görelilik ilan

KAPAK DOSYAMIZ: Aydınlanma çağı ve materyalizm / Aklın Tanrı’ya isyanı…

Kapak Sunuş

Sadık Usta yazdı…

Aydınlanma çağı materyalistlerinde

Tanrı’ya isyan edenler 

Kapak dosyamızı oluşturan metinler, araştırmacı-yazar Sadık Usta’nın hazırladığı ve çevirdiği, Yordam Kitap bünyesinde yayımlanan Dünyayı Değiştiren Düşünürler başlıklı üç ciltlik çalışmanın 2. ve 3. cildinden derlenmiştir. Kitaplarda, ele alınan dönemlerin büyük filozoflarının en önemli eserlerinden seçme metinler sunuluyor. Sadık Usta ayrıca her düşünür için ayrıntılı sunuşlar kaleme almış. Dosyamız bu sunuşlardan derlendi. Derinlemesine bilgi edinmek isteyen okurlarımıza kitapları edinmeyi ve okumayı öneriyoruz.

Beş büyük düşünürü ele aldık: Baruch de Spinoza, Jean Meslier, Denis Diderot, Claude Adrien Helvetius ve Baron d’Holbach. Bu düşünürlerin -diğerlerinden farklı olarak- ortak özellikleri, radikal materyalist olmalarının yanı sıra tanrı-tanımaz (ateist) da olmaları. Dine ve tanrı düşüncesine başkaldırmaları ve keskin eleştiriler getirmeleri. Dosyamızın çerçevesini bu özellik oluşturuyor.

Aydınlanmanın çıkış noktası genel anlamda şudur: Doğadaki süreçler, herhangi bir doğaüstü ve fizikötesi gücün tasarrufları sonucunda oluşmamıştır, doğa yasalarına tabidir ve insanoğlu aklıyla bu yasaları kavrayabilir. Aydınlanma, insanın kendi kaderini kendi ellerine alma mücadelesindeki en önemli kilometre taşlarından ve bilimsel düşüncenin binlerce yıllık dinsel düşünceye karşı en büyük zaferlerinden biridir.

Aydınlanma çağının büyük düşünürleri, ister istemez dinsel dogmaların temsilcisi ve sürdürücüsü olan aristokrat iktidarlarla karşı karşıya geldiler ve çatıştılar. İnsan aklının özgürleşmesi, özgür ve eşit bir toplum hedefi benimsenmeden ve bunun mücadelesi verilmeden olanaksızdı. Dolayısıyla 17.-18. yüzyılların bu büyük filozofları hem başta Fransız Devrimi olmak üzere burjuva-demokratik devrimlerin ideologlarına dönüştüler hem de daha sonra yaşanacak olan sosyalizm pratiklerinin de müjdecisi oldular.

Gerek düşünsel gerekse toplumsal düzlemde verilen bu mücadele, şu veya bu düzeyde Tanrı’ya isyan etmeden olanaksızdı. Bu dosyada ele aldığımız filozoflar, eleştirilerini bu noktaya da yoğunlaştıranlardır.

Devamını okumak için aşağıdaki başlıklara tıklayınız…

Baruch de Spinoza (1632-1677) Korkusuz Tanrıtanımaz

Jean Meslier (1664-1729) Papaz, Tanrıtanımaz ve Ütopik Sosyalist

Denis Diderot (1713-1784) Ansiklopedi’nin Baş Editörü ve Halkçı Materyalist

Claude Adrien Helvetius (1715-1771) Materyalizmin Toplumsallaşması

Baron D’Holbach (1723-1789) Tanrı İnsanı Değil, İnsan Tanrı’yı Yarattı

 

kapak_felsefenin krizi

Doç. Dr. Hasan Aydın’ın bu yapıtı, felsefenin İslam kültüründeki yazgısında belirleyici olan anılan iki süreci, temel yapısal sorunlarını da dikkate […]

Kıvılcımlı Külliyatı

Ahmet Kale

kıvılcımlı

Hikmet Kıvılcımlı’nın en az politik yönü kadar önemli ve değerli kuramsal-bilimsel yönü hakkında bilgi sahibi olan azdır. Gerek tarih tezi, […]

Neden, Hangi, Nasıl Matematik

Ahmet Doğan

kapak_Matematik

‘Matematik Yaramazdır’ kitabının yazarı matematik öğretmeni Ahmet Doğan, kendi deneyimlerinden yola çıkarak, matematik öğretmenin ve öğrenmenin inceliklerini ve hazzını ele […]

Gazzali

Hasan Aydın

gazzali_kapak

Bir İslam düşünürü olarak, klasik İslam düşüncesinin evriminin zirvesini ve en yalın ifadesini temsil eden Gazzâlî’yi inceleyen Hasan Aydın’ın bu […]