{"id":68548,"date":"2026-06-12T09:46:31","date_gmt":"2026-06-12T06:46:31","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=68548"},"modified":"2026-06-12T09:46:31","modified_gmt":"2026-06-12T06:46:31","slug":"acil-sorun-acil-cozum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2026\/06\/12\/acil-sorun-acil-cozum","title":{"rendered":"Acil sorun, acil \u00e7\u00f6z\u00fcm"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de emek\u00e7ilerin, halk\u0131n, \u00fclkenin ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fcn esas meselesi, yak\u0131c\u0131 sorunu \u201cAKP iktidar\u0131ndan kurtulmak\u201dt\u0131r. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu bu politik hedefi kavram\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu hedef u\u011fruna kendini sokaklara, meydanlara vurmakta, direni\u015flere kalkmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bilmiyorum, sosyalistler olarak bu \u201cacil politik hedef\u201d (eskiden \u201cba\u015f \u00e7eli\u015fme\u201d, \u201ckavranacak halka\u201d gibi kavramlar kullan\u0131l\u0131rd\u0131) saptamas\u0131nda anla\u015f\u0131yor muyuz? \u00c7o\u011funlukla anla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

\u201cSermaye d\u00fczeninin y\u0131k\u0131lmas\u0131\u201d, \u201csosyalizmin kurulmas\u0131\u201d gibi hedefler hen\u00fcz emek\u00e7i halk\u0131n ufkuna girmi\u015f de\u011fil. Yani bunlar hen\u00fcz \u201cpolitik hedefler\u201d haline gelmi\u015f de\u011fil. Stratejik ve ideolojik hedeflerimizdir bunlar.<\/p>\n

Elbette, hen\u00fcz halk\u0131n ufkunda yok diye, sosyalistler bu hedeflerinden vazge\u00e7meyeceklerdir. Zaten ustal\u0131kl\u0131 sosyalist politika da bu noktada ba\u015flar. Ula\u015fmak istedi\u011fimiz hedef i\u00e7in m\u00fccadele, halk\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu, koyabildi\u011fi hedeften kopmamal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn mesele \u201colgu\u201d ile (bize g\u00f6re) \u201colmas\u0131 gereken\u201d aras\u0131ndaki sentezi yapabilmek. Halk\u0131n \u201cyapabilece\u011fini\u201d, \u201cyap\u0131lmas\u0131 gerekenin\u201d ray\u0131na sokabilmek.<\/p>\n

\u201cOlmas\u0131 gereken\u201d i\u00e7in m\u00fccadele etmenin yolu, \u201colmas\u0131 gerekeni\u201d tekrar edip durmak de\u011fil, \u201colabilecek olan\u201d i\u00e7in m\u00fccadeleye \u00f6nderlik etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Bunu yapamayan, halk\u0131n taleplerinden kopar ve bo\u015f laf etmi\u015f olur; hatta halk\u0131n m\u00fccadelesinin kar\u015f\u0131s\u0131nda konumlanma hatas\u0131na dahi d\u00fc\u015f\u00fclebilir.<\/p>\n

Tabii, bir sosyalist politik partiden s\u00f6z ediyorum. Bir entelekt\u00fcel, yazar, yorumcu vb. veya bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu, ara\u015ft\u0131rma merkezi, yay\u0131n organ\u0131 vb. istedi\u011fi kadar \u201colmas\u0131 gerekenler\u201d, hatta daha uzun vadede olmas\u0131 gerekenler hakk\u0131nda yorumlar yapar, yazar, \u00e7izer, dergiler ve kitaplar \u00e7\u0131kar\u0131r, konferanslar ve sempozyumlar d\u00fczenler. Bunlar yararl\u0131d\u0131r. Ama politik parti -ad\u0131 \u00fczerinde- politik bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n

\u201cSosyalist devrimler\u201d olarak tan\u0131mlanan Sovyet devriminin ve \u00c7in devriminin ba\u015flang\u0131\u00e7taki sloganlar\u0131 \u201csosyalizmi kurmak\u201d veya \u201csermaye d\u00fczenini y\u0131kmak\u201d de\u011fildi. Bu hedefler devrimlerin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131n y\u0131llar sonras\u0131nda ko\u015fullar elverdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcndeme getirildi (ki acele edilip edilmedi\u011fi konusunda ciddi tart\u0131\u015fmalar da vard\u0131r). Sovyet devriminin acil sloganlar\u0131 \u201csava\u015fa hay\u0131r\u201d ve \u201ca\u00e7l\u0131\u011fa son\u201d idi. \u00d6rg\u00fctsel talebi ise \u201cb\u00fct\u00fcn iktidar Sovyetlere\u201d idi. Daha uzun s\u00fcrm\u00fc\u015f \u00c7in devriminin temel sloganlar\u0131 da \u201canti-feodal\u201d ve \u201canti-emperyalist\u201d nitelikteydi. Bu ba\u015far\u0131l\u0131 devrimlerin \u00f6nc\u00fcleri, uzun vadeli hedeflerini halk\u0131n yak\u0131c\u0131 sorunlar\u0131na \u00f6nderlik ederek g\u00fcndeme sokabildiler. Ayn\u0131 \u015feyler Kore, K\u00fcba, Vietnam, Laos, Kambo\u00e7ya vb. devrimleri i\u00e7in de s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

\u201cSermaye d\u00fczenini y\u0131kaca\u011f\u0131z\u201d, \u201csosyalizmi kuraca\u011f\u0131z\u201d diye devrim yap\u0131lmaz. Emek\u00e7ilerin temsilcisi olarak d\u00f6nemin acil ve yak\u0131c\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne \u00f6nderlik edilir, iktidar al\u0131n\u0131r, sonra ad\u0131m ad\u0131m sermaye d\u00fczeni y\u0131k\u0131l\u0131p sosyalizm in\u015fa edilir.<\/p>\n

E\u011fer bug\u00fcn halk\u0131n acil sorununun \u201cAKP iktidar\u0131ndan kurtulmak\u201d oldu\u011fu tespit ediliyorsa, sosyalist bir partinin yapmas\u0131 gereken, bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin ger\u00e7ek\u00e7i bir yolu, bu yolun \u00f6rg\u00fctlenme modelini tespit etmek ve bunun i\u00e7in m\u00fccadeleye giri\u015fmektir.<\/p>\n

AKP iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 en geni\u015f cephenin kurulmas\u0131 bir yol \u00f6nerisidir. Bu yolun se\u00e7imlere y\u00f6nelik taktikleri de geli\u015ftirilebilir. Sosyalistler g\u00fc\u00e7l\u00fc ve aktif bir odak olmaya \u00e7al\u0131\u015farak bu birle\u015fik cephe i\u00e7inde yer alabilir ve cepheye emek\u00e7i bir karakter kazand\u0131rmak i\u00e7in m\u00fccadele edebilirler. Bence de do\u011fru yol budur.<\/p>\n

Baz\u0131 arkada\u015flar, muhalif de olsalar d\u00fczen partileriyle bir araya gelmemeyi, hatta onlarla bir araya gelenlerle de bir araya gelmemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler. Hatta as\u0131l ele\u015ftiriyi \u201cd\u00fczen muhalefetine\u201d y\u00f6neltebilirler; \u00f6rne\u011fin \u201cCHP y\u0131k\u0131lmadan AKP y\u0131k\u0131lmaz\u201d gibi bir taktik \u00f6nerebilirler. Haklar\u0131d\u0131r; belki de onlar hakl\u0131d\u0131r. Ama bir politik parti iseler, bunu s\u00f6ylemekle yetinemezler. AKP iktidar\u0131ndan kurtulman\u0131n daha ger\u00e7ek\u00e7i, daha devrimci, daha sosyalist bir yolunu \u00f6nermeleri, -\u00f6nermek yetmez- bunun somut prati\u011fini g\u00f6stermeleri gerekir; \u00e7\u00fcnk\u00fc acil bir sorundur bu. \u201cHerkes gelsin, bende \u00f6rg\u00fctlensin\u201d demek yetmez. Ortaya acil sorunu \u00e7\u00f6zebilecek ger\u00e7ek\u00e7i bir pratik konmal\u0131 ki, herkes gelsin o pratik \u00e7evresinde \u00f6rg\u00fctlensin (Ne bileyim; genel grev, kentlerde halk kalk\u0131\u015fmas\u0131 vb. \u00f6rne\u011fin). E\u011fer herhangi bir se\u00e7enek ortaya konmadan di\u011fer \u00f6neriler ele\u015ftiriliyorsa, bu ele\u015ftiriler AKP iktidar\u0131n\u0131n \u00e7ok ho\u015funa gitme tehlikesini bar\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n

***<\/p>\n

Cumhuriyet<\/em> gazetesi yazar\u0131 Z\u00fclal Kalkandelen, Ankara\u2019da TKP inisiyatifiyle ger\u00e7ekle\u015fen \u201cCumhuriyet\u00e7iler Kurultay\u0131\u201d toplant\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131ktan sonra yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131da, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olarak \u201cSosyalist de\u011ferleri benimseyen Kemalistlerle Cumhuriyet Devrimi\u2019ni sahiplenen sosyalistlerin birli\u011fi\u201d form\u00fclasyonunu \u00f6nermi\u015f (\u201cT\u00fcrkiye \u0130\u00e7in \u00c7\u0131k\u0131\u015f Yolu Bellidir\u201d, Cumhuriyet<\/em> gazetesi, 10.6.2026). B\u00f6yle bir birlik yararl\u0131 olur elbette. Ama T\u00fcrkiye\u2019nin acil sorununa (AKP iktidar\u0131ndan kurtulmak) \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilmesi i\u00e7in bu \u00f6nerinin daha somutla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

Somutla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in birka\u00e7 soru soral\u0131m: \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel liderli\u011findeki CHP bu birli\u011fe davet edilecek midir? T\u0130P, Sol Parti, EMEP, TKH, SCP, HKP vb. sosyalist partiler b\u00f6yle bir birlik i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor mu? \u00d6te yandan Zafer Partisi, \u0130yi Parti gibi muhalefet partileri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor mu? (K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu grubunu ve Vatan Partisi\u2019ni saym\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar AKP iktidar\u0131n\u0131n yan\u0131nda saf tutmu\u015f durumdalar.)<\/p>\n

Yan\u0131l\u0131yorsam s\u00f6ylesinler; ama ben bu partilerin hemen hemen tamam\u0131yla yan yana gelmek niyetinde olmad\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu kan\u0131y\u0131 da TKP y\u00f6neticilerinin s\u00f6ylemlerinden \u00e7\u0131kar\u0131yorum. Peki bu durumda \u00f6nerilen form\u00fclasyon \u00e7er\u00e7evesinde, TKP ve \u00e7evresindeki baz\u0131 cumhuriyet\u00e7i ayd\u0131nlar d\u0131\u015f\u0131nda kim kal\u0131yor?<\/p>\n

\u015e\u00f6yle bir itiraz gelebilir: Biz kendi ba\u015f\u0131m\u0131za bu oda\u011f\u0131 kurup \u00f6yle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctleyece\u011fiz ve \u00f6yle bir pratik geli\u015ftirece\u011fiz ki, acil soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm getirece\u011fiz. Sayg\u0131 duyulacak bir fikir. Ama o halde ikinci bir somutla\u015ft\u0131rma gerekiyor: Bu birli\u011fin \u00fclkenin acil sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin ger\u00e7ek\u00e7i ve halk\u0131n benimseyebilece\u011fi bir yol haritas\u0131n\u0131n h\u0131zla belirlenmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcm\u00fczde y\u0131llar bile yok, belki sadece aylar var. Bu zaman zarf\u0131nda ne yap\u0131lacakt\u0131r ki, AKP iktidar\u0131na son verecek g\u00fc\u00e7 biriktirilecektir?<\/p>\n

Bu sorulara net yan\u0131tlar verilmedi\u011fi s\u00fcrece, b\u00f6yle \u00f6neriler \u201cg\u00fczel temennilerden\u201d \u00f6teye ge\u00e7emez ne yaz\u0131k ki.<\/p>\n

***<\/p>\n

\u0130ktidar\u0131n, bug\u00fcn CHP\u2019de somutla\u015fan \u00e7ok a\u011f\u0131r bir sald\u0131r\u0131s\u0131 var. Ama bu sald\u0131r\u0131 sadece CHP\u2019yi ve CHP\u2019li belediyeleri hedef alan bir operasyon de\u011fildir. T\u00fcrkiye\u2019yi se\u00e7imsizle\u015ftirme veya en az\u0131ndan se\u00e7imleri Saray\u2019\u0131n her zaman kazanaca\u011f\u0131 bir formalite haline getirme operasyonudur. 150 y\u0131ll\u0131k demokrasi birikimimizi yok etme ve halk\u0131 \u00fcmmetle\u015ftirme operasyonu. Dolay\u0131s\u0131yla t\u00fcm toplum olarak sald\u0131r\u0131 alt\u0131nday\u0131z.<\/p>\n

T\u00fcrkiye siyaset sahnesi, Saray partisi olanlar ve olmayanlar bi\u00e7iminde bir ayr\u0131ma do\u011fru gidiyor. \u0130ktidar\u0131 ve her t\u00fcrden muhalefetiyle Saray\u2019\u0131n dizayn etti\u011fi bir siyaset sahnesi mi kurulacak, yoksa halk\u0131n enerjisine ba\u015fvurularak bu majestelerinin sahnesi yerle bir mi edilecek? G\u00fcn\u00fcn sorusu budur. Saray\u2019\u0131n sahnesine muhalif olan b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerin bu ortak paydada birle\u015ferek bir iktidar y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ba\u015flatmalar\u0131 ve yeni bir siyaset sahnesi kurmalar\u0131 gerekiyor. B\u00f6yle bir se\u00e7ene\u011fin geni\u015f bir halk taban\u0131 bulaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sosyalistler de bu b\u00fcy\u00fck cephe i\u00e7inde etkili bir odak olarak yer alman\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeliler.<\/p>\n

Ama, AKP iktidar\u0131ndan kurtulmak gibi bir acil sorun saptamam\u0131z yok diyorsan\u0131z, ke\u015fke vaktinizi bu yaz\u0131y\u0131 okumakla harcamasayd\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de emek\u00e7ilerin, halk\u0131n, \u00fclkenin ayd\u0131nl\u0131k y\u00fcz\u00fcn\u00fcn esas meselesi, yak\u0131c\u0131 sorunu \u201cAKP iktidar\u0131ndan kurtulmak\u201dt\u0131r. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu bu politik hedefi kavram\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bu hedef u\u011fruna kendini sokaklara, meydanlara vurmakta, direni\u015flere kalkmaktad\u0131r. Bilmiyorum, sosyalistler olarak bu \u201cacil politik hedef\u201d (eskiden \u201cba\u015f \u00e7eli\u015fme\u201d, \u201ckavranacak halka\u201d gibi kavramlar kullan\u0131l\u0131rd\u0131) saptamas\u0131nda anla\u015f\u0131yor muyuz? \u00c7o\u011funlukla anla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":68549,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[10559,9531,5247],"class_list":["post-68548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-acil-sorun-acil-cozum","tag-degirmen","tag-ender-helvacioglu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=68548"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68551,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/68548\/revisions\/68551"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/68549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=68548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=68548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}