{"id":7256,"date":"2017-02-06T13:34:35","date_gmt":"2017-02-06T10:34:35","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=7256"},"modified":"2017-02-06T13:34:35","modified_gmt":"2017-02-06T10:34:35","slug":"karmasik-yasam-bilinenden-once-de-baslamis-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/02\/06\/karmasik-yasam-bilinenden-once-de-baslamis-olabilir","title":{"rendered":"Karma\u015f\u0131k ya\u015fam, bilinenden \u00f6nce de ba\u015flam\u0131\u015f olabilir"},"content":{"rendered":"<p><strong>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> Antik prokaryotik mikroorganizmalar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan stromatolit.<\/p>\n<p>Yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, karma\u015f\u0131k ya\u015fam, bug\u00fcn a\u015fina oldu\u011fumuz \u00e7okh\u00fccreli organizmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce D\u00fcnya\u2019da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olabilir.<br \/>\nGenel olarak karma\u015f\u0131k ya\u015fam\u0131n evriminin, 4,5 milyar y\u0131lda bir kez g\u00f6r\u00fclebilecek nadirlikte bir olay oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ancak yeni ara\u015ft\u0131rmalar, neslimiz ba\u015flamadan \u00f6nce kompleks h\u00fccrelerin evrimle\u015fmesinin ve en az bir kez ya da belki de birka\u00e7 kez sona erdi\u011fi ko\u015fullar\u0131n varoldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor.<br \/>\nBu ne anlama geliyor? Milyarlarca y\u0131l \u00f6nce, d\u00fcnyada bug\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her \u015feye tamamen benzeyen ba\u015fka karma\u015f\u0131k ya\u015fam bi\u00e7imleri olabilirdi. Bir saniye geriye gidelim. D\u00fcnya yakla\u015f\u0131k 4,5 milyar y\u0131ld\u0131r var. Yakla\u015f\u0131k 3,7 milyar y\u0131l \u00f6nce, gezegen h\u00e2l\u00e2 nispeten yeniyken, bug\u00fcn d\u00fcnyada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fc\u00e7 krall\u0131ktan ikisi -bakteri ve arkea- ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<br \/>\nBu basit, tekh\u00fccreli organizmalar\u0131n, milyarlarca y\u0131l boyunca, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ya\u015fam krall\u0131\u011f\u0131 olan \u00f6karyotlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 1,75 milyar y\u0131l \u00f6ncesine kadar, tek ba\u015flar\u0131na hayatta kald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. \u00d6karyot soya\u011fac\u0131, gezegen \u00fczerindeki t\u00fcm karma\u015f\u0131k organizmalar\u0131 kapsar; bunlara hayvanlar (yani bizler), bitkiler, mantarlar ve protistler dahildir.<br \/>\n\u00d6karyotlar\u0131n tam olarak nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin tart\u0131\u015fmalar h\u00e2l\u00e2 devam ediyor, fakat en kabul g\u00f6ren hipotez, bir bakterinin bir arkea h\u00fccresini yutmas\u0131n\u0131n, ikisinin simbiyotik ili\u015fkiler geli\u015ftirerek, birlikte \u00e7al\u0131\u015farak daha karma\u015f\u0131k hale gelmelerine yol a\u00e7mas\u0131d\u0131r. Sonunda, arkealar bug\u00fcn h\u00fccrelerimizde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz mitokondriler haline geldiler.<br \/>\nBu senaryonun ger\u00e7ek olup olmamas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar olay\u0131n ancak zamanlama sayesinde ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor; bunun \u00f6ncesinde \u00f6karyotik izolasyon yap\u0131lamamas\u0131n\u0131n nedeni, atmosferimizde hen\u00fcz yeterli oksijenin olmamas\u0131yd\u0131.<br \/>\nOksijen siyanobakteriler sayesinde milyarlarca y\u0131l \u00f6nce olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131, ancak karma\u015f\u0131k bir ya\u015fam i\u00e7in uygun olan seviyelere ula\u015fabilmesi -yakla\u015f\u0131k 1,6 milyar y\u0131l \u00f6nceye- uzun zaman ald\u0131. Ya da en az\u0131ndan biz b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<br \/>\nWashington \u00dcniversitesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen yeni bir ara\u015ft\u0131rmada, 2,4 ila 2 milyar y\u0131l \u00f6nce D\u00fcnya atmosferinde, aniden tekrar azalmadan \u00f6nce, yeterli miktarda oksijenin oldu\u011funun kan\u0131tlar\u0131 bulundu. Bu, \u00f6karyotlar\u0131n ilk fosil kan\u0131t\u0131ndan \u00f6nce de, kompleks ya\u015fama y\u00f6nelik bile\u015fenlerin mevcut oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<br \/>\nAstrobiyoloji uzman\u0131 Roger Buick, \u201c1,75 milyar y\u0131l \u00f6ncesine uzanan karma\u015f\u0131k h\u00fccrelere dair fosil kay\u0131tlar\u0131 var,\u201d diyor, \u201cFakat en eski fosil, mutlaka ya\u015fam\u0131\u015f en eski fosil de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir fosilin korunma \u015fans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.\u201d Buick \u015f\u00f6yle devam ediyor: \u201cBu ara\u015ft\u0131rma, karma\u015f\u0131k h\u00fccrelerin evrim ge\u00e7irebilmesi ve fosil kan\u0131tlar bulunmasa da ekolojik a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli hale gelebilmeleri i\u00e7in \u00e7evrede yeterli oksijen bulundu\u011funu i\u015faret ediyor. Bu oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez, ama olabilme \u015fans\u0131n\u0131n varoldu\u011funu g\u00f6sterir.\u201d<br \/>\nEkibin s\u00f6yledi\u011fi \u015fey, ilk \u00f6karyotik y\u00fcz milyonlarca y\u0131l \u00f6nce evrimle\u015fti\u011fi i\u00e7in, i\u00e7eri\u011fin bulundu\u011funun varsay\u0131lmas\u0131yd\u0131, ancak bunun ger\u00e7ekten olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 emin de\u011filiz. \u00d6yleyse bu varsay\u0131msal ya\u015fam evrimle\u015ftik\u00e7e, bug\u00fcne kadar nas\u0131l hayatta kalamad\u0131? Ara\u015ft\u0131rma, atmosferde ilk oksijen \u201ckabarc\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d olmas\u0131na ra\u011fmen k\u0131sa bir s\u00fcre sonra b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla ya\u015fam bi\u00e7imlerinin sona erdirdi\u011fini g\u00f6steriyor. Bunu anlamak i\u00e7in ekip, 2,4 ila 2 milyar y\u0131l \u00f6nceki sedimanter par\u00e7alar\u0131n\u0131 s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran selenyum kimyasal elementinin izlerini analiz etti. Selenyumun oksijenin varl\u0131\u011f\u0131 ile de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015fmedi\u011fini veya oksitlendi\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapt\u0131lar; bu reaksiyonlar kayalarda, depolanan selenyum izotoplar\u0131 oran\u0131nda iz b\u0131rak\u0131r.<br \/>\nBuick, geleneksel olarak D\u00fcnya\u2019daki oksijenin \u201chi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131, sonra biraz oldu\u011fu, sonra \u00e7ok\u00e7a oldu\u011fu\u201d bir ge\u00e7mi\u015fe sahip oldu\u011funun varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. \u201cFakat \u015fimdi oldu\u011fu gibi, oksijenin olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu ve daha sonra tekrar azald\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k \u00e7eyrek milyar y\u0131l kadar bir d\u00f6nem vard\u0131\u201d diyor.<br \/>\nBu, karma\u015f\u0131k ya\u015fam\u0131n \u00e7e\u015fitlenmesi ve gezegende tutunmas\u0131 i\u00e7in yeterli zaman de\u011fildi, ancak oksijen \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde tekrar canlanmadan \u00f6nce baz\u0131 kompleks organizmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ge\u00e7mi\u015fte, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u201coksijen a\u015f\u0131s\u0131\u201d olarak bilinen bu erken oksijen art\u0131\u015f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olabilece\u011fini tahmin etmi\u015fti, ancak bu durum ilk kez ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde incelenmi\u015ftir.<br \/>\nAyn\u0131 teknik, G\u00fcne\u015f Sistemimizin d\u0131\u015f\u0131ndaki D\u00fcnya benzeri gezegenler \u00fczerindeki tarihi oksijen d\u00fczeylerini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in de bir g\u00fcn kullan\u0131labilir; b\u00f6ylelikle onlar\u0131, \u015fimdiye kadar ya\u015fama ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015f olabilirler mi diye de\u011ferlendirebilmemizi sa\u011flar. Peki, yery\u00fcz\u00fcndeki oksijen seviyelerinin erkenden y\u00fckselmesine, ancak tekrar azalmas\u0131na ne neden oldu?<br \/>\n\u0130sko\u00e7ya\u2019daki St Andrews \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan Eva St\u00fceken \u201cBu, milyon dolarl\u0131k bir soru\u201d diyor, \u201cNeden oldu ve neden bitti bilinmiyor.\u201d<br \/>\nBuick, \u201cD\u00fcnya tarihinin e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir zaman\u0131yd\u0131,\u201d diye ekliyor. \u201cSelenyum izotop kay\u0131tlar\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, bu benzersiz bir d\u00f6nemdir. \u00d6ncesine ve sonras\u0131na bakarsan\u0131z, her \u015fey farkl\u0131d\u0131r.\u201d<br \/>\nKarma\u015f\u0131k ya\u015fam\u0131n ilk \u00f6karyotlardan \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131ndan emin olamay\u0131z, ancak d\u00fcnyadaki karma\u015f\u0131k ya\u015fam\u0131n yolunu a\u00e7an ko\u015fullar\u0131n, daha \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar nadir veya benzersiz olmayabilece\u011fini saptamak ilgin\u00e7tir.<br \/>\nBu ara\u015ft\u0131rma <em>Proceedings of the National Academy of Sciences<\/em>\u2019ta yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren: B\u00fcnyamin Tan<\/strong><br \/>\n<em><strong> Mimar Sinan G\u00fczel Sanatlar \u00dcniv. Klasik T\u00fcrk Edebiyat\u0131 YL<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> \u201cFiona Macdonald\u201d, http:\/\/www.sciencealert.com\/complex-life-could-have-existed-on-earth-at-least-once-before<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Antik prokaryotik mikroorganizmalar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan stromatolit. Yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, karma\u015f\u0131k ya\u015fam, bug\u00fcn a\u015fina oldu\u011fumuz \u00e7okh\u00fccreli organizmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nce D\u00fcnya\u2019da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olabilir. Genel olarak karma\u015f\u0131k ya\u015fam\u0131n evriminin, 4,5 milyar y\u0131lda bir kez g\u00f6r\u00fclebilecek nadirlikte bir olay oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Ancak yeni ara\u015ft\u0131rmalar, neslimiz ba\u015flamadan \u00f6nce kompleks h\u00fccrelerin evrimle\u015fmesinin ve en az bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,32],"tags":[],"class_list":["post-7256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7256"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7256\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}