{"id":66743,"date":"2025-12-30T20:50:52","date_gmt":"2025-12-30T17:50:52","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=66743"},"modified":"2025-12-30T20:51:50","modified_gmt":"2025-12-30T17:51:50","slug":"kitapci-rafi-86","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2025\/12\/30\/kitapci-rafi-86","title":{"rendered":"Kitap\u00e7\u0131 raf\u0131"},"content":{"rendered":"

Laodikeia Katakekaumene (Combusta) Cilt 1<\/strong><\/p>\n

Ferit Baz, Kabalc\u0131 Yay\u0131nevi, 2025, 160 s.<\/strong><\/p>\n

XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan itibaren bir\u00e7ok Avrupal\u0131 bilim insan\u0131 taraf\u0131ndan ziyaret edilen Laodikeia Katakekaumene (Combusta) kenti, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Konya ili Saray\u00f6n\u00fc il\u00e7esi L\u00e2dik beldesinde yer almaktad\u0131r. Antik kentin yaz\u0131tlar\u0131yla ilgili ilk kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar arkeolog W. M. RAMSAY ile arkeolog ve epigraf W. M. CALDER taraf\u0131ndan 1910 ve 1911 y\u0131llar\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1925 y\u0131l\u0131nda gelindi\u011finde ise, Amerika Arkeolojik Ara\u015ft\u0131rma Derne\u011fi taraf\u0131ndan W. M. CALDER, R. K. LAW ve P. L. MCDOUGALL’dan olu\u015fan bir ekip Do\u011fu Phrygia B\u00f6lgesi’ne ara\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 g\u00f6nderilmi\u015ftir. CALDER ve ekibi Lystra’dan kuzeye do\u011fru Phrygia ve Lykaonia’n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131na de\u011fin epigrafik y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015flerdir. \u00c7al\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda ele ge\u00e7en 439 yaz\u0131t ile yay\u0131mlanm\u0131\u015f yaz\u0131tlar Monumenta Asiae Minoris Antiqua’n\u0131n I. cildinde edisyon-kritikleri ile yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kent ve \u00e7evresinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen sistematik di\u011fer bir epigrafik \u00e7al\u0131\u015fma ise, Hasan BAHAR taraf\u0131ndan 1994 y\u0131l\u0131nda “Konya ve Karaman \u0130lleri ve \u0130l\u00e7eleri”nde ba\u015flat\u0131lan y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ekibinde yer alan epigraf Thomas DREW-BEAR’e aittir; ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmaya ait kapsaml\u0131 bir yay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak Konya Arkeoloji M\u00fczesi taraf\u0131ndan b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fct\u00fclen kaz\u0131lardan ve y\u00fczeyden ele ge\u00e7en yaz\u0131tlar Ladik ve civar\u0131nda toplanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi elinizde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bu kitaptaki yaz\u0131tlar, Konya Arkeoloji M\u00fczesi’nin emekleri sonucunda toplanm\u0131\u015f olan yaz\u0131tlar\u0131n ilk cildini kapsamaktad\u0131r. Bu ciltte \u00e7o\u011funlu\u011funu mezar yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu toplam 112 yaz\u0131t yer almaktad\u0131r. Bu yaz\u0131tlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 daha \u00f6nceden yay\u0131mlanm\u0131\u015f olmakla birlikte, baz\u0131lar\u0131na addendum ya da corrigendum veya yeni yorumlar eklenmi\u015ftir. Bu corpus’ta mezar yaz\u0131tlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, ba\u015fta \u0130mparator Lucius Verus i\u00e7in adanm\u0131\u015f bir heykel yaz\u0131t\u0131 olmak \u00fczere, ithaf, in\u015fa, adak, \u00f6l\u00e7\u00fc ve fragman yaz\u0131tlar\u0131 yer almaktad\u0131r. Yaz\u0131tlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Roma \u0130mparatorluk D\u00f6nemi’ne tarihlendirilmekle birlikte, Ge\u00e7 Antik\u00e7a\u011f’a, hatta Orta Bizans D\u00f6nemi’ne tarihlenen yaz\u0131tlar da \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r. Baz\u0131 yaz\u0131tlar, Roma imparatorlar\u0131n\u0131n m\u00fclklerine i\u015faret etmektedir. \u00d6rne\u011fin imparator k\u00f6lelerinin veya azatl\u0131lar\u0131n\u0131n yaz\u0131tlarda zikredilmesi. Ayn\u0131 zamanda yaz\u0131tlar buradaki yo\u011fun bir Hristiyan n\u00fcfusun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koymaktad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin Ge\u00e7 Antik\u00e7a\u011f’a tarihli mezar yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc presbyteros veya diakon r\u00fctbelerine sahip Hristiyan ki\u015filere aittir.<\/p>\n

El-\u0130nsanla \u0130lgili Felsefi Bir \u0130nceleme<\/strong><\/p>\n

Raymond Tallis, \u00c7ev. Ebru K\u0131l\u0131\u00e7, \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 360 s.<\/strong><\/p>\n

Raymond Tallis EL: \u0130nsanla \u0130lgili Felsefi Bir \u0130nceleme adl\u0131 bu \u00e7arp\u0131c\u0131 eserinde, insan elini yaln\u0131zca biyolojik bir yap\u0131 olarak de\u011fil, insan bilincinin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve benli\u011finin olu\u015fmas\u0131nda merkezi bir rol oynayan felsefi bir varl\u0131k olarak ele al\u0131yor. Elin anatomisini, i\u015flevlerini ve simgesel anlamlar\u0131n\u0131 inceleyen Tallis tutma, i\u015faret etme, jest yapma ve ara\u00e7 kullanma gibi eylemlerin, yaln\u0131zca fiziksel hareketler de\u011fil, anlam \u00fcretiminin ve \u00f6zne olman\u0131n temel bile\u015fenleri oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Dilin,zaman\u0131n, toplumun ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin evrimi, ellerimizin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2nlarla yeniden okunuyor. Sinirbilim, felsefe, antropoloji ve sanat\u0131 harmanlayan bu benzersiz kitap, insan elini, insan olman\u0131n ne anlama geldi\u011fini kavramak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mercek h\u00e2line getiriyor. Mizah\u0131 ve entelekt\u00fcel derinli\u011fi ustal\u0131kla bulu\u015fturan Tallis, okuru d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve bedenin kesi\u015fim noktas\u0131nda, al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir felsefi ke\u015ffe davet ediyor. Elin izini s\u00fcren bu yolculuk, belki de en sonunda bizi kendimize, d\u00fc\u015f\u00fcnen ve yapan varl\u0131klar olarak geri getiriyor.<\/p>\n

Sanat\u0131n ve Varolu\u015fun K\u00f6kleri<\/strong><\/p>\n

Francois Jullien, \u0130deal K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 120 s.<\/strong><\/p>\n

Her t\u00fcr \u201cuyum\u201dun i\u00e7kin bir doygunlu\u011fa ve dolay\u0131s\u0131yla da bir t\u0131kanmaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir evrende, ger\u00e7ek yarat\u0131m nerede ba\u015flar? Fran\u00e7ois Jullien bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, sanat\u0131n ve varolu\u015fun ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131, her t\u00fcrl\u00fc \u201cuygunluk\u201dtan sapma, ayr\u0131\u015fma ve yar\u0131lma olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor bizi. \u00d6rt\u00fc\u015f\u00fcms\u00fczl\u00fck -Frans\u0131zca \u00f6zg\u00fcn ad\u0131yla d\u00e9-co\u00efncidence- sadece bir kavram de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Bat\u0131 metafizi\u011finin i\u00e7kin \u00e7eli\u015fkilerine kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnsel bir devinimdir. Jullien, yarat\u0131c\u0131 s\u00fcrecin ya da bilin\u00e7li varolu\u015fun herhangi bir b\u00fcy\u00fck anlat\u0131n\u0131n sundu\u011fu \u201cba\u015flang\u0131\u00e7\u201d kurgular\u0131ndan de\u011fil, bizzat mevcut d\u00fczenin i\u00e7inden kopan k\u00fc\u00e7\u00fck ve sistemli \u00e7atlaklardan filizlendi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. T\u0131pk\u0131 sanatta oldu\u011fu gibi: Bir tablonun y\u00fczeyine s\u0131zan \u00e7atlak ya da bi\u00e7imle destek aras\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck bir kayma\/\u00f6rt\u00fc\u015fmeme, yeni bir estetik bilincin do\u011fmas\u0131na neden olabilir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnsel a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 hem modern sanat hem de evrim kuram\u0131 \u00fczerinden s\u00fcrd\u00fcren Jullien, insan\u0131n do\u011fayla olan ili\u015fkisini de bu \u201c\u00f6rt\u00fc\u015fmeme\u201d ekseninde yeniden tan\u0131ml\u0131yor. Bu kitapta, ger\u00e7ekli\u011fin mutlak bir denkli\u011fe de\u011fil, ancak ayr\u0131\u015fmalar\u0131n verimli gerilimine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131; yarat\u0131m\u0131n ise tam da bu \u201c\u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcms\u00fczl\u00fck\u201dte filizlendi\u011fini g\u00f6receksiniz. Jullien\u2019in \u00f6zg\u00fcn kavray\u0131\u015f\u0131, varolu\u015fu ve sanat\u0131n olu\u015f\/um s\u00fcrecini yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek isteyen herkes i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7 sunuyor.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck Felaketin E\u015fi\u011finde \u00c7evre Sorunlar\u0131na Filozof\u00e7a Bakmak<\/strong><\/p>\n

Kolektif, Yak\u0131n Kitabevi, 2025, 223 s.<\/strong><\/p>\n

\u00c7evre sorunlar\u0131, 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli sorunlar\u0131d\u0131r. Do\u011fadaki yap\u0131sal k\u0131r\u0131lmalar art\u0131k \u00f6n\u00fc al\u0131namayan sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar Tar\u0131m Devriminden Sanayi Devrimine, Sanayi Devriminden Dijital Teknoloji Devrimine kadar s\u00fcrekli \u00e7evreyi kendi kontrol\u00fc alt\u0131na almak istemi\u015fler ve nihayetinde bu kontrol istencinin etkisiyle do\u011fada \u00e7evreyi ne yaz\u0131k ki bir yok olu\u015fa s\u00fcr\u00fcklemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan sel ve kurakl\u0131k gibi do\u011fal afetler, s\u0131cakl\u0131k ve deniz seviyesindeki art\u0131\u015f, karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131 vb. bir\u00e7ok sorun, do\u011fa ve \u00e7evreye insan merkezli olan Antroposentirik yakla\u015f\u0131m\u0131n bir sonucu gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. Do\u011fay\u0131 yap\u0131p etmeleriyle y\u0131k\u0131ma u\u011fratan insan, yine kendi \u00e7abas\u0131yla bu y\u0131k\u0131m\u0131 durdurmak zorundad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, sorunun kendisi ve sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yine insandad\u0131r. Bu kitap, Urla Felsefe G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri’nin d\u00fczenledi\u011fi IX. Felsefe G\u00fcnleri’nde bu konuda farkl\u0131 ku\u015faklardan filozoflar\u0131 bir araya getirerek \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131 filozoflar\u0131n bak\u0131\u015f\u0131yla ortaya koymu\u015ftur. Burada, insanlar\u0131n \u00e7evreyi y\u0131k\u0131ma g\u00f6t\u00fcrmek ve sorunlara sadece teorik \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek yerine, art\u0131k pratik net \u00e7\u00f6z\u00fcmlere gidilmesi gerekti\u011fine dair belirlemeler yap\u0131lm\u0131\u015f ve buna g\u00f6re de sahip olunan \u00f6ng\u00f6r\u00fclerle \u00f6neriler sunulmu\u015ftur. Bu ba\u011flamda bu kitap, filozoflar\u0131n \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmede yol g\u00f6sterici olma sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131makta ve okuyuculara farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 sunarak onlar\u0131 da bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131 sa\u011flamaya \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

Teselli \u00dczerine<\/strong><\/p>\n

Seneca, \u00c7ev. Levent Keskin, Do\u011fu Bat\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 143 s.<\/strong><\/p>\n

Her birinin arka plan hik\u00e2yesi ve kahramanlar\u0131 farkl\u0131 olmakla birlikte, eserimizi olu\u015fturan \u00fc\u00e7 diyalogda da; do\u011faya uygun ya\u015fama, ak\u0131l ve bilgiye t\u00e2bi olma, kanaatk\u00e2rl\u0131k, erdem ideali, bir tabiat kanunu olarak \u00f6l\u00fcm\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 ve intihar\u0131n gerek\u00e7elendirilmesi gibi geleneksel Stoa temalar\u0131 vard\u0131r. Bu kitap \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle ba\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n ak\u0131lc\u0131 yollar\u0131 \u00fczerinde durmas\u0131 ve bu do\u011frultuda \u00f6neriler geli\u015ftirip sunmas\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Seneca’n\u0131n bu u\u011furda \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle annesi Helvia’ya Korsika’dan seslendi\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc diyalogda g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. O\u011flunun s\u00fcrg\u00fcn cezas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc hayata k\u00fcsm\u00fc\u015f bu kad\u0131na, sadece hitabet yetene\u011fine g\u00fcvendi\u011fi i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda tesellinin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu (bulundu\u011fu mevcut ko\u015fullarda) bizzat iyi bilen biri olarak da, kendisine yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yazar. Hayat\u0131n\u0131n olgunluk y\u0131llar\u0131n\u0131, birbiri pe\u015fi s\u0131ra iktidara gelen Caligula, Claudius ve Nero gibi zaaf dolu, tuhaf ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez \u00fc\u00e7 Roma imparatorunu idare edebilmenin b\u00fcy\u00fck zorlu\u011fuyla ge\u00e7irmi\u015f olan Seneca, nitekim hocal\u0131\u011f\u0131n\u0131 da yapm\u0131\u015f oldu\u011fu halde Nero’nun ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 kararlar\u0131na teslim olarak hayat\u0131na son verecektir. Talihin serseri do\u011fas\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi tahlil edip, hemen her eserinde kay\u0131tlara da ge\u00e7irmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, son s\u00f6z\u00fc yine kaderin s\u00f6yleyece\u011finin bilincindedir: “Oysa insana dair olan \u015feyler istikrars\u0131z ve ak\u0131\u015fkan zeminde cereyan eder. Hayat\u0131n bizi en \u00e7ok ho\u015fnut etti\u011fi zamanlarda, nefsimize en d\u00fc\u015fk\u00fcn ve incinmeye en a\u00e7\u0131k haldeyizdir. Bu suretle en mesut anlar\u0131m\u0131z, ayn\u0131 zamanda \u00f6l\u00fcme en haz\u0131r olmam\u0131z gereken zamand\u0131r. Tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve karga\u015fan\u0131n orta yerindeyken, mazimiz d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyden emin olamay\u0131z.”<\/p>\n

Kutsal Ter\u00f6r<\/strong><\/p>\n

Terry Eagleton, \u00c7ev.F\u0131rat Ender Ko\u00e7yi\u011fit, Antre Kitap, 2025, 176 s.<\/strong><\/p>\n

Kutsal hem hayat verir hem de yok eder.Peki ter\u00f6r, bu \u00e7eli\u015fkinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131ysa? D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen k\u00fclt\u00fcrel ele\u015ftirmenlerinden Terry Eagleton, Kutsal Ter\u00f6r’de okuru ter\u00f6r kavram\u0131n\u0131n izini s\u00fc\u00adren derinlikli bir yolculu\u011fa davet ediyor. Bu kitap, ter\u00f6r\u00fc yaln\u0131zca modern \u00e7a\u011f\u0131n politik meselesi olarak de\u011fil, in\u00adsanl\u0131k tarihinin en eski korkular\u0131ndan ve en b\u00fcy\u00fcleyici ar\u00adzular\u0131ndan biri olarak ele al\u0131yor. Antik rit\u00fcellerden Fran\u00ads\u0131z Devrimi’ne, Dionysos k\u00fclt\u00fcnden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn “Ter\u00f6re Kar\u015f\u0131 Sava\u015f” s\u00f6ylemine kadar uzanan bu \u00e7al\u0131\u015fma; felse\u00adfe, teoloji, edebiyat ve psikanalizi bir araya getirerek ter\u00f6\u00adr\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnsel k\u00f6klerine iniyor. Eagleton, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, k\u00f6t\u00fc\u00adl\u00fck, y\u00fcce ve bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 gibi kavramlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, ter\u00f6r\u00fcn hem kutsalla hem de trajediyle olan ba\u011f\u0131n\u0131 inceliyor. Kurban, g\u00fcnah ke\u00e7isi ve trajik fedak\u00e2rl\u0131k gibi motifler e\u015fli\u011finde, okuru hem tarihsel hem de metafizik bir sorgu\u00adlamaya \u00e7a\u011f\u0131ran Kutsal Ter\u00f6r, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en \u00e7etin meselele\u00adrinden birine \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u0131\u015f\u0131k tutuyor.<\/p>\n

Dilin K\u00f6kenleri – Evrimsel Dilbilime Giri\u015f<\/strong><\/p>\n

Joanna Dornbierer \u2013 Stuart, \u00c7ev. Ahmet Erg\u00fcn, Monografi Yay\u0131nlar\u0131, 215 s.<\/strong><\/p>\n

Dilin K\u00f6kenleri dilin biyolojik k\u00f6kenini ve insan dilinin geli\u015fimini inceleyen evrimsel dilbilime giri\u015f niteli\u011finde bir eser. Yakla\u015f\u0131k alt\u0131 milyon y\u0131l \u00f6nce Do\u011fu Afrika ormanlar\u0131ndan ayr\u0131lan hominidler, kurak Do\u011fu Afrika Rift Vadisi’nde serpilmeye ba\u015flad\u0131. Fiziksel geli\u015fmeler sonucunda bu eski insanlar\u0131n beyin boyutlar\u0131 ve bili\u015f g\u00fcc\u00fc h\u0131zla artt\u0131. E\u015fsiz ve karma\u015f\u0131k bir sosyal organizasyonun da etkisiyle ileti\u015fim i\u015faretleri \u00e7e\u015fitlenerek haf\u0131zaya ve \u00f6\u011frenme mekanizmalar\u0131na ba\u011fl\u0131 hale geldi. Ve i\u015fte b\u00f6ylece dil do\u011fdu.Ne var ki dil, bir tek t\u00fcrda\u015flar\u0131m\u0131zla etkile\u015fime ge\u00e7meye yaramaz; d\u00fc\u015f\u00fcncelerimizle de yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Yani dil hem biyolojik hem sosyal hem k\u00fclt\u00fcrel hem de bili\u015fsel bir olgudur. T\u00fcm bu y\u00f6nler dilin do\u011fu\u015funda tam olarak nas\u0131l bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r; hayvanlar \u00e2lemindeki en karma\u015f\u0131k ileti\u015fim sisteminin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda nas\u0131l beraber i\u015f g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir? Kitab\u0131n amac\u0131 buna benzer sorular\u0131 yan\u0131tlamak, evrimsel dilbilimin b\u00fcy\u00fcleyici d\u00fcnyas\u0131n\u0131 g\u00f6stermek. Dilin K\u00f6kenleri sadece dilbilim uzmanlar\u0131na de\u011fil; psikoloji, antropoloji, evrimsel biyoloji, bili\u015fselbilim gibi di\u011fer disiplinlerden dille akademik anlamda ilgilenenler, yeni tan\u0131\u015fanlar dahil herkese hitap etmeyi hedefliyor.<\/p>\n

Hayvan Davran\u0131\u015f\u0131 – K\u0131sa Bir Giri\u015f<\/strong><\/p>\n

Tristram D. Wyatt, Ko\u00e7 \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 176 s.<\/strong><\/p>\n

Bir ar\u0131 dans ederek kolonisine hangi bilgileri ta\u015f\u0131r? Bal\u0131k s\u00fcr\u00fcleri nas\u0131l kusursuz bir uyumla y\u00f6n de\u011fi\u015ftirir? Bug\u00fcn DNA parmak izi, genomik, bilgisayar teknolojileri ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc analizi gibi yeni y\u00f6ntemler, geleneksel g\u00f6zlem ve deneylerle birle\u015ferek hayvan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ayr\u0131nt\u0131yla incelememizi ve bu gibi sorulara daha isabetli yan\u0131tlar vermemizi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Bu \u00f6zl\u00fc ve katmanl\u0131 kitapta Dr. Tristram D. Wyatt, hayvan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n evrimini, genlerle deneyimin bireysel geli\u015fim ve kolektif davran\u0131\u015flar \u00fczerindeki etkilerini ele al\u0131yor. Laboratuvar ve saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na dayanan \u00e7e\u015fitli \u00f6rneklerle i\u00e7g\u00fcd\u00fc, \u00f6\u011frenme ve k\u00fclt\u00fcr kavramlar\u0131n\u0131 berrak bir dille tart\u0131\u015f\u0131yor. Hayvan Davran\u0131\u015f\u0131, hem konunun uzmanlar\u0131na hem de do\u011fay\u0131 merak eden okurlara hitap eden, a\u00e7\u0131k, ak\u0131c\u0131 ve ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 bir giri\u015f kitab\u0131. Tristram D. Wyatt, Oxford \u00dcniversitesi Zooloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc’ndeki Hayvan Davran\u0131\u015flar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Grubu’nun \u00fcyesidir.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n Y\u00fckseli\u015fi<\/strong><\/p>\n

Jacob Bronowski, Alfa Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, 2025, 320 s.<\/strong><\/p>\n

Jacob Bronowski, bir matematik\u00e7i zihninin tarih yaz\u0131m\u0131na ve insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimi anlat\u0131s\u0131na nas\u0131l katk\u0131 yapabilece\u011fini analitik yakla\u015f\u0131m\u0131yla g\u00f6steriyor. \u0130nsan medeniyetinin olu\u015fumunu ve ilerleyi\u015fini anlatt\u0131\u011f\u0131 bu eserinde Bronowski, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015f tarih anlat\u0131s\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak felsefeyi, matemati\u011fi, geometriyi ve fizi\u011fi harmanlayarak b\u00fct\u00fcnsel bir antropolojik bak\u0131\u015f sunuyor. \u0130nsan\u0131n do\u011fayla kurdu\u011fu ili\u015fkinin, do\u011fay\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015f bi\u00e7iminin ve ona h\u00e2kim olma \u00e7abas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fimlerin bilimsel ilerlemeyi nas\u0131l etkiledi\u011fini anlatan bu eser belki de ilk “pop\u00fcler bilim” kitab\u0131 say\u0131labilir. BBC’de dizi olarak yay\u0131nland\u0131ktan kitaba \u00e7evrilmi\u015f.<\/p>\n

Ta\u015f Devrinde Kad\u0131n: S\u00fcslenme ve Moda Anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n

Metin \u00d6zbek, Koyu Siyah, 2025, 113 s.<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Metin \u00d6zbek, bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda tarih\u00f6ncesi insan\u0131n s\u00fcslenme pratiklerini antropolojik ba\u011flamda ele alarak kad\u0131n kimli\u011finin bi\u00e7imlenmesinde s\u00fcslenmenin rol\u00fcn\u00fc \u00e7ok katmanl\u0131 bir perspektifle inceliyor. Ta\u015f Devrinde Kad\u0131n, tak\u0131lar\u0131n hammaddesinden \u00fcretim tekniklerine, beden \u00fczerindeki uygulama bi\u00e7imlerinden simgesel anlamlar\u0131na kadar uzanan bir inceleme sunarken; s\u00fcslenmenin yaln\u0131zca bireysel bir ifade de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal aidiyetin ve bili\u015fsel kapasitenin bir g\u00f6stergesi oldu\u011funu ortaya koyuyor. Kitap, Habilis’ten Erektus’a, Neandertal’den Sapiens’e kadar uzanan insan t\u00fcrleri \u00fczerinden s\u00fcslenme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n izlerini s\u00fcrerken; estetik duygunun evrimsel k\u00f6kenlerini, n\u00f6rofizyolojik temellerini ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc bilimsel veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131yor. Arkeolojik buluntular, fosil kay\u0131tlar\u0131 ve tarihsel yorumlarla desteklenen bu \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcslenmenin tarihsel s\u00fcreklili\u011fini ve kad\u0131nla \u00f6zde\u015fle\u015fen y\u00f6n\u00fcn\u00fc disiplinleraras\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131yor.<\/p>\n

Soyu Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek – Genetik Etnisite Mitinin \u00c7\u00fcr\u00fct\u00fclmesi<\/strong><\/p>\n

Kostas Kampourakis, \u00c7ev. G\u00fcrol Koca, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 280 s.<\/strong><\/p>\n

Son zamanlarda “DNA soy testleri” epey yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Soylar\u0131n\u0131n nereye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek isteyen ki\u015filer art\u0131k bu testleri yapan \u015firketlerden birine DNA numunelerini g\u00f6nderip k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde bir cevaba kavu\u015fabiliyorlar. Bunun sonucunda da, “Bende y\u00fczde \u015fu kadar \u0130talyanl\u0131k, y\u00fczde bu kadar Frans\u0131zl\u0131k varm\u0131\u015f” gibi beyanlar duyuyoruz. Peki ama bu testler nas\u0131l yap\u0131l\u0131yor ve sonu\u00e7lar\u0131 tam olarak ne anlama geliyor? Kostas Kampourakis bu kitab\u0131nda DNA soy testlerini derinlemesine inceliyor ve bunlar\u0131n asl\u0131nda san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131 \u015feyler s\u00f6yledi\u011fini anlat\u0131yor. Testlerin y\u00f6ntemlerindeki k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n yorumlanmas\u0131ndaki sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131klayan Kampourakis, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n “soy”, “\u0131rk”, “milliyet” ve “etnisite” gibi kritik kavramlar konusundaki yanl\u0131\u015f kan\u0131lar\u0131 nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini ve \u00f6zc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imini nas\u0131l besledi\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Genetik testler ger\u00e7ekten de kim oldu\u011fumuzu, nereden geldi\u011fimizi ortaya koyabilir mi? “Saf” \u0131rk veya soy diye bir \u015fey var m\u0131? Soylar\u0131n\u0131n me\u015fhur tarihsel fig\u00fcrlere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ki\u015filerin iddialar\u0131 ne kadar ge\u00e7erli? Farkl\u0131 \u0131rklar, etnisiteler ve milliyetler aras\u0131nda belirgin genetik farklar var m\u0131? DNA soy testlerinin psikolojik ve toplumsal etkileri neler? Bu testlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 nas\u0131l yorumlamal\u0131y\u0131z? Soyu Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek, kimli\u011fimizi ve insanl\u0131\u011f\u0131n geni\u015f ailesi i\u00e7indeki yerimizi bilimsel olgular temelinde yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n

Kapitalizm: Kavram\u0131n Hikayesi<\/strong><\/p>\n

Michael Sonenscher, \u00c7ev. M. Murtaza \u00d6zeren, Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 176 s.<\/strong><\/p>\n

Kapitalizm tam olarak nedir? Bu kelime her zaman bug\u00fcnk\u00fc anlama m\u0131 geliyordu ve zaman i\u00e7inde nas\u0131l bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdi? Bir kavram\u0131n k\u00f6kenini ve tarihini bilmek, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki siyasi ve iktisadi tart\u0131\u015fmalar\u0131 anlamak i\u00e7in neden \u00f6nemlidir? Siyaset ve d\u00fc\u015f\u00fcnce tarih\u00e7isi Michael Sonenscher, bu temel sorular\u0131n izini s\u00fcrerek kapitalizm kavram\u0131n\u0131n soy k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ara\u015ft\u0131r\u0131yor ve kelimenin ard\u0131ndaki unutulmu\u015f hik\u00e2yeyi g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131yor. Sonenscher, analizine kapitalizmden \u00f6nce var olan ve temelini \u201ci\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc\u201d ilkesinin olu\u015fturdu\u011fu \u201cticari toplum\u201d kavram\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. Yazar, bu daha eski kavram\u0131n, k\u00f6kenleri ba\u015flang\u0131\u00e7ta kamu bor\u00e7lar\u0131 ve sava\u015f finansman\u0131 gibi bamba\u015fka meselelere dayanan \u201ckapitalizm\u201d ile zamanla nas\u0131l birle\u015fti\u011fini ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc inceliyor. Kitap, ticari toplum tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n, sermaye m\u00fclkiyetini merkeze alan kapitalizm kavram\u0131 taraf\u0131ndan nas\u0131l yutuldu\u011funu ve bu s\u00fcrecin modern iktisadi ve siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceyi nas\u0131l \u015fekillendirdi\u011fini ortaya koyuyor. Bu entelekt\u00fcel yolculukta Sonenscher, Adam Smith\u2019ten Karl Marx\u2019a, David Ricardo\u2019dan Louis Blanc ve Louis de Bonald gibi Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerine kadar geni\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnce haritas\u0131n\u0131 okuyucuya sunuyor. Vak\u0131fBank K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan Kapitalizm: Bir Kavram\u0131n Hik\u00e2yesi ad\u0131yla \u00e7evirdi\u011fimiz bu kitap, modern d\u00fcnyan\u0131n en temel kavramlar\u0131ndan birinin nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve zamanla farkl\u0131 anlamlar\u0131 nas\u0131l i\u00e7erdi\u011fini aktarmakd\u0131r.<\/p>\n

\u0130stanbul’da Suyun Tarihi: \u0130stanbul’un Su Sorununun Tarihsel K\u00f6kenlleri ve Osmanl\u0131’da Yabanc\u0131 Su \u015eirketleri<\/strong><\/p>\n

Haydar Kazgan, Efil Yay\u0131nevi Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 174 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130stanbul, kuruldu\u011fu y\u0131llarda su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu bilmeyen nadir kentlerden biriydi. \u015eehir, Osmanl\u0131 hakimiyetine girmesinden on sekizinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na dek bu “ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131” korudu. Yeni bir y\u00fczy\u0131lla ba\u015flayan “sorun” giderek a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131 ve on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru \u0130stanbul halk\u0131 i\u00e7ecek su bulamad\u0131; buldu\u011fu sular da “i\u00e7ilmez” raporluydu. \u0130stanbul’un ekonomik ve toplumsal ya\u015fam\u0131nda suyun ne denli \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir. Bizans’tan bu yana \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6stergesi say\u0131lan suyun ekonomik g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden \u0130stanbul \u00fczerine yap\u0131lacak bir ara\u015ft\u0131rman\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. \u015eimdiye dek sergilenen bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada i\u015fin bu y\u00f6n\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmedi\u011fi i\u00e7in hem \u00e7al\u0131\u015fmalar eksik kalm\u0131\u015f hem de kent tarih\u00e7ili\u011fimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli say\u0131labilecek baz\u0131 belgeler ilgisizlik sonucu yok olup gitmi\u015ftir. E\u011fer zaman\u0131nda bu t\u00fcr belgelere ilgi g\u00f6sterilip de\u011ferlendirme yoluna gidilseydi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kentimizin musluklar\u0131ndan daha bol su, \u0130stanbul \u00fczerine yaz\u0131lm\u0131\u015f kitaplardan da daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler akacakt\u0131.<\/p>\n

Milliyet\u00e7i Muhafazakar Neslin \u00c7at\u0131s\u0131: \u0130lim Yayma Cemiyeti (1951 – 1981)<\/strong><\/p>\n

Mehmet G\u00fcldal, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2025, 320 s.<\/strong><\/p>\n

\u0130sl\u00e2mi muhafazak\u00e2r dalgan\u0131n 1980 Darbesi’nden sonra g\u00f6r\u00fcn\u00fcrle\u015fmesi, \u0130sl\u00e2m’\u0131n T\u00fcrkiye siyasal hayat\u0131nda 1980 sonras\u0131 bir olguymu\u015f gibi anla\u015f\u0131lmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck pay sahibidir. Ancak bir uyan\u0131\u015f\u0131 veya dalgay\u0131 anlamak onun \u00f6rg\u00fctlenmesini, toplumsal taban\u0131n\u0131, \u00f6ne \u00e7\u0131kan fig\u00fcrlerini ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel k\u00f6klerini takip etmeyi gerektirir. Mehmet G\u00fcldal, Milliyet\u00e7i Muhafazak\u00e2r Neslin \u00c7at\u0131s\u0131: \u0130lim Yayma Cemiyeti (1951-1981) kitab\u0131nda bu takibi yap\u0131yor. \u0130lim Yayma Cemiyeti’nin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan tarihsel kesiti tart\u0131\u015f\u0131rken, dindar\/muhafazak\u00e2r nesil yeti\u015ftirme idealinin, reaksiyoner modernist anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, \u00f6nc\u00fc ve \u00f6nc\u00fcl \u015fahsiyetlerinin teferruatl\u0131 tahlilini yap\u0131yor. B\u00f6ylelikle cemiyetin milliyet\u00e7i muhafazak\u00e2r bir \u00e7at\u0131 h\u00fcviyetini tespit ediyor. T\u00fcrkiye’de milliyet\u00e7i muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimini, \u00f6rg\u00fctlenmesini ve ideolojik y\u00f6nelimlerini merak eden okurlara seslenirken kom\u00fcnizmle m\u00fccadele dernekleri, Ak\u0131nc\u0131lar hareketi, “M\u00fccadeleciler” gibi hareketlerle beraber hitap etti\u011fi sa\u011f siyaset d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini geni\u015fletiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Laodikeia Katakekaumene (Combusta) Cilt 1 Ferit Baz, Kabalc\u0131 Yay\u0131nevi, 2025, 160 s. XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan itibaren bir\u00e7ok Avrupal\u0131 bilim insan\u0131 taraf\u0131ndan ziyaret edilen Laodikeia Katakekaumene (Combusta) kenti, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Konya ili Saray\u00f6n\u00fc il\u00e7esi L\u00e2dik beldesinde yer almaktad\u0131r. Antik kentin yaz\u0131tlar\u0131yla ilgili ilk kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar arkeolog W. M. RAMSAY ile arkeolog ve epigraf W. M. CALDER taraf\u0131ndan […]<\/p>\n","protected":false},"author":672,"featured_media":66744,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10376,38,513,510,511],"tags":[],"class_list":["post-66743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-261-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/672"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=66743"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66746,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/66743\/revisions\/66746"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=66743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=66743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=66743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}