{"id":6740,"date":"2016-12-16T11:13:15","date_gmt":"2016-12-16T08:13:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=6740"},"modified":"2016-12-16T11:13:15","modified_gmt":"2016-12-16T08:13:15","slug":"notron-yildizi-isigini-bozan-kuantum-parcaciklari-goruldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/12\/16\/notron-yildizi-isigini-bozan-kuantum-parcaciklari-goruldu","title":{"rendered":"N\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozan kuantum par\u00e7ac\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><em>Uzay bo\u015flu\u011fu (vakum) g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar bo\u015f de\u011fildir. Astronomlar, \u015eili\u2019deki Very Large Teleskobu ile sanal par\u00e7ac\u0131klar\u0131n n\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131ndan gelen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bir prizma gibi hizalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlediler. G\u00f6zlemler, \u0131\u015f\u0131k ve maddenin atomalt\u0131 boyutlardaki etkile\u015fimlerini a\u00e7\u0131klayan kuantum elektrodinami\u011fin 90 y\u0131ll\u0131k \u00f6ng\u00f6r\u00fclerini do\u011fruluyor.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Foto a\u00e7\u0131klamas\u0131: <\/strong>\u00a9ESO \/ Dijitalle\u015ftirilmi\u015f G\u00f6ky\u00fcz\u00fc Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 2<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1930\u2019larda Alman fizik\u00e7i Werner Heisenberg ve Hans Heinrich Euler, kuvvetli manyetik alanlar\u0131n polarizasyon ad\u0131 verilen fenomeni yarat\u0131p, manyetik alandan ge\u00e7en \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 hizalayaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmi\u015fti. Vakumda bu hizalama sanal par\u00e7ac\u0131klar taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Sanal par\u00e7ac\u0131klar, kuantum belirsizli\u011fi sayesinde, uzayda bir anda ortaya \u00e7\u0131k\u0131p kaybolan, bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fi \u201cger\u00e7ek\u201d par\u00e7ac\u0131klara benzeyen bir par\u00e7ac\u0131k t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201cG\u00fc\u00e7l\u00fc bir manyetik alana sahipseniz, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in prizmaya ihtiyac\u0131n\u0131z yok\u201d diyen Londra Kolej \u00dcniversitesi\u2019nden Silvia Zane, \u201cAncak manyetik alan\u0131n\u0131z \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olmal\u0131; g\u00fcnl\u00fck hayatta kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0131knat\u0131slar yetmez\u201d diye belirtiyor. N\u00f6tron y\u0131ld\u0131zlar\u0131, devasa b\u00fcy\u00fckl\u00fckte manyetik alanlara sahiptir. Zane ve ekibi de, t\u0131pk\u0131 g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fcklerimizdeki gibi ancak \u00e7ok daha hassas polarize filtreler kullanarak yak\u0131n ve g\u00f6rece s\u00f6n\u00fck bir n\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi ve sonu\u00e7lar\u0131 s\u0131radan y\u0131ld\u0131zlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7lar\u0131 inceleyen ekip, n\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131ndan gelen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n y\u00fczde 16 civar\u0131nda polarize oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Bu g\u00f6zlem \u201cvakum \u00e7ift k\u0131r\u0131n\u0131m\u0131 (birefringence)\u201d ad\u0131 verilen fenomenin ilk defa tespit edilmesine olanak tan\u0131d\u0131. Ekip, verileri yard\u0131m\u0131yla y\u0131ld\u0131z\u0131n d\u00f6nme eksenini bile \u00e7\u0131karsamay\u0131 ba\u015fard\u0131.<\/p>\n<p>Ekibin lideri, Milano Ulusal Astrofizik Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Roberto Mignani, \u201cBu, son derece \u00f6nemli ve elde etmesi zor bir sonu\u00e7tu. D\u00fcnya\u2019n\u0131n en iyi teleskobunu en uygun atmosfer ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda kullanmam\u0131z gerekti. Kayna\u011f\u0131n s\u00f6n\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcmler de son derece zahmetliydi ve uygun bir ekibe sahip olmam\u0131z gerekliydi\u201d diyor.<\/p>\n<p>Massachusetts Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Herman Marshall, bulgular\u0131n n\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ad\u0131na olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulay\u0131p benzer \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n x-\u0131\u015f\u0131n\u0131 band\u0131nda da yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve \u201cN\u00f6tron y\u0131ld\u0131zlar\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu, -\u015fimdiye dek pek anlayamam\u0131\u015f olsak da- manyetik alanlar\u0131n\u0131n zamanla nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini anlayabiliriz\u201d diyor.<\/p>\n<p>Her ne kadar sanal par\u00e7ac\u0131klar\u0131n ve kuantum \u00f6zelliklerinin i\u015f \u00fczerinde oldu\u011funu g\u00f6rsek de bunlar\u0131n kunatum mekani\u011fi ve yeni fizik a\u00e7\u0131s\u0131ndan ne t\u00fcr ilerlemelere yol a\u00e7aca\u011f\u0131 belirsizdir. \u201cPar\u00e7ac\u0131k bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonraki ad\u0131m\u0131n ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz\u201d diyen Mignani, \u201cEinstein, 100 y\u0131l \u00f6nce genel g\u00f6relilik teorisini ortaya att\u0131\u011f\u0131nda, teorisinin navigasyon sistemlerini ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu. Bu ke\u015ffin de uzun vadede neleri do\u011furaca\u011f\u0131 hen\u00fcz belirsiz\u201d diye ekliyor.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7ev. Hakan Sert<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>YT\u00dc Fizik B\u00f6l. Doktora \u00d6\u011fr.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>Leah Crane, \u201cQuantum particles seen distorting light from a neutron star\u201d, <a href=\"https:\/\/www.newscientist.com\/article\/2114797-quantum-particles-seen-distorting-light-from-a-neutron-star\/\">https:\/\/www.newscientist.com\/article\/2114797-quantum-particles-seen-distorting-light-from-a-neutron-star\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzay bo\u015flu\u011fu (vakum) g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc kadar bo\u015f de\u011fildir. Astronomlar, \u015eili\u2019deki Very Large Teleskobu ile sanal par\u00e7ac\u0131klar\u0131n n\u00f6tron y\u0131ld\u0131z\u0131ndan gelen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bir prizma gibi hizalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlediler. G\u00f6zlemler, \u0131\u015f\u0131k ve maddenin atomalt\u0131 boyutlardaki etkile\u015fimlerini a\u00e7\u0131klayan kuantum elektrodinami\u011fin 90 y\u0131ll\u0131k \u00f6ng\u00f6r\u00fclerini do\u011fruluyor. &nbsp; Foto a\u00e7\u0131klamas\u0131: \u00a9ESO \/ Dijitalle\u015ftirilmi\u015f G\u00f6ky\u00fcz\u00fc Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 2 &nbsp; 1930\u2019larda Alman fizik\u00e7i Werner Heisenberg ve Hans [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6741,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30,19,26],"tags":[],"class_list":["post-6740","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-fizik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6740"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6740\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}