Maltepe \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Psikoloji ve Felsefe B\u00f6l\u00fcmlerinin, Prof. Dr. Bet\u00fcl \u00c7otuks\u00f6ken\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi \u201c\u0130nsan Bilimleri ve Felsefe Sempozyumu\u201d 4-5 Haziran 2004 tarihlerinde Maltepe \u00dcniversitesi\u2019nin Marmara E\u011fitim K\u00f6y\u00fc\u2019ndeki Yerle\u015fkesi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n
Sempozyumun ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u201cDe\u011fi\u015fen D\u00fcnyada \u0130nsan ve Sorunlar\u0131\u201dyd\u0131. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve kapan\u0131\u015f oturumuyla alt\u0131 ana oturumdan olu\u015fan sempozyumun \u00f6nemi, disiplinleraras\u0131 bir bak\u0131\u015f\u0131 ve bu ba\u011flamda zihinleri bulu\u015fturmas\u0131yd\u0131. Oturumlar\u0131n ba\u015fl\u0131klar\u0131 belirli bir sistematik i\u00e7inde d\u00fczenlenmi\u015fti. Ayr\u0131ca her oturumda bir filozof, bir psikolog ve bir antropolog yer alm\u0131\u015ft\u0131. Disiplinleraras\u0131l\u0131\u011f\u0131n gittik\u00e7e \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u00fclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakacak olursak,\u00a0 bu t\u00fcrden sempozyumlar bilindi\u011fi gibi pek s\u0131k yap\u0131lm\u0131yor.<\/p>\n
Her \u015feyin her \u015feyle ili\u015fkili oldu\u011fu d\u00fcnyada, ileti\u015fimin de h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131 sonucu insan ve sorunlar\u0131 da h\u0131zla k\u00fcreselle\u015fmekte. D\u00fcnya sorunlar\u0131n\u0131 da t\u00fcm\u00fcyle neredeyse insan\u0131n sorunlar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Oturum ba\u015fl\u0131klar\u0131 bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyordu: \u0130lk oturumun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201cDe\u011fi\u015fen D\u00fcnyada \u0130nsan ve Sorunlar\u0131\u201dyd\u0131. Prof. Dr. M\u00fccella Ulu\u011f\u2019un (Maltepe \u00dcniversitesi, Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131) sunumunda \u00f6zellikle dikkat \u00e7eken nokta, do\u011fadaki de\u011fi\u015fimlerin insan\u0131n hem fiziksel, hem zihinsel y\u00f6n\u00fcn\u00fc de de\u011fi\u015ftirdi\u011fini dile getirmesiydi. Prof. Dr. Ulu\u011f\u2019a g\u00f6re insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 do\u011fal ortam onlar\u0131 t\u00fcm\u00fcyle etkilemektedir.<\/p>\n
Ekolojik fakt\u00f6rlerin \u00f6nemine de\u011finen Prof. Dr. Mike Little da ( Binghamton \u00dcniversitesi) Kenya\u2019da Turkana b\u00f6lgesindeki yerlilerle yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 aktard\u0131. Little\u2019a g\u00f6re ara\u015ft\u0131rmadan \u00e7\u0131kan en \u00f6nemli sonu\u00e7lardan biri, ekolojik ko\u015fullar\u0131n insan ili\u015fkilerinde belirleyici etkileri oldu\u011fu. Ayr\u0131ca, Little\u2019a g\u00f6re kurakl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden yeterince iyi beslenemeyen insanlar pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa yakalanmaktayd\u0131lar. Bu y\u00fczden Turkana b\u00f6lgesinde ya\u015fayan yerliler senede on be\u015f kez yer de\u011fi\u015ftirmek zorunda kal\u0131yorlard\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, kaynaklar\u0131n k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 da kabileler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara yol a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n
Konu, insan ve sorunlar\u0131 olunca nereden bakarsak bakal\u0131m, konunun insan haklar\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi, insan haklar\u0131yla ilgili oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu sempozyumda insan haklar\u0131 savunucusu bir filozofun, Prof. Dr. \u0130oanna Ku\u00e7uradi\u2019nin (T\u00fcrkiye Felsefe Kurumu Ba\u015fkan\u0131) son derece etkileyici sunumu, ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnme konusunda uyar\u0131c\u0131 oldu. Ku\u00e7uradi\u2019nin \u00fczerinde \u00f6nemle durdu\u011fu konu; de\u011fi\u015fen d\u00fcnyada ortaya \u00e7\u0131kan sorunlarla birlikte insana ili\u015fkin de\u011ferlilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da de\u011fi\u015fmesiydi. D\u00fcnya sorunlar\u0131n\u0131n h\u0131zla artmas\u0131, izlenen ulusal politikalar\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ortaya koyuyordu. Marjinal gruplar\u0131n artmas\u0131 sosyal adaletsizli\u011fi de peki\u015ftiriyordu. \u00c7evre kirlili\u011fi, do\u011fal kaynaklar\u0131n h\u0131zla yok edili\u015fi vb. izlenen ulusal politikalar\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir kez daha g\u00f6stermekteydi. Ku\u00e7uradi son elli y\u0131lda insan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n olumsuzluklar y\u00f6n\u00fcnden de\u011fi\u015fmeden kald\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti ve \u201cgeli\u015fme\u201d kavram\u0131na ili\u015fkin yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde nelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na somut \u00f6rneklerle i\u015faret etti.<\/p>\n
Oturumun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc konu\u015fmac\u0131s\u0131 Prof. Dr. \u00c7i\u011fdem Ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131n (Ko\u00e7 \u00dcniversitesi, Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131) belirlemelerine g\u00f6re, sorunlar\u0131n ke\u015ffinde ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde \u00f6nemli bir i\u015flevi olan\u00a0 psikolojinin yeniden konumland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireyin var olmas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine ve \u00f6zerk-ili\u015fkisel benlik kavram\u0131n\u0131n felsefi etikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak i\u015flevsel hale getirilmesine dikkat \u00e7eken Ka\u011f\u0131t\u00e7\u0131ba\u015f\u0131, disiplinleraras\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00e7ok iyi bir \u00f6rne\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n
\u0130lk g\u00fcn\u00fcn ikinci oturumunun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130nsan Bilimlerinin ve Felsefenin \u0130nsana Bak\u0131\u015f\u0131\u201dyd\u0131. \u0130nsan bilimleri ve felsefenin tekil bir kavram olmad\u0131\u011f\u0131na vurgu yapan Prof. Dr. Do\u011fan \u00d6zlem, ( Mu\u011fla \u00dcniversitesi, Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131) felsefenin temel konu ve disiplinlerinin insana bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 aktard\u0131. Pozitivizmin ele\u015ftirisini ve pozitivist s\u00f6ylemin insan bilimleri ve felsefeye nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rneklerle a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu ba\u011flamda insan bilimleri, sosyal bilimler ve tin bilimleri deyi\u015flerinin hangi yakla\u015f\u0131m ve kuramlar\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclebilecekleri hakk\u0131nda tarihsel ve i\u00e7eri\u011fi zengin belirlemelerde bulundu.<\/p>\n
Her k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kendi i\u00e7 dinamiklerine g\u00f6re farkl\u0131 de\u011ferler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Prof. Dr. Akile G\u00fcrsoy da (Yeditepe \u00dcniversitesi, Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131) antropolojinin yeniden konumlanma \u00e7abas\u0131nda oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Antropolojinin de\u011fi\u015fen insana y\u00f6nelik olarak yeni i\u015flevler edinmesinin gere\u011fi \u00fczerinde durdu.<\/p>\n
Bilimlerin insan anlay\u0131\u015f\u0131 veya ba\u015fka bir ifadeyle hangi insan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 temel alarak insan\u0131 inceledikleri, hi\u00e7 ku\u015fkusuz o bilimlerin hangi ama\u00e7la i\u015f g\u00f6rd\u00fcklerini anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu konuda Prof. Dr. Adnan Ziyalar da (Maltepe \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc) g\u00fcn\u00fcm\u00fczde psikolojinin insana nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insan\u0131n \u015fu anda nas\u0131l bir ruhsal yap\u0131ya sahip oldu\u011funu humor dolu bir dille aktard\u0131. Vurgulanmak istenen en \u00f6nemli nokta, insan\u0131n giderek artan toplumsal s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde \u201cvarolu\u015funu kaybetmekte oldu\u011fu\u201dydu. Ziyalar, bu noktada psikolo\u011fa d\u00fc\u015fen g\u00f6revin canl\u0131-cans\u0131z aras\u0131nda bozulan dengeyi yeniden kurmak ve korumak oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
T\u00fcm bunlar elbette insan bilimlerinin ve felsefenin \u00fczerine d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu bir kat daha artt\u0131rmaktad\u0131r. \u0130\u015fte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc oturumun konusu da \u201c\u0130nsan Bilimleri ve Felsefede Yeni Sorun Odaklar\u0131\u201dyd\u0131. Prof. Dr. Nesrin \u015eahin (Ankara \u00dcniversitesi, Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc); Do\u00e7. Dr. Suavi Ayd\u0131n (Hacettepe \u00dcniversitesi, Edebiyat Fak\u00fcltesi Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc) ve Dr. Mustafa G\u00fcnay\u2019\u0131n (\u00c7ukurova \u00dcniversitesi E\u011fitim Fatk\u00fcltesi Felsefe Grubu E\u011fitimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc) kat\u0131ld\u0131klar\u0131 oturumda yine \u00e7okdisiplinli bir atmosfer vard\u0131.<\/p>\n
De\u011fi\u015fimin oldu\u011fu her yerde stresin de oldu\u011funu vurgulayan Prof. Dr. \u015eahin, insan\u0131n stresle ba\u015f edebilmesi i\u00e7in de\u011fi\u015fime kar\u015f\u0131 nas\u0131l konumlanmas\u0131 gerekti\u011fi \u00fczerinde durdu. \u015eahin, insan\u0131n bilin\u00e7siz boyun e\u011fi\u015ften vazge\u00e7mesinin gere\u011fi \u00fczerinde durdu. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmenin, yarat\u0131c\u0131 ki\u015fili\u011fin, kendinin ve di\u011ferlerinin fark\u0131nda olman\u0131n insan\u0131n kendini ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin gerekli ko\u015fulu oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Bu noktada insana verilen de\u011ferlilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7eken Do\u00e7. Dr. Ayd\u0131n, antropolo\u011fun kavramlar\u0131 s\u0131namak yerine anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine dikkat \u00e7ekti. Antropolo\u011fun alan\u0131n\u0131n tarihin d\u0131\u015f\u0131nda olmas\u0131n\u0131 vurgulayan Ayd\u0131n antropolo\u011fun de\u011fi\u015fen d\u00fcnyada insana ili\u015fkin de\u011ferlilik anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir kez daha sorgulanmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n
\u201cNas\u0131l bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz? Nas\u0131l bir d\u00fcnyada ya\u015famak istersiniz? Bu m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?\u201d sorular\u0131yla s\u00f6zlerine ba\u015flayan Dr. G\u00fcnay, dinleyicileri de etkin k\u0131lma yoluyla canl\u0131 bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131 yaratt\u0131. Bu sorulara verilen cevaplar tek bir ortak paydada birle\u015fiyordu: \u0130nsan kendine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00fcnyada\/ortamda ya\u015f\u0131yordu. Peki d\u00fcnya insana ait de\u011filse kime aitti? G\u00fcnay\u2019\u0131n belirledi\u011fi yan\u0131tlar olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekiciydi: D\u00fcnya devletlere aittir: Bir sava\u015f alan\u0131. D\u00fcnya \u015firketlere aittir: Bir pazar alan\u0131. D\u00fcnya insanlara ve di\u011fer canl\u0131lara aittir: Bir ya\u015fam alan\u0131. D\u00fcnyaya ili\u015fkin her sorunun asl\u0131nda insana ait oldu\u011funu vurgulayan G\u00fcnay\u2019a g\u00f6re insan-d\u00fcnya ili\u015fkisi tarihsel bir yakla\u015f\u0131mla ve ereksellikle de\u011ferlendirilmelidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki en b\u00fcy\u00fck problemin insan\u0131n kendisine ve ba\u015fkas\u0131na insan olarak de\u011fer vermeyi unutmu\u015f olmas\u0131nda g\u00f6ren G\u00fcnay, di\u011feri ile ili\u015fkilerimizde etik ve hukukla \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar\u0131n\/belirlenimlerin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmay\u0131\u015f\u0131, de\u011ferlere dayal\u0131 bir s\u0131n\u0131r bilincinin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi durumunun s\u00f6z konusu oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Bu noktada yine sistematik olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek insan bilimleri ve felsefenin hangi y\u00f6ntemleri geli\u015ftirdi\u011fine bakmak gerekiyor. Nitekim d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc oturumun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da \u201c\u0130nsan Bilimleri ve Felsefede Yeni Ara\u015ft\u0131rma Y\u00f6ntemleri\u201dydi. Prof. Dr. Bet\u00fcl \u00c7otuks\u00f6ken (Maltepe \u00dcniversitesi, Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131), Do\u00e7. Dr. Serdar Atav ( Binghamton \u00dcniversitesi) ve Yrd. Do\u00e7. Dr. I\u015f\u0131k G\u00fcr\u015fim\u015fek (Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi, Buca E\u011fitim Fak\u00fcltesi \u0130lk\u00f6\u011fretim B\u00f6l\u00fcm\u00fc) bu oturumda insan bilimleri ve felsefenin y\u00f6ntem a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni konumlan\u0131\u015f\u0131, yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalardaki etik sorunlar ve e\u011fitimin yeni y\u00fcz\u00fc konular\u0131nda i\u00e7eri\u011fi yo\u011fun bildiriler sundular.
\nProf. Dr. \u00c7otuks\u00f6ken, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve bilgi bi\u00e7imi olarak felsefeye y\u00f6nelerek, felsefenin hem \u00e7\u00f6z\u00fcmleme, tutarl\u0131l\u0131k aray\u0131\u015f\u0131 ve farkl\u0131 usavurma ba\u011flam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine, hem de s\u00f6ylemsel oldu\u011funa i\u015faret etti. Bir bi\u00e7im, bir form, bir kap olarak felsefenin yarat\u0131c\u0131s\u0131na, \u00fcreticisine g\u00f6re farkl\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Felsefenin y\u00f6neldi\u011fi alan olarak insan ve toplumbilimlerinin \u00f6nemine de\u011finen \u00c7otuks\u00f6ken, bu alanlar\u0131n ayn\u0131 zamanda felsefenin bir bilgi olarak kendini kurarken yararland\u0131\u011f\u0131 alanlar oldu\u011funu belirtti. Bilgi ba\u011flamlar\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda ya\u015fanan karma\u015fay\u0131 felsefenin giderece\u011fine i\u015faret eden \u00c7otuks\u00f6ken, felsefenin k\u00fclt\u00fcr kavram\u0131na y\u00f6neli\u015finin, tek tek k\u00fclt\u00fcrel olu\u015fumlara ili\u015fkin tutumunun, \u00f6zellikle insan bilimleriyle olan ili\u015fkilerinin, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131k kavray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
H\u0131zla de\u011fi\u015fen d\u00fcnyada, ku\u015fkusuz teknolojik de\u011fi\u015fimlerin de insan\u0131n anlam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi\u011fine tan\u0131k olmaktay\u0131z. Sanal enformasyonun h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, insanlararas\u0131 ili\u015fkilerin de bu ortamda m\u00fcmk\u00fcn olabilirli\u011fini artt\u0131rm\u0131\u015f ve ne yaz\u0131k ki \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z bilgi de\u011fil enformasyon \u00e7a\u011f\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda kullan\u0131lan teknikler de\u011fi\u015fmi\u015f, insanl\u0131k her ge\u00e7en g\u00fcn etik sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015ftir. Bu konuyla ilgili Do\u00e7. Dr.\u00a0 Atav\u2019\u0131n sundu\u011fu bildiri \u00e7ok ilgin\u00e7ti. Sa\u011fl\u0131k ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda denek haklar\u0131n\u0131n etik temelleri \u00fczerine ilkesel yakla\u015f\u0131mlar sunan Atav, ABD\u2019de denek haklar\u0131yla ilgili yeni yasal d\u00fczenlemelerin ana niteliklerine somut \u00f6rneklerle dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Ku\u015fkusuz yasalar eti\u011fe ne denli uygun olursa olsun, bir toplumdaki e\u011fitim d\u00fczeyi ve e\u011fitimin niteli\u011fi, s\u00f6z konusu yasalar\u0131n uygulan\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemektedir. Bu konuya dikkat \u00e7eken, Yrd. Do\u00e7. Dr. G\u00fcr\u015fim\u015fek yeni bin y\u0131l\u0131n e\u015fi\u011finde e\u011fitimin de\u011fi\u015fen y\u00f6n\u00fcn\u00fcn her \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcrel, sosyal ve politik yap\u0131s\u0131n\u0131n etkisinde oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Bireyin benlik geli\u015fiminin sosyal yeterlilik i\u00e7in temel \u00f6\u011fe oldu\u011funu da vurgulayan G\u00fcr\u015fim\u015fek, \u00f6nyarg\u0131 i\u00e7eren tutumlar\u0131n, bili\u015fsel, duyu\u015fsal ve davran\u0131\u015fsal \u00e7er\u00e7evede etkili oldu\u011funu \u00f6rneklerle g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Be\u015finci oturumun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u201cYerelle\u015fme ve K\u00fcreselle\u015fmenin \u0130nsan D\u00fcnyas\u0131na Etkileri\u201dydi. Prof. Dr. Nursel Telman (\u0130stanbul \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Ba\u015fkan\u0131) Do\u00e7. Dr. Kurtulu\u015f Din\u00e7er (Hacettepe \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Felsefe B\u00f6l\u00fcm\u00fc) ve Dr. Aytu\u011f Kolankaya\u2019n\u0131n (Yeditepe \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc) konu\u015ftuklar\u0131 bu oturumda yine farkl\u0131 disiplinlerin d\u00fc\u015f\u00fcnsel birikimi bir araya geldi.
\nProf. Dr. Telman, k\u00fcreselle\u015fmeye kar\u015f\u0131 insan\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu d\u00fcnyay\u0131 kavramas\u0131; d\u00fcnyaya y\u00f6n veren insan\u0131n kitleleri etkileyebilecek b\u00fct\u00fcnsel bir yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde hareket etmesi, k\u00fcreselle\u015fmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayan yerel normlar\u0131n gelece\u011fin normlar\u0131yla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gere\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Din\u00e7er, s\u00f6zlerine \u201csosyal bilim ne i\u00e7indir\u201d sorusuyla ba\u015flad\u0131 ve tarihsel bir a\u00e7\u0131l\u0131mla bu soruya yan\u0131t arad\u0131. D\u00fcnyada kurulan t\u00fcm ili\u015fkilerin yatay bir zeminde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine dikkat \u00e7ekti. \u201cOlay\u201d\u0131n adeta ortadan kald\u0131r\u0131lmak istendi\u011fine dikkat \u00e7eken Din\u00e7er, ya\u015fananlar\u0131n somutlu\u011fundan yola \u00e7\u0131karak, her an i\u00e7inde oldu\u011fumuz \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u0131, aksakl\u0131klar\u0131 zengin felsefi birikimiyle g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n, sosyal bilimlerin elde ettikleri sonu\u00e7lardan yararlanarak, \u00f6ndeyide bulunduklar\u0131n\u0131 ve bu yolla egemenlik alanlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak geni\u015flettiklerini belirtti. Bu belirlemeler, sosyal bilimlerin i\u00e7inde bulundu\u011fu a\u00e7mazlara vurgu yaparken ayn\u0131 zamanda bu bilimlere her zamankinden daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funa da i\u015faret ediyordu.<\/p>\n
K\u00fcreselle\u015fmenin ne anlam ifade etti\u011fini antropolojik bir a\u00e7\u0131l\u0131mla sunan Dr. Kolankaya, \u00f6zellikle finans sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn en h\u0131zl\u0131 bi\u00e7imde b\u00fcy\u00fcyen sekt\u00f6r oldu\u011funu dile getirdi. K\u00fcreselle\u015fmenin en \u00f6nemli etkeninin ekonomik etken oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek bu tespit olduk\u00e7a anlaml\u0131d\u0131r. Kolankaya, bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkelerin birey haklar\u0131n\u0131 koruyamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda son derece \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilece\u011finin de unutulmamas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n
Alt\u0131nc\u0131 oturumun ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ise, \u201c21. Y\u00fczy\u0131lda Nas\u0131l Bir \u0130nsan, Nas\u0131l Bir D\u00fcnya: \u00d6ng\u00f6r\u00fcler\u201ddi. Bu oturumda Prof. Dr. Kurban \u00d6zu\u011furlu (\u0130stanbul \u00dcniversitesi\u2019nden emekli),
\nProf. Dr. Ali R\u0131za Balaman (Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi, G\u00fczel Sanatlar Fak\u00fcltesi) ve Yrd. Do\u00e7. Dr. T\u00fcten An\u011f (Maltepe \u00dcniversitesi Sosyal bilimler Enstit\u00fcs\u00fc) konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131lar.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00d6zu\u011furlu T\u00fcrkiye\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 insan sorunlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015ften gelen sosyal antropolojik k\u00f6kenleri \u00fczerinde durdu. Ekonomik ve sosyal sorunlar\u0131n medyada s\u0131kl\u0131kla tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131; ancak bu iki kavram\u0131n temel bilimsel boyutlar\u0131yla ele al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.
\nProf. Dr. Balaman, \u201cDe\u011fi\u015fen D\u00fcnya ve Biz\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bildirisinde k\u00fcreselle\u015fmenin d\u00fcnyan\u0131n giderek k\u00fc\u00e7\u00fclmesine neden oldu\u011funu belirterek, \u00f6nemli olan\u0131n, k\u00fcreselle\u015fmeden yana olup olmaman\u0131n \u00f6tesinde, bu yeni de\u011fi\u015fim durumunda nerede durdu\u011fumuzu \u00e7ok iyi bir bi\u00e7imde anlamam\u0131z oldu\u011funa i\u015faret etti. Bu konuda yerelliklere vurgu yapan Balaman, uluslar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde, ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyacak g\u00fcce sahip ki\u015filikli k\u00fclt\u00fcrlerin d\u00fcnya toplumunun belirleyicisi olabileceklerine de dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Konumuz \u201cnas\u0131l bir insan, nas\u0131l bir d\u00fcnya\u201d sorusu olunca elbette \u00f6nce insan\u0131n durumunu sorgulamak gerekiyordu. \u201cNas\u0131l bir insan\u201d sorusuna yan\u0131t arayan Yrd. Do\u00e7. Dr. An\u011f yo\u011fun, felsefi i\u00e7erikli belirlemelerde bulundu. Ona g\u00f6re, insan her \u015feyden \u00f6nce \u00f6zerk bir varl\u0131k olmal\u0131 ve kendi kararlar\u0131n\u0131 kendisi verebilecek olgunlu\u011fa eri\u015fmeliydi. Konu\u015fmac\u0131, insanlar\u0131n ara\u00e7 k\u0131l\u0131nmad\u0131\u011f\u0131, ama\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir d\u00fcnyan\u0131n ancak i\u00e7inde ya\u015fanabilecek bir d\u00fcnya olaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak diyebiliriz ki, insan\u0131n kendisini kavray\u0131\u015f\u0131nda, kendisiyle ilgili bilgisinde, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli sorunlar oldu\u011fu, insan\u0131n kendisini bilme konusu yaparken ba\u015fkalar\u0131na da gereksindi\u011fi,\u00a0 bu sempozyumda \u00fczerinde en \u00e7ok durulan konulardan biriydi. Disiplinleraras\u0131 olu\u015fu \u00f6ne \u00e7\u0131karan bu sempozyumun di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmalara da \u00f6rnek olmas\u0131n\u0131 ve bu t\u00fcrden etkinliklerin \u00fclkemizde daha s\u0131k yap\u0131lmas\u0131n\u0131 diliyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Maltepe \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Psikoloji ve Felsefe B\u00f6l\u00fcmlerinin, Prof. Dr. Bet\u00fcl \u00c7otuks\u00f6ken\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi \u201c\u0130nsan Bilimleri ve Felsefe Sempozyumu\u201d 4-5 Haziran 2004 tarihlerinde Maltepe \u00dcniversitesi\u2019nin Marmara E\u011fitim K\u00f6y\u00fc\u2019ndeki Yerle\u015fkesi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Sempozyumun ana ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u201cDe\u011fi\u015fen D\u00fcnyada \u0130nsan ve Sorunlar\u0131\u201dyd\u0131. A\u00e7\u0131l\u0131\u015f ve kapan\u0131\u015f oturumuyla alt\u0131 ana oturumdan olu\u015fan sempozyumun \u00f6nemi, disiplinleraras\u0131 bir bak\u0131\u015f\u0131 ve bu ba\u011flamda zihinleri […]<\/p>\n","protected":false},"author":757,"featured_media":9689,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43,221,535,36],"tags":[237,561,366],"class_list":["post-8989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-5-sayi","category-felsefe","category-forum","category-psikoloji","tag-felsefe","tag-forum","tag-psikoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t