{"id":7036,"date":"2017-01-19T13:13:51","date_gmt":"2017-01-19T10:13:51","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=7036"},"modified":"2018-02-12T11:40:54","modified_gmt":"2018-02-12T08:40:54","slug":"hamilelik-kadinlarin-beynini-en-az-iki-yilligina-yeniden-sekillendiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/01\/19\/hamilelik-kadinlarin-beynini-en-az-iki-yilligina-yeniden-sekillendiriyor","title":{"rendered":"Hamilelik kad\u0131nlar\u0131n beynini en az iki y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na yeniden \u015fekillendiriyor"},"content":{"rendered":"<p>Bu t\u00fcrden ilk \u00e7al\u0131\u015fma, kad\u0131nlar\u0131n beyninin yap\u0131s\u0131n\u0131n, ilk hamilelikleri s\u0131ras\u0131nda en az iki y\u0131l s\u00fcreyle de\u011fi\u015fti\u011fini ortaya koydu. \u00d6zellikle, gri madde, sosyal sinyallere yan\u0131t verme ve i\u015flemeyle ilgili alanlarda k\u00fc\u00e7\u00fclmekte. Bu yeni annenin, \u00f6rne\u011fin \u00e7evredeki tehditk\u00e2r insanlar\u0131 tespit etmesine ya da bebe\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermesine izin veren beyin b\u00f6lgelerinin daha verimli bir bi\u00e7imde ba\u011flant\u0131l\u0131 hale gelmesi anlam\u0131na gelir. Bu de\u011fi\u015fim, anne ister t\u00fcp bebek y\u00f6ntemiyle, isterse tasarlanm\u0131\u015f bir do\u011fall\u0131k i\u00e7inde hamile kalm\u0131\u015f olsun, ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 ve Hollanda\u2019daki Leiden \u00dcniversitesi\u2019nden sinirbilimci Elseline Hoekzema, \u201c\u2018Hamilelik beyninizi kaybetmenize yol a\u00e7\u0131yor\u2019 gibi bir mesaj veriyor de\u011filiz\u201d diyor. Hoekzema 2 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuk annesi ve ayn\u0131 zamanda hamile. \u201cGri madde kayb\u0131 ayn\u0131 zamanda uzmanla\u015fma ve yetkinle\u015fme gibi yararl\u0131 bir s\u00fcreci de temsil edebilir.\u201d<\/p>\n<p>Gebelik, hormona ba\u011fl\u0131 fizyolojik ve fiziksel de\u011fi\u015fikliklerin oldu\u011fu bir zamand\u0131r. Kan hacmi, hormon seviyesi, besinlerin emilimi ve di\u011fer fizyolojik kapasiteler dramatik bir bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcr. Hamile kad\u0131nlardan gelen anekdotsal raporlara g\u00f6re, konsantrasyon zorlu\u011fu ya da unutkanl\u0131k gibi, \u00e7ok da sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayan ba\u015fka de\u011fi\u015fiklikler de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Halbuki, hayvan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, hamileli\u011fin uyumsal de\u011fi\u015fikliklerle birlikte, uzun s\u00fcreli anatomik beyin de\u011fi\u015fiklikleriyle ilintili oldu\u011funu da g\u00f6stermi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin kemirgen anneler, yiyecek aramakta \u00e7ok daha iyi hale gelir. Ama bug\u00fcne dek, hamilelik s\u0131ras\u0131nda insan beyninde olu\u015fan de\u011fi\u015fikliklere ili\u015fkin detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Hoekzama ve meslekta\u015flar\u0131, \u0130spanya\u2019da, Barselona \u00d6zerk \u00dcniversitesi\u2019yle ortak \u00e7al\u0131\u015farak, daha \u00f6nce \u00e7ocuk sahibi olmam\u0131\u015f 25 kad\u0131n\u0131n beynini, hamileliklerinin \u00f6ncesinde ve do\u011fum yapt\u0131ktan 3 hafta sonras\u0131 ile birka\u00e7 ay ge\u00e7ene kadar olan s\u00fcre aras\u0131nda MRI tarama kullanarak ara\u015ft\u0131rd\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda, ayn\u0131 aral\u0131klarla ilk kez baba olacak 19 erke\u011fi, 17 \u00e7ocuksuz erke\u011fi ve \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda hamile kalmayan 20 \u00e7ocuksuz kad\u0131n\u0131 da incelediler. Daha sonra, bilgisayar tabanl\u0131 analizlerle, gri madde hacmindeki de\u011fi\u015fiklikleri \u00f6l\u00e7t\u00fcler.<\/p>\n<p><em>Nature Neoroscience<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan bulgular, annelerde gri madde hacmindeki azalmay\u0131 y\u00fcksek tutarl\u0131l\u0131kla g\u00f6steriyor; di\u011fer gruplarda buna rastlanmad\u0131. De\u011fi\u015fiklikler, en \u00e7ok di\u011fer insanlar\u0131n y\u00fcz ve eylemlerinden niyetlerini ve isteklerini okumak gibi sosyal g\u00f6revleri i\u00e7eren beyin b\u00f6lgelerinde olu\u015ftu. Haf\u0131zayla ilgili beyin b\u00f6lgesi hipokamp\u00fcs de hacim kaybetmi\u015fti. Dahas\u0131 ekip, hamilelik s\u0131ras\u0131ndaki gri madde hacmindeki de\u011fi\u015fikliklere dayan\u0131larak, annelerin bebeklerine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n derecesini \u00f6l\u00e7en standart testteki skorlar\u0131n\u0131n, \u00f6nemli bir dereceye kadar tahmin edilebilece\u011fini de buldu.<br \/>\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, annelerin beyinlerini MRI taramalar\u0131n\u0131 kullanarak, kendi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve di\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n foto\u011fraflar\u0131na bakarken de ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak izledi. Hamilelik s\u0131ras\u0131nda, sahip olduklar\u0131 gri maddelerini kaybetmi\u015f olan beyin b\u00f6lgelerinin bir\u00e7o\u011fu, anneler di\u011fer bebeklerin foto\u011fraflar\u0131ndan ziyade, kendi bebeklerine bakarken, en g\u00fc\u00e7l\u00fc sinirsel aktiviteyle tepki verdi.<\/p>\n<p>\u0130ki y\u0131l sonra, 25 anneden yeniden hamile kalmam\u0131\u015f 11\u2019inde, tekrar MRI taramas\u0131 yap\u0131ld\u0131. Taramalar, hipokamp\u00fcsteki hari\u00e7, gri madde kayb\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi; hipokamp\u00fcste hacmin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 yeniden kazan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. De\u011fi\u015fiklikler \u00f6ylesine tutarl\u0131 ki, bir bilgisayar algoritmas\u0131, beyin taramalar\u0131n\u0131 kullanarak y\u00fczde 100 kesinlikle hamileli\u011fi \u00f6ng\u00f6rebiliyor.<\/p>\n<p>Hoekzema, gri madde hacmindeki benzer bir azalman\u0131n, n\u00f6ral a\u011flar\u0131n \u00e7ok daha verimli ve daha uzmanla\u015fm\u0131\u015f fonksiyonlar i\u00e7in ince ayara u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ergenlik s\u0131ras\u0131nda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada yer almayan kimi biliminsanlar\u0131, ara\u015ft\u0131rman\u0131n sadece hamile insan beyninin anatomisindeki geni\u015f \u00e7apl\u0131 de\u011fi\u015fimleri ilk kez g\u00f6stermekle kalmad\u0131\u011f\u0131na, ayn\u0131 zamanda bu de\u011fi\u015fikliklerin iki y\u0131l boyunca devam etti\u011fini de ortaya koydu\u011funa i\u015faret ediyorlar.<\/p>\n<p>Kanada Hamilton\u2019daki McMaster \u00dcniversitesi\u2019nden evrimsel psikolog Mel Rutherford, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli kap\u0131lar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Evlat edinmi\u015f ailelerde ve \u00e7ocu\u011funu evlatl\u0131k olarak vermi\u015f annelerde yap\u0131lacak benzer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00f6rmekten \u00e7ok ho\u015fnut olaca\u011f\u0131n\u0131 ekliyor. Bu, g\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kan\u0131t\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn ailelerin bebeklerinin erken d\u00f6nemlerinde deneyimledikleri stress ve uyku yoksunlu\u011fundan ay\u0131r\u0131r ve yaln\u0131zca hamilelikteki fiziksel de\u011fi\u015fim olgusundan kaynaklan\u0131yor oldu\u011funu g\u00fc\u00e7lendirir. (G\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fmada, bu strese ra\u011fmen, yeni babalar\u0131n beyinleri de\u011fi\u015fmemi\u015fti.)<\/p>\n<p>N\u00f6robilimci ve 6 ve 9 ya\u015flar\u0131nda iki \u00e7ocuk annesi olann Abbe Macbeth, \u201cAnnelerin bir \u015feyleri unuttu\u011fu hakk\u0131nda bir\u00e7ok anekdotal aktar\u0131m vard\u0131r, ama bu kendi yavrular\u0131m\u0131z\u0131 beslemeyle ilgili olmas\u0131 gerekmeyen alanlarda ortaya \u00e7\u0131kar\u201d diyor. \u201cDo\u011fan\u0131n bizden odaklanmam\u0131z\u0131 istedi\u011fi \u015fey budur. Makale bunu g\u00f6steriyor\u201d diye ekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu t\u00fcrden ilk \u00e7al\u0131\u015fma, kad\u0131nlar\u0131n beyninin yap\u0131s\u0131n\u0131n, ilk hamilelikleri s\u0131ras\u0131nda en az iki y\u0131l s\u00fcreyle de\u011fi\u015fti\u011fini ortaya koydu. \u00d6zellikle, gri madde, sosyal sinyallere yan\u0131t verme ve i\u015flemeyle ilgili alanlarda k\u00fc\u00e7\u00fclmekte. Bu yeni annenin, \u00f6rne\u011fin \u00e7evredeki tehditk\u00e2r insanlar\u0131 tespit etmesine ya da bebe\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t vermesine izin veren beyin b\u00f6lgelerinin daha verimli bir bi\u00e7imde ba\u011flant\u0131l\u0131 hale [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":470,"featured_media":13208,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[192,19,35,33],"tags":[254,1175,1174],"class_list":["post-7036","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-155-sayi","category-bilim-gundemi","category-noroloji","category-saglik-bilimleri","tag-beyin","tag-dogum","tag-hamilelik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7036","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/470"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7036"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7036\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7036"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7036"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7036"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}