\u015e\u00fcphesiz ki T\u0131p; von Behring\u2019e, Claude Bernard\u2019a, Ivan Pavlov\u2019a, Ignarro\u2019ya ve daha bir\u00e7ok deney hayvanlar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lara \u00e7ok \u015fey bor\u00e7ludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu an bilinen bir\u00e7ok patolojik ve fizyolojik mekanizmalar, hayvan deneyleriyle elde edilen tecr\u00fcbelerden kazan\u0131ld\u0131. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bir kimlik kazanan hayvan deneylerinin yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 zamanlardan bu yana, b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalardan biri kullan\u0131lan hayvan modellerinin insana ait mekanizmalar\u0131 ne kadar yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 idi.<\/p>\n
Etik s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde en iyi modeli arama kayg\u0131s\u0131 h\u00e2l\u00e2 b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla devam etmektedir. Ger\u00e7ekten de psikiyatri gibi baz\u0131 alanlarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kullan\u0131lan baz\u0131 hayvan modellerinin yeniden tasarlanmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Nature<\/em>\u2019\u0131n Kas\u0131m say\u0131s\u0131nda deney hayvanlar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle psikiyatri alan\u0131ndaki modellerine yeni yakla\u015f\u0131mlar \u00f6neren \u00e7al\u0131\u015fmalara yer verildi.<\/p>\n Yayg\u0131n kullan\u0131lan depresyon modellerinin birinde, kuyru\u011fundan tutup ba\u015f-a\u015fa\u011f\u0131 salland\u0131r\u0131lan farenin, kurtulma \u00e7abas\u0131n\u0131 bir s\u00fcre sonra b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu ge\u00e7en s\u00fcreyle ilgili \u00e7e\u015fitli yorumlar yap\u0131lmaktad\u0131r. California \u00dcniversitesi\u2019nden Dr. Laurence Tecott\u2019e g\u00f6re, bu deneyden, farenin depresyonda oldu\u011funu veya bir insan\u0131n ayaklar\u0131ndan salland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda depresyona girece\u011fi sonucunu \u00e7\u0131karmak do\u011fru olmayacakt\u0131r. Tecott, son 50 y\u0131lda yeni s\u0131n\u0131f bir psikiyatrik ilac\u0131n bulunamama nedenini bu tarz hayvan modellerine ba\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n Klasik testlerin hastal\u0131klar\u0131 sim\u00fcle etti\u011fi bir ger\u00e7ektir, fakat mutlaka o bozukluklar\u0131n nedenini ya da biyolojik temelini yans\u0131taca\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n nedeninin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda gen eklenmesi veya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gibi gen d\u00fczeyinde yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklerle modellerin g\u00fcncellenmesi gereklili\u011fini savunmaktad\u0131r.<\/p>\n Otizm ve \u015fizofreni gibi baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n belirtilerine dayal\u0131 modeller \u00fczerinde uzun s\u00fcredir \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Mevcut bulgulara g\u00f6re DISC-1 proteinini kodlayan genler bu hastal\u0131klarda tan\u0131mland\u0131. Bununla ilgili olarak, John Hopkins\u2019ten psikiyatrist Akira Sawa, DISC-1 geni bozulmu\u015f farelerin beyinlerinin sol ventrik\u00fcllerinin, \u015fizofrenik insanlarda oldu\u011fu gibi b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit etti. Sawa, laboratuar\u0131nda DISC-1 ile ili\u015fkili proteinleri ve \u00e7evrenin etkisini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. California \u00dcniversitesi\u2019ndeki di\u011fer bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 psikiyatrist Alcino Silva, bir ad\u0131m daha ileri giderek, DISC-1 genleri duruma g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fan veya duran \u201c\u015fartl\u0131 mutant\u201d fareleri olu\u015fturdu. Dr. Silva, bu genlerin do\u011fumun sadece 7. g\u00fcn\u00fcnde aktive olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. B\u00f6ylelikle, \u015fizofreni hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in, DISC-1 geninin sadece bir g\u00fcn (7. g\u00fcn) aktive olmas\u0131n\u0131n yeterli olabilece\u011fi g\u00f6sterildi.<\/p>\n N\u00f6ral devrelerle ili\u015fkili hastal\u0131klar, fMRI (fonksiyonel manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme) teknikleriyle, b\u00f6lgenin oksijenlenmesi \u00f6l\u00e7\u00fclerek tespit edilmektedir. \u00d6rne\u011fin: \u00d6n beyin korteksi, striatum ve talamusun derinlikleri aras\u0131ndaki bir devrenin, obsesif-kompulsif bozukluklarla ili\u015fkili oldu\u011fu bilinmektedir. Bazen bu bozukluklar\u0131n belirtileri, serotonin etkisini art\u0131ran, se\u00e7ici serotonin geri al\u0131n\u0131m inhibit\u00f6rleri taraf\u0131ndan azalt\u0131lmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde yeri belirlenen bir b\u00f6lgenin molek\u00fcler metotlarla olu\u015fturulmu\u015f hayvan modelleri, ara\u015ft\u0131rma laboratuarlar\u0131n\u0131n maddi imk\u00e2nlar\u0131 do\u011frultusunda tercih ediliyor.<\/p>\n Hal b\u00f6yleyken bu tarz ara\u015ft\u0131rmalar, ila\u00e7 \u00fcreten firmalar\u0131 kendi ila\u00e7lar\u0131 i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 testleri yeniden tasarlamaya itmektedir. B\u00f6ylelikle ila\u00e7lar\u0131n yan etkilerine \u00e7ok daha az hasta maruz kalmaktad\u0131r, fakat bu olduk\u00e7a yava\u015f ilerleyen bir geli\u015fmedir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015e\u00fcphesiz ki T\u0131p; von Behring\u2019e, Claude Bernard\u2019a, Ivan Pavlov\u2019a, Ignarro\u2019ya ve daha bir\u00e7ok deney hayvanlar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lara \u00e7ok \u015fey bor\u00e7ludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu an bilinen bir\u00e7ok patolojik ve fizyolojik mekanizmalar, hayvan deneyleriyle elde edilen tecr\u00fcbelerden kazan\u0131ld\u0131. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda bir kimlik kazanan hayvan deneylerinin yap\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 zamanlardan bu yana, b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalardan biri kullan\u0131lan hayvan modellerinin insana […]<\/p>\n","protected":false},"author":472,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[84,21,233,36],"tags":[197,289,429,365,366],"class_list":["post-8524","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-46-sayi","category-biyoloji","category-psikiyatri","category-psikoloji","tag-biyoloji","tag-fizyoloji","tag-psikiyatri","tag-psikobiyoloji","tag-psikoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t