{"id":8847,"date":"2013-09-01T17:31:10","date_gmt":"2013-09-01T14:31:10","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=8847"},"modified":"2017-05-13T17:34:53","modified_gmt":"2017-05-13T14:34:53","slug":"gunesin-manyetik-ekseni-yon-mu-degistiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2013\/09\/01\/gunesin-manyetik-ekseni-yon-mu-degistiriyor","title":{"rendered":"G\u00fcne\u015f\u2019in manyetik ekseni y\u00f6n m\u00fc de\u011fi\u015ftiriyor?"},"content":{"rendered":"

Nefes ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu saniyelerde G\u00fcne\u015f\u2019de b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim ya\u015fanmakta. G\u00fcne\u015f\u2019in manyetik alan\u0131n\u0131n eksen de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere oldu\u011fu tespit edildi ve \u00fcstelik de\u011fi\u015fimin var olmas\u0131na yaln\u0131zca 4-5 ay kalm\u0131\u015f. Hareketlili\u011fi tespit eden Stanford \u00dcniversitesi fizik\u00e7isi Prof. Dr. Todd Hoeksema \u201cBu de\u011fi\u015fim t\u00fcm G\u00fcne\u015f Sisteminde hissedilecek ve bir dalgalanma etkisinde olaca\u011f\u0131z.\u201d diyor.<\/p>\n

Her ne kadar \u00f6nemli bir olaym\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fckse de asl\u0131nda G\u00fcne\u015f biz fark\u0131na varmadan her 11 y\u0131lda bir eksenini de\u011fi\u015ftiriyor. Bu G\u00fcne\u015f\u2019in kendini yeniden organize etmesine olanak sa\u011flamakta. G\u00fcne\u015f\u2019in manyetik y\u00f6n\u00fcn\u00fcn kuzey ya da g\u00fcney kutuplar\u0131ndan birinde olmas\u0131ndan \u00e7ok ara s\u00fcre\u00e7 insanlar\u0131 etkisi alt\u0131na al\u0131yor. Bunu s\u00fcrekli olarak d\u00f6nen bir m\u0131knat\u0131s gibi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. G\u00fcne\u015f\u2019in etraf\u0131nda d\u00f6nebilmemizi sa\u011flayan \u015fey de G\u00fcne\u015f\u2019in bu dinamizmidir asl\u0131nda.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f\u2019in etki alan\u0131 Nept\u00fcn ve Pluton\u2019un milyarlarca ve milyarca kilometre \u00f6tesine kadar devam eder ve G\u00fcne\u015f bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc geni\u015f alanda adeta kendi h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Etrafa genel anlamda kontrols\u00fcz fotonlar ve \u00e7e\u015fitli \u0131\u015f\u0131nlar sa\u00e7an G\u00fcne\u015f, etki etti\u011fi alandaki t\u00fcm g\u00f6kcisimlerini kontrol\u00fc alt\u0131nda tutar.<\/p>\n

Peki, insanlara nas\u0131l bir etkisi olacak?<\/em><\/strong><\/p>\n

Prof. Hoeksema bu de\u011fi\u015fimin bizleri nas\u0131l etkileyece\u011fini ise \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cBu geli\u015fme \u00e7oktand\u0131r ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 asl\u0131nda, kuzey ve g\u00fcney kutuplar\u0131 yer de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere Ekvator\u2019a do\u011fru b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla ilerliyor. \u015eu zamana kadar ne hissettiysek ayn\u0131 \u015feyler olacak\u201d. Esas meselenin G\u00fcne\u015f\u2019in s\u00fcper maksimum evresine girmesi oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

G\u00fcne\u015f\u2019in manyetik alan\u0131 etrafta manyetik olan cisimlere etki etmekte. Ancak bize G\u00fcne\u015f\u2019in manyetik alan\u0131ndan \u00e7ok daha yak\u0131n bir manyetik kuvvet etki eder; o da D\u00fcnya\u2019n\u0131n manyetik alan\u0131. Bundan dolay\u0131 biz D\u00fcnyal\u0131lar\u0131n herhangi bir sorunu olmayacak; ancak yine biz D\u00fcnyal\u0131lar\u0131n uzaya f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 SOHO gibi D\u00fcnya\u2019n\u0131n etki alan\u0131ndan \u00e7\u0131kan \u201cortal\u0131k yerde\u201d olan uydular\u0131m\u0131z\u0131n zarar g\u00f6rebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Bundan dolay\u0131 ge\u00e7en hafta NASA, ESA ve JAXA, t\u00fcm D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 uzay ara\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00fcvenli moda ge\u00e7irdi. (Tabii ki G\u00fcne\u015f\u2019in de etki alan\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p art\u0131k yeni y\u0131ld\u0131zlara do\u011fru yolculuk yapan Voyager uzay ara\u00e7lar\u0131 hari\u00e7.)<\/p>\n

G\u00fcne\u015f\u2019in s\u00fcper maksimum evresi<\/em><\/strong><\/p>\n

G\u00fcne\u015f\u2019in i\u00e7inde ara s\u0131ra patlamalar olur. Bu patlamalar t\u0131pk\u0131 deri de\u011fi\u015ftirir gibi, kullan\u0131lmayan hidrojenlerin yak\u0131lmak \u00fczere yukar\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Olan biten, G\u00fcne\u015f\u2019in daha fazla alev sa\u00e7abilmek i\u00e7in kendini par\u00e7alamas\u0131d\u0131r asl\u0131nda. Bu patlamalar \u015fiddetini ya da miktar\u0131n\u0131 art\u0131rabilir. Eskiden bunun ne oranla oldu\u011funu bilmiyorduk ancak \u015fimdi elimizdeki tablolarla her 10 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te art\u0131p azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettik. Artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme \u201cs\u00fcper maksimum\u201d azald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme de \u201cs\u00fcper minimum\u201d deniyor. (Baz\u0131 zamanlarda yaln\u0131zca maksimum ve minimum olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 oluyor.) A\u015fa\u011f\u0131da haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m tabloda patlamalar\u0131 g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n

\"\"
Stanford \u00dcniversitesi\u2019ndeki Wilcox G\u00fcne\u015f G\u00f6zlemevi D\u00fcnya\u2019dan bakarak G\u00fcne\u015f\u2019deki manyetik alan\u0131 g\u00f6zlemleyen 3 g\u00f6zlemevinden birisidir.<\/figcaption><\/figure>\n

Daha iki ay \u00f6nce G\u00fcne\u015f\u2019te \u015fiddetli bir patlama olmu\u015f, bunu da Bilim ve Gelecek<\/em> dergisinin Haziran say\u0131s\u0131nda duyurmu\u015ftuk. Patlama D\u00fcnya\u2019da GSM hatlar\u0131n\u0131n \u00e7ekim g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131na ve D\u00fcnya\u2019n\u0131n belirli yerlerinde GPS cihazlar\u0131 ile uydu televizyon hatlar\u0131n\u0131n ula\u015f\u0131lamaz olmas\u0131na sebep olmu\u015ftu. S\u00fcper maksimum evresine girdi\u011fimiz \u015fu aylarda bir s\u00fcreli\u011fine bu \u015fekilde ya\u015famam\u0131z gerekecek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nefes ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fu saniyelerde G\u00fcne\u015f\u2019de b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim ya\u015fanmakta. G\u00fcne\u015f\u2019in manyetik alan\u0131n\u0131n eksen de\u011fi\u015ftirmek \u00fczere oldu\u011fu tespit edildi ve \u00fcstelik de\u011fi\u015fimin var olmas\u0131na yaln\u0131zca 4-5 ay kalm\u0131\u015f. Hareketlili\u011fi tespit eden Stanford \u00dcniversitesi fizik\u00e7isi Prof. Dr. Todd Hoeksema \u201cBu de\u011fi\u015fim t\u00fcm G\u00fcne\u015f Sisteminde hissedilecek ve bir dalgalanma etkisinde olaca\u011f\u0131z.\u201d diyor. Her ne kadar \u00f6nemli bir olaym\u0131\u015f […]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":8849,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[152,30,19],"tags":[248,279],"class_list":["post-8847","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-115-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-astronomi","tag-elektromanyetizma"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t