{"id":6973,"date":"2017-01-05T12:55:19","date_gmt":"2017-01-05T09:55:19","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=6973"},"modified":"2017-01-05T12:55:19","modified_gmt":"2017-01-05T09:55:19","slug":"yaklasik-35-milyon-yasindaki-fosil-ayak-izleri-iki-ayak-uzerinde-yurumenin-evrimini-anlatiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/01\/05\/yaklasik-35-milyon-yasindaki-fosil-ayak-izleri-iki-ayak-uzerinde-yurumenin-evrimini-anlatiyor","title":{"rendered":"Yakla\u015f\u0131k 3,5 milyon ya\u015f\u0131ndaki fosil ayak izleri, iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmenin evrimini anlat\u0131yor"},"content":{"rendered":"
G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Ayak izleri, daha k\u00fc\u00e7\u00fck di\u015filer ve \u00e7ocuklarla y\u00fcr\u00fcyen bir erkek taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Canland\u0131rma:<\/strong> Dawid A. \u0130urino<\/em><\/h5>\n

\u0130lk insanlar taraf\u0131ndan milyonlarca y\u0131l \u00f6nce b\u0131rak\u0131lan ayak izleri, Tanzanya\u2019da 1970\u2019lerde benzer izlerin bulundu\u011fu yere \u00e7ok yak\u0131n bir b\u00f6lgede a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u0130zler, baz\u0131 uzak akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n yumu\u015fak volkanik k\u00fcl \u00fczerinde birlikte y\u00fcr\u00fcmeleriyle olu\u015fmu\u015f. Bu izleri b\u0131rakanlar, b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla Australopithecus afarensis<\/em> olup, v\u00fccut \u00f6l\u00e7\u00fcleri geni\u015f bir yelpazeye sahip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Biliminsanlar\u0131, bunun eski insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na dair ipu\u00e7lar\u0131 verdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Australopithecus afarensis<\/em> en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc ve en tan\u0131nm\u0131\u015f erken insan t\u00fcrlerinden biridir. 3,2 milyon y\u0131l \u00f6nce Etiyopya\u2019da ya\u015fayan gen\u00e7 yeti\u015fkin bir kad\u0131n olan \u201cLucy\u201dnin fosili belki de en \u00fcnl\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Yeni ke\u015ffedilen ayak izleri, daha k\u00fc\u00e7\u00fck di\u015filerle y\u00fcr\u00fcyen bir erkek taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n

Tanzanya\u2019da y\u00fcr\u00fct\u00fclen arkeolojik projenin y\u00f6neticisi ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Prof. Giorgio Manzi \u201c\u00d6nceki bulgularla birlikte b\u00fct\u00fcn olarak al\u0131nan bu yeni kan\u0131t, bir volkanik patlaman\u0131n ard\u0131ndan ya\u011f\u0131\u015f sonras\u0131nda araz\u0131 boyunca bir grup olarak hareket eden birka\u00e7 erken insans\u0131y\u0131 i\u015faret etmektedir. Ancak daha fazlas\u0131 da var\u201d diyor. \u00a0\u201cYeni bireylerden birinin ayak izleri, gruptaki herkesinkinden \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde daha b\u00fcy\u00fck, bu da onun kendi t\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fck bir erkek \u00fcyesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Asl\u0131nda, ayak izleriyle belirlenen uzunluk olan 165 cm boy, onu \u015fimdiye kadar belirlenen en b\u00fcy\u00fck Australopithecus<\/em> \u00f6rne\u011fi yapar.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Goril benzeri ya\u015fam tarz\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n

1976 y\u0131l\u0131nda, Tanzanya\u2019n\u0131n Laetoli kentindeki bir b\u00f6lgede Australopithecus<\/em> taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen korunmu\u015f ayak izleri ke\u015ffedilmi\u015fti.<\/p>\n

\u00a0\"Laetoli<\/a><\/h5>\n
Volkanik k\u00fcl \u00fczerindeki, erken insans\u0131lara ait ayak izleri. Foto\u011fraf: \u00a0Raffaella Pellizzon<\/em><\/strong><\/h5>\n

\u0130zler 3,66 milyon y\u0131l \u00f6ncesine ait olup, belgelenmi\u015f en eski iki ayakl\u0131 ayak izidir. Art\u0131k, eLife<\/em> dergisinde ikinci bir ayak izi dizisinin ke\u015ffinden bahsediliyor.<\/p>\n

Floransa \u00dcniversitesi\u2019nden Jacopo Moggi-Cecchi \u201cArt\u0131k yeni bir ayak izi dizisi buldu\u011fumuza g\u00f6re, bizlere tamamen zaman i\u00e7inde farkl\u0131 bir pencere a\u00e7\u0131l\u0131yor ve bu foto\u011fraf, bu t\u00fcr\u00fcn g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131s\u0131nda neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek i\u00e7in birka\u00e7 yeni olas\u0131l\u0131k sunabilir\u201d diyor.<\/p>\n

Par\u00e7a, Laetoli ayak izleri ke\u015ffinin sadece 150 m g\u00fcneyinde, bir m\u00fcze i\u00e7in yap\u0131lan kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda bulundu. \u0130talya ve Tanzanya\u2019da bulunan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, iki tak\u0131m\u0131n birlikte \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini ve Australopithecus<\/em>\u2019un ya\u015fam bi\u00e7imi hakk\u0131nda ipucu elde edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Perugia \u00dcniversitesi\u2019nde Paleoantropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc y\u00f6neticisi Dr. Marco Cherin \u201cGe\u00e7ici bir sonu\u00e7 olarak, grubun bir erkek, iki veya \u00fc\u00e7 di\u015fiden ve bir veya iki gen\u00e7ten olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz ve dolay\u0131s\u0131yla gruptaki di\u011fer erkekler birden fazla kad\u0131nla \u00e7iftle\u015fiyordu\u201d diyor.<\/p>\n

Bir erke\u011fin belki de birka\u00e7 kad\u0131nla y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tespit edilmesi, sosyal yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u201c\u015fempanzeler veya modern insanlara k\u0131yasla, goril benzeri bir modele daha yak\u0131n\u201d oldu\u011fu anlam\u0131na gelebilir.<\/p>\n

\"Laetoli<\/a><\/p>\n

B\u00f6lgede z\u00fcrafa, gergedan ve tarih\u00f6ncesi atlar da d\u00e2hil olmak \u00fczere ba\u015fka canl\u0131lara ait izler de bulundu. Foto\u011fraf: Sofia Menconero.<\/em><\/strong><\/h5>\n

Gorillerde bir erkek ve birden fazla kad\u0131n \u00e7iftle\u015fme ve \u00e7ocuk yeti\u015ftirme grubu olu\u015fturur. \u00c7al\u0131\u015fma ayn\u0131 zamanda insan ayaklar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcmeye nas\u0131l uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131na dair sorular\u0131 da beraberinde getiriyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0130ki ayakl\u0131 y\u00fcr\u00fcme<\/em><\/strong><\/p>\n

Australopithecuslar<\/em> iki ayak \u00fczerinde dik y\u00fcr\u00fcyebilirlerdi, ancak bu durumun modern insanlar\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne ne kadar benzedi\u011fini bilmiyoruz.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmadan olmayan Liverpool \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. Robin Crompton, istatistiksel bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131ktan sonra, en yeni ayak izlerinin daha fazla bilgi verece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Crompton BBC News\u2019e \u201cBaz\u0131 insanlar biraz farkl\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe sahip olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcyorlar, ancak bunun i\u00e7in iyi bir kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d \u015feklinde konu\u015ftu. \u201c\u0130nsanlar \u015fu an, atalar\u0131n\u0131n ve di\u011fer bir t\u00fcr olan Australopithecus<\/em>\u2019un 3,65 milyon y\u0131l \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00fcr\u00fcyorlarsa bu ger\u00e7ekten olduk\u00e7a heyecan verici.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c7eviren: B\u00fcnyamin Tan<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Helen Briggs, \u201cFossil footprints tell story of human origins\u201d, http:\/\/www.bbc.com\/news\/science-environment-38289960<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Ayak izleri, daha k\u00fc\u00e7\u00fck di\u015filer ve \u00e7ocuklarla y\u00fcr\u00fcyen bir erkek taraf\u0131ndan b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Canland\u0131rma: Dawid A. \u0130urino \u0130lk insanlar taraf\u0131ndan milyonlarca y\u0131l \u00f6nce b\u0131rak\u0131lan ayak izleri, Tanzanya\u2019da 1970\u2019lerde benzer izlerin bulundu\u011fu yere \u00e7ok yak\u0131n bir b\u00f6lgede a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u0130zler, baz\u0131 uzak akrabalar\u0131m\u0131z\u0131n yumu\u015fak volkanik k\u00fcl \u00fczerinde birlikte y\u00fcr\u00fcmeleriyle olu\u015fmu\u015f. Bu izleri b\u0131rakanlar, b\u00fcy\u00fck […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6974,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,32],"tags":[],"class_list":["post-6973","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6973"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6973\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}