Konumum gere\u011fi s\u0131k s\u0131k \u201czehir gibi\u201d ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011frencilerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorum. En eski bilimlerden biri olan biyolojinin, g\u00f6reli olarak gen\u00e7 bir alan\u0131nda, her y\u0131l yeni bilgiler sunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da bunlar\u0131n temel ald\u0131\u011f\u0131 deneyleri ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anlatmak, tart\u0131\u015fmak ve \u00f6\u011frencileri ikna etmek gibi bir konumum var.<\/p>\n
Ne denli bilimin ideolojiden farkl\u0131 oldu\u011funu belirtmeye \u00e7al\u0131\u015fsak da, g\u00fcnl\u00fck ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve kamuoyunun bir kesimi taraf\u0131ndan bilimsel olmayan y\u00f6ntemlerle yanl\u0131\u015flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan evrim kuram\u0131ndan \u00e7ekinen \u00f6\u011frencilerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
D\u00fcnyada ve 1983 y\u0131l\u0131ndan bu yana T\u00fcrkiye\u2019de bir ideolojinin par\u00e7as\u0131 olarak pompalanan bu kabuller, pek \u00e7ok \u00f6\u011frenciyi son derece \u00f6zel bir alan olan inan\u00e7la ba\u011flant\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 zorluyor, \u00e7eli\u015fkilere s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Bu \u00f6\u011frencilerimize bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ilahi d\u00fc\u015f\u00fcncenin ayn\u0131 d\u00fczlemde incelenemeyece\u011fini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
Sonu\u00e7ta soru, yanl\u0131\u015flama ve ikna, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin, e\u011fitimin ve tart\u0131\u015fman\u0131n do\u011fas\u0131nda var. Bu nedenle sorular ve tart\u0131\u015fmalar her zaman sa\u011fl\u0131kl\u0131.<\/p>\n
Bir de Darwin\u2019in evrim kuram\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00f6\u011frencilerimiz var. Kuram\u0131 tart\u0131\u015fma d\u00fczlemleri \u00f6n kabuller i\u00e7ermiyor. Deneylere ve verilere bakarak konuya yakla\u015f\u0131yorlar. Onlara Darwinizm ad\u0131 alt\u0131nda bir ak\u0131m\u0131n olamayaca\u011f\u0131n\u0131, Darwin\u2019in t\u0131pk\u0131 Wallace gibi bu kuram \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan, toplad\u0131\u011f\u0131 \u00f6rneklerle ve verileriyle \u00e7\u0131kar\u0131mlarda bulunan bir bilim insan\u0131 oldu\u011funu anlat\u0131yor, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7inde Darwincilik, Einsteincilik gibi doktrinler olamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurguluyoruz.<\/p>\n
Bilimin toplumsal ger\u00e7eklerle ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131, do\u011fal pop\u00fclasyonlar\u0131n toplumlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve benzerlikler kurulmas\u0131 baz\u0131 konular\u0131n a\u00e7\u0131klanabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan pek \u00e7ok yazar taraf\u0131ndan uygulanan bir y\u00f6ntemdir, yararl\u0131 olabilir; ancak aralar\u0131nda do\u011frudan benzerlikler bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak ki\u015fiyi yan\u0131ltabilir.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada \u201czehir gibi\u201d ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011frencilerin, yani ba\u011flant\u0131 kurabilen, deneylerle ikna olup, de\u011ferlendirme yapabilen bu \u00f6\u011frencilerin kafalar\u0131 kar\u0131\u015f\u0131veriyor: Evrim kuram\u0131n\u0131n temel prensibini \u00f6zetleyen Darwin\u2019in a\u015fa\u011f\u0131daki s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan bir ya\u015fam felsefesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcverdi\u011fini \u00fcz\u00fclerek g\u00f6zl\u00fcyorum: \u201cAyakta kalanlar t\u00fcrlerinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ya da en ak\u0131ll\u0131 olanlar\u0131 de\u011fil, de\u011fi\u015fime en kolay uyum sa\u011flayanlar\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
Burada, ilke ile beslenmeyen akl\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 ve yol a\u00e7abilece\u011fi dejenerasyon net olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. 1985 sonras\u0131 T\u00fcrk gen\u00e7li\u011fi, k\u0131sa yoldan \u201ck\u00f6\u015feyi d\u00f6nme\u201dye \u00e7al\u0131\u015fan, f\u0131rsatlar\u0131 buna g\u00f6re \u00e7ok iyi de\u011ferlendiren, ayakta kalmak i\u00e7in uyum sa\u011flamaktan ve duruma g\u00f6re de\u011fi\u015fmekten ba\u015fka \u00e7are d\u00fc\u015f\u00fcnemeyen, bu nedenle inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmamay\u0131 se\u00e7en, toplumsal tecride u\u011framamak i\u00e7in bask\u0131n g\u00fcce boyun e\u011fen bir konumu kolayl\u0131kla benimseyebiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcndeki pek \u00e7ok \u00f6rnekte bunu g\u00f6r\u00fcyor, \u00f6\u011freniyor.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu noktada \u201czehir gibi\u201d \u00f6\u011frencilerin Darwin\u2019in evrim kuram\u0131n\u0131 anlamalar\u0131na kar\u015f\u0131n, Darwin\u2019i bilim insan\u0131 ve birey olarak hi\u00e7 anlayamad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Darwin, e\u011fer bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn insan i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnseydi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin toplumsal ve dinsel bask\u0131 ortam\u0131nda ezilmemek i\u00e7in kuram\u0131ndan s\u00f6z etmekten korkup ayakta kalabilmek i\u00e7in ortama uyum sa\u011flay\u0131p susmay\u0131 se\u00e7erdi. Darwin kendi d\u00f6nemindeki stat\u00fckoya kar\u015f\u0131n, bilimsel olarak kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterebildi\u011fi bir kuram\u0131, her \u015feye kar\u015f\u0131n, savunmay\u0131 se\u00e7ti.<\/p>\n
Demek ki, \u201czehir gibi\u201d ak\u0131ll\u0131 gen\u00e7lerin baz\u0131 konular\u0131 yorumlayabilmeleri i\u00e7in \u00f6nlerinde g\u00f6rd\u00fckleri \u00f6rneklerde bir sorun var. Demek ki \u201czehir gibi\u201d ak\u0131ll\u0131 bu gen\u00e7lerden T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fi i\u00e7in bir \u015fey bekleyemeyece\u011fiz; \u00c7\u00fcnk\u00fc var olan ortama uyum sa\u011flayamad\u0131klar\u0131nda eleneceklerinden \u00e7ok korkuyorlar.<\/p>\n
\u201cZehir gibi\u201d bu gen\u00e7lerin \u201cilkeli olmak\u201d gibi, maalesef, ge\u00e7mi\u015fte kalm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen bir \u00f6zelli\u011fi tan\u0131maya gereksinimleri var. Bu da ancak \u00f6nlerindeki ilkeli \u00f6rnekleri g\u00f6rerek ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n
Ancak o zaman, Darwin\u2019in bu s\u00f6ylediklerinin do\u011fal pop\u00fclasyonlardaki bireylerin mutasyon h\u0131zlar\u0131yla ilgili oldu\u011funu g\u00f6rebilirler. Ancak o zaman bu s\u00f6z\u00fcn boyun e\u011fip uyum sa\u011flamakla ilgili de\u011fil, tam tersine, mutasyonlarla gelen \u00e7e\u015fitlili\u011fin ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n do\u011fan\u0131n temel prensibi oldu\u011funu, \u201ctek-tiple\u015fen\u201d toplumlar\u0131n hep birlikte elenebileceklerini anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayabilirler.<\/p>\n
Bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiyesi\u2019nin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tek sorun irtica de\u011fil, modern g\u00f6r\u00fcn\u00fcp anti-demokratik uygulamalarla ortal\u0131\u011f\u0131 kas\u0131p kavuran \u201cgizli irtica odaklar\u0131\u201dd\u0131r. Mesele bunlar\u0131 se\u00e7ip ay\u0131rt edebilmektedir. Sadece gen\u00e7 insanlar\u0131 su\u00e7lamak, aynaya bakmamakla e\u015fde\u011ferlidir.<\/p>\n
(Bu yaz\u0131 7 Mart 2007 tarihinde Cumhuriyet <\/em>gazetesinde de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Konumum gere\u011fi s\u0131k s\u0131k \u201czehir gibi\u201d ak\u0131ll\u0131 \u00f6\u011frencilerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorum. En eski bilimlerden biri olan biyolojinin, g\u00f6reli olarak gen\u00e7 bir alan\u0131nda, her y\u0131l yeni bilgiler sunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da bunlar\u0131n temel ald\u0131\u011f\u0131 deneyleri ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anlatmak, tart\u0131\u015fmak ve \u00f6\u011frencileri ikna etmek gibi bir konumum var. Ne denli bilimin ideolojiden farkl\u0131 oldu\u011funu belirtmeye \u00e7al\u0131\u015fsak da, g\u00fcnl\u00fck […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[100,211,38,32,535,510],"tags":[461,200],"class_list":["post-9766","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-62-sayi","category-antropoloji","category-dergi-sayilari","category-evrim","category-forum","category-surekli-bolumler","tag-darwin","tag-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t