{"id":8706,"date":"2017-05-01T00:02:20","date_gmt":"2017-04-30T21:02:20","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=8706"},"modified":"2018-02-12T12:39:42","modified_gmt":"2018-02-12T09:39:42","slug":"sosyal-tarihcilikte-zengin-bir-tarihsel-anlati-derin-bir-kavramsal-cerceve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2017\/05\/01\/sosyal-tarihcilikte-zengin-bir-tarihsel-anlati-derin-bir-kavramsal-cerceve","title":{"rendered":"Sosyal tarih\u00e7ilikte zengin bir tarihsel anlat\u0131, derin bir kavramsal \u00e7er\u00e7eve"},"content":{"rendered":"

\u00c7al\u0131\u015fma sosyolojisi ve sosyal tarih gibi alanlarda \u00f6nemli yeri olan sosyolog ve felsefeci Robert Castel\u2019in \u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tarih\u00e7esi- Sosyal Sorunun D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/em> adl\u0131 eseri 22 y\u0131l sonra nihayet T\u00fcrk\u00e7e\u2019de. Orijinali 1995\u2019de yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ancak 2017\u2019de \u00e7evriliyor olmas\u0131 (\u0130ngilizce\u2019ye 2003\u2019te \u00e7evrilmi\u015f) Castel\u2019inkine benzer bir \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkileri mefhumunun T\u00fcrkiye\u2019de -\u00f6zellikle akademik \u00e7evrelerde- yeni yeni yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi gibi.<\/p>\n

Castel kitab\u0131nda neo-liberal d\u00f6nemi karakterize eden g\u00fcvencesizli\u011fin Fransa\u2019daki tarihsel temellerini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Ancak belirtilmesi gerekir ki, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kapsam\u0131 de\u011filse de ufku kesinlikle Fransa\u2019yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Kitaptaki tart\u0131\u015fman\u0131n ana hatlar\u0131kapitalizmin merkez \u00fclkelerinin neredeyse tamam\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 kavramsal \u00e7er\u00e7eveden y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. Bizimki gibi \u00e7evre \u00fclkeler s\u00f6z konusu oldu\u011funda ise, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar olan d\u00f6nemi Castel\u2019in yakla\u015f\u0131m\u0131 ve kavram seti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011ferlendirmenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n

\u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tarih\u00e7esi – Sosyal Sorunun D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc,<\/em> iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fuyor. Birinci b\u00f6l\u00fcmde, geleneksel koruma sistemiolan\u201cfeodal himayecilik\u201d ve onun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan kitlesel korunmas\u0131zl\u0131k d\u00f6nemi ele al\u0131n\u0131yor. Castel\u2019in \u201cliberal modernite\u201d dedi\u011fi bu korunmas\u0131zl\u0131k d\u00f6nemi, birey ile toplum aras\u0131ndaki aidiyetlik ili\u015fkisinin \u00e7\u00f6z\u00fclme noktas\u0131na geldi\u011fi, ilkel ya da yetersiz de olsa herhangi bir sosyal koruma \u00f6nleminin geli\u015ftirilmedi\u011fi, olduk\u00e7a uzun s\u00fcren bir d\u00f6neme tekab\u00fcl ediyor.Feodal toplumun vesayet, modern toplumun ise s\u00f6zle\u015fme mefhumlar\u0131na referansla bu b\u00f6l\u00fcme \u201cVesayetten S\u00f6zle\u015fmeye\u201d ad\u0131 verilmi\u015f. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde ise sosyal koruma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n -bu sefer- modernite \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc ve o geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn kapitalist toplumdaki evrimi konu ediliyor. Bu geri d\u00f6n\u00fc\u015f, Castel\u2019in s\u00f6zleriyle, \u201c\u2026emek\u00e7iyi, soyut bir d\u00fczleme, kolektif anla\u015fmalara, \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131n ve sosyal g\u00fcvencenin kamusal d\u00fczenlemelerine dahil eden bir bireysellikten \u00e7\u0131kma s\u00fcreci[ne]\u2026\u201d, \u00f6zetle \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir hak olarak kurumsalla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor. Tam bu nedenle ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da \u201cS\u00f6zle\u015fmeden Stat\u00fcye\u201d. Castel \u00fccretliler toplumunun -yani emek\u00e7iyi i\u015fine ve i\u015fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da topluma ba\u011flayan, bunu bazen yasalar\u0131n ve kurallar\u0131n g\u00fcc\u00fcne dayanarak, bazen de ihtiya\u00e7lar\u0131n ya da a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n dayatmas\u0131yla yapan sosyalle\u015fme mekanizmas\u0131n\u0131n- \u00e7at\u0131rdamaya ba\u015flamas\u0131yla birlikte,sosyal sorunun yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131yor ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 neo-liberal toplumdaki g\u00fcvencesizlik mefhumunu tart\u0131\u015fmak suretiyle tamaml\u0131yor.<\/p>\n

Kitab\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan iki \u00f6zelli\u011finden bahsetmek gerekir. Eser bir sosyal tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, Castel\u2019in ara\u015ft\u0131rma sorunsal\u0131n\u0131 siyasi tarihle sentezleyereki\u015flemesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle emek tarihi alan\u0131nda pop\u00fclerle\u015fen detay tarih\u00e7ili\u011fine \u00f6nceden verilmi\u015f bir yan\u0131t gibi. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 okurken bireylerin ya\u015fam deneyimleri i\u00e7inde bo\u011fulmuyor, aksine o deneyimleri Fransa tarihindeki temel k\u0131r\u0131lmalar\u0131n\/d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin i\u00e7inde anlamland\u0131rabiliyorsunuz. \u00d6te yandan bu,ger\u00e7ek insanlar\u0131n tarihsel anlat\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmiyor. Soyutlama d\u00fczeyi en y\u00fcksek olan k\u0131s\u0131mlar da dahil olmak \u00fczere, kitab\u0131n ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar hem ger\u00e7ek insanlar\u0131n hayatlar\u0131na, hem de o insanlar\u0131n y\u00fczy\u0131llar boyunca her daim anlaml\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fcklerin i\u00e7inde eylediklerine \u015fahitlik ediyorsunuz.\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan di\u011fer \u00f6zelli\u011fi iseCastel\u2019in hayranl\u0131k uyand\u0131r\u0131c\u0131 soyutlama yetene\u011finde sakl\u0131. Gerek sosyal tarih gerekse de \u00e7al\u0131\u015fma sosyolojisi alanlar\u0131nda \u00e7ok ender g\u00f6r\u00fclen bu kavramsalla\u015ft\u0131rma becerisininCastel\u2019in sadece bir sosyolog de\u011fil, ayn\u0131 zamanda bir felsefeci de olmas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek san\u0131r\u0131m yanl\u0131\u015f olmaz. \u201cSosyal sorun\u201d, \u201csosyal m\u00fclkiyet\u201d, \u201ckitlesel korumas\u0131zl\u0131k\u201d, \u201columsuz bireycilik\u201d, \u201ckolektif stat\u00fc\u201d ve \u201ckolektif bireycilik\u201d gibi son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc anlamlar y\u00fckl\u00fc kavramlar olu\u015fturmak ve her bir kavram\u0131 i\u00e7 tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek bir kuramsal anlat\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 yapmak neresinden bak\u0131l\u0131rsa bak\u0131ls\u0131n etkileyici. Bu etkileyicilik bizlere T\u00fcrk\u00e7e\u2019sinden yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eseri dilimize kazand\u0131ran I\u015f\u0131k Erg\u00fcden\u2019e te\u015fekk\u00fcr etmeliyiz. Kavramsal kategoriler olu\u015ftururken -proleterleri, i\u015f\u00e7ileri ve \u00fccretlileri sanayi toplumunda ortaya \u00e7\u0131kan birbirinden farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan fig\u00fcrleri olarak tasavvur ederken yapt\u0131\u011f\u0131 gibi-zaman zaman a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7m\u0131\u015f olsa da, bu a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmadakikuramsal derinlik i\u00e7in bir nazar boncu\u011fu olabilir ancak.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma ili\u015fkilerine bu kadar emek temelli yakla\u015fan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n Marksist olmas\u0131 beklenir; amaCastel bir Marksist de\u011fil. \u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tarih\u00e7esi – Sosyal Sorunun D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/em>\u2019n\u00fcn Durkheimc\u0131 sosyolojiden ve Polanyi\u2019ninsosyal iktisad\u0131ndan esintiler bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu ba\u011flamda Castel\u2019in kapitalist toplumun a\u015f\u0131lmas\u0131yla de\u011fil, toplumla uyumsuz hale gelen kimi bireylerin toplumla yeniden uyumlu hale gelmesiyle, yani \u201cdevrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201dle de\u011fil \u201csosyal i\u00e7erme\u201dyle ilgilendi\u011fini belirtmek durumunday\u0131z. Marksist olmamak elbette kendi ba\u015f\u0131na bir ele\u015ftiri konusu te\u015fkil etmez. Ancak sosyal i\u00e7erme d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n, \u201ctarihsel \u00f6zne\u201dolarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131mefhumunu \u00e7ok geni\u015f bir \u201csosyal d\u0131\u015flananlar\u201d kategorisi i\u00e7inde eritip neredeyse tamamen silikle\u015ftirmeleriele\u015ftiri konusu olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zetle Marks\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131k 150y\u0131l \u00f6nce yedek i\u015fg\u00fcc\u00fc ordusu ile l\u00fcmpen proletarya aras\u0131na koydu\u011fu ayr\u0131m\u0131n arkas\u0131nday\u0131z. Bu ayr\u0131mg\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n en kritik ortak paydas\u0131 olan g\u00fcvencesizlik temelinde dahi olsa bulan\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu bulan\u0131kl\u0131k \u201cprekarya\u201ddan bahsetmek isteyenler i\u00e7in i\u015flevsel olabilir ve fakat \u201cproletaryan\u0131n sorunlar\u0131n\u0131\u201d konu\u015facaksak, hem tarihsel hem de siyasal olarak, net devrimci \u00f6zne tan\u0131mlar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var demektir.<\/p>\n

Castel\u2019in \u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tarih\u00e7esi – Sosyal Sorunun D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/em>, prekaryadan da bahsetmekle birlikte, proletaryan\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 konu\u015fmak isteyenlere zengin bir tarihsel anlat\u0131 ve derin bir kavramsal \u00e7er\u00e7eve sunuyor.<\/p>\n

– \u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tarih\u00e7esi – Sosyal Sorunun D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, Robert Castel, \u00c7ev. I\u015f\u0131k Erg\u00fcden, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2017, 440 s.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7al\u0131\u015fma sosyolojisi ve sosyal tarih gibi alanlarda \u00f6nemli yeri olan sosyolog ve felsefeci Robert Castel\u2019in \u00dccretli \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Tarih\u00e7esi- Sosyal Sorunun D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc adl\u0131 eseri 22 y\u0131l sonra nihayet T\u00fcrk\u00e7e\u2019de. Orijinali 1995\u2019de yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ancak 2017\u2019de \u00e7evriliyor olmas\u0131 (\u0130ngilizce\u2019ye 2003\u2019te \u00e7evrilmi\u015f) Castel\u2019inkine benzer bir \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkileri mefhumunun T\u00fcrkiye\u2019de -\u00f6zellikle akademik \u00e7evrelerde- yeni yeni yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi gibi. Castel […]<\/p>\n","protected":false},"author":509,"featured_media":13124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[516,513,222],"tags":[517,210,238],"class_list":["post-8706","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-159-sayi","category-kitapcil","category-tarih","tag-calisma-ekonomisi","tag-kitap","tag-tarih"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t