{"id":7282,"date":"2017-02-17T11:55:50","date_gmt":"2017-02-17T08:55:50","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=7282"},"modified":"2017-02-17T11:55:50","modified_gmt":"2017-02-17T08:55:50","slug":"beyin-nasil-okuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/02\/17\/beyin-nasil-okuyor","title":{"rendered":"Beyin nas\u0131l okuyor?  \u00a0"},"content":{"rendered":"<p>Sinirbilimcilerinin yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, kelimelerin beyinde nas\u0131l temsil edildi\u011fine \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Okuma, nispeten modern ve insana \u00f6zg\u00fc bir yetenektir. Bu nedenden, g\u00f6rsel kelime tan\u0131ma ve okuma i\u015flevinden sorumlu olan sinir sistemleri bu ama\u00e7la evrimle\u015fmi\u015f olamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in sinirbilimcileri i\u00e7in bir yapboz olmu\u015ftur. Pittsburgh \u00dcniversitesi Sinir Cerrahi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Avniel Ghuman, \u201cOkumaya atfedilmi\u015f beyin b\u00f6lgelerinin varl\u0131\u011f\u0131, neredeyse 200 y\u0131ldan beri \u015fiddetle tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00f6nemli ve etkili sinirbilimcileri aras\u0131nda bulunan Wernicke, Dejerine ve Charcot, beyinde kelimeler i\u00e7in g\u00f6rsel bir merkezin var olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131lar\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Son zamanlarda bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funda, kimilerinin g\u00f6rsel kelime olu\u015fum b\u00f6lgesi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sol fusiform girus\u2019a (insan beyninde temporal lobda bulunan bir yap\u0131) odaklan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Pitt sinirbilim ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan g\u00fcncel bir \u00e7al\u0131\u015fma, okuma i\u015flevinin sinir biyolojisine \u0131\u015f\u0131k tutuyor ve bu tart\u0131\u015fman\u0131n bunun \u00fczerine odaklan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p><em>Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde<\/em><em> yay\u0131<\/em><em>mlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, Ghuman, Pitt \u00d6\u011frenim Ara\u015ft\u0131rma-Geli\u015ftirme Merkezi<\/em><em>\u2019nden <\/em>Elizabeth Hirshorn ve Bili\u015fim Sinir Temeli Merkezi ve Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden meslekta\u015flar\u0131, d\u00f6rt epilepsi hastas\u0131 \u00fczerinde g\u00f6rsel kelime olu\u015fum alan\u0131n\u0131n rol\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmak amac\u0131yla do\u011frudan sinir kayd\u0131 ve beyin uyar\u0131m\u0131 uygulad\u0131. Hastalar, ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6n\u00fcll\u00fc kat\u0131ld\u0131lar ve ilaca diren\u00e7li epilepsi i\u00e7in cerrahi tedaviyi se\u00e7tiler. Cerrahi tedavinin par\u00e7as\u0131 olarak, sinir cerrahlar\u0131 beynin bas\u0131l\u0131 kelimeleri nas\u0131l tan\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak amac\u0131yla benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir f\u0131rsat yaratarak hastalar\u0131n g\u00f6rsel kelime olu\u015fum alan\u0131na elektrotlar yerle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>\u0130lk olarak, elektrotlar boyunca a\u011fr\u0131s\u0131z elektriksel beyin stim\u00fclasyonu (uyar\u0131m\u0131) kullan\u0131larak, g\u00f6rsel kelime olu\u015fum alan\u0131n\u0131n normal fonksiyonu bozuldu ve hastalar\u0131n kelimeleri okuma yeteneklerini olumsuz etkilendi. Bir hasta, \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde harfleri yanl\u0131\u015f alg\u0131lad\u0131 ve bir di\u011fer hasta okumas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, olmayan kelime ve kelime gruplar\u0131n\u0131 varm\u0131\u015f gibi anlad\u0131. Bu b\u00f6lgenin stim\u00fclasyonu, nesneleri veya y\u00fczleri tan\u0131mlama yeteneklerini bozmad\u0131. Stim\u00fclasyonun k\u0131sa bir videosu burada g\u00f6r\u00fclebilir:\u00a0<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=N4FYG7UW-vM&amp;feature=youtu.be\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=N4FYG7UW-vM&amp;feature=youtu.be<\/a><\/p>\n<p>Elektrotlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uyar\u0131lmaya ilaveten b\u00f6lgedeki etkinlik, hastalar kelimeleri okurken de kaydedildi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, makine \u00f6\u011frenmesinden gelen teknikleri kullanarak, bu b\u00f6lgede birka\u00e7 y\u00fcz milisaniyenin \u00fczerinde geli\u015fen beyin aktivitesini analiz ettiler; b\u00f6ylelikle bir hastan\u0131n belirli bir zamanda hangi kelimeyi okudu\u011funu s\u00f6yleyebildiler. Bu b\u00f6lgedeki sinirsel etkinlik, alan\u0131n, birbirinden yaln\u0131zca bir harf farkl\u0131 kelimeleri (\u00f6rne\u011fin nazar ve yazar) ay\u0131rt etmekte kullan\u0131labilecek \u00f6\u011frenilmi\u015f g\u00f6rsel s\u00f6zc\u00fckler hakk\u0131nda bilgi kodlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Hirshorn, \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma, g\u00f6rsel kelime olu\u015fum alan\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131 kelimelerin ince detaylar\u0131na hassas bir ayara sahip oldu\u011funu ve bu b\u00f6lgenin bizim okudu\u011fumuz \u015feyin beyindeki temsilini belirginle\u015ftirmede kritik bir role sahip oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Uyar\u0131mla g\u00f6r\u00fclen bozuk kelime ve harf alg\u0131s\u0131, g\u00f6rsel kelime olu\u015fum alan\u0131n\u0131n okuma yetene\u011fine atfedilmi\u015f bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011frudan kan\u0131t\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu sonu\u00e7lar ayr\u0131ca, okuma bozukluklar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve bunun tedavisi i\u00e7in \u00f6nemli anlamlar da i\u00e7ermektedir. G\u00f6rsel s\u00f6zc\u00fck olu\u015fum alan\u0131ndaki etkinli\u011fin, di\u011fer beyin b\u00f6lgeleriyle etkile\u015fimleriyle birlikte, dil i\u015flemeyi de i\u00e7ermesi, okuma i\u00e7in yeterli bir i\u015faret olabilir. Bu sinir sisteminin daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131, okuma bozukluklar\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131nda ve hedeflenmi\u015f tedavilerin geli\u015ftirilmesinde kritik \u00f6nem ta\u015f\u0131yabilecektir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n<p>Ghuman, \u201c\u00c7ok heyecan vericidir ki, art\u0131k modern beyin kay\u0131t teknikleri ve ileri analiz y\u00f6ntemleri sayesinde, insanlar\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r beyin ve zihin hakk\u0131nda sorduklar\u0131 sorulara cevap verip, okuma bozukluklar\u0131 hakk\u0131ndaki anlay\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunmaya ba\u015flamaktay\u0131z\u201d ifadesini kullan\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren: Yusuf S\u00fcrmeli<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130T\u00dc Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik B\u00f6l. Doktora \u00d6\u011fr.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2016\/07\/160720125521.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sinirbilimcilerinin yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, kelimelerin beyinde nas\u0131l temsil edildi\u011fine \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Okuma, nispeten modern ve insana \u00f6zg\u00fc bir yetenektir. Bu nedenden, g\u00f6rsel kelime tan\u0131ma ve okuma i\u015flevinden sorumlu olan sinir sistemleri bu ama\u00e7la evrimle\u015fmi\u015f olamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in sinirbilimcileri i\u00e7in bir yapboz olmu\u015ftur. Pittsburgh \u00dcniversitesi Sinir Cerrahi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Avniel Ghuman, \u201cOkumaya atfedilmi\u015f beyin b\u00f6lgelerinin varl\u0131\u011f\u0131, neredeyse 200 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7283,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,212,1,35],"tags":[],"class_list":["post-7282","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-bilissel-bilimler","category-genel","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7282"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7282\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}