{"id":6729,"date":"2016-12-15T12:23:52","date_gmt":"2016-12-15T09:23:52","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=6729"},"modified":"2016-12-15T12:23:52","modified_gmt":"2016-12-15T09:23:52","slug":"balik-fosilleri-kuyruklarin-nasil-evrim-gecirdigini-ortaya-cikardi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/12\/15\/balik-fosilleri-kuyruklarin-nasil-evrim-gecirdigini-ortaya-cikardi","title":{"rendered":"Bal\u0131k fosilleri, kuyruklar\u0131n nas\u0131l evrim ge\u00e7irdi\u011fini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> \u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n Foulden Kenti\u2019ndeki 348 milyon y\u0131ll\u0131k bir nehirde y\u00fczen <em>Aetheretmon<\/em> (y\u00fcz\u00fc sa\u011fa d\u00f6n\u00fck). <em>Aetheretmon<\/em>, etli kuyruk ve kaudal y\u00fczge\u00e7ler olan iki ayr\u0131 \u201ckuyruk\u201dun atasal evresini sergiler. Erken tetrapodlar alt kaudal y\u00fczgecini kaybetmi\u015fken, 32.000 canl\u0131 teleost bal\u0131k t\u00fcr\u00fc (sola bakan bakla \u015fekilli bal\u0131k) \u00fcst kuyruklar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak, canl\u0131 bal\u0131klar ve tetrapod kuyruklar\u0131 tamamen farkl\u0131 yap\u0131dad\u0131r. \u00a9 John Megahan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k fiziksel farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, filler, kertenkeleler ve alabal\u0131klar\u0131n ortak bir noktalar\u0131 var. V\u00fccutlar\u0131n\u0131n arkas\u0131nda, kuyruk olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzunlamas\u0131na, esnek yap\u0131lara sahipler. Fakat Pennsylvania \u00dcniversitesi\u2019nden bir paleobiyolog taraf\u0131ndan yap\u0131lan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, bal\u0131k kuyruklar\u0131n\u0131n ve d\u00f6rt uzvu olan tetrapodlar\u0131n kuyruklar\u0131n\u0131n asl\u0131nda farkl\u0131 evrim tarihlerine sahip, tamamen farkl\u0131 yap\u0131lar oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>Sanat ve Bilim Okulu\u2019nun D\u00fcnya ve \u00c7evre Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Do\u00e7. Lauren Sallan, 350 milyon y\u0131ll\u0131k fosil bal\u0131k yavrular\u0131n\u0131n bir analiziyle bu eski yavru bal\u0131klar\u0131n kabuklu, etli kuyruk ve di\u011ferinin \u00fcst\u00fcnde oturan esnek bir y\u00fczgece sahip oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Benzer bir \u00e7ift kuyruk yap\u0131s\u0131, ya\u015fayan bal\u0131k t\u00fcrlerinin y\u00fczde 95\u2019inden fazlas\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u0131\u015f\u0131yan kanatl\u0131 bir bal\u0131k grubu olan modern teleostlar\u0131n embriyolar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Evrim \u00e7a\u011f\u0131nda, \u00e7evrelerine uyum sa\u011flamak i\u00e7in yeti\u015fkin teleostlar\u0131n ve tetrapodlar\u0131n her biri bu kuyruklardan birini kaybetti.<\/p>\n<p>Sallan, \u201cTetrapod kuyru\u011fu muhtemelen ilk omurgal\u0131larda ekstremite benzeri bir geli\u015fme olarak ba\u015flad\u0131; bal\u0131k kuyruk y\u00fczgeci ise s\u0131rt y\u00fczgeci gibi birlikte se\u00e7ilmi\u015f bir medyan y\u00fczge\u00e7 olarak ba\u015flad\u0131\u201d diyor. \u201cB\u00fct\u00fcn omurgal\u0131lar\u0131n kuyruk \u00e7e\u015fitlili\u011fi, bu iki kuyru\u011fun g\u00f6reli olarak b\u00fcy\u00fcmesi ve kaybedilmesi ile a\u00e7\u0131klanabilir; geri kalan etli kuyruk insanlarda bal\u0131klarda oldu\u011fu gibi bodurdur.\u201d<\/p>\n<p>Sallan bulgular\u0131n\u0131 <em>Current Biology<\/em> dergisinde a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 200 y\u0131ld\u0131r, Darwin\u2019le \u00e7a\u011fda\u015f Thomas Henry Huxley\u2019den Stephen Jay Gould\u2019a kadar biliminsanlar\u0131, basitten daha karma\u015f\u0131k organizmalara do\u011fru olan evrimsel ad\u0131mlar\u0131 yans\u0131tacak \u015fekilde, organizmalar\u0131n geli\u015fim ve b\u00fcy\u00fcme a\u015famalar\u0131n\u0131n tekrarland\u0131\u011f\u0131 teorisinin \u00f6nemli bir \u00f6rne\u011fi olarak, asimetriyel kuyru\u011fu olan modern teleost bal\u0131klar\u0131n eski yeti\u015fkin \u0131\u015f\u0131n kanatlar\u0131 bal\u0131klar\u0131nkine benzeyen larva evresine dikkat \u00e7ektiler.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, bu \u00f6rnekte \u00f6nemli bir zay\u0131fl\u0131k vard\u0131: Yavru atalar\u0131n fosil eksikli\u011fi. Sallan\u2019\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in ipucu, teleostlarla ilgili bir bal\u0131k t\u00fcr\u00fc olan<em> Aetheretmon valentiacum<\/em>\u2019un 350 milyon y\u0131ll\u0131k fosil \u00f6rnekleriyle geldi. Fosiller, on y\u0131llar i\u00e7inde \u0130sko\u00e7ya\u2019da ele ge\u00e7irildi ve m\u00fczelerde sakland\u0131, ancak hen\u00fcz \u00e7o\u011fu detayl\u0131 incelenmedi. \u00c7al\u0131\u015f\u0131lmam\u0131\u015f \u00f6rnekler aras\u0131nda, sadece 3 santimetre uzunlu\u011funda, bu t\u00fcr bal\u0131klar\u0131n bilinen en eski geli\u015fim evresini temsil eden \u00f6rnekler yer al\u0131yordu. Bu fosiller, eski bal\u0131klar\u0131n b\u00fcy\u00fcme evreleriyle modern teleost torunlar\u0131 aras\u0131ndaki ilk do\u011frudan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Yeti\u015fkin <em>Aetheretmon<\/em> bal\u0131\u011f\u0131, alttan daha uzun, vertebra i\u00e7eren uzun bir asimetrik kuyru\u011fa sahiptir. Mersinbal\u0131\u011f\u0131 ve k\u00fcrekbal\u0131\u011f\u0131 gibi t\u00fcrleri i\u00e7eren kondrosteanlar denilen bir grup modern bal\u0131k, bazen \u201cya\u015fayan fosil\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve benzer bir kuyruk yap\u0131s\u0131na sahiptirler. Yeti\u015fkin teleost kuyruklar\u0131 neredeyse simetriktir ve tamamen y\u00fczge\u00e7lerden olu\u015fur. Yinelenme teorisine g\u00f6re, gen\u00e7 <em>Aetheretmon<\/em>, yeti\u015fkinlerin daha k\u00fc\u00e7\u00fck versiyonlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclecekti ve do\u011frudan geli\u015fim sergiledi. Sallan\u2019\u0131n g\u00f6zlemlerine g\u00f6re durum bu de\u011fildi. Gen\u00e7 <em>Aetheretmon<\/em> asl\u0131nda modern teleost gen\u00e7lerine \u00e7ok benziyordu; her ikisinde de, kertenkelenin kuyru\u011funa benzer, omurgay\u0131 i\u00e7eren k\u00fc\u00e7\u00fck etli bir kuyruk var, bu kep\u00e7e bir y\u00fczgeci \u00f6rt\u00fcyordu. Olgunla\u015ft\u0131k\u00e7a, <em>Aetheretmon<\/em>\u2019un \u00fcst kuyru\u011fu da geni\u015flemeye devam etti. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, modern teleostlar\u0131n kuyruk \u00fcst k\u0131sm\u0131 erken bodurla\u015f\u0131r ve b\u00fcy\u00fcyen beden i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcl\u00fcr ve kaudal y\u00fczge\u00e7ler bunun yerine sadece \u201ckuyruklar\u201d haline gelir.<\/p>\n<p>Sallan, farkl\u0131 geli\u015fim evrelerinde ya\u015fayan ve yok olan \u00e7e\u015fitli bal\u0131k t\u00fcrlerinin kuyruk formlar\u0131n\u0131 inceledi ve her birinde farkl\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015f ayn\u0131 iki par\u00e7al\u0131 yap\u0131y\u0131 buldu.<\/p>\n<p>Sallan \u201cBu, eski bal\u0131klar\u0131n ve modern bal\u0131klar\u0131n 350 milyon y\u0131lda payla\u015f\u0131lan ayn\u0131 geli\u015fim ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131na sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir\u201d diyor. \u201cModern teleost larvalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan atalar\u0131n kuyru\u011fu de\u011fil, t\u00fcm bal\u0131klar kuyruklar\u0131nda bu t\u00fcrlerin tamam\u0131 i\u00e7in i\u015flev ve \u00e7evreye dayal\u0131 olarak zamanla ayarlanm\u0131\u015f iki farkl\u0131 yap\u0131ya sahipler.\u201d<\/p>\n<p>Analiz, <em>Aetheretmon<\/em> canl\u0131 bal\u0131klar\u0131n ve karada ya\u015fayan tetrapodlar\u0131n ortak atas\u0131 oldu\u011fundan, her iki tipteki kuyruk t\u00fcr\u00fcne sahip olan hem bal\u0131klar\u0131n hem de omurgal\u0131lar\u0131n evrimiyle ilgili yeni bilgiler edinilmesine olanak tan\u0131r. <em>Aetheretmon<\/em>\u2019da bulunan omurlar i\u00e7eren kuyruk muhtemelen kertenkele gibi hayvanlarda ger\u00e7ek kuyruk haline gelen ilk uzuv benzeri b\u00fcy\u00fcmeyi temsil eder.<\/p>\n<p>Sallan, iki genle\u015fmenin iki farkl\u0131 gen grubu taraf\u0131ndan y\u00f6netilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve b\u00f6ylelikle ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak do\u011fal seleksiyona u\u011frayabilirler, b\u00f6ylece evrim boyunca \u00e7ok say\u0131da yenilik\u00e7i form \u00fcretebilirler.<\/p>\n<p>Sallan \u201cBu bize, ge\u00e7mi\u015fte ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u00fczge\u00e7lerde ve bacaklarda bu \u00e7e\u015fitlili\u011fe neden sahip oldu\u011fumuzu anlat\u0131yor\u201d diyor. \u201cBir formun i\u015flevsel veya \u00e7evresel nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc tercih edilen baz\u0131 k\u00f6kenleri olmu\u015f olabilir. Bir bal\u0131k, y\u00fczmek i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu \u00f6zelli\u011fe uyum sa\u011flayamam\u0131\u015fsa nesli t\u00fckenmi\u015f olabilir\u201d diye ekliyor.<\/p>\n<p>Sallan, bu bulgular\u0131n bir geli\u015fim biyolojisi uzman\u0131 taraf\u0131ndan ekstremite b\u00fcy\u00fcmesi veya kanat\u00e7\u0131k yerle\u015fimi yaratan molek\u00fcler yollar\u0131 teyit etmek i\u00e7in de\u011ferlendirilebilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 heyecanl\u0131. \u201cBu, evrimin laboratuvarda test edilmesinin kolay bir yolu olacakt\u0131r\u201d diyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren:<\/strong> B\u00fcnyamin Tan<\/p>\n<p><em>Mimar Sinan G\u00fczel Sanatlar \u00dcniv. Klasik T\u00fcrk Edebiyat\u0131 YL<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dergi referans\u0131:<\/strong> Lauren Sallan, \u201cFish \u2018tails\u2019 result from outgrowth and reduction of two separate ancestral tails\u201d, <em>Current Biology<\/em>, 2016; 26 (23): R1224 DOI: 10.1016\/j.cub.2016.10.036<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2016\/12\/161206111733.htm\">https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2016\/12\/161206111733.htm<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: \u0130sko\u00e7ya\u2019n\u0131n Foulden Kenti\u2019ndeki 348 milyon y\u0131ll\u0131k bir nehirde y\u00fczen Aetheretmon (y\u00fcz\u00fc sa\u011fa d\u00f6n\u00fck). Aetheretmon, etli kuyruk ve kaudal y\u00fczge\u00e7ler olan iki ayr\u0131 \u201ckuyruk\u201dun atasal evresini sergiler. Erken tetrapodlar alt kaudal y\u00fczgecini kaybetmi\u015fken, 32.000 canl\u0131 teleost bal\u0131k t\u00fcr\u00fc (sola bakan bakla \u015fekilli bal\u0131k) \u00fcst kuyruklar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak, canl\u0131 bal\u0131klar ve tetrapod kuyruklar\u0131 tamamen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,32],"tags":[],"class_list":["post-6729","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6729","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6729"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6729\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}