{"id":8349,"date":"2007-12-01T00:17:35","date_gmt":"2007-11-30T22:17:35","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=8349"},"modified":"2017-07-17T12:31:55","modified_gmt":"2017-07-17T09:31:55","slug":"prof-dr-yaman-ors-ile-soylesi-inancini-biliminden-uzak-tut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2007\/12\/01\/prof-dr-yaman-ors-ile-soylesi-inancini-biliminden-uzak-tut","title":{"rendered":"Prof. Dr. Yaman \u00d6rs ile s\u00f6yle\u015fi \u2018\u0130nanc\u0131n\u0131, biliminden uzak tut!\u2019"},"content":{"rendered":"<h4><em>Bir bilim insan\u0131, akademisyen, ara\u015ft\u0131rmac\u0131, ayd\u0131n, genelde de az \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan i\u00e7in tek bir yol vard\u0131r: bilimin yan\u0131nda olmak. \u201c\u0130steyen istedi\u011fini tercih etsin\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insana ve topluma sayg\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz. \u201cDemokrasinin gere\u011fi olarak, din, bilim, b\u00fcy\u00fc vb.nin e\u015fit d\u00fczeyde ya\u015fama hakk\u0131 oldu\u011fu, hatta okullarda hepsinin e\u015fit d\u00fczeyde okutulmas\u0131 gerekti\u011fi\u201d bi\u00e7imindeki d\u00fc\u015f\u00fcnce, bir \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d de\u011fil bir \u201csafsata\u201d ve bir \u201cz\u0131rva\u201dd\u0131r.<\/em><\/h4>\n<p><strong><em>Bilimsel etkinlikte &#8220;inan\u00e7&#8221;a yer var m\u0131?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu sorunun en k\u0131sa, do\u011frudan ve ilkece yan\u0131t\u0131, kesin bir \u201chay\u0131r\u201dd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc temel bir akademik, y\u00f6ntembilgisel (\u201cmetodolojik\u201d) a\u00e7\u0131dan, niteli\u011fi gere\u011fi bilim etkinli\u011fi, belki daha do\u011frusu en geni\u015f ve \u201ct\u00fcm akademik alanlar\u201d anlam\u0131nda bilimler (1), d\u0131\u015ftan gelebilecek, toplumsal, ruhsal, \u201cideolojik\u201d her t\u00fcrl\u00fc etkiye kapal\u0131 olmal\u0131d\u0131rlar ki kendilerinden beklenecek, de\u011fi\u015fik d\u00fczeylerdeki \/ boyutlardaki \u201csorun \u00e7\u00f6zme\u201d i\u015flevini yerine getirebilsinler. Nerede kald\u0131 ki, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak birer \u201cdogma\u201d olan inan\u00e7lar ya da birer inan\u00e7 dizgesi olarak dinler i\u015fe kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda durum daha de\u011fi\u015fik olsun (2). Ger\u00e7ekte, ya da bilimlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmeleri s\u0131ras\u0131nda, \u00f6zellikle toplum bilimlerinde, e\u011fitim, tarih, iktisat vb. toplumu konu alan bilim etkinliklerinde, onlar\u0131n \u201cdo\u011falar\u0131 gere\u011fi\u201d, bilim insan\u0131n\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, siyasal d\u00fc\u015f\u00fcncesini yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin t\u00fcm\u00fcyle d\u0131\u015f\u0131nda tutmas\u0131 beklenemez. Ancak ku\u015fkusuz bu, yerine g\u00f6re \u00e7\u0131plak ger\u00e7e\u011fin, g\u00f6zlem sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, verilerin, belgelerin \u00e7arp\u0131t\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na gelmemelidir. \u0130nanc\u0131n ise burada da hi\u00e7 bir yeri olamaz, olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Belli bir konuda dinin ve bilimin anlay\u0131\u015flar\u0131 ve \u00f6nerileri \u00e7eli\u015fti\u011finde hangisi tercih edilmelidir? Veya &#8220;isteyen istedi\u011fini tercih etsin&#8221; denilebilir mi?<\/strong><\/p>\n<p>Bir bilim insan\u0131, akademisyen, ara\u015ft\u0131rmac\u0131, ayd\u0131n, genelde de az \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan i\u00e7in, burada bir \u201ctercih\u201dten s\u00f6z etmek bile kan\u0131mca \u00e7ok yerinde de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun i\u00e7in burada tek bir se\u00e7im, daha do\u011frusu tek bir yol vard\u0131r: bilimin yan\u0131nda olmak. \u201c\u0130steyen istedi\u011fini tercih etsin\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, kan\u0131mca insana ve topluma sayg\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz. Olgular d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klama g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015f olan fizik, biyoloji, toplumbilim vb. temel bilim etkinlikleri; sa\u011fl\u0131k u\u011fra\u015flar\u0131, m\u00fchendislikler gibi uygulamal\u0131 alanlar; giderek, tarih, e\u011fitim, matematik, mant\u0131k, felsefe vb. t\u00fcm akademik alanlar olarak bilimler (1), ancak kendi anlay\u0131\u015f, yakla\u015f\u0131m, y\u00f6ntemlerini\u2026 kulland\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131l\u0131 olabilirler. Ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi her bir etkinlikten daha karma\u015f\u0131k bir b\u00fct\u00fcn sergileyen insan, bir yandan onlar\u0131n gere\u011fini yerine getirirken \u00f6te yandan da bir inan\u00e7 dizgesine ba\u011fl\u0131 olabilir, dindar bir insan olabilir; ancak, ya\u015fam\u0131n\u0131n bu iki y\u00f6n\u00fcn\u00fc birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamak ko\u015fuluyla. Burada da laiklik ilkesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak g\u00fcndeme gelecektir (3): \u201c\u0130nanc\u0131n\u0131, bilimden, biliminden uzak tut\u201d!<\/p>\n<p><strong>\u2018Postmodern demokrasi\u2019: \u015farlatanl\u0131k!<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Paul Feyerabend&#8217;\u0131n \u201cdemokrasinin gere\u011fi olarak, din, bilim, b\u00fcy\u00fc vb.nin e\u015fit d\u00fczeyde ya\u015fama hakk\u0131 oldu\u011fu, hatta okullarda hepsinin e\u015fit d\u00fczeyde okutulmas\u0131 gerekti\u011fi\u201d bi\u00e7imindeki d\u00fc\u015f\u00fcncesi hakk\u0131nda neler diyebilirsiniz?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu bir \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d de\u011fil bir \u201csafsata\u201d ve bir \u201cz\u0131rva\u201d kan\u0131mca. Geleneksel, insan ve ki\u015fi merkezli ussalc\u0131 felsefenin kan\u0131mca \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda en alt d\u00fczeydeki temsilcisi olan \u201cpostmodern\u201d felsefenin, ayr\u0131ca ileri bir \u00f6znellik, g\u00f6rececilik, ruhbilimsel d\u00fczeyde de g\u00fc\u00e7l\u00fc \u201cben merkezlilik\u201d \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Bu felsefenin, daha do\u011frusu onu benimsemi\u015f olan \u201cfelsefecilerin\u201d bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi de, kendi etkinliklerinde ve toplumda daha \u00f6nce dile getirilmemi\u015f, ilgin\u00e7, \u00e7arp\u0131c\u0131, \u00e7ok de\u011fi\u015fik ve \u201cyeni\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnceler, g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrme konusundaki g\u00fc\u00e7l\u00fc, neredeyse kar\u015f\u0131 konulamaz e\u011filimleridir. Bu \u201cpostmodern\u201d (s\u00f6zde) d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere bak\u0131nca, felsefe evrimi boyunca geleneksel ussalc\u0131lar\u0131n \u201cmetafizik\u201dteki \u201cspek\u00fclasyonlar\u0131\u201dna insan\u0131n neredeyse sayg\u0131 duyaca\u011f\u0131 geliyor. Hans Reichenbach\u2019\u0131n dikkatimizi \u00e7ekti\u011fi gibi gelenekselcilerin \u00f6zellikle Plato ya da Kant gibi \u00f6nde gelen adlar\u0131n\u0131n felsefeleri, zamanlar\u0131n\u0131n bilimlerini dile getiriyor, daha iyi yan\u0131tlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda (ister istemez) yalanc\u0131 yan\u0131tlar veriyorlard\u0131 (4). Ola\u011fan ussalc\u0131 felsefeciye gelince, o, yine Reichenbach\u2019\u0131n vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u201cruhunun ta derinliklerinden bilim kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r\u201d (4). Peki, ya postmodernistler? Bence onlar belirgin bir bi\u00e7imde birer bilim d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131rlar; bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu e\u011filimlerini (bilimsel \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcp) saklamaya \u00e7al\u0131\u015fsalar da (bkz. Kay. 5)<\/p>\n<p>Feyerabend\u2019\u0131n soruda belirtilen ba\u011flamla ilgili olarak s\u00f6zde demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131na gelince, kan\u0131mca ger\u00e7ekte bu, dostum Dr. \u00dcmit Say\u0131n\u2019\u0131n terimiyle \u201cpostmodern delili\u011fin\u201c g\u00f6stergelerinden biridir. Kavramlar\u0131n, geli\u015fig\u00fczelden de \u00f6te, b\u00fcy\u00fck bir sorumsuzlukla, us a\u00e7\u0131s\u0131ndan dengesiz, dil ve d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6n\u00fcnden de \u00f6zg\u00fcn ve anlaml\u0131 olabilecek tan\u0131mlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir bi\u00e7imde ele al\u0131n\u0131p, \u00e7arp\u0131t\u0131larak k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131, ku\u015fkusuz etik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok sorgulanacak bir tutumun sonucudur. Belki eklememiz gerekir: Burada yaln\u0131z bir akademik etik, felsefenin (olmayan) eti\u011fi de\u011fil, genel bir ahlaki y\u00f6nden de s\u00f6z edilebilir. \u201cPostmodern felsefede\u201c oldu\u011fu gibi, \u201cpostmodern demokrasi\u201cde de her \u015fey gider, ne s\u00f6ylersen do\u011fru olabilir, ne sorulursa \/ sorgulan\u0131rsa yan\u0131t\u0131 haz\u0131rd\u0131r&#8230; D\u00fc\u015f\u00fcncede \u201crefleks\u201c tutumu\u2026 \u0130nsan toplumlar\u0131n\u0131n birtak\u0131m a\u015famalar\u0131 hi\u00e7 yokmu\u015f, olmam\u0131\u015f gibi&#8230;<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekten var oldu\u011fu zamanlarda insanlar i\u00e7tendi; ancak \u015fimdi onu savunan felsefeciler kan\u0131mca birer \u015farlatand\u0131r. B\u00f6ylece felsefe, \u201cne istersen savla, yaz, s\u00f6yle\u201c gibi, olgusal, mant\u0131ksal, anlambilgisel, tarihsel vb. hesab\u0131n\u0131 vermeden y\u00fcr\u00fct\u00fclebilecek bir etkinlik olmaktad\u0131r. Onun i\u00e7in, bilimde, \u00f6rne\u011fin uygulamal\u0131 bir bilim olarak t\u0131pta \u201c\u015farlatanl\u0131k\u201ctan\u00a0 kolay s\u00f6z edebiliyoruz da, dayanaks\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnce olarak \u201cspek\u00fclasyon\u201cun \u00e7ok yayg\u0131n oldu\u011fu felsefe etkinli\u011finde ilkece bunu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz; bir bak\u0131ma do\u011fal olarak. \u201cFelsefede etik mi? Ahlak m\u0131?\u201c \u201cBana s\u0131n\u0131r m\u0131 koyuyorsun? Sen polis misin?\u201d Ben ikisi de de\u011filim. Peki, sen nesin?\u00a0Bence, sorumsuz bir \u015farlatan\u2026 ve de ucuz bir \u201cpop\u00fclist\u201dsin, (rahmetli Tahsin Sara\u00e7\u2019\u0131n anlat\u0131m\u0131yla) bir halk dalkavu\u011fusun. T\u00fcrkiye\u2019de de, daha alt d\u00fczeydeki \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi\u2026<\/p>\n<p>Siyasal ya\u015fam\u0131n yan\u0131nda e\u011fitimde, bilimde, uygulamal\u0131 alanlarda herkesin istedi\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131, yapaca\u011f\u0131 bir d\u00fczen demokrasi midir? Olabilir mi? \u0130nsan yaln\u0131z bir \u201cbirey\u201d midir? Bu t\u00fcr bir anlay\u0131\u015f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ne olacakt\u0131r?<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara, ger\u00e7ekte \u201cdogmatik\u201d ki\u015filikli \u201cpostmodern\u00a0\u015farlatanlar\u0131n\u201d yan\u0131tlar\u0131 olmaz m\u0131? Olmaz olur mu? Kendi k\u00f6\u015felerinden seslerini duyuracaklard\u0131r onlar. Zaman\u0131 olan okusun.<\/p>\n<p><strong>Si<em>zce postmodernist bilim anlay\u0131\u015f\u0131 modern bilim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 a\u015f\u0131yor mu, yoksa onu suland\u0131rarak geriye mi d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor?<\/em>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Postmodernizmde \u201cbilim\u201d neredeyse yok ki bir bilim anlay\u0131\u015f\u0131 olsun. Ger\u00e7ekte burada ne bir anlay\u0131\u015f bulunuyor; \u00f6te yandan ne de bir suland\u0131rma s\u00f6z konusu. Yukarda bilim d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmi\u015ftim. Burada bir aldatmaca, bir Felsefele\u015ftirme (bkz. Kay. 6) \u00e7abas\u0131 var. Akademik ve toplumsal bir sorumsuzluk, ruhsal \/ ruhbilimsel bir c\u00fccelik var. Sorunun alt\u0131nda en ba\u015fta ki\u015fisel psikolojiler yat\u0131yor kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bunlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 da ku\u015fkusuz ruh hekimlerinin ve klinik ruhbilimcilerin i\u015fi&#8230;<\/p>\n<h3><strong>Bilim ve Bilimler <\/strong><strong>(*)<\/strong><\/h3>\n<p>\u0130lke olarak \u201cgenel anlaml\u0131\u201d her s\u00f6zc\u00fck ya da anlam kapsam\u0131 geni\u015f her terim i\u00e7in s\u00f6z konusu oldu\u011fu gibi, \u201cBilim\u201d teriminin de birden \u00e7ok anlam\u0131n\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Buradaki ba\u011flam\u0131m\u0131zda bunlar\u0131n bizim i\u00e7in \u00f6nemli olanlar\u0131 ku\u015fkusuz akademik a\u00e7\u0131dan ge\u00e7erli\u011fi bulunanlard\u0131r ki bunlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n<p>1) Birinci olarak burada, \u201cbilim\u201d teriminin ilk, \u00e7ekirdek ya da merkezdeki ve bir bak\u0131ma en dar kapsaml\u0131, \u201cTemel Bilimler\u201d anlam\u0131 s\u00f6z konusu olacakt\u0131r ki bunun \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, t\u00fcm altdallar\u0131 ve kesi\u015fme alanlar\u0131yla birlikte \u015fu etkinlikler bulunmaktad\u0131r: Fizik, Kimya, Canl\u0131l\u0131k Bilimleri, Ruhbilim ve Toplumbilim. Bilindi\u011fi gibi bu akademik etkinliklerin en ba\u015fta gelen i\u015flevi, kendi konu ya da i\u00e7erik s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki olgu k\u00fcmeleriyle ilgili olarak dizgeli bilgi ya da bilimsel bilgi \u00fcretmektir. \u0130lk \u00fc\u00e7 temel bilimin genelde Do\u011fa Bilimleri, sonraki ikisinin ise Toplum \/ \u0130nsan Bilimleri olarak bilinmesi ve daha ba\u015ftan belirgin iki ayr\u0131 k\u00fcme olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, insan merkezli bir ay\u0131r\u0131md\u0131r ve yazar\u0131n\u0131z\u0131n y\u00f6ntembilgisel yakla\u015f\u0131m\u0131na g\u00f6re yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle bir durumda, \u00f6rne\u011fin (insanla ilgili) Molek\u00fcler Psikobiyoloji alan\u0131 bir do\u011fa bilimi olarak m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecektir, yoksa bir insan bilimi olarak m\u0131? \u0130nsan\u0131n Evrimsel Biyolojisi ve Fiziksel \u0130nsanbilim (Antroploji) ve benzeri\u00a0 alanlar i\u00e7in de bu bak\u0131mdan ne diyebiliriz?<\/p>\n<p>2) Bilim ve bilimler ba\u011flam\u0131nda ikinci olarak, T\u0131p ve Di\u015fhekimli\u011fi vb. \u00f6teki Sa\u011fl\u0131k Bilimleri ile M\u00fchendislik alanlar\u0131 gibi, y\u00f6ntembilgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olmazsa olmaz ya da gerek ko\u015fullar\u0131 temel bilimler olan Uygulamal\u0131 Bilimler ya da Alanlar s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p>3) Bilim etkinli\u011finin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00fcmesi olarak ise, Tarih ve Felsefe gibi kendi ba\u015flar\u0131na birer k\u00fcme olu\u015fturduklar\u0131 s\u00f6ylenebilecek olanlar\u0131 da i\u00e7ine alacak bi\u00e7imde, Mant\u0131k, Matematik, Diller, E\u011fitim, \u0130leti\u015fim Bilimleri vb. neredeyse say\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 olacak \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7okluk ve \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6steren t\u00fcm akademik alanlar ya da disiplinleri buluyoruz.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ok k\u0131sa ve \u00f6z saptamadan sonra, bir Bilim ve Bilimler ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yapmak yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Birer akademik disiplin olmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden toplu bi\u00e7imde bir \u201cbilim ya da bilim etkinli\u011fi k\u00fcmesi\u201d olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn bu alanlara, i\u00e7erikleri \/\u00a0 konular\u0131 \/ sorunlar\u0131, bunun yan\u0131nda ama\u00e7lar\u0131 ile y\u00f6ntemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, demek oluyor ki Akademik Y\u00f6ntembilgisinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, onlar\u0131n bir\u00e7ok k\u00fcme (ve altk\u00fcme), ya da bilimi olu\u015fturmas\u0131 da do\u011fal olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Temel bilim anlam\u0131nda bilim etkinli\u011finin belirleyici ya da en ba\u015fta gelen \u00f6zelli\u011fi, az ya da \u00e7ok geni\u015f kapsaml\u0131 kavramsal yap\u0131lar olan bilimsel kuramlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yoldan, do\u011fada, evrende, d\u00fcnyada&#8230; \u00e7ok de\u011fi\u015fik karma\u015f\u0131kl\u0131k d\u00fczeyindeki olgularla ilgili a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 genellemeler \/ do\u011fa (ya da toplum) yasalar\u0131 ortaya koymakt\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu yol, varsay\u0131m kurma, denetli g\u00f6zlem ve (olabiliyorsa) denetli deney, \u00f6l\u00e7me, istatistik y\u00f6ntemler vb. matemati\u011fin uygulanmas\u0131, us y\u00fcr\u00fctme, sonu\u00e7taki genellemenin yanl\u0131\u015flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, g\u00f6zlemin \/ deneyin yinelenmesi gibi bir yandan duyular\u0131m\u0131zla ilgili etkinliklerden, \u00f6te yandan ussal \u00f6\u011felerden olu\u015fmaktad\u0131r. Geleneksel ussalc\u0131 (\u201crasyonalist\u201d), insan bilgisinin kayna\u011f\u0131n\u0131 insan\u0131n usunda bulan felsefeciler, duyusalc\u0131 (\u201cempirisist\u201d) felsefecilerin (diyelim ki \u00e7o\u011funun) tersine, temel bilimlerin hepsine uygulanabilecek b\u00f6yle genel bir y\u00f6ntemin ya da y\u00f6ntem b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulundu\u011funu kabul etmezler. Kan\u0131mca hemen g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi, bu temel \u00f6zelliklerin toplu ve dizgeli bir bi\u00e7imde bir arada g\u00fcndeme gelmesi, temel bilimler ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak temel bilim y\u00f6n\u00fc bulunan akademik alanlar d\u0131\u015f\u0131nda, hi\u00e7 bir insan etkinli\u011fi i\u00e7in s\u00f6z konusu olamaz.<\/p>\n<p>(*) Bu metnin ilk be\u015f paragraf\u0131ndaki bilgi ve g\u00f6r\u00fc\u015fler, yazar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki kayna\u011f\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f, sonuncu paragraf ise bu ba\u011flamda eklenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Y. \u00d6rs, (2005), \u201cEtik, Bilimlerdeki \u201cDerin\u201d Etik ve Felsefenin Etik\u2019i\u201d, <em>Erdem, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi Dergisi \u2013 Etik \u00f6zel say\u0131s\u0131<\/em>, 15 (44): 1-26.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>KAYNAKLAR<\/strong><\/p>\n<p>1)\u00a0 Y. \u00d6rs, \u201cBilim ve Bilimler\u201d, Bilim ve Gelecek, Sa. 33: 41-42, (Kas\u0131m) 2006.<strong>\u00a0\u00a0 <\/strong><\/p>\n<p>2)\u00a0 Y. \u00d6rs, \u201cBilin\u00e7li Tasar\u0131m\u0131n Bilin\u00e7siz Savunucular\u0131\u201d,\u00a0 Bilim ve Gelecek,\u00a0 Sa. 20: 33, (Ekim) 2005.<\/p>\n<p>3) Y. \u00d6rs, \u201cBilim ve Laiklik D\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda bir Doruk Noktas\u0131: Evrim Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d,<\/p>\n<p>Bilim ve Gelecek, Sa. 6: 22-23, (A\u011fustos) 2004.<\/p>\n<p>4) H. Reichenbach,<strong>\u00a0 <\/strong>The Rise of Scientific Philosophy, University of California Press,<\/p>\n<p>Berkeley, Los Angeles, (1951) 1966; s. 122, 73. (T\u00fcrk\u00e7esi: Bilimsel Felsefenin Do\u011fu\u015fu, \u00e7ev. Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Remzi Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 1981; Bilgi Yay\u0131nevi, Ankara, 2000.)<\/p>\n<p>5)\u00a0 Sokal, A.; Bricmont, J.,\u00a0 Impostures Intellectuelles, Editions Odile Jacob, Paris, 1997.<\/p>\n<p>6) Y. \u00d6rs, \u201cBilime \u201cPostmodernist\u201d bir Tehdit: Felsefele\u015fme\u201d, Bilim ve Gelecek, Sa. 1: 66-69, (Mart) 2004.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir bilim insan\u0131, akademisyen, ara\u015ft\u0131rmac\u0131, ayd\u0131n, genelde de az \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan i\u00e7in tek bir yol vard\u0131r: bilimin yan\u0131nda olmak. \u201c\u0130steyen istedi\u011fini tercih etsin\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insana ve topluma sayg\u0131 ile ba\u011fda\u015fmaz. \u201cDemokrasinin gere\u011fi olarak, din, bilim, b\u00fcy\u00fc vb.nin e\u015fit d\u00fczeyde ya\u015fama hakk\u0131 oldu\u011fu, hatta okullarda hepsinin e\u015fit d\u00fczeyde okutulmas\u0131 gerekti\u011fi\u201d bi\u00e7imindeki d\u00fc\u015f\u00fcnce, bir \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[84,224,221,28,29],"tags":[229,237,407],"class_list":["post-8349","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-46-sayi","category-din-ve-dinler-tarihi","category-felsefe","category-sosyal-bilimler","category-toplum","tag-din","tag-felsefe","tag-postmodernizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8349"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}