\u201cKay\u0131t: \u0130\u00e7imdeki vericilere Anakara\u2019dan emirler geldi, Gale Krateri\u2019ne ilerlemeliyim ve orada bir \u00f6l\u00e7\u00fcm daha yapmal\u0131y\u0131m. Sondaj aletlerim haz\u0131r, kaz\u0131ya ba\u015fl\u0131yorum. Sonras\u0131nda i\u00e7imdeki laboratuvarda analizler yap\u0131lacak. Kim bilir neler ke\u015ffedece\u011fim, heyecanla ilerliyorum.\u201d<\/p>\n
E\u011fer Mars sondas\u0131 Curiosity\u2019nin bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olsayd\u0131, bu \u015fekilde yazabilirdi. Ancak hik\u00e2yeyi bizler tamamlayaca\u011f\u0131z. NASA\u2019n\u0131n Mars\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi Curiosity arac\u0131, Mars\u2019\u0131n \u00e7ukur b\u00f6lgelerinden biri olan Gale Krateri\u2019nde y\u00fczeyin hemen alt\u0131nda toprak denilebilecek bir alanda s\u0131v\u0131 halde su bulundu\u011funa dair \u00e7ok ciddi kan\u0131tlar buldu.<\/p>\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonucu yaz\u0131lan makale, Mars topra\u011f\u0131nda su ile kar\u0131\u015f\u0131k tuzlar\u0131n bulundu\u011funu ve bu kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n i\u00e7indeki \u201c\u00e7amurdan\u201d su elde edilebilece\u011fini de \u00f6neriyor.<\/p>\n
B\u00f6ylece kutuplardaki buz ve atmosferdeki buhar ile birlikte, Mars\u2019ta suyun \u00fc\u00e7 hali de ke\u015ffedilmi\u015f oldu. Mars\u2019ta \u00f6nceleri s\u0131v\u0131 halde suyun y\u00fcksek miktarda bulundu\u011fu, kuru nehir yataklar\u0131nda da g\u00f6r\u00fclmekte, ancak atmosferinin \u015fu anki ko\u015fullar\u0131n\u0131n s\u0131v\u0131 halde su i\u00e7in yetersiz oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekteydi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n netle\u015fmesi Mars atmosferinin sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterecek.<\/p>\n
Mars ara\u015ft\u0131rmalar\u0131<\/strong><\/p>\n \u0130nsanl\u0131k medeniyeti teknolojik kabiliyetlerini ilerletmeye devam etmekte. 1960\u2019larda ba\u015flayan ve Sovyetler ile ABD\u2019nin aras\u0131ndaki rekabetin bir dal\u0131 haline gelen uzay yar\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Mars\u2019a da ara\u00e7lar g\u00f6nderdik. Sovyetlerin \u201cMars\u201d, \u201cZond\u201d ve \u201cPhobos\u201d programlar\u0131 ile ABD\u2019nin \u201cMariner\u201d ile \u201cViking\u201d programlar\u0131na dahil, k\u00e2\u015fif robotlar Mars seferleri yapm\u0131\u015f ve bizlere umut vaat eden foto\u011fraflar g\u00f6ndermi\u015flerdir.<\/p>\n Mars ke\u015fifleri, 21. y\u00fczy\u0131la kadar \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir yap\u0131da kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde NASA\u2019n\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi ara\u00e7lar yard\u0131m\u0131yla Mars\u2019\u0131n metrelerce alt\u0131na sondaj yap\u0131p, Mars\u2019\u0131n yap\u0131s\u0131 hakk\u0131ndaki bilgilerimizi artt\u0131rmaya devam ediyoruz. Bu da pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n akl\u0131na \u015fu soruyu getiriyor, Mars\u2019a yerle\u015febilir miyiz?<\/p>\n Mars\u2019ta insanlar<\/strong><\/p>\n D\u00fcnya\u2019n\u0131n pek \u00e7ok yerinde cesur fikirli yat\u0131r\u0131mc\u0131lar ve NASA ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l i\u00e7erisinde bu emek gerektiren masrafl\u0131 fikir i\u00e7in d\u00fc\u011fmeye bast\u0131. Avrupa Uzay Ajans\u0131 ESA\u2019n\u0131n 2001\u2019den bu yana y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u201cAurora Program\u0131\u201d i\u00e7erisinde, Mars\u2019a insanl\u0131 bir u\u00e7u\u015f yapmak var. NASA\u2019n\u0131n Orion Program\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 son denemeler ile Mars\u2019a gidecek uzay arac\u0131 ile kaps\u00fcl\u00fc haz\u0131rlad\u0131. \u015eu anda astoronotlar \u00e7e\u015fitli e\u011fitimlerden ge\u00e7mekte. Rusya Federal Uzay Ajans\u0131 da \u201cMARSPOST\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bir proje y\u00fcr\u00fctmekte. Proje d\u00fczenli olarak Mars\u2019a insanl\u0131 uzay arac\u0131 u\u00e7u\u015flar\u0131 planlamakta. \u00dclkelerin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu projelere ek olarak, \u00f6zel \u015firket SpaceX\u2019in \u201cRed Dragon\u201d uzay arac\u0131n\u0131n denemeleri yap\u0131lmakta. T\u00fcm bu projelerin ise Mars\u2019a gidi\u015fi 2020\u2019lerde olacak. Bundan dolay\u0131 gelecek on y\u0131l, tatl\u0131 bir rekabetin ya\u015fanaca\u011f\u0131 bir on y\u0131l olaca\u011fa benziyor.<\/p>\n 1969\u2019da Neil Armstrong\u2019un Ay\u2019a ayak basmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, halk bir sonraki on y\u0131lda heyecanl\u0131 bir \u015fekilde Mars\u2019a ayak bas\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 beklemekteydi. Bilimkurgu k\u00fclt\u00fcr\u00fc tavan yapm\u0131\u015f bir haldeydi. Ancak sonraki y\u0131llarda projelerin de\u011fi\u015fimi insanlarda hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmu\u015ftu. Sovyetler ve ABD fark\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131 ki, bu t\u00fcr b\u00fcy\u00fck projelere ve gezegen ke\u015fiflerinde cisme insan g\u00f6ndermeye ihtiya\u00e7 yok. Robotlar bizim yerimize t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmakta. Apollo Program\u0131\u2019nda Ay\u2019dan al\u0131nan ta\u015flara yap\u0131lan analizlerinin neredeyse ayn\u0131lar\u0131n\u0131 Sovyetler\u2019in Ay robotlar\u0131 da yapt\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla projeler masraftan k\u0131smak ve bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 h\u0131zland\u0131rmak ad\u0131na insans\u0131z ara\u00e7lar \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131. Y\u00fczy\u0131l \u00f6nce g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmak bir hayalken bilimsel y\u00f6ntemin kitlelerce benimsenmesi sayesinde \u015fu anda maddenin yap\u0131s\u0131ndan galaksi k\u00fcmeleri hareketlerine kadar \u00e7ok geni\u015f \u00f6l\u00e7eklerde bilgi sahibi olmaya ba\u015flad\u0131k. Bu bilimsel geli\u015fmelerin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan m\u00fchendislik bizleri ilk \u00f6nce uzaya, sonra da Ay\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bu y\u00fczy\u0131l\u0131n di\u011fer yar\u0131s\u0131nda, bir Ay kasabas\u0131n\u0131n sakinleri ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, kim bilir hangi cesur fikirleri \u00fcretecek?<\/p>\n Kaynaklar<\/strong><\/p>\n 1) \u0130lgili Haber: Niels Bohr Enstit\u00fcs\u00fc, \u201cMars Might Have Liquid Water\u201d, Morten Bo Madsen; http:\/\/www.nbi.ku.dk\/english\/news\/news15\/mars-might-have-liquid-water\/ \u201cKay\u0131t: \u0130\u00e7imdeki vericilere Anakara\u2019dan emirler geldi, Gale Krateri\u2019ne ilerlemeliyim ve orada bir \u00f6l\u00e7\u00fcm daha yapmal\u0131y\u0131m. Sondaj aletlerim haz\u0131r, kaz\u0131ya ba\u015fl\u0131yorum. Sonras\u0131nda i\u00e7imdeki laboratuvarda analizler yap\u0131lacak. Kim bilir neler ke\u015ffedece\u011fim, heyecanla ilerliyorum.\u201d E\u011fer Mars sondas\u0131 Curiosity\u2019nin bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olsayd\u0131, bu \u015fekilde yazabilirdi. Ancak hik\u00e2yeyi bizler tamamlayaca\u011f\u0131z. NASA\u2019n\u0131n Mars\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi Curiosity arac\u0131, Mars\u2019\u0131n \u00e7ukur b\u00f6lgelerinden biri olan […]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":21305,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[172,30,19],"tags":[2004,1057,628,392],"class_list":["post-9450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-135-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-dunya-disi-yasam","tag-mars","tag-nasa","tag-uzay"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\nGe\u00e7ti\u011fimiz be\u015f y\u0131l i\u00e7ince Mars topra\u011f\u0131n\u0131n mineralli yap\u0131s\u0131, bir g\u00fcn\u00fcn 24 saate yak\u0131n olu\u015fu ve az da olsa bir atmosferin varl\u0131\u011f\u0131, hevesli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Mars\u2019\u0131n kolonize edilmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ve havaya daha fazla oksijen salabilecek a\u011fa\u00e7lar, Mars y\u00fczeyinin d\u00fc\u015f\u00fck s\u0131cakl\u0131klar ve f\u0131rt\u0131nalar\u0131nda ayakta kalabilecek bir bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fc yap\u0131m\u0131 g\u00fcndemde olan ve \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta olan projelerden.<\/p>\n
\n2) \u0130lgili Makale: F. Javier Mart\u00edn-Torres; http:\/\/www.nature.com\/ngeo\/journal\/vaop\/ncurrent\/full\/ngeo2412.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"