{"id":9294,"date":"2011-08-01T00:17:31","date_gmt":"2011-07-31T21:17:31","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=9294"},"modified":"2017-05-18T13:06:40","modified_gmt":"2017-05-18T10:06:40","slug":"peki-sana-biliminsani-demeyelim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/08\/01\/peki-sana-biliminsani-demeyelim","title":{"rendered":"Peki, sana biliminsan\u0131 demeyelim\u2026"},"content":{"rendered":"

\u201cCerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesi eski \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim K\u00fc\u00e7\u00fckusta\u201dn\u0131n yazd\u0131klar\u0131na en uygun s\u0131fat\u0131 P\u0131nar \u00d6\u011f\u00fcn\u00e7, 22 Haziran 2011 tarihli s\u00f6yle\u015fisinde bulup yazm\u0131\u015f: \u201ccinsiyet\u00e7i g\u00f6steri\u201d (1)<\/p>\n

Biliminsan\u0131 ve bilimkad\u0131n\u0131 kavramlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve bunu da redactio ad absurdum<\/em> (sa\u00e7maya indirgeme \u2013bilim travestisi) y\u00f6ntemini, nefret s\u00f6ylemiyle harmanlayarak savunan birini g\u00f6r\u00fcnce ister istemez 59. H\u00fck\u00fcmet\u2019in K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakan\u0131 Atilla Ko\u00e7\u2019un \u201cHat\u0131r\u0131m i\u00e7in, Ani de\u011fil An\u0131 diyin\u201d dedi\u011fi g\u00fcnleri hat\u0131rlad\u0131m. Komik ve tonton oldu\u011funu sanan bu teyzelere ve amcalara ne komik ne de tonton olmad\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak gerek.<\/p>\n

Dilin do\u011fal bir kendilik (entity<\/em>) oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131ndan hareket eden K\u00fc\u00e7\u00fckusta gibiler, dile bariz bir m\u00fcdahale gibi g\u00f6rd\u00fckleri giri\u015fimleri bo\u015fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterseler de onlara s\u00f6ylenecek tek bir \u015fey vard\u0131r: Ge\u00e7mi\u015f olsun\u2026\u00a0 Dil t\u00fcm insan etkinlikleri gibi bir yap\u0131nt\u0131d\u0131r (artifact) ve ayn\u0131 zamanda bir hegemonya m\u00fccadelesi alan\u0131d\u0131r. Kimilerinin sand\u0131\u011f\u0131 gibi ortada bir \u201cak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m\u201d yoktur: dil tamamen insanl\u0131\u011f\u0131n biyolojik-k\u00fclt\u00fcrel evriminin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr ve K\u00fc\u00e7\u00fckusta bu konuda yazmak ihtiyac\u0131 duydu\u011funa g\u00f6re m\u00fccadele art\u0131k T\u00fcrkiye\u2019de de kazan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

    \n
  1. y\u00fczy\u0131lda toplumsal hareketlerin ilk dalgas\u0131n\u0131n y\u00fckseli\u015finin dil a\u00e7\u0131s\u0131ndan iki \u00f6nemli sonucu oldu. Hen\u00fcz kendi nesnesine -milletine\/ulusuna- sahip olmama anlam\u0131nda ge\u00e7 kalm\u0131\u015f ve hen\u00fcz bir gelenek icat etmek zorunda olan k\u00fclt\u00fcrel milliyet\u00e7ilikler, nesnelerini olu\u015fturma kayg\u0131s\u0131yla dilde sadele\u015ftirme ve \u00f6zle\u015ftirme \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131. \u00d6nce yery\u00fcz\u00fcndeki t\u00fcm dillerden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar az etkilenmi\u015f, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel dili olmal\u0131yd\u0131 ki, onu konu\u015fan insan toplulu\u011fu bir millet\/ulus olarak kendisini kurabilsin\/kurgulayabilsin ve b\u00f6ylece de sadece kendisine ait bir devlete sahip olma hakk\u0131n\u0131 talep edebilsin. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sorunlar bile \u0130ttihad ve Terakki\u2019nin bu sadele\u015ftirme \u00e7abalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesine engel olamad\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n

    Toplumsal hareketlerin di\u011fer dalgalar\u0131 da milliyet\u00e7ilikler kadar olamasalar da dile d\u00f6n\u00fck giri\u015fimlerde bulundu. 1923 \u0130zmir \u0130ktisat Kongresi\u2019nde i\u015f\u00e7ilerin temsilcileri, kendilerine amele de\u011fil i\u015f\u00e7i denmesini talep etti. Bu, y\u00fczeysel bir talepmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnebilir ama insan\u0131n \u2013 sadece adam\u0131n de\u011fil- dil ve kavramlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fildir.<\/p>\n

    Ayn\u0131 d\u00f6nemde feministler de patriar\u015finin kendisini dil arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011falla\u015ft\u0131rarak, me\u015frula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 savunarak dilin erilli\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi y\u00fckseltti. \u201cHistory of Mankind\u201d\u0131n (2) yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemleri \u00e7oktan geride b\u0131rakt\u0131k. Art\u0131k insanl\u0131k tarihini sadece erkeklerin yap\u0131nt\u0131s\u0131 olarak okumak zorunda de\u011filiz. Feminist m\u00fccadele t\u00fcm d\u00fcnyada \u00f6nemli kazan\u0131mlar elde etti. Bu m\u00fccadele sayesindedir ki kad\u0131nlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr eme\u011fi art\u0131k eskisi kadar g\u00f6r\u00fcnmez de\u011fil ama katedilecek daha uzun bir yol var.<\/p>\n

    \u00d6yle ki kendi anlam d\u00fcnyalar\u0131nda feminizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7atla\u011f\u0131 fark eden K\u00fc\u00e7\u00fckusta gibi patriar\u015finin y\u0131lmaz bek\u00e7ileri, \u00a0bu \u201cdo\u011fal olmayan\u201d ve \u201cbilimsel olmayan\u201d s\u00fcrece kar\u015f\u0131 kendi alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 i\u015faretleyerek, koruma \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girdi. H\u00e2l\u00e2 kendi alanlar\u0131na kad\u0131nlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131y\u0131 g\u00f6rmezden gelerek ve onlar\u0131n s\u0131rt\u0131na basarak ayakta durmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Evet pek matah bir \u015feymi\u015f gibi patlay\u0131c\u0131lar konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f Alfred Nobel\u2019in vicdan\u0131n\u0131 rahatlatmak i\u00e7in vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n da s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Nobel \u00f6d\u00fcllerini alan kad\u0131n say\u0131s\u0131 \u015fimdilik az.<\/p>\n

    Ammavelakin, t\u0131p ve sa\u011falt\u0131m salt doktorlar\u0131n at oynatt\u0131klar\u0131 bir alan de\u011fildir, ge\u00e7mi\u015fte de de\u011fildi bug\u00fcn de de\u011fil: Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 neredeyse tamam\u0131 kad\u0131nlardan olu\u015fan hem\u015firelerin katk\u0131s\u0131 olmaks\u0131z\u0131n doktorlar\u0131n ne yapabilece\u011fini hep merak etmi\u015ftir. Birileri hem\u015fire olmaya zorunlu oldu\u011fu\/zorland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, K\u00fc\u00e7\u00fckusta\u2019lar doktor olabildi: Yak\u0131n zamanlara dek kad\u0131nlar\u0131n rekabetinden kurtulmu\u015f erkekler uzmanla\u015ft\u0131 ve \u201ctoplumun sayg\u0131n bireyleri\u201d haline geldi. \u201cYard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeli\u201d dendi\u011fi her seferinde asl\u0131nda doktorlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe e\u015fde\u011fer bir i\u015fi yapan ki\u015filerin eme\u011fi g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131n\u0131yor. Yard\u0131mc\u0131 i\u015fi yapan biri varsa tali i\u015fi yapan biri de var.<\/p>\n

    Hepimiz yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015fin \u201canlaml\u0131\u201d olmas\u0131n\u0131 isteriz ve kimse sadece para i\u00e7in -hadi biraz daha zorlayal\u0131m ve daha \u201canlaml\u0131\u201d bir \u015fekilde ifade edelim, sofraya ekmek koymak i\u00e7in- \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek istemez. Ama kapitalist toplum bir \u201canlam yitimi\u201dyle maluld\u00fcr: \u00fcretim s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ad\u0131na i\u015fin par\u00e7alara b\u00f6l\u00fcnmesi ve i\u015fi yapan\u0131n i\u015fin b\u00fct\u00fcn\u00fcne h\u00e2kim olamamas\u0131 bu anlams\u0131zla\u015fman\u0131n temel nedenidir. Ne yaz\u0131k ki \u00fcniversiteler de bu s\u00fcrecin d\u0131\u015f\u0131nda kalamad\u0131. \u00dcniversitelerin de\u011feri, insanl\u0131\u011f\u0131n ortak bilgi birikimine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131yla de\u011fil kapitalist \u00fcretim s\u00fcrecinin maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcren teknolojilere yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, \u00fcniversiteler de kurulu\u015f ideas\u0131ndan \u00e7ok \u015fey yitirdi. Her \u015feyden \u00f6nce birer meslek edindirme merkezi haline geldiler.<\/p>\n

    Bu da \u00fcniversite \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda faaliyet g\u00f6steren herkesi bir anlam aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7ine soktu. Bu ba\u011flamda t\u0131bb\u0131n bir bilim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek de bu anlam aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz t\u0131bb\u0131 insan\u0131n yeniden \u00fcretim maliyetinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini hedefleyen bir faaliyettir. T\u0131p, di\u011fer t\u00fcm uygulamaya d\u00f6n\u00fck meslekler gibi, bilimsel y\u00f6ntemleri kullanan bir uygulamad\u0131r ve herhangi bir m\u00fchendislik dal\u0131ndan bir fark\u0131 yoktur. Bir mesle\u011fin \u00f6\u011fretildi\u011fi kurumun, \u00fcniversitelerin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda yer al\u0131yor ve o mesle\u011fi \u00f6\u011fretenlere akademik s\u0131fatlar veriliyor olmas\u0131, o mesle\u011fi \u00f6\u011fretenleri biliminsan\u0131 k\u0131lmaz. K\u00fc\u00e7\u00fckusta da bu nedenle ne biliminsan\u0131d\u0131r ne de bilimadam\u0131.<\/p>\n

    Ayr\u0131ca bir insan\u0131n o mesle\u011fi yapmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda bile (diyelim emekli olduktan sonra), o mesle\u011fi icra ederken kulland\u0131\u011f\u0131 s\u0131fatlar\u0131 kullan\u0131yor olmas\u0131, kendisine g\u00fcvensizli\u011fin bir g\u00f6stergesi olarak okunabilir. S\u0131fatlara s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 yap\u0131\u015fman\u0131n bir g\u00fcvensizlik sorunu olmad\u0131\u011f\u0131 durumlardaysa, ki\u015fi o s\u0131fatlar\u0131 kullanarak \u00e7\u0131kar elde etme pe\u015findedir. Bunun en g\u00fczel \u00f6rneklerini 12 Haziran se\u00e7imlerinde g\u00f6rd\u00fck. Bir\u00e7ok aday\u0131n, vekil olma yetkinli\u011fini kan\u0131tlamak i\u00e7in kendisini akademik s\u0131fatlarla tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleme \u015fans\u0131m\u0131z oldu. (3)<\/p>\n

    Ama bug\u00fcnler de ge\u00e7ecek ve bir g\u00fcn gelecek s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyen ki\u015finin ad\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki s\u0131fata, cinsiyetine, cinsel kimli\u011fine, ait oldu\u011fu etnik gruba vs. bak\u0131lmayacak. Sadece s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcn anlam\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclecek. Ve o zaman geldi\u011finde insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131 \u00fczerine bir tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 daha yap\u0131lmas\u0131 gerekecek.<\/p>\n

     <\/p>\n

    D\u0130PNOTLAR<\/strong><\/p>\n

    1) P\u0131nar \u00d6\u011f\u00fcn\u00e7, \u201c’Bilim lezbiyeni’ meselesi\u201d, Radikal Gazetesi<\/em>, 22 Haziran 2011.<\/p>\n

    2) UNESCO insanl\u0131\u011f\u0131n ortak miras\u0131n\u0131 ortaya koymak i\u00e7in bir insanl\u0131k tarihi yay\u0131nlamaya karar verdi\u011finde se\u00e7ti\u011fi ad buydu ve ilk cilt bu adla yay\u0131nland\u0131: \u201c\u0130nsan\/Erkek T\u00fcr\u00fcn\u00fcn Tarihi\u201d. Aradan ge\u00e7en y\u0131llarda feminizmin ikinci dalgas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti; UNESCO yeni bir insanl\u0131k tarihi yaz\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine karar verdi ve yeni metnin ad\u0131 \u201cHistory of Humanity\u201ddir.<\/p>\n

    3) Oysa bu adaylar uzmanl\u0131k alanlar\u0131n\u0131n, yapmaya talip olduklar\u0131 vekillikten kendilerini uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fil g\u00f6r\u00fcnmektedir. Vekil olan asl\u00ee olana m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar benzemelidir ki vekilli\u011fi yerine getirebilsin. Bir de bu benzeme i\u015fini sa\u011fa sola k\u00fcfrederek yerine getirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler de vard\u0131r ki onlara \u00f6rnek g\u00f6stermek gereksizdir.<\/p>\n

     <\/p>\n

      \n
    1. Erdem T\u00fcrk\u00f6z\u00fc<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

       <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      \u201cCerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesi eski \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim K\u00fc\u00e7\u00fckusta\u201dn\u0131n yazd\u0131klar\u0131na en uygun s\u0131fat\u0131 P\u0131nar \u00d6\u011f\u00fcn\u00e7, 22 Haziran 2011 tarihli s\u00f6yle\u015fisinde bulup yazm\u0131\u015f: \u201ccinsiyet\u00e7i g\u00f6steri\u201d (1) Biliminsan\u0131 ve bilimkad\u0131n\u0131 kavramlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve bunu da redactio ad absurdum (sa\u00e7maya indirgeme \u2013bilim travestisi) y\u00f6ntemini, nefret s\u00f6ylemiyle harmanlayarak savunan birini g\u00f6r\u00fcnce ister istemez 59. H\u00fck\u00fcmet\u2019in K\u00fclt\u00fcr […]<\/p>\n","protected":false},"author":775,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[127,535,29],"tags":[271,561],"class_list":["post-9294","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-90-sayi","category-forum","category-toplum","tag-dilbilim","tag-forum"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/775"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9294"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9294\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}