{"id":9335,"date":"2009-12-01T01:16:45","date_gmt":"2009-11-30T23:16:45","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=9335"},"modified":"2017-07-18T10:42:21","modified_gmt":"2017-07-18T07:42:21","slug":"ayda-kovalarca-su-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2009\/12\/01\/ayda-kovalarca-su-bulundu","title":{"rendered":"Ay\u2019da kovalarca su bulundu!"},"content":{"rendered":"

\"\"Ge\u00e7ti\u011fimiz say\u0131da bahsetti\u011fimiz LCROSS g\u00f6revi Ay\u2019 a bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 sonuna kadar de\u011fi\u015ftirecek \u00f6n veriler elde etti. LCROSS, 9 Ekim 2009\u2019da Ay\u2019\u0131n g\u00fcney kutbunda tamamen karanl\u0131k bir b\u00f6lgede bulunan Cabeus kraterinin taban\u0131na y\u00f6nlendirilmi\u015f b\u00fcy\u00fck bir darbeden elde ettikleriyle bize Ay\u2019\u0131n neler saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Cabeus\u2019a \u00e7arpan LCROSS roket kaps\u00fcl\u00fc milyarlarca y\u0131ld\u0131r g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmemi\u015f krater partik\u00fcllerini uzay bo\u015flu\u011funa savururken, sa\u00e7\u0131lan bu partik\u00fcller LCROSS\u2019un takip eden \u00fcnitesinde bulunan sens\u00f6rler taraf\u0131ndan analiz edildi ve bu analizler sonucunda elde edilen \u00f6n veriler Ay\u2019a y\u00f6nelik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za yeni boyutlar ekliyor.<\/p>\n

Bilim insanlar\u0131 uzun s\u00fcredir Ay\u2019\u0131n kutup b\u00f6lgelerinde y\u00fcksek miktarda bulundu\u011fu g\u00f6zlenen Hidrojen ile ilgili spek\u00fclasyonlar y\u00fcr\u00fct\u00fcyordu. LCROSS\u2019un bulgular\u0131 Ay\u2019da suyun varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edince, bulunan suyun miktar\u0131n\u0131n \u00f6nceden tahmin edilenden \u00e7ok daha fazla olabilece\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. E\u011fer su milyarlarca y\u0131l \u00f6nce olu\u015fmu\u015f ve kutup b\u00f6lgelerinde depolanm\u0131\u015f ise, suyu tutan bu kutup tuzaklar\u0131, t\u0131pk\u0131 D\u00fcnya\u2019n\u0131n derin katmanlar\u0131ndan al\u0131nan buz \u00f6rnekleri gibi, g\u00fcne\u015f sisteminin evrimine ve tarihine \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u0131\u015f\u0131k tutuyor demektir. Buna ek olarak, su ve ba\u015fka bile\u015fiklerin bulunmas\u0131 gelecekte yap\u0131lmas\u0131 olas\u0131 Ay ke\u015fif gezilerinde potansiyel kaynak durumunda bulunuyor.<\/p>\n

Cabeus kraterine y\u00f6nlendirilen darbelerde sonra LCROSS tak\u0131m\u0131 yo\u011fun miktarda veri analizi ile u\u011fra\u015fmakta. Ekip, uzay arac\u0131n\u0131n spektrofotometrelerinden elde edilen verilerin suyun varl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili en kesin verileri sundu\u011funu g\u00f6sterdi (Spektrofotometreler, molek\u00fcllerin komposizyonlar\u0131n\u0131 absorbe ettikleri ya da yans\u0131tt\u0131klar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7erek tan\u0131ml\u0131yor).<\/p>\n

LCROSS projesinin sorumlusu ve tasar\u0131mc\u0131s\u0131 Anthony Colaprete, A\u011fustos ay\u0131nda bu tip bir g\u00f6revi olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir b\u00fct\u00e7eyle ger\u00e7ekle\u015ftirebiliyor olmalar\u0131ndan ve o ana kadar g\u00f6revin sorunsuz ilerlemesinden b\u00fcy\u00fck mutluluk duydu\u011funu ve al\u0131nacak sonu\u00e7larla ilgili \u00e7ok heyecanl\u0131 oldu\u011funu belirtmi\u015fti. Son g\u00fcnlerde yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada Dr. Colaprete, LCROSS\u2019tan elde edilen verilerin birden fazla do\u011frulamayla Cabeus Krateri\u2019nde suyun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini ve bundan art\u0131k \u015f\u00fcphe duymad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

Ekip, suya ve ba\u015fka bile\u015fiklere ait bilinen k\u0131z\u0131l-\u00f6tesi spektral sinyalleri, \u00e7arp\u0131\u015fmaya ait spektral sinyallerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar sonucunda sadece su molek\u00fcl\u00fcne ait spektral bilgilerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya uygunluk g\u00f6sterdi\u011fi ve ba\u015fka hi\u00e7bir bile\u015fi\u011fin spektras\u0131n\u0131n elde edilen verilerle \u00f6rt\u00fc\u015fme g\u00f6stermedi\u011fi kaydedildi. B\u00f6ylelikle ba\u015fka hi\u00e7bir molek\u00fcl\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fcmleri kontamine etmedi\u011fi ve suyun varl\u0131\u011f\u0131 kesinlikle do\u011frulanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

Ba\u015fka bir do\u011frulama da yay\u0131l\u0131m mor \u00f6tesi spektrumunun, \u00e7arpma sonras\u0131 uzay bo\u015flu\u011funa sa\u00e7\u0131lan ve g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fan suyun, \u0131\u015f\u0131k ile par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n bir yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olan Hidroksil\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesiyle ger\u00e7ekle\u015fti (Atomlar ve molek\u00fcller uyar\u0131ld\u0131klar\u0131nda, spesifik dalga boylar\u0131nda enerji sal\u0131n\u0131m\u0131 yaparlar ve bu sal\u0131n\u0131m ilgili dalga boyuna \u00f6zg\u00fc spektrofotometreler taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilir).\"\"<\/p>\n

LCROSS\u2019tan elde edilen veriler ayn\u0131 zamanda \u00e7arpma alan\u0131ndaki ba\u015fka ipu\u00e7lar\u0131 ve oradaki malzeme kompozisyonu ile ilgili bilgilere ula\u015fabilmek i\u00e7in de analiz ediliyor. Burada temel ama\u00e7 \u00e7arpma b\u00f6lgesindeki topra\u011f\u0131n i\u00e7indeki t\u00fcm materyallerin bulunduklar\u0131 fiziksel hal da\u011f\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 anlamak.<\/p>\n

LCROSS\u2019tan elde edilen verilerin tamamen anla\u015f\u0131lmas\u0131 bir miktar daha zaman alacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Veriler olduk\u00e7a zengin ve suyun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bile\u015fiklerin de bulundu\u011funu g\u00f6steriyor. Dr. Colaprete\u2019ye g\u00f6re Ay\u2019\u0131n s\u00fcrekli g\u00f6lge alan k\u0131s\u0131mlar\u0131 so\u011fuk kapanlar gibi ve milyarlarca y\u0131ld\u0131r farkl\u0131 maddeleri toplay\u0131p depoluyor. Zamanla hangi bile\u015fiklerin orada bulundu\u011funa y\u00f6nelik daha kesin bilgi sahibi olaca\u011f\u0131z ve g\u00fcne\u015f sisteminin evrimini anlamaya y\u00f6nelik yeni ad\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015f olacak.<\/p>\n

(Ek Bilgi: LCROSS 18 Haziran 2009\u2019da NASA Kennedy Uzay Merkezi\u2019nden Ay Ke\u015fif Uydusu -LRO- g\u00f6revine ek olarak f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Saniyede 2,4 km\u2019lik bir h\u0131zla hedefine giden LCROSS\u2019un \u00f6n kaps\u00fcl\u00fc Ay\u2019\u0131n g\u00fcney kutbunda bulunan Cabeus Krateri\u2019ne \u00e7arparak arkadaki \u00f6l\u00e7\u00fcm kaps\u00fcl\u00fcn\u00fcn 4 dk. boyunca inceleyece\u011fi bir partik\u00fcl bulutu olu\u015fturmu\u015ftu. \u0130kinci kaps\u00fcl\u00fcn verileri ilettikten sonra kratere \u00e7arpmas\u0131yla g\u00f6rev ba\u015far\u0131yla tamamlanm\u0131\u015f oldu.)<\/p>\n

(Kaynak<\/strong>: http:\/\/www.nasa.gov\/centers\/ames\/home\/index.html)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ge\u00e7ti\u011fimiz say\u0131da bahsetti\u011fimiz LCROSS g\u00f6revi Ay\u2019 a bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 sonuna kadar de\u011fi\u015ftirecek \u00f6n veriler elde etti. LCROSS, 9 Ekim 2009\u2019da Ay\u2019\u0131n g\u00fcney kutbunda tamamen karanl\u0131k bir b\u00f6lgede bulunan Cabeus kraterinin taban\u0131na y\u00f6nlendirilmi\u015f b\u00fcy\u00fck bir darbeden elde ettikleriyle bize Ay\u2019\u0131n neler saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmaya ba\u015flad\u0131. Cabeus\u2019a \u00e7arpan LCROSS roket kaps\u00fcl\u00fc milyarlarca y\u0131ld\u0131r g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmemi\u015f krater partik\u00fcllerini uzay […]<\/p>\n","protected":false},"author":779,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[107,19],"tags":[],"class_list":["post-9335","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-70-sayi","category-bilim-gundemi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/779"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9335"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9335\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}