{"id":67220,"date":"2026-02-27T16:54:52","date_gmt":"2026-02-27T13:54:52","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=67220"},"modified":"2026-02-27T16:54:52","modified_gmt":"2026-02-27T13:54:52","slug":"sisifosun-kayasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2026\/02\/27\/sisifosun-kayasi","title":{"rendered":"Sisifos\u2019un kayas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dr. H\u00fcseyin Karaku\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Sisifos, antik Yunan mitolojisinde Korint \u015fehrinin kurucusu ve kral\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00fcml\u00fclerin en kurnaz\u0131 olarak bilinir. Onun as\u0131l hikayesi tanr\u0131lar tanr\u0131s\u0131 Zeus\u2019un bir s\u0131rr\u0131n\u0131 if\u015fa etmesiyle ba\u015flar. S\u0131rr\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00fcml\u00fc taraf\u0131ndan if\u015fa edilmesine \u00f6fkelenen Zeus, Sisifos\u2019un can\u0131n\u0131 almas\u0131 i\u00e7in Thanatos\u2019u (\u00d6l\u00fcm Tanr\u0131s\u0131) g\u00f6nderir. Sisifos, kurnazl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6nce \u00f6l\u00fcm tanr\u0131s\u0131 Thanatos sonra yeralt\u0131 d\u00fcnyas\u0131 tanr\u0131s\u0131 Hades\u2019ten kurtulmay\u0131 ba\u015far\u0131r ve d\u00fcnyada saklan\u0131r. Ya\u015fland\u0131\u011f\u0131nda Zeus taraf\u0131ndan yakalan\u0131r ve \u00f6l\u00fcmden daha k\u00f6t\u00fc bir ceza almas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Sisifos, devasa bir kayay\u0131 dik bir tepenin zirvesine \u00e7\u0131karmakla g\u00f6revlendirilir. Tam zirveye ula\u015faca\u011f\u0131 s\u0131rada, kaya Sisifos\u2019un elinden kaymakta ve en a\u015fa\u011f\u0131ya kadar yuvarlanmaktad\u0131r. Sisifos, toz toprak i\u00e7inde tekrar a\u015fa\u011f\u0131 iner ve kayay\u0131 yeniden itmeye ba\u015flar. Bu d\u00f6ng\u00fc, sonsuz kere s\u00fcrecektir.<\/p>\n<p>Frans\u0131z \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve edebiyat\u00e7\u0131 Albert Camus 1942\u2019de bu \u00f6yk\u00fcy\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n umutsuzluk ortam\u0131nda topluma umut a\u015f\u0131lamak i\u00e7in kullan\u0131r. 1942\u2019nin sava\u015f yorgunu d\u00fcnyas\u0131nda Camus, \u201cSisyphos Miti\u201d (<em>Le Mythe de Sisyphe<\/em>) adl\u0131 deneme eserinde bu mite bir derinlik ekledi. Kaya sadece bir y\u00fck de\u011fildi; o y\u00fckseldik\u00e7e uzayan g\u00f6lgesi, a\u015fa\u011f\u0131daki toplumu karanl\u0131\u011fa bo\u011fan bir \u201cruhsal hapishane\u201dydi. Sisifos ise umutluydu; \u00e7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6n\u00fc\u015f yolunda, kayan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlan\u0131\u015f\u0131n\u0131 izlerken kaderine sahip \u00e7\u0131k\u0131yor, tanr\u0131lar\u0131n anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilinciyle yeniyordu. \u201cSisifos\u2019un kaya g\u00f6lgesi, art\u0131k kayan\u0131n kendisinden daha a\u011f\u0131r hale gelmi\u015ftir; \u00e7\u00fcnk\u00fc kaya fiziksel bir y\u00fckt\u00fcr, g\u00f6lge ise ruhsal bir hapishane.\u201d Art\u0131k ta\u015f\u0131n g\u00f6lgesinden \u00e7\u0131k\u0131lmal\u0131 ve Sisifos\u2019a destek verilmelidir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019sinde Sisifos\u2019un \u00f6yk\u00fcs\u00fc yeniden g\u00fcndeme gelmi\u015f ve bamba\u015fka bir metafora d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Art\u0131k emeklisiyle \u00e7al\u0131\u015fan\u0131yla bir de\u011fil milyonlarca Sisifos vard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de birey i\u00e7in hayat, her ay\u0131n ba\u015f\u0131nda o kayay\u0131 (ge\u00e7im derdi, enflasyon, kira) tepenin ard\u0131na itmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Ay sonu geldi\u011finde kaya (maa\u015f\u0131n bitmesi, yeni zamlar) h\u0131zla a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlan\u0131r. Bu durum bireyde \u201cilerleme\u201d hissini yok eder. Toplum, yar\u0131n\u0131 planlamak yerine g\u00fcn\u00fc kurtarma d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne hapsoldu\u011funda, Sisifos\u2019un g\u00f6lgesi t\u00fcm \u00fclkenin vizyonunu karart\u0131r. Bu ekonomik d\u00f6ng\u00fc, toplumsal bir <strong>geleceksizlik<\/strong> hissi do\u011furur. Tasarruf yapamayan, yar\u0131n\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6remeyen birey; sadece bug\u00fcn\u00fcn hayatta kalma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcne hapsolur. Bu da toplumun k\u00fclt\u00fcrel ve entelekt\u00fcel geli\u015fimini durduran en koyu g\u00f6lgedir. T\u00fcrkiye\u2019deki kolektif g\u00f6lgeyi da\u011f\u0131tacak olan \u015fey, kayay\u0131 zirveye \u00e7\u0131karmaktan ziyade, kayan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 yuvarlanmas\u0131n\u0131n bizim su\u00e7umuz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn bilincinde olman\u0131n bize \u00f6zg\u00fcrl\u00fck verdi\u011fini anlamakt\u0131r.<\/p>\n<p>Sisifos\u2019un en b\u00fcy\u00fck trajedisi, o tepede <strong>tek ba\u015f\u0131na<\/strong> olmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de bireyin \u00fczerindeki uzat\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6lgeyi da\u011f\u0131tacak en b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7, bu trajedinin <strong>kolektif<\/strong> oldu\u011funu fark etmektir. Toplumsal hayatta Sisifoslar bir araya gelebilir. Neoliberalizm, devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc (yasalar, esnek \u00e7al\u0131\u015fma modelleri, sendikas\u0131zla\u015ft\u0131rma) kullanarak bu yan yana geli\u015fi engeller. Bu d\u00fczende birey sadece bir \u201ct\u00fcketici\u201d veya \u201cbor\u00e7lu\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bor\u00e7luluk (kredi kartlar\u0131, krediler), kayay\u0131 tepeye itmeyi bir zorunluluktan \u00f6te, bir hayatta kalma refleksine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Bor\u00e7lu insan, ba\u015f\u0131n\u0131 dik tutamaz; sadece aya\u011f\u0131n\u0131n dibindeki kayaya odaklan\u0131r. Bu, bilincin k\u00f6reltilmesidir. Neoliberalizm bireye \u201csen \u00f6zelsin\u201d derken, onu asl\u0131nda bir atom gibi yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00d6rg\u00fcts\u00fcz birey, g\u00f6lgenin i\u00e7inde sadece kendi yans\u0131mas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Bu da toplumsal bir sinizme ve <strong>anomiye<\/strong> (kurals\u0131zl\u0131k\/yabanc\u0131la\u015fma) kap\u0131 aralar.<\/p>\n<p>Camus\u2019n\u00fcn Sisifos\u2019u yaln\u0131zd\u0131r. Ortada milyonlarca Sisifos varsa ve hepsi ayn\u0131 anlams\u0131z d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn i\u00e7indeyse, as\u0131l trajedi ta\u015f itmek de\u011fil, yan\u0131ndaki di\u011fer Sisifos\u2019un fark\u0131na varmamakt\u0131r. Sisifoslar\u0131n birbirine bakmas\u0131, \u201cNeden bu ta\u015f\u0131 itiyoruz?\u201d sorusunun kolektifle\u015fmesidir. Bu, neoliberal atomizasyonun (yaln\u0131zla\u015ft\u0131rman\u0131n) panzehridir.<\/p>\n<p>Ta\u015flar y\u00fckselmedi\u011finde ve g\u00f6lgeler \u00e7ekildi\u011finde, toplumun \u00fczerine vuran g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 (ger\u00e7eklik ve hakikat) daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelir. G\u00f6lgenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kalkt\u0131\u011f\u0131nda, Sisifoslar sadece kaya iten birer i\u015f\u00e7i de\u011fil; d\u00fc\u015f\u00fcnen, tart\u0131\u015fan ve yeni bir ya\u015fam (belki de o da\u011f\u0131 terk edip ovada yeni bir \u015fehir kurma) hayal eden \u00f6zg\u00fcr bireylere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. <strong>Umut<\/strong> kayan\u0131n zirveye ula\u015fmas\u0131nda de\u011fil, Sisifoslar\u0131n \u201c<strong>eme\u011fimizi g\u00f6lge \u00fcretmek i\u00e7in kullanmayaca\u011f\u0131z<\/strong>\u201d karar\u0131n\u0131 vermesindedir. Bu, toplumun \u00fczerine d\u00fc\u015fen o karanl\u0131k \u00f6rt\u00fcy\u00fc y\u0131rtacak olan as\u0131l kolektif liyakat ve bilin\u00e7 hareketidir. Bu anlatt\u0131\u011f\u0131m, asl\u0131nda sistemin di\u015flilerine kum atmakt\u0131r. \u201cKaya itmenin anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm aramak\u201d, kafa ve kol emek\u00e7isinin kendi eme\u011fine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 durdurmas\u0131 ve bu eme\u011fi sistemi b\u00fcy\u00fctmek (g\u00f6lgeyi art\u0131rmak) i\u00e7in de\u011fil, yeni bir toplumsal d\u00fczen kurmak i\u00e7in kullanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. H\u00fcseyin Karaku\u015f Sisifos, antik Yunan mitolojisinde Korint \u015fehrinin kurucusu ve kral\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00fcml\u00fclerin en kurnaz\u0131 olarak bilinir. Onun as\u0131l hikayesi tanr\u0131lar tanr\u0131s\u0131 Zeus\u2019un bir s\u0131rr\u0131n\u0131 if\u015fa etmesiyle ba\u015flar. S\u0131rr\u0131n\u0131n bir \u00f6l\u00fcml\u00fc taraf\u0131ndan if\u015fa edilmesine \u00f6fkelenen Zeus, Sisifos\u2019un can\u0131n\u0131 almas\u0131 i\u00e7in Thanatos\u2019u (\u00d6l\u00fcm Tanr\u0131s\u0131) g\u00f6nderir. Sisifos, kurnazl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6nce \u00f6l\u00fcm tanr\u0131s\u0131 Thanatos sonra yeralt\u0131 d\u00fcnyas\u0131 tanr\u0131s\u0131 Hades\u2019ten [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2301,"featured_media":67221,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[6862,8557,10463,10464],"class_list":["post-67220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-camus","tag-dr-huseyin-karakus","tag-sisfosun-kayasi","tag-sisifos"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2301"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67222,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67220\/revisions\/67222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/67221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}