{"id":8703,"date":"2017-05-01T00:01:54","date_gmt":"2017-04-30T21:01:54","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=8703"},"modified":"2018-02-12T12:39:19","modified_gmt":"2018-02-12T09:39:19","slug":"yazarin-defteri-okurun-defteri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/05\/01\/yazarin-defteri-okurun-defteri","title":{"rendered":"Yazar\u0131n defteri \/ Okurun defteri"},"content":{"rendered":"

Defter notlar\u0131 ya da g\u00fcnl\u00fckler, yazar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde yay\u0131mlanacak kadar olgunla\u015fmam\u0131\u015f deneme par\u00e7ac\u0131klar\u0131d\u0131r. Yazar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde bir bak\u0131ma \u2018eksik yaz\u0131\u2019lard\u0131r. Okurun bu ayr\u0131m\u0131 yapabilmesi hi\u00e7 kolay olmad\u0131\u011f\u0131 gibi yapamamas\u0131 okuma keyfi a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131d\u0131r bile. Kimi yazarlar zaten defterine yazd\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131r gibidir. Seslenmezler de konu\u015fmay\u0131, zaman zaman \u00e7ekingen m\u0131r\u0131ldanmay\u0131 ye\u011flerler ba\u015f ba\u015fa kald\u0131klar\u0131 okurlar\u0131yla.<\/em><\/p>\n

\u00c7ok say\u0131da yazar ortaya koydu\u011fu eserlerin yan\u0131nda, g\u00fcnl\u00fckleriyle, defterleriyle de yaz\u0131n tarihinde kendisine bir o kadar daha yer a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn art\u0131k Cemil Meri\u00e7\u2019i Jurnal<\/em>\u2019\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir miyiz? O\u011fuz Atay\u2019\u0131 G\u00fcnl\u00fck<\/em>\u2019teki notlar\u0131n\u0131 yok sayarak de\u011ferlendirmek ne kadar m\u00fcmk\u00fcn? Kemal Tahir\u2019in Notlar<\/em>\u2019\u0131 yay\u0131mlanmam\u0131\u015f olsa d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr yan\u0131na dair ipu\u00e7lar\u0131 eksik kalmaz m\u0131yd\u0131? Defter notlar\u0131 ya da g\u00fcnl\u00fckler, yazar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde yay\u0131mlanacak kadar olgunla\u015fmam\u0131\u015f deneme par\u00e7ac\u0131klar\u0131d\u0131r. Yazar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde bir bak\u0131ma \u201ceksik yaz\u0131\u201dlard\u0131r. Okurun bu ayr\u0131m\u0131 yapabilmesi hi\u00e7 kolay olmad\u0131\u011f\u0131 gibi yapamamas\u0131 okuma keyfi a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131d\u0131r bile. Kimi yazarlar zaten defterine yazd\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131r gibidir. Seslenmezler de konu\u015fmay\u0131, zaman zaman \u00e7ekingen m\u0131r\u0131ldanmay\u0131 ye\u011flerler ba\u015f ba\u015fa kald\u0131klar\u0131 okurlar\u0131yla. Robert Musil, Ya\u015farken A\u00e7\u0131lan Miras<\/em>\u2019ta bu al\u00e7ak tondan ba\u015flat\u0131r ve bitirir s\u00f6z\u00fcn\u00fc. Al\u00e7ak sesle s\u00f6ylenmesi iddias\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7man\u0131n aksine, daha da keskinle\u015ftirmi\u015ftir g\u00f6zlemlerini. Enis Batur denemelerinde \u00e7o\u011fu zaman okuruna defter mesafesindedir. Hele \u201csokulgan okur\u201d i\u00e7in kaleme ald\u0131klar\u0131nda. Liste uzar gider. Tanp\u0131nar\u2019\u0131n g\u00fcnl\u00fcklerinden Pavese\u2019in Ya\u015fama U\u011fra\u015f\u0131<\/em>\u2019na, Gramsci\u2019nin Hapishane Defterleri<\/em>\u2019nden Lenin\u2019in Felsefe Defterleri<\/em>\u2019ne, Dostoyevski\u2019nin do\u011frudan \u201cBir Yazar\u0131n G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc<\/em>\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi dergisindeki yaz\u0131lar\u0131na kadar dallan\u0131p budaklanan, Brecht\u2019e, Camus\u2019ya uzanan, kolay t\u00fcketilemeyecek uzun bir yol vard\u0131r.<\/p>\n

Ya okurun defteri? Burada hep onun ad\u0131na s\u00f6z almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in yine okura do\u011fru yontmakta sak\u0131nca g\u00f6rm\u00fcyorum. \u00d6yle ya, ilk bak\u0131\u015fta yazma derdi olmayan\u0131n defterle de i\u015fi olmaz gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ben de okurlu\u011fumun ilk evresinde defter kalemden uzak durdum. Fakat lise y\u0131llar\u0131m\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ilk dikkatimi \u00e7eken Attila \u0130lhan\u2019\u0131n okuduklar\u0131ndan s\u00f6z etme bi\u00e7imi olmu\u015ftu. Kal\u0131n koyu harflerle belirtilmi\u015f vurucu al\u0131nt\u0131larla desteklerdi fikirlerini. Tro\u00e7ki\u2019den, Mao\u2019dan, Nutuk\u2019tan, \u015eevket S\u00fcreyya\u2019dan, Ehrenburg\u2019dan, Naz\u0131m Hikmet\u2019ten, Hasan Tanr\u0131kut\u2019tan, Esat Adil\u2019den, Do\u011fan Avc\u0131o\u011flu\u2019ndan, Yusuf Ak\u00e7ura\u2019dan sat\u0131rlarla kar\u015f\u0131la\u015fmak i\u015ften de\u011fildi onun yaz\u0131lar\u0131nda. Bizde gazetecilerin, yazarlar\u0131n yazd\u0131klar\u0131na bakarak kitaplarla ili\u015fkilerini anlamak zordur. Attila \u0130lhan okuduklar\u0131ndan bahsetmeyi seven bir yazar olarak, edebiyat d\u0131\u015f\u0131 okurlu\u011fa da yeni a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir d\u00f6nemde \u00e7ekmi\u015fti beni. Al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131 paragraflar\u0131 tam isabetle se\u00e7mi\u015f olurdu. Yaz\u0131lar\u0131nda and\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131n, kitaplar\u0131 bulunca i\u00e7lerinde al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131 paragraflar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015fmek hafiyeli\u011fi and\u0131r\u0131r e\u011flenceli bir oyun gibiydi. H\u0131zla okuyup devirdi\u011fim kitaplar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 konu etti\u011fi de olurdu S\u00f6yle\u015fi<\/em>\u2019lerine. Ayn\u0131 kitab\u0131 ben de okudu\u011fum halde \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n dikkatimi \u00e7ekmemi\u015f olmas\u0131na hayret ederdim. \u00c7o\u011fu okurunki gibi benim de zihnimde kitaplardan geriye konunun ana hatlar\u0131 ve birka\u00e7 \u00e7arp\u0131c\u0131 tespit d\u0131\u015f\u0131nda az \u015fey kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ederdim. B\u00f6yle b\u00f6yle h\u00fckmettim okudu\u011fumu sanarak \u201celden ge\u00e7irdi\u011fim\u201d kitaplara hak ettikleri ilgiyi g\u00f6steremedi\u011fime.<\/p>\n

C\u00fcmlelerin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmeyi de hi\u00e7 sevmedi\u011fimden not k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131, defterler de ta\u015f\u0131maya ba\u015flad\u0131m yan\u0131mda kitaplar\u0131mla birlikte. Zaman zaman manas\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc hi\u00e7bir \u201ckullan\u0131m amac\u0131\u201d g\u00f6zetmeden onca paragraf\u0131 oldu\u011fu gibi veya \u00f6zetleyerek k\u00e2\u011f\u0131da ge\u00e7irmek. Okuma s\u00fcrecini zahmetli hale getirmesi de cabas\u0131yd\u0131. Not alman\u0131n dahi okurdan bekledi\u011fi konfor yaln\u0131zca okumak i\u00e7in yeterli olandan \u00e7ok daha fazlas\u0131yd\u0131. \u00d6rne\u011fin \u015fehirler aras\u0131 otob\u00fcs yolculu\u011funda okumak olduk\u00e7a keyiflidir fakat bir yandan da not almaya, bir \u015feyler yazmaya \u00e7al\u0131\u015fmak tam bir eziyettir. \u0130stanbul\u2019un belediye otob\u00fcslerinde ise bir okur i\u00e7in oturacak yer bulabilmek talihin y\u00fcze g\u00fclmesidir. Otob\u00fcste okumak i\u00e7in daha kolay takip edilebilen kitap veya dergiler de eklendi \u00e7antamdaki as\u0131l kitab\u0131m\u0131n yan\u0131na. Yine de s\u0131rt\u0131m\u0131 yaslayacak yer bulmu\u015fsam kalemimi elimden b\u0131rakm\u0131yordum. Y\u00fck\u00fcm artm\u0131\u015ft\u0131. Okuma s\u00fcrecim de da\u011f\u0131n\u0131kla\u015ft\u0131 ve yava\u015flad\u0131 haliyle. Eskiden h\u0131zla okuyup ge\u00e7ti\u011fim, birka\u00e7 g\u00fcnde kald\u0131r\u0131p yerine koydu\u011fum kitaplar\u0131 bazen haftalarca yan\u0131mda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m oluyordu.<\/p>\n

Bir yaz\u0131ya haz\u0131rl\u0131k niyetiyle okuyor olsam yaln\u0131zca o yaz\u0131da faydalanmak istedi\u011fim k\u0131s\u0131mlar\u0131 not alabilirdim belki. Ama maksat faydalanmak olmad\u0131\u011f\u0131 halde elimde sanki k\u0131l\u0131\u00e7-kalkan yerine kalem-defter, arenaya \u00e7\u0131kan gladyat\u00f6r gibi bir kitab\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131k\u0131nca alg\u0131m ve dikkatim de geni\u015fliyordu. \u00d6nemli g\u00f6r\u00fcnen c\u00fcmleler \u00e7ok daha fazlayd\u0131 bu okuma tarz\u0131nda. Yazar\u0131n hi\u00e7bir hareketini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. \u00d6zellikle kurgu d\u0131\u015f\u0131 kitaplar\u0131n okunma bi\u00e7imini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek i\u00e7in kullan\u0131lan bir benzetme vard\u0131r: \u201croman okur gibi\u201d okunmamalar\u0131 gerekti\u011fi s\u00f6ylenir. Roman okuman\u0131n yayg\u0131n bi\u00e7imine dair de ba\u015fka ipu\u00e7lar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131r bu s\u00f6z. Mizah dergileri \u201cvapur dergisi\u201d olamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ele\u015ftiri hedefi olurlar da nedense baz\u0131 kitaplar b\u00f6yle kolay okunurluklar\u0131na atfen \u201cvapur kitab\u0131\u201d denerek k\u00fc\u00e7\u00fcmsenir. Dikkat gerektiren metinlerin b\u00f6yle ortamlarda okunmas\u0131 tasvip edilmez. Oysa defterli, kalemli yeni al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m sayesinde k\u0131sa s\u00fcrede romanlar\u0131 da \u201croman okur\u201d gibi okumamay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015ftim. Ortam nedeniyle defterimi kullanamasam da kalem kullanmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Okurken i\u015faretledi\u011fim k\u0131s\u0131mlar\u0131 f\u0131rsat buldu\u011fum ilk yerde defterime aktar\u0131rd\u0131m.<\/p>\n

Me\u011fer eksik olan deftermi\u015f s\u0131k\u0131 okurluk i\u00e7in. \u00c7o\u011fu metin \u201cvapur kitab\u0131\u201d olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 benim i\u00e7in. Defterli okur olunca kitaplar\u0131n hakk\u0131n\u0131 da vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 hissettim. \u00c7\u00fcnk\u00fc okurken \u201cilgin\u00e7\u201d deyip ge\u00e7ti\u011fim bir paragraf\u0131 not almaya kalkt\u0131\u011f\u0131mda en az \u00fc\u00e7 d\u00f6rt kez daha fazla okumu\u015f, \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcncemi de k\u0131saca ifade etmi\u015f oluyordum. Art\u0131k okudu\u011fum bir kitab\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ka\u00e7m\u0131yordu g\u00f6z\u00fcmden. Unutmam da kolay de\u011fildi. Halbuki kitapla i\u015fim bitince pek d\u00f6nmezdim notlar\u0131ma. Yine de \u00e7o\u011fu hat\u0131r\u0131mda kal\u0131rd\u0131 okurken yazd\u0131klar\u0131m\u0131n. Demek ellerin de bir haf\u0131zas\u0131 varm\u0131\u015f.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Defter notlar\u0131 ya da g\u00fcnl\u00fckler, yazar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde yay\u0131mlanacak kadar olgunla\u015fmam\u0131\u015f deneme par\u00e7ac\u0131klar\u0131d\u0131r. Yazar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde bir bak\u0131ma \u2018eksik yaz\u0131\u2019lard\u0131r. Okurun bu ayr\u0131m\u0131 yapabilmesi hi\u00e7 kolay olmad\u0131\u011f\u0131 gibi yapamamas\u0131 okuma keyfi a\u00e7\u0131s\u0131ndan avantajl\u0131d\u0131r bile. Kimi yazarlar zaten defterine yazd\u0131klar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131r gibidir. Seslenmezler de konu\u015fmay\u0131, zaman zaman \u00e7ekingen m\u0131r\u0131ldanmay\u0131 ye\u011flerler ba\u015f ba\u015fa kald\u0131klar\u0131 okurlar\u0131yla. \u00c7ok say\u0131da yazar ortaya […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":13121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[516,513,515],"tags":[1156,1155,210],"class_list":["post-8703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-159-sayi","category-kitapcil","category-nautilus","tag-defter","tag-gunluk","tag-kitap"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t