{"id":9848,"date":"2011-03-01T18:29:14","date_gmt":"2011-03-01T16:29:14","guid":{"rendered":"http:\/\/109.232.216.219\/~bilimvegelecek\/?p=9848"},"modified":"2017-05-21T18:31:31","modified_gmt":"2017-05-21T15:31:31","slug":"primatlara-ozgu-gen-regulasyonu-duzenlenme-mekanizmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/03\/01\/primatlara-ozgu-gen-regulasyonu-duzenlenme-mekanizmasi","title":{"rendered":"Primatlara \u00f6zg\u00fc gen reg\u00fclasyonu (d\u00fczenlenme) mekanizmas\u0131"},"content":{"rendered":"

Bilim insanlar\u0131 insan ve maymunlar da dahil olmak \u00fczere primatlara \u00f6zg\u00fc yeni bir gen reg\u00fclasyon mekanizmas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131lar. 10 y\u0131l \u00f6nce dizilenen insan genomundaki genlerin fonksiyonlar\u0131 ve nas\u0131l reg\u00fcle edildikleri hen\u00fcz tam anlam\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilmi\u015f de\u011fil. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 yeni tan\u0131, tedavi ve koruyucu hekimlik y\u00f6ntemleri geli\u015ftirilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Nature<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan makalenin yazarlar\u0131ndan Dr. Lynne E. Maquat, insan genomunun fonksiyonlar\u0131n\u0131 ortaya koymak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu belirtiyor.<\/p>\n

Genlerimizde bir terslik ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, bu durum kanser, Alzheimer, kistik fibrozis gibi hastal\u0131klarla sonu\u00e7lanabiliyor. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma, gen anlat\u0131m\u0131na m\u00fcdahale etmek isteyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in \u00f6zg\u00fcn bir reg\u00fclasyon mekanizmas\u0131 sunuyor. Gen anlat\u0131m\u0131 ile genlerdeki bilgilerin proteinlere aktar\u0131lmas\u0131 ve v\u00fccut fonksiyonlar\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7mesi sa\u011flan\u0131yor. Bu s\u00fcrece m\u00fcdahale, t\u0131p alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Yeni tan\u0131mlanan gen d\u00fczenlenme mekanizmas\u0131 Alu elemanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Alu elemanlar\u0131 tekrar eden dizilerden olu\u015fuyor ve genom boyunca yay\u0131lm\u0131\u015f halde bulunuyor. Primatlar\u0131n evrimi s\u0131ras\u0131nda genomun tamam\u0131na yay\u0131ld\u0131klar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Alu elemanlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 uzun y\u0131llard\u0131r bilinse de fonksiyonlar\u0131 bug\u00fcne kadar bilinmemekteydi.<\/p>\n

Maquat, Alu elemanlar\u0131n\u0131n protein sentezini d\u00fczenlemek amac\u0131yla, kodlamada g\u00f6rev almayan uzun RNA\u2019larla (lnc RNA) bir araya geldiklerini ke\u015ffetti. Alu elemanlar\u0131, DNA\u2019dan genetik bilgileri al\u0131p protein sentezinde kullanan mesajc\u0131 RNA\u2019lar\u0131n (mRNA) do\u011fru say\u0131da proteinin sentezinde g\u00f6rev almas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Aksi halde protein sentezinin kontrolden \u00e7\u0131kmas\u0131 sonucunda h\u00fccreler kontrols\u00fcz bir \u015fekilde \u00e7o\u011falarak kansere yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n

Gen anlat\u0131m\u0131, uygun zamanda uygun miktarda proteinin sentezini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in g\u00f6rev yapan bir\u00e7ok basamaktan olu\u015fuyor. Bu basamaklar ve mRNA sentezini d\u00fczenleyen mekanizmalar\u0131n olduk\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 biliniyor. mRNA\u2019lar\u0131n d\u00fczenlenmesi gen anlat\u0131m\u0131n\u0131 kontrol etmenin birka\u00e7 yolundan biri ve bu nedenle tedavi y\u00f6ntemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck ilgi uyand\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmada lncRNA ve Alu elemanlar\u0131n\u0131n SMD (Staufen 1arac\u0131l\u0131 mRNA y\u0131k\u0131mlanmas\u0131) s\u00fcrecini ba\u015flatmak i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlendi. SMD protein sentezinin ard\u0131ndan mRNA\u2019lar\u0131n y\u0131k\u0131mlanmas\u0131ndan sorumlu, bu sayede hastal\u0131klara yol a\u00e7abilecek fazla miktarda ve istenmeyen proteinlerin sentezlenmesi engelleniyor.<\/p>\n

lncRNA ve Alu elemanlar\u0131 Staufen-1 adl\u0131 proteinin mRNA\u2019lara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Protein sentezindeki g\u00f6revi sonlanan mRNA, Staufen-1 ve bir di\u011fer d\u00fczenleyici protein olan UPF-1 taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131mlan\u0131yor ve b\u00f6ylelikle yeni protein sentezleyemiyor.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma genlerimizin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair yeni bulgular sa\u011flarken, ayn\u0131 zamanda DNA\u2019n\u0131n g\u00f6rev \u00fcstlendi\u011fi karma\u015f\u0131k s\u00fcre\u00e7lerde bir\u00e7ok bilinen ve bilinmeyen etkenin rol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yeni ortaya koyduklar\u0131 mekanizman\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 incelemeye devam edeceklerini belirtiyorlar.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak: <\/strong>Science Daily: http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2011\/02\/110209131828.htm<\/p>\n

Journal Reference: Chenguang Gong, Lynne E. Maquat. lncRNAs transactivate STAU1-mediated mRNA decay by duplexing with 3\u2032 UTRs via Alu elements<\/strong>. Nature<\/em>, 2011; 470 (7333): 284 DOI: 10.1038\/nature09701<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim insanlar\u0131 insan ve maymunlar da dahil olmak \u00fczere primatlara \u00f6zg\u00fc yeni bir gen reg\u00fclasyon mekanizmas\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131lar. 10 y\u0131l \u00f6nce dizilenen insan genomundaki genlerin fonksiyonlar\u0131 ve nas\u0131l reg\u00fcle edildikleri hen\u00fcz tam anlam\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilmi\u015f de\u011fil. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 yeni tan\u0131, tedavi ve koruyucu hekimlik y\u00f6ntemleri geli\u015ftirilebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Nature\u2019da yay\u0131mlanan makalenin yazarlar\u0131ndan Dr. Lynne […]<\/p>\n","protected":false},"author":716,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[122,19],"tags":[197,292,644],"class_list":["post-9848","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-85-sayi","category-bilim-gundemi","tag-biyoloji","tag-genetik","tag-primatlar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t