30-40 y\u0131ld\u0131r, \u201ckurtulu\u015f\u201d m\u00fccadelesi verdi\u011fini, \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131\u201d oldu\u011funu iddia edip emperyalizmden hi\u00e7 s\u00f6z etmeyen, hatta emperyalizmden destek alan \u201cdevrim \u00f6rg\u00fctleri\u201d t\u00fcredi. Bir d\u00f6nem bunlara \u201cturuncu devrimler\u201d deniyordu. Ba\u015far\u0131ya ula\u015fan turuncu devrimlerin hi\u00e7birinde emek\u00e7iler iktidara gelmedi; tersine emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi yapan gericiler iktidar\u0131 ald\u0131lar. Emperyalistlerden destek al\u0131narak yap\u0131lm\u0131\u015f bir emek\u00e7i devrimi, b\u0131rak\u0131n emek\u00e7i devrimini, bir demokratik devrim g\u00f6sterebilir misiniz? Bir tane bile yoktur.<\/p>\n<p>Demek ki, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz yasan\u0131n tersten de sa\u011flamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Anti-emperyalist olmayan bir devrim, olsa olsa kar\u015f\u0131-devrim olabiliyor.<\/p>\n<p>Bu yasay\u0131, \u201cde\u011fi\u015ftirilemez, de\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemez\u201d bir ilke olarak program\u0131n\u0131n ba\u015f k\u00f6\u015fesine koymayan bir hareket devrimci de\u011fildir, dahas\u0131 \u00e7o\u011fu zaman kar\u015f\u0131-devrimcidir.<\/p>\n<p>\u201cDenize d\u00fc\u015fen y\u0131lana sar\u0131l\u0131r\u201d diye konumlar\u0131n\u0131 savunuyor baz\u0131lar\u0131. Do\u011frudur, insan denizde bo\u011fulurken kendisine el uzatan\u0131n kimli\u011fini tart\u0131\u015famaz. Ama sorun denize d\u00fc\u015fmemekte veya d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcyorsa da y\u00fczme bilmekte. Deniz-y\u0131lan tuza\u011f\u0131n\u0131 kuran da emperyalistler. Denize iterler, y\u0131lana sar\u0131las\u0131n diye. Kimse anas\u0131ndan i\u015fbirlik\u00e7i veya kar\u015f\u0131-devrimci do\u011fmaz. Zorla, ite ite, kafas\u0131na vura vura, \u00e7\u0131kmazlara soka soka, zaaflar\u0131n\u0131 didikleye didikleye i\u015fbirlik\u00e7i yaparlar adam\u0131. Siyasetin, hele kurtlar sofras\u0131ndaki siyasetin zorlu\u011fu bu.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn devrimler (devrimciler) bu t\u00fcr ikilemlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rlar. Direnebildikleri kadar direnirler; direni\u015flerinin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 noktada kar\u015f\u0131-devrimin yolu a\u00e7\u0131l\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin kurtulu\u015f ve kurulu\u015f s\u00fcre\u00e7leri bu a\u00e7\u0131dan m\u00fcthi\u015f derslerle dolu. Mustafa Kemal ve arkada\u015flar\u0131, bizzat i\u00e7lerinden gelen \u0131srarl\u0131 telkinlere kar\u015f\u0131n Amerikan mandas\u0131n\u0131 kabul etmediler; yani y\u0131lana sar\u0131lmay\u0131 reddettiler. Anadolu insan\u0131na g\u00fcvendiler; elbette gen\u00e7 Sovyetler\u2019in bulundu\u011fu bir konjonkt\u00fcrde. Bu sayede ba\u011f\u0131ms\u0131z bir cumhuriyet kurulabildi. Fakat kurulu\u015f d\u00f6neminde ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemedi. K\u00f6kl\u00fc bir toprak devrimiyle a\u011fal\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine gitmeyi g\u00f6ze alamad\u0131lar; \u00e7\u00fcnk\u00fc kurtulu\u015f s\u00fcrecinde ittifakt\u0131lar. \u201cMilli\u201d bir burjuvazi yaratma yolunu benimsediler; bu burjuvazi milli de\u011fil i\u015fbirlik\u00e7i ve komprador oldu ve cumhuriyetin alt\u0131n\u0131 oydu. Bu s\u00fcre\u00e7 <em>Bilim ve Gelecek<\/em>\u2019in Ocak say\u0131s\u0131n\u0131n kapak dosyas\u0131nda ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlat\u0131l\u0131yor, burada uzatmayay\u0131m. B\u00fct\u00fcn bu uzla\u015fmalar ve \u201czorunluluklar\u201d sonucunda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin geldi\u011fi nokta belli. Yukar\u0131da vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u201cdeniz-y\u0131lan diyalekti\u011fi\u201dnin \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fidir cumhuriyetimizin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f s\u00fcreci. Ama \u00e7ok daha \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerini yak\u0131n gelecekte -olumlu ve olumsuz anlamda- tekrar ya\u015fayaca\u011f\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor; hatta epeydir ya\u015f\u0131yoruz bile\u2026<\/p>\n<p>Emperyalizm kadar ta\u015f d\u00fc\u015fs\u00fcn ba\u015f\u0131na diyebilirsiniz. D\u00fc\u015f\u00fcyor zaten, mesele bu; ta\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor, u\u00e7ak d\u00fc\u015f\u00fcyor, \u0130HA\u2019lar d\u00fc\u015f\u00fcyor, sonra da bombalar d\u00fc\u015f\u00fcyor\u2026<\/p>\n<p>D\u00fc\u015fe kalka b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme do\u011fru gidiyor T\u00fcrkiye. Tarihimizin en zay\u0131f, emperyalist m\u00fcdahalelere en a\u00e7\u0131k iktidar\u0131ndan kurtulmak hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ender Helvac\u0131o\u011flu Bizim gibi \u00fclkelerde emek\u00e7ilerin iktidar olmas\u0131 anlam\u0131nda devrim, anti-emperyalist karakterli olmak zorundad\u0131r. Bu, bir devrim yasas\u0131d\u0131r. Bu yasay\u0131 devrimciler koymad\u0131. \u0130\u00e7 gericilikle u\u011fra\u015f\u0131rken bir de emperyalistlerle u\u011fra\u015fmay\u0131 kim ister ki? D\u00fc\u015fman manya\u011f\u0131 m\u0131y\u0131z biz? Yasay\u0131 bizzat emperyalistler koydu: \u201cDevrim yapmak istiyorsan bizi de yenmek zorundas\u0131n; yok \u00f6yle bedavadan devrim.\u201d B\u00f6ylece devrimciler anti-emperyalist olmak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":66577,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[2466,604,9531,5247],"class_list":["post-66576","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-anti-emperyalizm","tag-cumhuriyet","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66576","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66576"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66578,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66576\/revisions\/66578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}